Duurzaam ondernemen: regels en eerste stappen voor uw bedrijf

Gepubliceerd op 8 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Duurzaam ondernemen betekent dat u winst maakt op een manier die ook rekening houdt met mensen en milieu, nu en op de lange termijn. Voor de meeste mkb-bedrijven geldt geen wettelijke rapportageplicht, maar u krijgt er wel mee te maken: via grote afnemers die gegevens opvragen, via strengere regels voor duurzaamheidsclaims en via contractvoorwaarden in de keten.

Hieronder leest u wat duurzaam ondernemen inhoudt, welke regels in 2026 gelden en welke stappen u zelf kunt zetten. Ook leest u waar de juridische grenzen liggen: wat mag u beweren over uw eigen duurzaamheid, en wanneer valt u onder de Europese rapportageregels?

Wat betekent duurzaam ondernemen?

Duurzaam ondernemen is een bedrijfsstrategie waarin economisch resultaat samengaat met verantwoordelijkheid voor mensen en milieu. U kijkt niet alleen naar de winst van dit jaar, maar ook naar de gevolgen van uw keuzes over vijf of tien jaar.

Het is geen liefdadigheid. Een bedrijf dat duurzaamheid serieus neemt, is beter voorbereid op nieuwe wetgeving, op vragen van afnemers en op veranderende wensen van klanten. Duurzaamheid is ook geen eindpunt, maar een doorlopend proces van meten en verbeteren.

Wat zijn de drie pijlers?

De kern wordt vaak samengevat als de drie P’s, ook wel de Triple Bottom Line. Een bedrijf is op lange termijn alleen succesvol als het een balans vindt tussen sociale, ecologische en economische prestaties.

De pijlers hangen samen. Een lager energieverbruik levert vaak ook lagere kosten op. Een investering in betere arbeidsomstandigheden kan bijdragen aan productiviteit en minder verzuim. Dat evenwicht zoeken is de essentie van duurzaam ondernemen.

People: uw mensen en uw keten

De eerste pijler gaat verder dan het naleven van de basisregels uit het arbeidsrecht. Denk aan eerlijke lonen, een veilige werkomgeving, kansen om te groeien en diversiteit op de werkvloer.

Uw invloed stopt niet bij de eigen voordeur. U kunt kritisch kijken naar de arbeidsomstandigheden bij uw toeleveranciers en daarover afspraken maken. Een volledig “schone” keten kunt u zelden garanderen, maar u kunt wel afspraken vastleggen en die controleren.

Planet: uw ecologische voetafdruk

De tweede pijler begint vaak met minder CO2-uitstoot, bijvoorbeeld door hernieuwbare energie of slimmer vervoer. Ook minder afval, meer hergebruik en een circulair bedrijfsmodel horen hierbij. Een circulair model dwingt u na te denken over het ontwerp en de levensduur van producten, en kan nieuwe zakelijke kansen opleveren.

Profit: waarom winst nodig blijft

Zonder gezonde financiële basis kan een bedrijf zijn sociale en ecologische ambities niet waarmaken. Winst maakt investeringen mogelijk in schonere technologie en betere arbeidsomstandigheden. Het gaat niet om winst tegen elke prijs, maar om de continuïteit van het bedrijf.

Welke duurzaamheidsregels gelden er voor uw bedrijf?

Voor de meeste mkb-bedrijven geldt geen eigen rapportageplicht. Wel krijgt u indirect met Europese regels te maken. En bij reclame richting consumenten gelden sinds 27 september 2026 strengere Europese eisen aan duurzaamheidsclaims.

Valt uw bedrijf onder de CSRD?

Waarschijnlijk niet. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht bedrijven te rapporteren over hun gevolgen voor mens en milieu, ook in hun waardeketen. Oorspronkelijk zou de CSRD stap voor stap voor een veel grotere groep bedrijven gaan gelden. Met de Europese vereenvoudiging, de Omnibus I-richtlijn die in februari 2026 definitief is aangenomen, is de kring sterk verkleind. De rapportageplicht geldt nu alleen nog voor ondernemingen met gemiddeld meer dan 1.000 werknemers en een netto-jaaromzet boven € 450 miljoen. Nederland moet de wijzigingen nog in de eigen wet verwerken.

Ook als u zelf niet rapportageplichtig bent, kunt u ermee te maken krijgen. Grote afnemers vragen gegevens op bij hun leveranciers. Omnibus I beschermt kleinere bedrijven tegen informatieverzoeken die verder gaan dan de vrijwillige Europese standaard. Kijk wel eerst wat u contractueel met de afnemer heeft afgesproken: een contractuele plicht om gegevens aan te leveren blijft gelden.

Een CSRD-rapportage gaat over milieu (CO2-uitstoot, energie, water, circulariteit), sociale onderwerpen (arbeidsomstandigheden, mensenrechten in de keten) en bestuur (ethiek, corruptiebeleid, risicobeheer). De kern is dubbele materialiteit: hoe raken duurzaamheidsthema’s het bedrijf, en welke gevolgen heeft het bedrijf voor mens en milieu?

Geldt de Europese zorgplicht voor ketens (CSDDD) voor u?

Voor vrijwel alle mkb-bedrijven niet. Ook de Corporate Sustainability Due Diligence Directive is door Omnibus I beperkt, tot ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en een netto-jaaromzet boven € 1,5 miljard.

Als leverancier kunt u wel indirect betrokken raken. Grote ondernemingen nemen vaak een gedragscode voor leveranciers op in hun inkoopvoorwaarden. Lees zulke bepalingen goed voordat u tekent:

• Welke verplichtingen gaat u aan, en geldt dat ook voor uw eigen toeleveranciers?
• Mag de afnemer audits uitvoeren, en wie betaalt die?
• Wat zijn de gevolgen als u een verplichting niet nakomt: een boete, ontbinding of schadevergoeding?
• Is uw aansprakelijkheid begrensd?

Wat mag u zeggen over uw eigen duurzaamheid?

Wees voorzichtig met algemene claims. Sinds 27 september 2026 gelden de Europese regels uit Richtlijn (EU) 2024/825 over duurzaamheidsclaims richting consumenten. Algemene milieuclaims zoals “groen”, “milieuvriendelijk” of “ecologisch” mag u alleen nog gebruiken als u die kunt onderbouwen. Eigen duurzaamheidskeurmerken zonder onafhankelijke controle zijn niet meer toegestaan. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht.

Al vóór die regels toetste de rechter duurzaamheidsclaims streng aan de Wet oneerlijke handelspraktijken. De rechtbank Amsterdam oordeelde op 20 maart 2024 in een collectieve actie van Fossielvrij dat 15 van 19 reclame-uitingen van KLM misleidend en onrechtmatig waren (ECLI:NL:RBAMS:2024:1512). Milieuclaims moeten volgens de rechtbank duidelijk, specifiek, juist en ondubbelzinnig zijn. Vage termen als “duurzaam” en “verantwoord” kunnen zonder deugdelijke onderbouwing misleiden. De rechtbank verklaarde dat voor recht; een rectificatie hoefde KLM niet te plaatsen.

Voor u betekent dit: communiceer concreet en controleerbaar. Zeg liever “onze bestelbussen rijden sinds dit jaar elektrisch” dan “wij zijn een groen bedrijf”. Bewaar de onderbouwing van elke claim, zodat u die kunt laten zien als een klant, concurrent of toezichthouder erom vraagt.

Welke voordelen levert duurzaam ondernemen op?

Duurzaam ondernemen kost vaak eerst geld, maar kan op termijn kosten besparen, risico’s verkleinen en uw bedrijf aantrekkelijker maken voor klanten en medewerkers. De opbrengst verschilt per bedrijf en is nooit gegarandeerd.

• Lagere kosten. Ledverlichting en betere isolatie verdienen zich terug via een lagere energierekening. Minder afval betekent minder inkoop van grondstoffen en lagere afvoerkosten.
• Minder risico. Wie minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen en schaarse materialen, is minder kwetsbaar voor prijsschommelingen en leveringsproblemen.
• Klanten en personeel. Een eerlijk en controleerbaar verhaal kan klanten en werkzoekenden aanspreken. Houd daarbij de regels voor duurzaamheidsclaims in acht.
• Vernieuwing. Producten die langer meegaan of te repareren zijn, of een product als dienst aanbieden via lease of abonnement.

Het CBS laat zien dat het tempo onder druk staat. Tussen 2019 en 2023 zijn de investeringen om het klimaat te beschermen bijna verdubbeld; in 2023 kwam 64 procent daarvan voor rekening van bedrijven. Tegelijk investeerde in 2025 iets meer dan 64 procent van de bedrijven in een klimaatneutrale bedrijfsvoering, tegen 68 procent een jaar eerder. Kleine en middelgrote bedrijven investeerden minder vaak dan in 2024. Bedrijven noemen vooral financiële beperkingen en onzekerheid over economie of beleid als reden. Meer leest u in de investeringscijfers van bedrijven op cbs.nl.

Waar let u op bij een nieuw verdienmodel?

Bij lease of een abonnement blijft u eigenaar van het product en sluit u een andere overeenkomst dan bij gewone verkoop. Leg in uw voorwaarden vast wie verantwoordelijk is voor onderhoud, schade, verzekering en teruggave, en wat er gebeurt als de klant niet betaalt. Richting consumenten gelden daarbij ook de regels over oneerlijke bedingen (art. 6:233 en 6:236-6:237 BW).

Hoe zet u de eerste stappen?

Begin klein: breng eerst uw huidige situatie in kaart, kies een paar haalbare doelen, betrek uw medewerkers en vertel eerlijk wat u bereikt.

Stap 1: breng uw huidige impact in kaart

• Energie: waar komt uw energie vandaan en hoeveel verbruikt u per jaar?
• Afval: welk afval produceert u, hoeveel, en wat gebeurt ermee?
• Inkoop: wie zijn uw belangrijkste leveranciers en hoe gaan zij met duurzaamheid om?
• Medewerkers: hoe staat het met welzijn, verzuim en opleidingskansen?
• Contracten: welke duurzaamheidsafspraken staan al in uw inkoop- en verkoopvoorwaarden, en welke gegevens vragen afnemers nu al op?

Deze inventarisatie is uw nulmeting. Daarmee meet u later uw voortgang.

Stap 2: stel haalbare doelen

Een voorbeeld ter illustratie: het energieverbruik dit jaar met 10 procent verlagen door ledverlichting, of binnen zes maanden het restafval met een kwart verminderen door beter te scheiden. Begin met één of twee doelen die iedereen in het bedrijf begrijpt.

Stap 3: betrek uw team

Duurzaamheid slaagt pas als medewerkers meedoen. Deel uw plannen en vraag naar hun ideeën. Heeft uw bedrijf een ondernemingsraad, betrek die dan op tijd. Voor bepaalde besluiten over arbeidsomstandigheden en werkwijzen heeft de OR instemmings- of adviesrecht (art. 25 en 27 Wet op de ondernemingsraden).

Stap 4: vertel eerlijk wat u bereikt

Deel successen, ook kleine, maar wees ook eerlijk over wat nog niet lukt. Formuleer externe uitingen concreet en controleerbaar, en bewaar de onderbouwing. Zo voorkomt u dat een goedbedoelde claim in strijd blijkt met de regels.

Wat doen wij bij duurzaam ondernemen?

• Wij beoordelen of uw onderneming onder de CSRD of de CSDDD valt, na de wijzigingen door Omnibus I.
• Wij beoordelen informatieverzoeken van afnemers en gedragscodes in inkoopvoorwaarden: welke verplichtingen, audits en sancties u aangaat.
• Wij toetsen uw duurzaamheidsclaims aan de regels die sinds 27 september 2026 gelden en aan de Wet oneerlijke handelspraktijken.
• Wij stellen voorwaarden op voor lease- of abonnementsmodellen en leggen duurzaamheidsafspraken met leveranciers vast.

In het kort

• Duurzaam ondernemen combineert winst met verantwoordelijkheid voor mensen en milieu (People, Planet, Profit).
• Na Omnibus I geldt de CSRD alleen voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en meer dan € 450 miljoen omzet, en de CSDDD alleen voor zeer grote ondernemingen.
• Als leverancier raakt u indirect gebonden via informatieverzoeken en gedragscodes in inkoopvoorwaarden; lees die goed.
• Sinds 27 september 2026 mogen algemene milieuclaims richting consumenten alleen nog met onderbouwing; de rechtbank Amsterdam vond in 2024 al 15 van 19 KLM-uitingen misleidend.

Veelgestelde vragen

Moet mijn mkb-bedrijf een duurzaamheidsverslag maken?

In de regel niet. Na de Omnibus I-richtlijn geldt de CSRD alleen voor ondernemingen met gemiddeld meer dan 1.000 werknemers en een netto-jaaromzet boven € 450 miljoen. Een vrijwillig verslag kan nuttig zijn als afnemers om gegevens vragen.

Mag ik mijn product “duurzaam” of “milieuvriendelijk” noemen?

Richting consumenten alleen als u die claim kunt onderbouwen. Een concrete, controleerbare claim is veiliger dan een algemene. De ACM houdt toezicht.

Geldt dit ook bij reclame aan andere bedrijven?

De nieuwe Europese regels en de Wet oneerlijke handelspraktijken gaan over consumenten. Tussen bedrijven gelden de regels over misleidende reclame (art. 6:194 BW). Ook daar kan een onjuiste duurzaamheidsclaim onrechtmatig zijn.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.