Gepubliceerd op 21 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Wint u een rechtszaak en betaalt de tegenpartij niet, dan kunt u het vonnis als executoriale titel gebruiken en via een gerechtsdeurwaarder beslag laten leggen op loon, bankrekening of bezittingen. Vóór een vonnis is alleen conservatoir beslag mogelijk, en daarvoor heeft u verlof van de voorzieningenrechter nodig; de schuldenaar houdt bij loonbeslag altijd de beslagvrije voet.
De regels staan in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv), vooral in Boek 2 (executie) en Boek 3 (conservatoir beslag). Hieronder leest u hoe een beslagprocedure verloopt, welke soorten beslag er zijn en hoe de wet de schuldenaar beschermt.
Inhoudsopgave
Wat is executierecht?
Executierecht zijn de regels waarmee u een vonnis afdwingt als de schuldenaar niet vrijwillig betaalt. Het belangrijkste middel is beslag door een gerechtsdeurwaarder: bezittingen van de schuldenaar worden bevroren, zodat hij ze niet meer kan verkopen of wegsluizen, en daarna zo nodig verkocht. Beslag is geen straf, maar een middel om de vordering te verhalen binnen grenzen die de schuldenaar beschermen.
- Executoriale titel: het document dat u het recht geeft om beslag te leggen, meestal een vonnis.
- Betekening: de deurwaarder overhandigt de titel officieel aan de schuldenaar.
- Beslagobject: het vermogensbestanddeel waarop beslag wordt gelegd, zoals loon, een bankrekening, een auto of een woning.
- Executoriale verkoop: de openbare verkoop van beslagen goederen; met de opbrengst wordt de schuld (deels) voldaan.
Actualiteit. Het beslag- en executierecht is herzien bij de Wet van 3 juni 2020 (Stb. 2020, 177). Die wet trad grotendeels in werking op 1 oktober 2020, met onderdelen op 1 januari en 1 april 2021. Zij voerde onder meer een beslagvrij bedrag in bij bankbeslag op de rekening van een natuurlijk persoon, administratief beslag op motorrijtuigen en een gemoderniseerde lijst van onbeslagbare zaken. Zie ook het overzicht van de herziening van het beslag- en executierecht op njb.nl.
Hoe verloopt een beslagprocedure na een vonnis?
- Betekening met bevel tot betaling. De schuldeiser geeft de gerechtsdeurwaarder opdracht. De deurwaarder betekent het vonnis aan de schuldenaar en beveelt hem binnen een korte termijn te betalen. Vanaf dat moment is de schuldenaar formeel op de hoogte.
- Beslag. Blijft betaling uit, dan legt de deurwaarder beslag en stelt hij een beslagexploot of proces-verbaal op. Dat wordt betekend aan de schuldenaar en, bij derdenbeslag, aan de bank of werkgever. Daarna mag de schuldenaar niet meer vrij over de beslagen zaken beschikken; hij blijft wel eigenaar.
- Executoriale verkoop. Betaalt de schuldenaar ook dan niet, dan worden de beslagen goederen openbaar verkocht, bij vastgoed ten overstaan van een notaris. De opbrengst dekt de vordering en de kosten; een overschot gaat terug naar de schuldenaar.
De schuldenaar moet de deurwaarder de informatie geven die nodig is voor het beslag, zoals gegevens over inkomen en woonlasten. Een deurwaarder mag niet zomaar een woning binnenkomen; de wet regelt wanneer hij dat zonder toestemming van de bewoner mag (artikel 444 Rv en de Algemene wet op het binnentreden).
Welke soorten beslag bestaan er?
De belangrijkste scheiding is die tussen conservatoir en executoriaal beslag. Daarnaast verschilt beslag naar het object: loon, bankrekening, roerende zaken of vastgoed.
| Soort beslag | Doel | Voorwaarde | Kenmerk |
|---|---|---|---|
| Conservatoir beslag | Vermogen veiligstellen vóór een vonnis | Verlof van de voorzieningenrechter (artikel 700 Rv) | Gaat over in executoriaal beslag zodra de titel is betekend en uitvoerbaar is (artikel 704 Rv) |
| Executoriaal beslag | Een vonnis ten uitvoer leggen | Executoriale titel, betekend | Leidt tot verkoop of afdracht |
| Loonbeslag | Periodieke inning | Derdenbeslag bij werkgever of uitkeringsinstantie | Beslagvrije voet blijft vrij |
| Bankbeslag | Inning van het saldo | Derdenbeslag bij de bank | Bij een natuurlijk persoon blijft een beslagvrij bedrag vrij (artikel 475a Rv) |
| Beslag op roerende zaken | Verkoop van inboedel, voertuigen, voorraad | Executoriale titel of verlof | Proces-verbaal van de beslagen zaken; motorrijtuigen ook administratief |
| Beslag op onroerende zaken | Verkoop van woning, pand of grond | Executoriale titel of verlof | Inschrijving in de openbare registers van het Kadaster blokkeert verkoop en nieuwe hypotheek |
Conservatoir beslag: vóór het vonnis
Vreest u dat de tegenpartij haar bankrekening leegtrekt of bedrijfsmiddelen verkoopt zodra zij de dagvaarding ziet, dan kunt u conservatoir beslag leggen voordat de rechter beslist. Het is een bewarende maatregel: het vermogen wordt bevroren in afwachting van de uitspraak. U vraagt eerst verlof aan de voorzieningenrechter, die summier toetst of de vordering aannemelijk is.
Derdenbeslag op loon en bankrekening
Bij derdenbeslag legt de deurwaarder beslag bij een partij die geld van de schuldenaar onder zich heeft: een werkgever, een bank of een huurder die huur betaalt aan de schuldenaar. Bij loonbeslag houdt de werkgever het deel boven de beslagvrije voet in en maakt dat over aan de deurwaarder. Bij bankbeslag blokkeert de bank het saldo op het moment van beslag. De derde moet een verklaring afleggen over wat hij van de schuldenaar onder zich heeft (artikel 476a Rv). Doet hij dat niet of onjuist, dan kan hij zelf voor de schuld worden aangesproken.
De beslagvrije voet: hoeveel houdt de schuldenaar over?
De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd (artikel 475da Rv). Het bedrag is bedoeld voor huur of hypotheek, zorgpremie, energie en boodschappen. De deurwaarder berekent de voet aan de hand van inkomen, leefsituatie en woonlasten. De wet kent maximumbedragen; de werkelijke voet kan lager zijn.
| Leefsituatie | Maximum per 1 januari 2026 | Maximum per 1 juli 2026 |
|---|---|---|
| Alleenstaand zonder kinderen | € 2.191,42 | € 2.208,48 |
| Alleenstaande ouder | € 2.526,69 | € 2.543,75 |
| Gehuwd of samenwonend zonder kinderen | € 2.881,41 | € 2.905,79 |
| Gehuwd of samenwonend met kinderen | € 3.155,31 | € 3.179,68 |
Bron: Rijksoverheid, beslagvrije voet controleren (Staatscourant-mededeling 1 juni 2026). De bedragen worden twee keer per jaar aangepast.
Geeft de schuldenaar de deurwaarder geen gegevens over zijn situatie, dan kan de berekening ongunstiger uitvallen. Controleer de berekening dus altijd en geef wijzigingen in inkomen of gezin direct door.
Welke zaken mogen niet in beslag worden genomen?
De wet noemt roerende zaken die onbeslagbaar zijn, omdat ze onmisbaar zijn voor het dagelijks leven of voor iemands beroep (artikelen 447 en 448 Rv). Het gaat onder meer om de kleding en het beddengoed die de schuldenaar en zijn gezin nodig hebben en om zaken die nodig zijn voor de beroepsuitoefening. Bij de herziening van 2020 is die lijst gemoderniseerd en uitgebreid. Ook hier geldt: het doel is verhaal op vermogen dat gemist kan worden, niet het ontwrichten van iemands bestaan.
Wie doet wat in een beslagprocedure?
| Partij | Rol |
|---|---|
| Schuldeiser | Heeft de executoriale titel en geeft de deurwaarder opdracht |
| Gerechtsdeurwaarder | Openbaar ambtenaar; betekent, legt beslag, berekent de beslagvrije voet en verkoopt. Werkt in opdracht van de schuldeiser, maar moet de rechten van de schuldenaar respecteren |
| Schuldenaar | Moet informatie geven; kan zich verweren in een executiegeschil |
| Voorzieningenrechter | Geeft verlof voor conservatoir beslag en beslist in executiegeschillen |
| Derde-beslagene | Werkgever, bank of huurder; moet een verklaring afleggen en afdragen |
Een deurwaarder die buiten zijn boekje gaat, kan tuchtrechtelijk en civielrechtelijk worden aangesproken.
Hoe verweert u zich tegen beslag of executie?
De schuldenaar kan een executiegeschil beginnen bij de voorzieningenrechter in kort geding (artikel 438 Rv) en vragen het beslag op te heffen of de executie te schorsen. Dat kan onder meer slagen als:
- de deurwaarder de wettelijke procedure niet goed heeft gevolgd, bijvoorbeeld bij de betekening;
- de schuld al is betaald;
- de schuldeiser misbruik maakt van zijn bevoegdheid, bijvoorbeeld omdat het beslag disproportioneel is.
Loopt er hoger beroep tegen een vonnis dat uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, dan kan de schuldenaar vragen de tenuitvoerlegging te schorsen tot de uitspraak in hoger beroep. De rechter weegt dan de belangen af. Twee voorbeelden:
- Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch, 28 mei 2024 (ECLI:NL:GHSHE:2024:1773): het hof schorste de tenuitvoerlegging van een kantonvonnis tot de einduitspraak (artikel 351 Rv). Het belang van de appellanten woog zwaarder, omdat niet was weersproken dat een geïnd bedrag mogelijk niet terug te halen zou zijn. De kans van slagen van het hoger beroep blijft daarbij buiten beschouwing, behalve bij een kennelijke misslag.
- Rechtbank Rotterdam (voorzieningenrechter), 11 juni 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:7074): in een executiegeschil werd de tenuitvoerlegging alleen geschorst voor het deel van de veroordeling dat de veroordeelde niet kon nakomen. Voor de rest bleef het vonnis uitvoerbaar.
Wat regelt u als schuldeiser?
- Zorg voor een executoriale titel en laat die aan de schuldenaar betekenen.
- Wilt u vóór het vonnis beslag leggen, vraag dan verlof voor conservatoir beslag en start daarna tijdig de hoofdzaak.
- Breng in kaart bij welke bank of werkgever de schuldenaar zit, zodat derdenbeslag gericht kan worden gelegd.
- Reken met de beslagvrije voet: bij loonbeslag ontvangt u alleen het deel daarboven.
Wat controleert u als schuldenaar?
- Is het vonnis correct aan u betekend, en is de vordering niet al betaald?
- Heeft de deurwaarder uw gegevens over inkomen, woonlasten en gezin, en klopt de berekende beslagvrije voet?
- Is beslag gelegd op onbeslagbare zaken, zoals kleding, beddengoed of beroepsgereedschap?
- Loopt hoger beroep, overweeg dan een vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging.
Wat wij doen bij executie en beslag
Onze advocaten civiel recht staan schuldeisers en schuldenaren bij in elke fase.
- Wij vragen verlof voor conservatoir beslag en onderbouwen de vordering.
- Wij geven de gerechtsdeurwaarder opdracht om het vonnis te betekenen en executoriaal beslag te leggen.
- Wij controleren de berekening van de beslagvrije voet.
- Wij voeren een executiegeschil of vorderen schorsing van de tenuitvoerlegging.
In het kort
- Executoriaal beslag vraagt een betekende executoriale titel; conservatoir beslag vraagt verlof.
- Sinds de herziening van 2020 blijft ook bij bankbeslag van een natuurlijk persoon een bedrag vrij.
- De maximale beslagvrije voet ligt per 1 juli 2026 tussen € 2.208,48 en € 3.179,68.
- Bij hoger beroep kan de rechter de executie schorsen na een belangenafweging.
Veelgestelde vragen
Mag een deurwaarder mijn huis binnenkomen?
Niet zomaar. Voor beslag op uw inboedel heeft hij een executoriale titel nodig. Of en hoe hij een woning zonder uw toestemming mag betreden, regelen artikel 444 Rv en de Algemene wet op het binnentreden. Laat u bij twijfel bijstaan door onze advocaten civiel recht.
Kan een huurder van de schuldenaar te maken krijgen met beslag?
Ja. Verhuurt de schuldenaar een pand, dan kan de deurwaarder derdenbeslag leggen op de huur. De huurder moet dan aan de deurwaarder betalen in plaats van aan de verhuurder.
