Gepubliceerd op 3 augustus 2026 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een privaat elektriciteits- of gasnet is een gesloten systeem als de ACM het als zodanig erkent op grond van artikel 3.7 Energiewet. Dat kan alleen als het net ligt op een afgebakende industriële of commerciële locatie, de processen van de aangeslotenen technisch verweven zijn of het net vooral de eigenaar zelf bedient, en er in beginsel geen huishoudens op zijn aangesloten.
Zonder erkenning mag een privaat net niet worden beheerd en moet het in de regel worden overgedragen aan de netbeheerder. Sinds 1 januari 2026 vervangt de erkenning onder de Energiewet de oude ontheffing voor een gesloten distributiesysteem uit de Elektriciteitswet 1998. Het bredere kader leest u in ons overzichtsartikel over private netten en gesloten distributiesystemen.
Inhoudsopgave
Is er wel sprake van een systeem?
Stel eerst vast of het net een distributiesysteem is, en niet een installatie of een directe lijn. Alleen voor een systeem kan erkenning nodig zijn.
Een installatie ligt achter het overdrachtspunt en wordt door één aangeslotene gebruikt; zij is geen net. Een directe lijn is een afzonderlijke verbinding tussen een productie-installatie en een of meer eindafnemers. De grens tussen deze categorieën is feitelijk en bepaalt welke regels uit de Energiewet gelden.
Aan welke voorwaarden moet een gesloten systeem voldoen?
De voorwaarden van artikel 3.7, eerste lid, Energiewet gelden cumulatief: aan alle moet zijn voldaan. De ACM toetst ze op aanvraag.
Geen bestaande beheerder en geen netbeheerdersgroep
Voor het systeem mag nog geen beheerder zijn aangewezen, en de eigenaar mag geen aangewezen systeembeheerder zijn of tot een groep met systeembeheerders behoren. Let hierop bij herstructurering of bij overname van een terrein waarop al een beheerder actief is.
Een afgebakende locatie met samenhang
Het systeem moet liggen binnen een geografisch afgebakende industriële of commerciële locatie, of een locatie met gedeelde diensten. Denk aan een chemiepark, haventerrein, bedrijfsverzamelcomplex of glastuinbouwgebied.
Een enkele geografische grens is niet genoeg. Het systeem moet binnen die locatie ook technische, organisatorische of functionele samenhang hebben met de activiteiten op het terrein.
Geïntegreerde processen of levering aan de eigenaar
Ofwel zijn de bedrijfs- of productieprocessen van de aangeslotenen om specifieke technische of veiligheidsredenen verweven, ofwel levert het systeem vooral aan de eigenaar of beheerder of aan verbonden ondernemingen. Economische verwevenheid alleen volstaat niet.
Een voorbeeld van technische verwevenheid is een chemiecluster waar installaties van verschillende bedrijven proces- en energietechnisch aan elkaar gekoppeld zijn. Onderbouw in de aanvraag concreet waaruit die integratie of de levering aan de eigenaar blijkt.
Hoeveel afnemers mogen er zijn aangesloten?
Minder dan 1.000. Artikel 3.7, eerste lid, onder e, Energiewet eist dat er op het systeem minder dan 1.000 aangeslotenen zijn.
Voor de meeste industrieterreinen is dat geen knelpunt. Bij grote bedrijvenparken en complexen met veel huurders achter een gezamenlijke aansluiting verdient de telling wel aandacht. De wet werkt de telmethode niet uit; stem die bij twijfel vooraf af met de ACM.
Mogen er huishoudens op worden aangesloten?
In beginsel niet. Huishoudens horen op het openbare net, met de consumentenbescherming die daarbij hoort.
Er is een beperkte uitzondering voor incidenteel gebruik door een klein aantal huishoudens die een dienstverband of vergelijkbare band hebben met de eigenaar, zoals bewoners van een bedrijfswoning op het terrein. Die uitzondering staat in artikel 3.7, eerste lid, onder f, Energiewet, dat aansluit bij artikel 38 van Richtlijn (EU) 2019/944.
Veiligheid, betrouwbaarheid en spanningsniveau
Veiligheid en betrouwbaarheid moeten voldoende zijn gewaarborgd. Voor elektriciteit geldt een maximaal spanningsniveau van 220 kV.
Daarnaast moet de beheerder zich houden aan de voorschriften die aan de erkenning zijn verbonden, zoals vrije leverancierskeuze voor de aangeslotenen. Voor een systeem dat nog moet worden aangelegd, kan erkenning worden aangevraagd zodra de benodigde vergunningen en toestemmingen er zijn.
Hoe verloopt de aanvraag bij de ACM?
De ACM beslist binnen zes maanden, met één verlenging van ten hoogste zes maanden. Houd met die doorlooptijd rekening bij de planning van een project of transactie.
Erkenning (artikel 3.7 Energiewet) is iets anders dan aanwijzing van een beheerder (artikel 3.6 Energiewet). De eigenaar kan een andere partij als beheerder voordragen; vraagt u beide tegelijk aan, dan beslist de ACM er gelijktijdig over. De ACM rekent eenmalig € 15.000 voor een erkenning en € 2.000 voor een aanwijzing, ook bij afwijzing.
Voor systemen met een ontheffing onder de Elektriciteitswet 1998 of de Gaswet bevat artikel 7.32 Energiewet overgangsrecht. Had de eigenaar een ontheffing op grond van artikel 15 Elektriciteitswet 1998 of artikel 2a Gaswet, dan wordt hij zolang hij over die ontheffing beschikt geacht een erkenning (artikel 3.7) en een aanwijzing (artikel 3.6) te hebben. Controleer daarom wanneer uw ontheffing afloopt.
Welke plichten volgen uit erkenning?
De beheerder moet op verzoek een aanbod doen voor aansluiting en transport (artikel 3.105 Energiewet). Hij mag alleen weigeren als redelijkerwijs onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is, en moet dat onderbouwen.
De tarieven moeten volgen uit een vooraf bekendgemaakte berekeningsmethode en kostenreflectief, transparant en niet-discriminerend zijn (artikel 3.114 Energiewet). Daarnaast verklaart artikel 3.104 Energiewet een aantal verplichtingen van systeembeheerders van overeenkomstige toepassing op de beheerder van een gesloten systeem. Welke precies gelden, bijvoorbeeld bij congestiemanagement, vraagt per verplichting een toets. Over de tarieven schreven wij een apart artikel over tarieven van een gesloten distributiesysteem.
Kan een erkenning worden ingetrokken?
Ja. Wordt niet langer aan de voorwaarden van artikel 3.7 Energiewet voldaan, dan loopt de erkenning gevaar.
Groei van het aantal afnemers, een andere functie van het terrein, de verkoop van bedrijfsonderdelen of het vertrek van de hoofdgebruiker kunnen ertoe leiden dat het net niet meer kwalificeert. Toets daarom elke wezenlijke wijziging opnieuw aan artikel 3.7 Energiewet en controleer de voorwaarden periodiek.
Waar let u als eigenaar of beheerder op?
- Controleer of uw net een systeem is en geen installatie of directe lijn.
- Leg de technische integratie of de levering aan de eigenaar met stukken vast.
- Houd het aantal afnemers en eventuele huishoudens bij.
- Noteer de einddatum van een oude ontheffing en plan de aanvraag tijdig, rekening houdend met zes tot twaalf maanden.
Waar let u als aangeslotene op?
- Vraag na of het net is erkend en wie de aangewezen beheerder is.
- Controleer of u vrij een energieleverancier kunt kiezen.
- Vraag de berekeningsmethode van de tarieven op.
Wat kunnen wij voor u doen bij een gesloten systeem?
- Beoordelen of uw net aan de voorwaarden van artikel 3.7 Energiewet voldoet.
- De aanvraag om erkenning en aanwijzing van een beheerder opstellen.
- Het overgangsrecht voor een bestaande ontheffing beoordelen en termijnen bewaken.
- Aansluit- en transportovereenkomsten opstellen.
- Bijstaan bij bezwaar tegen een besluit van de ACM; zie ook onze dienst advocaat energierecht.
Samengevat
- Een gesloten systeem bestaat pas na erkenning door de ACM (artikel 3.7 Energiewet).
- De voorwaarden gelden cumulatief: afgebakende locatie, integratie of levering aan de eigenaar, geen huishoudens, minder dan 1.000 aangeslotenen en maximaal 220 kV.
- De ACM beslist binnen zes maanden, met één verlenging van ten hoogste zes maanden.
- Bestaande ontheffingen lopen door onder het overgangsrecht van artikel 7.32 Energiewet.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met het openbare net?
Een gesloten systeem is een erkend privaat net op een afgebakende locatie zonder huishoudens. Het openbare net wordt beheerd door een aangewezen systeembeheerder en staat open voor iedere afnemer.
Wat gebeurt er als mijn net niet wordt erkend?
Dan mag u het niet als privaat net blijven beheren. Volgens de ACM moet het dan worden overgedragen aan de systeembeheerder.
Moet ik met een oude ontheffing nu een nieuwe aanvraag doen?
Niet zolang de ontheffing loopt (artikel 7.32 Energiewet). Vraag wel tijdig erkenning aan voordat de ontheffing afloopt.
Wat kost een erkenning?
De ACM rekent eenmalig € 15.000 voor de erkenning en € 2.000 voor de aanwijzing van een beheerder, ook bij afwijzing.
