Erkenning als referent: voorwaarden, leges en normbedragen in 2026

Gepubliceerd op 14 november 2023 · Laatst bijgewerkt op 31 augustus 2026

Ondernemingen halen regelmatig werknemers uit het buitenland naar Nederland. Erkenning als referent is verplicht indien uw onderneming een verblijfsvergunning wilt aanvragen voor een van de volgende verblijfsdoelen: kennismigrant, onderzoekers in de zin van Richtlijn EU 2016/801, studie, au pair of uitwisseling.

Wanneer vraagt u erkenning als referent aan?

Bij de IND kunt u als onderneming erkenning als referent aanvragen. De vier categorieën waarvoor de erkenning als referent kan worden aangevraagd zijn: arbeid, onderzoek, studie of uitwisseling.

Bij arbeid kan worden gedacht aan verblijfsvergunningen met arbeid als doel als zijnde kennismigrant, het verrichten van arbeid in loondienst, seizoensarbeid, lerend werken, overplaatsen binnen een onderneming, of verblijf in geval van sprake is van een houder van de Europese Blauw Kaart. In geval van onderzoek gaat het om verblijfsvergunningen met onderzoek als bedoeld in Richtlijn EU 2016/801 als doel. Voor de categorie studie gaat het om verblijfsvergunningen met studie als doel. Tot slot gaat het bij de categorie uitwisseling om een verblijfsvergunning met culturele uitwisseling of au pair als doel.

De voorwaarden voor erkenning als referent

Bij de beoordeling van de aanvraag voor erkenning als referent gelden de volgende voorwaarden:

1. Inschrijving in het Handelsregister;

Uw onderneming dient ingeschreven te staan in het Handelsregister.

2. De continuïteit en solvabiliteit van uw onderneming is voldoende gewaarborgd;

Dit betekent dat uw onderneming gedurende een langere tijd in staat is om aan alle financiële verplichtingen te voldoen (continuïteit) en dat de onderneming financiële tegenvallers kan opvangen (solvabiliteit).

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kan advies geven aan de IND inzake de continuïteit en solvabiliteit van een onderneming. Bij startende ondernemers maakt de RVO gebruik van een puntensysteem van maximaal 100 punten. Een startende ondernemer is een onderneming die nog geen anderhalf jaar bestaat of nog geen anderhalf jaar bedrijfsactiviteiten heeft verricht. De startende onderneming moet minimaal 50 punten hebben voor een positief advies van de RVO. Bij voldoende punten, en dus een positief advies, wordt de onderneming erkend als referent.

Het puntensysteem bestaat uit twee onderdelen, te weten: inschrijving in de Nederlandse Kamer van Koophandel (KvK) en het ondernemingsplan. Eerst kijkt de RVO of de onderneming is ingeschreven in de KvK. Daarbij wordt ook gekeken of er wisselingen van bijvoorbeeld aandeelhouders of vennoten hebben plaatsgevonden sinds de aanvraag voor erkenning als referent, maar ook of sprake is geweest van overname, surseance of faillissement.

Daarna wordt getoetst aan het ondernemingsplan. De RVO beoordeelt het ondernemingsplan aan de hand van drie criteria: marktpotentie, organisatie en financiering van de onderneming.

Bij beoordeling van het eerste criterium, de marktpotentie, kijkt de RVO naar het product of de dienst en wordt er een marktanalyse opgesteld. Het product of de dienst wordt getoetst aan de kenmerken, toepassing, marktbehoefte en de unique selling points. De marktanalyse wordt toegespitst op de eigen specifieke bedrijfsomgeving en is zowel kwalitatief als kwantitatief van aard. De marktanalyse richt zich onder meer tot de potentiële klanten, concurrenten, toetredingsbarrières, prijsbeleid en risico’s.

Vervolgens gaat de RVO over tot beoordeling van het tweede criterium, de organisatie van de onderneming. De RVO beoordeelt de organisatiestructuur van de onderneming en de verdeling van de competenties.

Het laatste criterium, de financiering, beoordeelt de RVO aan de hand van de solvabiliteit, omzet en liquiditeitsprognose. Van belang is dat de onderneming eventuele toekomstige financiële moeilijkheden kan opvangen voor een periode van drie jaar (solvabiliteit). Daarnaast dient de omzetprognose aannemelijk te zien en dient deze aan te sluiten op de marktpotentie. Tot slot dient – binnen een periode van drie jaar – de kasstroom uit de feitelijke bedrijfsactiviteiten positief te zijn (liquiditeitsprognose).

3. Uw onderneming is niet failliet of heeft geen surseance gekregen;
4. De betrouwbaarheid van de aanvrager of van de direct of indirect bij de onderneming betrokken natuurlijke of rechtspersonen of ondernemingen staat voldoende vast;

De volgende voorbeelden dienen ter illustratie van situaties waarin de IND oordeelt dat geen sprake is van betrouwbaarheid:

• Indien uw onderneming of de daarbij betrokken (rechts)personen in het jaar voor de aanvraag voor erkenning als referent drie keer failliet zijn gegaan.
• Uw onderneming een fiscale vergrijpboete heeft gekregen in de vier jaar voor de aanvraag voor erkenning als referent.
• Uw onderneming drie of meer boetes heeft gekregen op grond van de Vreemdelingenwet, Wet arbeid vreemdelingen of de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag in de vier jaar voor de aanvraag voor erkenning als referent.

Naast voornoemde voorbeelden kan de IND ook een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanvragen ter beoordeling van de betrouwbaarheid.

5. De erkenning als referent van de aanvrager of van de direct of indirect bij die onderneming betrokken rechtspersonen of ondernemingen binnen een periode van vijf jaar direct voorafgaand aan de aanvraag is ingetrokken;
6. De aanvrager voldoet aan de vereisten die verband houden met het doel waarvoor de vreemdeling in Nederland verblijft of wil verblijven, waaronder in ieder geval kan worden verstaan de aansluiting bij en naleving van een gedragscode.

Naast bovenstaande voorwaarden waaraan voldaan moet zijn, bestaan er aanvullende voorwaarden voor de categorieën onderzoek, studie en uitwisseling.

De procedure ‘erkenning als referent’

Indien uw onderneming voldoet aan de zojuist beschreven voorwaarden, kunt u de erkenning als referent aanvragen bij de IND door middel van het invullen van het aanvraagformulier ‘Erkenning als referent’. U verzamelt alle documenten die vereist zijn bij het meesturen van deze aanvraag. De complete aanvraag inclusief de gevraagde documenten bij het formulier stuurt u schriftelijk naar de IND.

Nadat u de aanvraag voor erkenning als referent heeft verstuurd, ontvangt u van de IND een brief met de kosten voor de aanvraag. Indien u de aanvraag heeft betaald, heeft de IND een termijn van 90 dagen om een beslissing op uw aanvraag te nemen. Deze beslistermijn kan worden verlengd in het geval uw aanvraag niet compleet is of indien extra onderzoek is vereist.

De IND neemt vervolgens een beslissing over de aanvraag voor erkenning als referent. Indien uw aanvraag is afgewezen, kunt u bezwaar maken. In het geval de onderneming als referent is erkend, wordt u ingeschreven in het Openbaar register erkend referenten op de website van de IND. Uw onderneming blijft referent tot u de erkenning opzegt of in het geval u niet langer voldoet aan de voorwaarden.

De verplichtingen als erkend referent

Als erkend referent heeft u een informatieplicht. Ingevolge deze informatieplicht dient de erkend referent de IND binnen vier weken op de hoogte te brengen van eventuele wijzigingen in de situatie. De wijzigingen kunnen verband houden met de situatie van de vreemdeling en de erkenning als referent. Deze wijzigingen dienen middels het meldingsformulier aan de IND gemeld te worden.

Als erkend referent dient u eveneens de informatie over de vreemdeling te bewaren in uw administratie. Deze informatie dient u gedurende vijf jaar te bewaren, te rekenen vanaf het moment dat u niet langer de erkend referent van de vreemdeling bent. Als erkend referent heeft u dus een administratie- en bewaarplicht. De informatie over de vreemdeling dient u te kunnen overleggen aan de IND.

Verder heeft u als erkend referent een zorgplicht jegens de vreemdeling. Zo dient u de vreemdeling te informeren over de voorwaarden inzake toegang en verblijf alsmede andere relevante voorschriften.

Tevens bent u als erkend referent verantwoordelijk voor de terugkeer van de vreemdeling. Aangezien de vreemdeling de referent van zijn familielid is, bent u niet verantwoordelijk voor de terugkeer van het familielid van de vreemdeling.

Tot slot controleert de IND of de erkend referent voldoet aan zijn of haar verplichtingen. In dit kader kan een bestuurlijke boete worden opgelegd of kan de erkenning als referent worden geschorst of worden ingetrokken door de IND.

De voordelen van erkenning als referent

Indien uw onderneming is erkend als referent, gaat dat gepaard met enkele voordelen. Als erkend referent heeft u geen verplichting om een minimum of maximum aantal aanvragen per jaar in te dienen. Bovendien hoeft u bijgaand aan uw aanvraagformulier minder bewijsstukken in te dienen en kunt u verblijfsvergunningen online aanvragen. Tot slot wordt getracht om op een aanvraag van een erkend referent binnen een termijn van twee weken te beslissen. Het zijn van een erkend referent vergemakkelijkt daarmee het traject om een verblijfsvergunning aan te vragen voor werknemers uit het buitenland.

Onze advocaten zijn deskundig op het gebied van immigratierecht en voorzien u graag van advies. Heeft u hulp nodig bij de aanvraag voor erkenning als referent of heeft u andere vragen naar aanleiding van dit artikel? Ook dan staan de advocaten bij Law & More voor u klaar.

De bedragen en eisen in 2026

Wat erkenning kost

De leges staan in artikel 1.11 van het Voorschrift Vreemdelingen 2000 en worden elk jaar op 1 januari geïndexeerd. Voor 2026 kwam daar 4,4 procent bij.

Het verlaagde tarief geldt in drie gevallen: bij een aanvraag voor uitwisseling (au pairs daaronder begrepen); bij een aanvraag voor arbeid door een onderneming met ten hoogste vijftig medewerkers; en bij bepaalde rechtsvormwijzigingen, fusies of overnames van een al erkende referent.

Er bestaat dus geen apart startup-tarief. Een jonge onderneming betaalt het halve tarief alleen als zij onder de vijftig medewerkers blijft — wat in de praktijk meestal zo is, maar het is geen automatisme en het scheelt ruim tweeënhalfduizend euro.

Verplicht of optioneel — let op de blauwe kaart

Erkenning is verplicht bij kennismigranten, onderzoekers in de zin van de Europese onderzoekersrichtlijn, studie, au pairs en uitwisseling. Zonder erkenning kan de aanvraag simpelweg niet worden ingediend.

Erkenning is optioneel bij arbeid in loondienst, seizoenarbeid, lerend werken, overplaatsing binnen een onderneming — en, tegen de intuïtie in, bij de Europese blauwe kaart. Dat laatste is de fout die in oudere overzichten het vaakst voorkomt: voor de blauwe kaart hoeft u geen erkend referent te zijn.

De salariscriteria van 2026

Alle bedragen zijn bruto per maand, exclusief vakantiegeld.

Het middelenvereiste voor gezinshereniging wordt tweemaal per jaar herzien en volgt het minimumloon. In de eerste helft van 2026 bedroeg het € 2.294,40 voor echtparen en samenwonenden en € 1.606,08 voor alleenstaanden; in de tweede helft € 2.337,00 respectievelijk € 1.635,90 voor alleenstaande ouders.

Startende ondernemingen: waar de IND naar kijkt

De eis van continuïteit en solvabiliteit is voor een jonge onderneming het lastigste onderdeel, maar niet onneembaar. Het onderscheid ligt bij anderhalf jaar.

• Bestaat uw onderneming anderhalf jaar of langer, dan levert u jaarrekeningen aan over drie jaar of vanaf de start, plus een verklaring betalingsgedrag nakoming fiscale verplichtingen van niet ouder dan drie maanden.
• Bestaat zij korter dan anderhalf jaar, dan komt daarvoor een ondernemingsplan in de plaats, dat u kunt onderbouwen met marktonderzoek, branchegegevens, orders, cv’s van de betrokkenen, exploitatieoverzichten en liquiditeitsprognoses.

Bij startende ondernemingen — en bij twijfel ook bij andere — legt de IND de aanvraag ter advisering voor aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Dat verklaart waarom de beslistermijn van negentig dagen in deze gevallen doorgaans volledig wordt benut. Zorg dat het ondernemingsplan die toets kan doorstaan; een dun plan is de meest voorkomende reden voor afwijzing.

Wat er misgaat, en wat dat kost

De verplichtingen van een erkend referent vallen uiteen in drie categorieën: de informatieplicht (wijzigingen melden, in beginsel binnen vier weken), de administratieplicht (de dossiers op orde houden) en de zorgplicht (zorgvuldige werving en selectie, en voorlichting over de verblijfsvoorwaarden). De gegevens moeten vijf jaar worden bewaard nadat u niet langer referent bent. Daarnaast kan de IND tot een jaar na het einde van het referentschap de kosten van uitzetting op u verhalen.

De sanctieladder loopt op:

• Waarschuwing bij een eerste overtreding, die twee jaar doorwerkt.
• Bestuurlijke boete: de IND hanteert maxima van € 1.500 per overtreding voor een natuurlijk persoon en € 3.000 voor een rechtspersoon, met een verhoging van vijftig procent bij herhaling van dezelfde overtreding binnen twee jaar. Bij ernstige overtredingen volgt de boete zonder voorafgaande waarschuwing. De grondslag staat in de Vreemdelingenwet 2000.
• Schorsing van de erkenning voor ten hoogste drie maanden, telkens verlengbaar (artikel 2f van de Vreemdelingenwet 2000).
• Intrekking (artikel 2g van diezelfde wet), onder meer na drie bestuurlijke boetes voor schending van de zorg- of informatieplicht.

De gevolgen van intrekking reiken verder dan de erkenning zelf: u verdwijnt uit het openbare register, verliest de versnelde procedure, de al verleende verblijfsvergunningen kunnen worden ingetrokken, en u kunt vijf jaar lang geen nieuwe erkenning krijgen. Voor een onderneming die op internationaal talent draait, is dat een existentieel probleem — en het is de reden om de administratieplicht serieuzer te nemen dan zij op het eerste gezicht oogt.

Wat er mogelijk verandert

Het kabinet heeft in juli 2025 een verkenning gepubliceerd om de kennismigrantenregeling aan te scherpen. Genoemde richtingen: een intrekkingsgrond bij inactiviteit (twee jaar geen kennismigranten in dienst), een strengere betrouwbaarheidstoets, verduidelijking van de criteria voor continuïteit en solvabiliteit, en een verhoging van de looncriteria met beperking van de verlaagde tarieven.

In februari 2026 heeft het kabinet de verdere uitwerking daarvan echter aan een volgend kabinet gelaten. Op dit moment is er geen aanhangig wetsvoorstel en geen vastgestelde algemene maatregel van bestuur. Het gaat dus om een beleidsvoornemen, niet om komend recht met een datum. Wie nu erkenning aanvraagt, hoeft er niets voor te doen — maar wie structureel geen kennismigranten in dienst heeft en de erkenning alleen “voor het geval dat” aanhoudt, doet er goed aan die inactiviteitsgrond in het achterhoofd te houden.