Gepubliceerd op 23 september 2026
Een IT-project dat vertraging oploopt, is vervelend. Maar wat kunt u doen als uw leverancier structureel niet levert, niet meer reageert of een systeem oplevert dat niet aan de afspraken voldoet?
De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn: bedrijfsprocessen komen stil te liggen, deadlines richting uw eigen klanten worden gemist en al betaalde bedragen dreigen verloren te gaan. In deze blog bespreken wij welke juridische mogelijkheden u heeft: nakoming vorderen, een ingebrekestelling sturen, uw betalingen opschorten, de overeenkomst ontbinden, schadevergoeding vorderen en een kort geding starten. Ook komt aan bod wat u kunt doen als de leverancier failliet dreigt te gaan.
Inhoudsopgave
Nakoming vorderen
U hoeft niet direct tot ontbinding over te gaan wanneer een IT-leverancier niet levert. U kunt ook nakoming vorderen: de leverancier moet dan alsnog doen wat contractueel is afgesproken. Dat kan gaan om het opleveren van software, het installeren van een systeem of het verstrekken van broncode en data. De wettelijke grondslag is artikel 3:296 lid 1 BW, dat bepaalt dat wie jegens een ander verplicht is iets te geven, te doen of na te laten, door de rechter tot die prestatie kan worden veroordeeld.
Nakoming is vooral zinvol wanneer het project al ver gevorderd is en voortzetting van de samenwerking nog mogelijk lijkt, of wanneer een alternatieve leverancier moeilijk te vinden is. Leg daarbij zo concreet mogelijk vast wát de leverancier moet opleveren en binnen welke termijn.
Kan de leverancier feitelijk niet meer presteren, bijvoorbeeld door een faillissement of doordat essentiële kennis en middelen ontbreken, dan biedt een nakomingsvordering weinig perspectief. Ontbinding met schadevergoeding ligt dan meer voor de hand.
Ingebrekestelling en verzuim
Voor ontbinding en bepaalde schadevorderingen is in veel gevallen vereist dat de leverancier in verzuim is. Dat is niet altijd zo: de wet kent uitzonderingen, bijvoorbeeld bij een fatale termijn of wanneer de leverancier al duidelijk heeft meegedeeld niet te zullen nakomen.
Is er geen uitzondering van toepassing, dan treedt verzuim in door een schriftelijke aanmaning waarin de leverancier een redelijke termijn voor nakoming krijgt. Dat is de ingebrekestelling van artikel 6:82 lid 1 BW. Wat een redelijke termijn is, hangt af van de aard van de prestatie: voor het herstellen van een bug volstaat vaak enkele dagen, voor het afronden van een migratie ligt dat anders. Een te vage of te korte termijn kan tot gevolg hebben dat het verzuim niet rechtsgeldig intreedt.
Een bruikbare ingebrekestelling bevat in ieder geval:
- een omschrijving van de tekortkoming;
- een verwijzing naar de contractuele verplichting waarop u zich beroept;
- een duidelijke termijn voor herstel of levering;
- de mededeling dat de leverancier bij uitblijven van nakoming in verzuim raakt;
- eventueel een aankondiging van verdere juridische stappen.
De uitzonderingen staan in de wet. Artikel 6:82 lid 2 BW bepaalt dat een schriftelijke aansprakelijkstelling volstaat wanneer nakoming tijdelijk onmogelijk is of een aanmaning nutteloos zou zijn. Artikel 6:83 BW noemt de gevallen waarin verzuim van rechtswege intreedt, onder meer bij het verstrijken van een fatale termijn of wanneer de leverancier zelf meedeelt niet te zullen nakomen.
Opschorting van uw betalingsverplichting
Levert de leverancier niet, dan kunt u mogelijk uw eigen betalingsverplichting opschorten. U betaalt een openstaande factuur dan niet totdat de leverancier zijn verplichtingen nakomt. Daarvoor moet wel voldoende samenhang bestaan tussen uw betalingsverplichting en de tekortkoming van de leverancier; bij verplichtingen uit dezelfde IT-overeenkomst is die samenhang op grond van artikel 6:52 BW vaak aanwezig.
Opschorting is geen vrijbrief om alle betalingen stop te zetten. De maatregel moet aansluiten bij de tekortkoming en proportioneel zijn. Schort u te veel of te lang op, dan loopt u het risico dat u zelf wanprestatie pleegt. Kondig de opschorting daarom schriftelijk aan en leg uit op welke tekortkoming u zich beroept.
Voorbeeld: "Omdat de overeengekomen oplevering van module X op [datum] is uitgebleven, schorten wij de betaling van factuur [nummer] op totdat u deze tekortkoming heeft hersteld. Dit laat onze overige rechten, waaronder het recht op schadevergoeding en ontbinding, onverlet."
Ontbinding en terugbetaling
Ontbinding is iets anders dan opzegging. Bij ontbinding gaat het om een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst, met als doel de overeenkomst geheel of gedeeltelijk ongedaan te maken. Opzegging is daarentegen een beëindiging voor de toekomst, die haar grondslag vindt in het contract of in de aard van de overeenkomst, en waarvoor geen tekortkoming nodig is.
Is voortzetting van de samenwerking niet langer zinvol, dan kan ontbinding een optie zijn. Artikel 6:265 lid 1 BW geeft die bevoegdheid bij iedere tekortkoming, tenzij de tekortkoming vanwege haar bijzondere aard of geringe betekenis de ontbinding niet rechtvaardigt. Zolang nakoming nog mogelijk is, ontstaat de bevoegdheid pas wanneer de leverancier in verzuim is; opnieuw is de ingebrekestelling dus het scharnierpunt.
Na ontbinding hoeven partijen de nog niet uitgevoerde verplichtingen in beginsel niet meer na te komen. Wat al is geleverd of betaald, moet waar mogelijk worden teruggedraaid. Deze ongedaanmakingsverbintenis is neergelegd in artikel 6:271 BW. Een vooruitbetaling komt daarom voor terugbetaling in aanmerking, voor zover daar geen bruikbare tegenprestatie tegenover staat. Voor opdrachtgevers die bij de start van een implementatietraject een aanzienlijk bedrag hebben aanbetaald, is dat vaak het belangrijkste aanknopingspunt.
Schadevergoeding
Ontbinding leidt niet automatisch tot vergoeding van alle schade. Artikel 6:277 BW geeft naast de ongedaanmakingsverplichtingen recht op vergoeding van de schade die u lijdt doordat geen wederzijdse nakoming maar ontbinding plaatsvindt, het zogenoemde positief contractsbelang. U moet die schade en het verband met de tekortkoming echter voldoende onderbouwen.
In de praktijk gaat het om uiteenlopende posten:
- meerkosten van een vervangende leverancier;
- kosten van herstel of aanvullend onderzoek;
- interne uren die aan het mislukte project zijn besteed;
- vertragings- en projectkosten;
- omzetverlies;
- eventuele reputatieschade.
Wees terughoudend met omzetverlies en reputatieschade: die posten zijn doorgaans lastiger te bewijzen dan directe kosten, en veel IT-voorwaarden sluiten gevolgschade bovendien uit. Bewaar daarom vanaf het eerste moment alle relevante stukken: het contract, planningen, e-mails, facturen, urenregistraties, hersteloffertes en offertes van alternatieve leveranciers. Hoe concreter de schade kan worden berekend, hoe sterker uw vordering staat.
Kort geding
Heeft u snel een voorziening nodig, dan kan een kort geding uitkomst bieden. Dat is bijvoorbeeld denkbaar wanneer uw bedrijfscontinuïteit in gevaar komt, een belangrijke deadline nadert of de leverancier financieel instabiel lijkt. De grondslag is artikel 254 en verder Rv.
In kort geding kan onder omstandigheden een voorlopige voorziening worden gevraagd, zoals een bevel tot oplevering, overdracht van broncode en data of terugbetaling van een bedrag. De rechter geeft in deze procedure geen definitief oordeel over alle geschilpunten. Wel kan een kort geding een snelle oplossing bieden, en fungeert het in de praktijk vaak als drukmiddel, totdat de zaak eventueel in een bodemprocedure wordt behandeld.
Als de leverancier failliet gaat
Bij een faillissement is verhaal op de leverancier onzeker. Een vordering tot terugbetaling of schadevergoeding zal doorgaans als concurrente vordering op de boedel moeten worden verhaald, samen met die van andere schuldeisers. Ook is onzeker of lopende werkzaamheden worden voortgezet: de curator zal een ontwikkel- of leveringsverplichting in de praktijk vaak niet overnemen.
Beschikt u niet over de broncode, dan kunt u onderhoud en doorontwikkeling evenmin zelfstandig laten uitvoeren. Juist voor bedrijfskritische maatwerksoftware kan een faillissement van de leverancier daarmee direct de eigen bedrijfsvoering raken.
Broncode-escrow: wat u vooraf kunt regelen
Voor maatwerksoftware is het daarom belangrijk vooraf afspraken te maken over continuïteit. Broncode-escrow kan daarbij helpen: de broncode wordt gedeponeerd bij een onafhankelijke escrow-agent en wordt vrijgegeven wanneer een contractueel afgesproken gebeurtenis plaatsvindt, zoals faillissement of een ernstige tekortkoming.
Een escrowregeling is alleen bruikbaar als zij concreet is. Loop daarom in ieder geval de volgende punten langs:
- Wie treedt op als escrow-agent?
- Welke versie van de broncode wordt gedeponeerd?
- Hoe vaak wordt het depot geactualiseerd?
- Welke gebeurtenissen leiden tot vrijgave?
- Krijgt u na vrijgave ook een gebruiks- en bewerkingsrecht?
- Zijn documentatie, build-instructies en benodigde toegangsgegevens inbegrepen?
Een depot met verouderde code, zonder documentatie of zonder bijbehorend gebruiksrecht, biedt in de praktijk weinig bescherming.
Checklist bij een niet-leverende IT-leverancier
- Controleer de overeenkomst, de planning en de acceptatieafspraken.
- Breng concreet in kaart wat niet, te laat of gebrekkig is geleverd.
- Verzamel relevante correspondentie, facturen en projectdocumentatie.
- Controleer of een fatale termijn of een ingebrekestellingsregeling geldt.
- Stuur zo nodig een duidelijke ingebrekestelling.
- Beoordeel of opschorting van betaling juridisch verantwoord is.
- Bereken de mogelijke schade en bewaar de bewijsstukken.
- Controleer of broncode-escrow of een andere continuïteitsregeling bestaat.
- Beoordeel of een kort geding noodzakelijk is.
- Kies bewust tussen nakoming, ontbinding en schadevergoeding.
De juiste stap hangt af van de overeenkomst, de ernst van de tekortkoming en de financiële positie van de leverancier. Laat een voorgenomen ingebrekestelling of opschorting bij twijfel daarom vooraf juridisch beoordelen: een gebrekkige ingebrekestelling of een te ruime opschorting kan uw positie juist verzwakken.
Tot slot
De juridische route hangt af van de vraag wat de leverancier precies niet nakomt, of herstel nog mogelijk is en hoe groot het risico voor uw bedrijfsvoering is. Soms ligt nakoming voor de hand; in andere gevallen zijn opschorting, ontbinding of een kort geding passender.
Law & More helpt u bij het beoordelen van uw contractpositie, het opstellen van een ingebrekestelling en het bepalen van de processtrategie. Ook bij een dreigend faillissement of een geschil over broncode en softwarecontinuïteit adviseren wij en procederen wij waar nodig. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek over uw situatie.
Veelgestelde vragen
Hieronder beantwoorden wij de vragen die ons over dit onderwerp het vaakst worden gesteld.
Wat kan ik doen als mijn IT-leverancier niet levert?
U kunt nakoming vorderen, een ingebrekestelling sturen, uw betalingen opschorten, de overeenkomst ontbinden, schadevergoeding vorderen of een kort geding starten. Welke route past, hangt af van de ernst van de tekortkoming, de inhoud van uw overeenkomst en de financiële positie van de leverancier.
Wanneer moet ik een ingebrekestelling sturen?
Zodra duidelijk wordt dat de leverancier niet of niet behoorlijk nakomt en er geen fatale termijn is afgesproken. Zonder verzuim heeft u in veel gevallen geen recht op ontbinding of schadevergoeding. Omschrijf in de ingebrekestelling de tekortkoming, de verplichting waarop u zich beroept en een redelijke termijn voor herstel.
Kan ik mijn facturen opschorten?
Vaak wel, mits er voldoende samenhang bestaat tussen uw betalingsverplichting en de tekortkoming; bij dezelfde IT-overeenkomst is dat meestal het geval. Opschorting moet wel proportioneel zijn en schriftelijk worden aangekondigd. Schort u te ruim op, dan riskeert u zelf wanprestatie.
Wanneer kan ik ontbinden?
Bij iedere tekortkoming, tenzij die vanwege haar bijzondere aard of geringe betekenis de ontbinding niet rechtvaardigt. Is nakoming nog mogelijk, dan ontstaat de bevoegdheid pas als de leverancier in verzuim is. Na ontbinding moeten reeds verrichte prestaties waar mogelijk worden teruggedraaid.
Kan ik naast terugbetaling ook schadevergoeding vorderen?
Ja. Naast de ongedaanmaking heeft u recht op vergoeding van de schade die u lijdt doordat de overeenkomst wordt ontbonden in plaats van nagekomen. U moet die schade en het verband met de tekortkoming wel onderbouwen; directe kosten zijn doorgaans beter te bewijzen dan omzetverlies of reputatieschade.
Wanneer is een kort geding zinvol?
Wanneer u een spoedeisend belang heeft, bijvoorbeeld bij dreigende bedrijfsstilstand, een naderende deadline of signalen dat de leverancier financieel wankelt. De rechter kan dan een voorlopige voorziening treffen, zoals een bevel tot oplevering of overdracht van broncode en data. Een definitief oordeel over alle geschilpunten volgt daarin niet.
Wat gebeurt er als mijn leverancier failliet gaat?
Uw vordering tot terugbetaling of schadevergoeding wordt dan doorgaans een concurrente vordering op de boedel, met een beperkte kans op verhaal. De curator zet lopende ontwikkel- of leveringswerkzaamheden meestal niet voort. Zonder broncode kunt u onderhoud en doorontwikkeling ook niet zelf laten uitvoeren.
Hoe werkt broncode-escrow?
De broncode wordt gedeponeerd bij een onafhankelijke escrow-agent en wordt vrijgegeven bij een vooraf afgesproken gebeurtenis, zoals faillissement of een ernstige tekortkoming. Let daarbij op de actualiteit van het depot, de vrijgavemomenten, het gebruiks- en bewerkingsrecht na vrijgave en of documentatie en build-instructies zijn inbegrepen.
Welk bewijs moet ik bewaren?
Het contract, planningen, acceptatieafspraken, e-mails, facturen, urenregistraties, hersteloffertes en offertes van alternatieve leveranciers. Leg daarnaast schriftelijk en zo feitelijk mogelijk vast wat is afgesproken en wat daarvan is nagekomen. Hoe concreter uw dossier, hoe sterker uw positie.
Wanneer schakel ik een advocaat in?
Bij spoed, bij een dreigend faillissement van de leverancier of wanneer er een groot financieel belang op het spel staat. Ook een voorgenomen ingebrekestelling of opschorting laat u bij twijfel beter vooraf beoordelen, omdat een fout op dat moment uw latere positie kan ondermijnen.
Heeft u een geschil met een IT-leverancier of wilt u een IT-contract laten toetsen? Onze advocaten IT-recht denken graag met u mee.
