Een boetebeding is de contractuele bepaling die de schuldenaar verplicht tot betaling van een geldsom of een andere prestatie als hij tekortschiet. Het beding heeft twee functies tegelijk: het zet druk op nakoming en het maakt schadevergoeding vooraf voorspelbaar.
Wettelijke basis
Afdeling 6.1.9.4 BW regelt het beding. Artikel 6:91 BW geeft de definitie. Artikel 6:92 BW bepaalt dat de boete in de plaats treedt van de wettelijke schadevergoeding, tenzij anders is bedongen, en dat nakoming en boete niet zonder meer naast elkaar kunnen worden gevorderd. Artikel 6:93 BW eist dat de schuldenaar in verzuim is voordat de boete verschuldigd wordt, tenzij de boete juist is bedoeld voor een prestatie die op een bepaald tijdstip moest plaatsvinden. Artikel 6:94 BW geeft de rechter de bevoegdheid de boete te matigen indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist; de Hoge Raad heeft in het arrest Intrahof/Bart Smit uit 2007 benadrukt dat de rechter die bevoegdheid terughoudend moet gebruiken.
Hoe het in de praktijk werkt
Boetebedingen zijn gebruikelijk bij concurrentie- en geheimhoudingsbedingen, bij koopovereenkomsten voor onroerend goed en bij bouwcontracten. Een werkbaar beding maakt vier dingen expliciet: waarvoor de boete geldt, of het om een boete per overtreding of per dag gaat, of er een maximum is, en of naast de boete ook de werkelijke schade kan worden gevorderd. Voor het cumuleren met schadevergoeding is een uitdrukkelijke bepaling nodig.
Waar het misgaat
Het beding schrijft alleen een bedrag voor zonder ingebrekestelling te regelen, waarna de boete niet opeisbaar blijkt. Een tweede fout is een boete per dag zonder plafond, die in korte tijd tot een bedrag oploopt dat de rechter matigt. In consumentenverhoudingen kan een onevenredig hoge boete bovendien als oneerlijk beding worden vernietigd.
Verwante begrippen
Het boetebeding hangt samen met verzuim, met schadevergoeding en met de algemene voorwaarden waarin het vaak staat.
Wordt u aangesproken op een boete? Onze civiel recht advocaten beoordelen opeisbaarheid en matiging.
