Een proces-verbaal is het schriftelijke verslag dat een opsporingsambtenaar, zoals een politieagent, opmaakt van een strafbaar feit of van wat hij bij het onderzoek heeft gedaan of vastgesteld. Volgens artikel 152 Sv gebeurt dit zo snel mogelijk. Het proces-verbaal wordt opgemaakt op ambtseed of ambtsbelofte (artikel 153 Sv).
Inhoudsopgave
Wat staat er in een proces-verbaal?
Een proces-verbaal beschrijft wat de opsporingsambtenaar zelf heeft waargenomen of gedaan. Denk aan een aanhouding, een doorzoeking of een verhoor. Er staan een datum, plaats en de naam van de opsteller in.
Er zijn verschillende soorten. In een proces-verbaal van aangifte staat wat het slachtoffer meldt. In een proces-verbaal van verhoor staat wat een verdachte of getuige heeft verklaard. De verklaring van een verdachte moet zoveel mogelijk in zijn eigen woorden worden opgeschreven (artikel 29a Sv).
Hoeveel bewijskracht heeft een proces-verbaal?
Veel. Normaal mag de rechter een verdachte niet veroordelen op één bewijsmiddel alleen. Voor een proces-verbaal van een opsporingsambtenaar geldt een uitzondering: dat mag op zichzelf genoeg zijn als bewijs (artikel 344 lid 2 Sv).
In de praktijk steunt de rechter meestal op meerdere stukken. Toch laat deze regel zien hoe belangrijk het is dat een proces-verbaal klopt. De rechter beoordeelt wel altijd of hij het proces-verbaal betrouwbaar vindt.
Hoe krijgt u een proces-verbaal in handen?
Een proces-verbaal hoort bij de processtukken. Als verdachte hebt u het recht die stukken in te zien (artikel 30 Sv). Meestal vraagt uw advocaat ze op bij het OM.
- Tijdens het onderzoek kan de officier van justitie inzage in bepaalde stukken tijdelijk weigeren, als dat het onderzoek schaadt.
- Na het betekenen van de dagvaarding mag inzage niet meer worden geweigerd (artikel 33 Sv).
- U kunt een kopie van de processtukken krijgen.
- Bij een aangifte kan ook het slachtoffer een afschrift van zijn eigen aangifte krijgen.
Wat doet u als het proces-verbaal niet klopt?
Lees uw verklaring na het verhoor goed na en vraag om correcties voordat u tekent. Ziet u later fouten, bespreek die dan met uw advocaat.
Uw advocaat kan de rechter vragen de opsteller als getuige te horen. Ook kan hij aanvoeren dat het proces-verbaal onbetrouwbaar is. Blijkt dat er bij het onderzoek een vormverzuim is gemaakt, dan kan de rechter daar gevolgen aan verbinden (artikel 359a Sv).
Veelgestelde vragen
Moet ik een proces-verbaal van verhoor ondertekenen?
Nee, u bent niet verplicht te tekenen. Als u weigert, wordt dat in het proces-verbaal vermeld. Het stuk blijft dan wel gewoon in het dossier.
Is een bekeuring ook een proces-verbaal?
Ja, in de volksmond wordt een bekeuring vaak een proces-verbaal genoemd. Bij veel lichte verkeersovertredingen gaat het om een administratieve sanctie volgens de Wet Mulder.
Verwante begrippen
Meer over onze werkwijze leest u op de pagina van onze strafrechtadvocaat. Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Plan een gratis kennismakingsgesprek.