De proeftijd is een afgesproken beginperiode van het dienstverband waarin beide partijen de arbeidsovereenkomst onmiddellijk kunnen beëindigen, zonder opzegtermijn en zonder opgaaf van redenen. Buiten die periode geldt het ontslagrecht volledig, wat de precieze lengte en geldigheid van het beding belangrijk maakt.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 7:652 BW stelt de grenzen. Het beding moet schriftelijk zijn en voor werkgever en werknemer gelijk. Bij een contract van zes maanden of korter mag geen proeftijd worden afgesproken. Bij een tijdelijk contract van meer dan zes maanden maar korter dan twee jaar is de proeftijd maximaal één maand; bij een contract van twee jaar of langer en bij een contract voor onbepaalde tijd maximaal twee maanden. Een cao kan de maand verlengen tot twee maanden, maar niet verder.
Een beding dat het wettelijk maximum overschrijdt, is in zijn geheel nietig en wordt niet teruggebracht tot de toegestane duur. Een werkgever die drie maanden opneemt in een contract voor onbepaalde tijd, houdt dus helemaal geen proeftijd over.
Hoe het in de praktijk werkt
Binnen een geldige proeftijd kan elk van beide partijen het dienstverband dezelfde dag beëindigen. De werknemer heeft geen recht op een transitievergoeding. De werkgever moet de reden noemen als daarom wordt gevraagd, en de gewone discriminatieverboden blijven gelden: ontslag wegens zwangerschap, ziekte als zodanig of een beschermd kenmerk is ook in de proeftijd onrechtmatig.
Keert dezelfde werknemer terug in wezenlijk hetzelfde werk, dan is een nieuwe proeftijd in beginsel niet toegestaan. Hetzelfde geldt voor een aansluitend contract bij dezelfde werkgever voor dezelfde taken.
Waar het misgaat
De terugkerende fout is het contract van precies zes maanden met een proeftijd van een maand. Dat beding is nietig, en een beëindiging in week drie is dan een gewoon ontslag zonder toestemming, met alle gevolgen van dien. De tweede veelvoorkomende fout is beginnen met werken voordat het contract is getekend, waardoor de proeftijd niet is overeengekomen op het moment dat hij nodig is.
Verwante begrippen
Zie ook opzegtermijn en ketenregeling.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Ontslag in proeftijd, Proeftijdontslag vóór de eerste werkdag: mag dat?, De zaak-Donald Pols bij Tata Steel: mededelingsplicht, discriminatieverbod en het proeftijdontslag.
Lees ook onze pagina over arbeidsrecht.
