Gepubliceerd op 1 januari 2026 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026
Wie een NFT koopt, wordt geen eigenaar in juridische zin en krijgt geen auteursrecht op het kunstwerk of de afbeelding die eraan is gekoppeld. U krijgt de beschikking over een uniek token op een blockchain plus de gebruiksrechten die de verkoper u in de voorwaarden geeft; alleen als de maker het auteursrecht bij akte aan u overdraagt, verkrijgt u ook dat recht (artikel 2 Auteurswet).
In dit artikel leest u wat een NFT juridisch is, welke rechten u wel en niet krijgt, waar u die rechten terugvindt en welke risico’s er zijn. We sluiten af met de punten waar u als koper en als maker op let.
Inhoudsopgave
Wat is een NFT juridisch gezien?
Een NFT (non-fungible token) is een unieke digitale registratie op een blockchain, die meestal verwijst naar een digitaal bestand. Het Nederlandse recht kent geen aparte regeling voor NFT’s.
Eigendom kan volgens de wet alleen bestaan op zaken, en zaken zijn stoffelijke objecten (artikel 3:2 en 5:1 BW). Een NFT is niet stoffelijk en is dus geen zaak. Wel vertegenwoordigt een NFT een geldwaarde en kan hij worden overgedragen; daarom wordt hij in de literatuur gezien als een vermogensbestanddeel. Hoe de rechter dat precies kwalificeert, is nog niet uitgekristalliseerd. In de praktijk “bezit” u een NFT doordat u de private key beheert van de wallet waarin het token staat.
Wat is het verschil tussen het token en het werk?
Het token en het werk zijn twee verschillende dingen. U verkrijgt het token; het auteursrecht op het werk blijft bij de maker, tenzij hij dat uitdrukkelijk overdraagt.
Het auteursrecht ontstaat bij de maker op het moment dat het werk wordt gemaakt (artikel 1 Auteurswet). Overdracht van het auteursrecht kan alleen bij een akte, dus een ondertekend geschrift (artikel 2 lid 2 Auteurswet). Een transactie op een blockchain is geen akte. Zonder akte koopt u dus geen auteursrecht, ook niet als de verkoper dat in een advertentie suggereert. Het bestand zelf staat bovendien vaak niet op de blockchain, maar op een server of op IPFS; het token bevat dan alleen een verwijzing.
| Fysiek schilderij | NFT | |
|---|---|---|
| Eigendom van het object | Ja, het doek is een zaak | Nee, het token is geen zaak |
| Auteursrecht | Blijft bij de maker | Blijft bij de maker |
| Gebruiksrechten | Volgens afspraak | Volgens de licentie in de voorwaarden |
| Overdracht | Levering van het doek | Overdracht van het token via de blockchain |
Welke gebruiksrechten krijgt u bij een NFT?
U krijgt alleen de rechten die in de licentie van de maker of het project staan. Meestal is dat een niet-exclusieve licentie voor persoonlijk gebruik, zoals het tonen van de afbeelding als profielfoto.
Sommige projecten staan ook commercieel gebruik toe, bijvoorbeeld op merchandise, soms tot een maximale omzet. Een exclusieve licentie moet bij akte worden verleend (artikel 2 lid 2 Auteurswet). Gebruikt u het werk buiten de licentie, bijvoorbeeld voor een reclamecampagne, dan maakt u inbreuk op het auteursrecht en kan de maker een verbod en schadevergoeding vorderen (artikel 27 Auteurswet).
Waar vindt u de voorwaarden?
De licentie staat meestal in de algemene voorwaarden van het project of het platform, op de website van de maker of in de omschrijving van de collectie. Soms verwijst het smart contract naar een licentietekst.
Bewaar die voorwaarden op het moment van aankoop, bijvoorbeeld als pdf, omdat projecten hun voorwaarden later kunnen wijzigen. Controleer ook of de licentie overgaat op een volgende koper als u de NFT doorverkoopt. Over de rol van smart contracts leest u meer in ons artikel zijn smart contracts juridisch afdwingbaar.
Welke risico’s loopt u als koper?
De grootste risico’s zijn dat de verkoper geen rechten had op het werk, dat het gekoppelde bestand verdwijnt en dat de waarde sterk daalt. Een NFT geeft geen garantie dat het werk echt van de genoemde maker is.
- Iemand maakt een NFT van een werk van een ander zonder toestemming; de koper krijgt dan geen geldige licentie.
- Het platform of de server waar het bestand staat stopt, zodat het token naar een leeg adres verwijst.
- U verliest de private key of wordt slachtoffer van phishing; een transactie op de blockchain is in de praktijk niet terug te draaien.
- Verkoper en platform zitten in het buitenland, waardoor verhaal lastig is.
Koopt u als consument van een bedrijf, dan gelden de regels voor koop op afstand, zoals de informatieplichten van artikel 6:230m BW. Bij digitale inhoud kan het herroepingsrecht vervallen zodra de levering met uw uitdrukkelijke toestemming is begonnen. Over de fiscale gevolgen, zoals box 3 voor particulieren, kunt u het beste een belastingadviseur raadplegen.
Valt een NFT onder MiCA?
In beginsel niet. De Europese verordening markten in cryptoactiva (MiCA, Verordening (EU) 2023/1114) sluit cryptoactiva uit die uniek zijn en niet onderling vervangbaar (artikel 2 lid 3 MiCA).
Die uitzondering geldt niet altijd. Volgens de overwegingen bij MiCA kan een grote serie of collectie, of een NFT die in fracties wordt verkocht, toch als vervangbaar worden gezien en dan onder MiCA vallen. Bij een NFT die lijkt op een aandeel of een recht op winst kan bovendien de Wet op het financieel toezicht gelden. De AFM houdt toezicht.
Waar let u als koper op?
- Lees de licentie en bewaar die bij de aankoop: persoonlijk of commercieel gebruik, en gaat de licentie mee bij doorverkoop?
- Controleer of de verkoper echt de maker is of rechten van de maker heeft.
- Kijk waar het bestand is opgeslagen: op de blockchain, op IPFS of op een gewone server.
- Beveilig de private key van uw wallet en deel uw herstelzin met niemand.
Waar let u als maker op?
- Leg in een licentie vast welk gebruik u toestaat en wat niet; een exclusieve licentie vraagt een akte (artikel 2 lid 2 Auteurswet).
- Draag het auteursrecht niet ongemerkt over in de voorwaarden van een platform.
- Regel of u een vergoeding bij doorverkoop wilt en hoe die in het smart contract en de voorwaarden staat.
- Controleer bij een grote collectie of fractionele verkoop of MiCA of de Wft van toepassing kan zijn.
Wat kunnen wij voor u doen bij NFT’s?
Onze advocaten ondernemingsrecht adviseren makers, projecten en kopers over de rechten die aan een NFT verbonden zijn.
- Wij stellen licentievoorwaarden en, waar nodig, een akte van overdracht van auteursrecht op (artikel 2 Auteurswet).
- Wij beoordelen de voorwaarden van een project of platform voordat u koopt of verkoopt.
- Wij treden op tegen inbreuk op uw werk via NFT’s, met een sommatie of procedure op grond van artikel 27 Auteurswet.
- Wij beoordelen of uw project onder MiCA of de Wet op het financieel toezicht valt.
Samengevat
- Een NFT is geen zaak; u wordt geen eigenaar in de zin van artikel 5:1 BW.
- Het auteursrecht blijft bij de maker, tenzij het bij akte wordt overgedragen (artikel 2 Auteurswet).
- Uw gebruiksrechten staan in de licentie van het project; bewaar die bij aankoop.
- Unieke NFT’s vallen in beginsel buiten MiCA, grote series en fracties mogelijk niet.
Veelgestelde vragen
Mag ik de afbeelding van mijn NFT op een T-shirt drukken en verkopen?
Alleen als de licentie commercieel gebruik toestaat. Staat dat er niet in, dan heeft u daarvoor toestemming van de maker nodig.
Wat gebeurt er met mijn NFT als het platform failliet gaat?
Het token blijft op de blockchain staan als het in uw eigen wallet staat. Het gekoppelde bestand kan wel onbereikbaar worden als het op een server van het platform stond.
Kan ik het auteursrecht kopen samen met de NFT?
Ja, maar alleen met een aparte akte die de maker ondertekent (artikel 2 lid 2 Auteurswet). De blockchaintransactie alleen is daarvoor niet genoeg.
Kan er beslag worden gelegd op een NFT?
Een NFT vertegenwoordigt waarde, dus schuldeisers zullen proberen er verhaal op te halen. In de praktijk is dat lastig zonder toegang tot de private key; bij een tegoed op een handelsplatform kan beslag onder dat platform worden gelegd.
