Wanneer een werkgever werknemers wil ontslaan vanwege bedrijfseconomische redenen, moet hij eerst toestemming vragen aan het UWV. Deze organisatie kijkt streng naar elke aanvraag om te zorgen dat het ontslag echt nodig is.
Het UWV werkt met duidelijke uitvoeringsregels. Ze checken of de redenen kloppen en of de werkgever alles netjes volgens de regels doet.
Ze kijken naar de financiële situatie van het bedrijf. Ook onderzoeken ze of herplaatsing mogelijk is en of de juiste procedure is gevolgd.
Zo’n beslissing van het UWV raakt zowel werkgever als werknemer behoorlijk. Het helpt als je snapt hoe dit proces werkt, zodat je weet waar je aan toe bent en wat je rechten zijn.
Het beoordelingsproces van het UWV
Het UWV gebruikt vaste criteria en procedures bij elke ontslagaanvraag. De werkgever moet aantonen dat ontslag echt niet anders kan en dat hij alles heeft gedaan wat moest.
Criteria voor bedrijfseconomisch ontslag
Het UWV kijkt naar specifieke dingen om te bepalen of ontslag terecht is. De werkgever moet een geldige bedrijfseconomische reden geven.
Geldige redenen voor ontslag:
- Slechte financiële situatie van het bedrijf
- Minder werk door dalende vraag
- Organisatorische of technologische veranderingen
- (Gedeeltelijke) bedrijfsbeëindiging
- Verhuizing van het bedrijf
- Wegvallen van loonkostensubsidie
De werkgever moet uitleggen hoeveel banen verdwijnen en om welke functies het gaat. Het UWV checkt of deze ontslagen echt nodig zijn voor het voortbestaan van het bedrijf.
De juiste volgorde van ontslag is belangrijk. Het afspiegelingsbeginsel moet goed worden toegepast bij het kiezen van wie weg moet.
Rol van de werkgever in het proces
De werkgever moet actief aan de slag met de aanvraag. Hij vraagt een ontslagvergunning aan bij het UWV voordat hij iemand mag ontslaan.
Verplichtingen van de werkgever:
- Vergunning aanvragen bij het UWV
- Bewijzen waarom ontslag nodig is
- Onderzoeken of herplaatsing mogelijk is
- Juiste volgorde van ontslag toepassen
De werkgever moet laten zien dat herplaatsing in een andere functie echt niet lukt. Zelfs na scholing mag het niet haalbaar zijn.
Komt er binnen 26 weken na ontslag weer een vacature voor hetzelfde werk? Dan moet de werkgever die eerst aanbieden aan de ontslagen werknemer.
Informatie- en bewijslast
Het UWV wil veel documentatie zien voordat ze een aanvraag beoordelen. De werkgever moet alles bewijzen.
Benodigde informatie:
- Financiële cijfers van het bedrijf
- Uitleg waarom ontslag nodig is
- Overzicht van functies die verdwijnen
- Bewijs van herplaatsingsonderzoek
- Documentatie over de ontslagvolgorde
Het UWV beoordeelt de aanvraag aan de hand van de Uitvoeringsregels. Daarin staan alle wettelijke eisen voor bedrijfseconomisch ontslag.
De werkgever moet alle papieren op tijd en compleet aanleveren. Mist er iets? Dan kan het UWV de aanvraag afwijzen.
Bedrijfseconomische redenen volgens het UWV
Het UWV erkent zes situaties als geldige bedrijfseconomische redenen voor ontslag. Deze redenen verschillen van organisatorische wijzigingen en het UWV beoordeelt ze volgens de nieuwste uitvoeringsregels (juli 2025).
Definitie en voorbeelden
Het UWV accepteert deze situaties als bedrijfseconomische redenen voor ontslag:
Financiële problemen
- Het bedrijf staat er financieel slecht voor
- De loonkosten zijn te hoog geworden
Verminderde werkgelegenheid
- Minder werk beschikbaar
- Minder vraag naar producten of diensten
Bedrijfsveranderingen
- Het bedrijf stopt helemaal of deels
- De werkgever bereikt de AOW-leeftijd
- De werkgever is overleden
Overige redenen
- Het bedrijf verhuist
- Loonkostensubsidie valt weg
Verschil tussen bedrijfseconomisch en organisatorisch ontslag
Bedrijfseconomisch ontslag ontstaat door externe factoren waar het bedrijf weinig aan kan doen. Organisatorisch ontslag gebeurt door interne keuzes van het management.
Bedrijfseconomische redenen:
- Markt verandert
- Economie gaat achteruit
- Opdrachten vallen weg
Organisatorische redenen:
- Automatisering
- Afdelingen worden anders ingericht
- Nieuwe werkprocessen
Het UWV bekijkt beide soorten ontslag, maar vraagt om andere bewijzen.
Actuele uitvoeringsregels
De Uitvoeringsregels van het UWV voor bedrijfseconomisch ontslag zijn in juli 2025 aangepast. Daarin vind je alle wettelijke en ministeriële eisen.
Belangrijk:
- Criteria voor ontslagvergunningen
- Welke documenten werkgevers moeten aanleveren
- Regels bij bedrijfsovergang
De uitvoeringsregels leggen uit wanneer het UWV een ontslagvergunning geeft. Werkgevers moeten bewijzen dat het ontslag noodzakelijk is om het bedrijf te redden.
Het UWV kijkt ook of het afspiegelingsbeginsel goed is toegepast. Dit bepaalt wie als eerste moet vertrekken.
Aanvraagprocedure voor ontslag om bedrijfseconomische redenen
Werkgevers vragen een ontslagvergunning aan bij het UWV via het werkgeversportaal. De aanvraag vraagt om specifieke documenten en het UWV werkt met vaste termijnen.
Indienen van het ontslagverzoek
De werkgever regelt het ontslagverzoek via het UWV-portaal. Hij vult het formulier ‘Ontslagvergunning aanvragen om bedrijfseconomische redenen’ in.
Alles moet volledig zijn ingevuld. De werkgever geeft precies aan hoeveel banen verdwijnen en om welke functies het gaat.
Belangrijke eisen:
- Uitleg waarom de banen verdwijnen
- Bewijzen dat ontslag nodig is voor het voortbestaan
- Goede toepassing van het afspiegelingsbeginsel
- Uitleg waarom herplaatsing niet lukt
De werkgever moet ook laten zien dat scholing of andere functies geen oplossing bieden. Dus zelfs als de werknemer eventueel te trainen is, moet duidelijk zijn dat herplaatsing niet haalbaar is.
Te overleggen documenten
Bij de aanvraag horen verschillende documenten. Deze ondersteunen het ontslag.
Verplichte documenten:
- Ingevulde formulieren
- Financiële cijfers van het bedrijf
- Organisatieschema’s voor en na de reorganisatie
- Functieomschrijvingen van de banen die verdwijnen
De werkgever uploadt alles via het werkgeversportaal. Is de aanvraag niet compleet? Dan loopt het proces vertraging op.
Soms zijn extra documenten nodig. Denk aan technische plannen bij automatisering of locatiegegevens bij verhuizing.
Termijnen en doorlooptijd
Het UWV werkt met wettelijke termijnen voor ontslagaanvragen. Die gaan lopen zodra de aanvraag compleet binnen is.
Meestal duurt de behandeling acht weken. Hebben ze meer tijd nodig? Dan kan het UWV de termijn verlengen.
Tijdlijn:
- Week 1-2: Check of de aanvraag compleet is
- Week 3-6: Inhoudelijke beoordeling
- Week 7-8: Besluit nemen en sturen
Werkgevers krijgen binnen een paar werkdagen een ontvangstbevestiging. Is er iets niet compleet? Dan vraagt het UWV om extra informatie.
Na goedkeuring geldt nog steeds de juiste opzegtermijn. Ook blijft de werkgever verplicht om bijvoorbeeld transitievergoeding te betalen.
Afweging en toetsing door het UWV
Het UWV kijkt naar drie dingen bij ontslag om bedrijfseconomische redenen. Ze controleren of de werkgever eerlijk selecteert, of er echt minder plekken nodig zijn, en of herplaatsing binnen het bedrijf mogelijk is.
Afspiegelingsbeginsel
Het afspiegelingsbeginsel regelt hoe werkgevers eerlijk moeten kiezen wie ze ontslaan. Ze moeten werknemers in volgorde van hun uitwisselbare functieniveau selecteren.
Het UWV kijkt naar drie dingen:
- Leeftijd van de werknemer
- Aantal dienstjaren bij het bedrijf
- Onderhoudslast (aantal kinderen onder 18 jaar)
Deze factoren leveren punten op. Wie het minst scoort, moet als eerste vertrekken.
De werkgever moet laten zien dat werknemers op hetzelfde niveau elkaar kunnen vervangen. Dus: vergelijkbare taken, minimale training, je kent het wel.
Het UWV checkt of de puntentelling klopt. Maak je een fout, dan kan het UWV de aanvraag gewoon afwijzen.
Reductie van arbeidsplaatsen
De werkgever moet aantonen dat er echt minder werk is. Het UWV wil bewijs zien voor de bedrijfseconomische redenen.
Denk aan:
- Daling van omzet of orders
- Reorganisatie van het bedrijf
- Automatisering van werkprocessen
- Verhuizing naar een andere locatie
Het UWV vraagt om cijfers en documenten. De werkgever moet laten zien hoeveel arbeidsplaatsen verdwijnen en waarom.
Ook plannen voor de toekomst tellen mee. Neemt het bedrijf later weer mensen aan voor dezelfde functies? Dat kan problemen geven.
De ontslagaanvraag moet duidelijk zijn over welke banen verdwijnen en wanneer.
Herplaatsingsplicht
De werkgever moet eerst kijken of er andere banen zijn in het bedrijf. Ontslag mag pas als herplaatsen niet lukt.
Het UWV kijkt of de werkgever heeft gezocht naar:
- Vacatures binnen het bedrijf
- Aangepaste functies voor de werknemer
- Omscholing naar andere taken
Die zoektocht moet echt actief gebeuren. Alleen vragen of iemand interesse heeft, is dus niet genoeg.
Werkgevers moeten ook lagere functies meenemen. Een werknemer hoeft geen hogere functie te accepteren, maar wel een lagere tegen hetzelfde salaris.
De herplaatsingsplicht geldt ook voor zieke werknemers. Het UWV kijkt hier extra scherp naar.
Rechten en plichten van werkgever en werknemer
Werknemers hebben rechten bij ontslag om bedrijfseconomische redenen, zoals een transitievergoeding. Ze mogen ook bezwaar maken tegen een UWV-besluit over hun ontslag.
Recht op transitievergoeding
Wie wordt ontslagen om bedrijfseconomische redenen, krijgt meestal een transitievergoeding. Dit geldt ook als een tijdelijk contract niet wordt verlengd.
Berekening transitievergoeding:
- Eerste 10 jaar: 1/3 maandsalaris per jaar
- Na 10 jaar: 1/2 maandsalaris per jaar
- Minimum: €335 (januari 2025)
De werkgever moet deze vergoeding binnen één maand na het einde van het contract betalen. Er zijn uitzonderingen.
Geen transitievergoeding bij contracten korter dan twee jaar of bij ernstig verwijtbaar gedrag van de werknemer. Ook bij faillissement gelden andere regels.
Compensatieregeling voor werkgevers:
Werkgevers kunnen bij het UWV compensatie aanvragen voor de transitievergoeding. Dit geldt alleen bij ontslag om bedrijfseconomische redenen na een ontslagvergunning.
Bezwaar en beroep tegen UWV-besluit
Werknemers en werkgevers mogen bezwaar maken tegen een UWV-besluit. Dit moet binnen zes weken na het besluit.
Bezwaarprocedure:
- Bezwaar indienen bij het UWV
- Termijn: 6 weken na besluitdatum
- UWV kijkt opnieuw naar de zaak
- Nieuwe beslissing binnen 10 weken
Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je naar de rechtbank. Dit moet ook binnen zes weken na de beslissing op bezwaar.
Gevolgen voor werknemers:
Tijdens de procedure blijft de oorspronkelijke beslissing gelden. Een ontslagvergunning wordt door bezwaar dus niet opgeschort.
Werknemers kunnen ook naar de kantonrechter stappen als de werkgever geen ontslagvergunning heeft aangevraagd terwijl dat wel moest. Dit moet binnen twee maanden na het ontslag.
Gevolgen van het besluit en vervolgstappen
Alternatieven bij geweigerde ontslagvergunning
Als het UWV de ontslagvergunning weigert, heeft de werkgever verschillende opties. Hij kan bezwaar maken binnen zes weken na dagtekening.
Andere mogelijkheden zijn:
- Heronderhandelen met de werknemer over ontslag met wederzijds goedvinden
- De ontslagaanvraag aanpassen met nieuwe argumenten
- Zoeken naar interne herplaatsingsmogelijkheden
- Tijdelijke oplossingen zoals verlof of deeltijdwerk
De werkgever kan ook naar de kantonrechter stappen. Die route werkt weer net even anders.
Zonder ontslagvergunning blijft het contract gewoon bestaan. De werkgever moet salaris blijven betalen en alle afspraken nakomen.
Betekenis voor werkloosheidsuitkering
Bij een goedgekeurd bedrijfseconomisch ontslag heeft de werknemer meestal recht op WW. Het telt niet als eigen schuld.
Belangrijke punten voor WW-recht:
- Je moet je direct inschrijven als werkzoekende
- Geen wachttijd van vier weken bij bedrijfseconomisch ontslag
- De duur van de uitkering hangt af van je arbeidsverleden
- De hoogte is 75% van het dagloon in de eerste twee maanden
De UWV-ontslagvergunning is het bewijs voor de ontslagreden. Zonder zo’n vergunning kan het UWV de WW weigeren of een sanctie opleggen.
De werkgever moet een werkgeversverklaring afgeven. Je hebt dit document nodig voor je WW-aanvraag.
Nazorg en ondersteuning
Werkgevers moeten na goedgekeurd ontslag binnen 26 weken een vergelijkbare baan aanbieden als die er komt. Dat is verplicht.
Ondersteuningsmogelijkheden:
- Outplacementbegeleiding voor de ontslagen werknemer
- Scholing en omscholing via het UWV
- Sollicitatietraining en loopbaanadvies
- Transitievergoeding volgens de wet
Het UWV biedt allerlei diensten voor werkzoekenden. Denk aan begeleiding, vacatures en scholing.
De werknemer kan de compensatieregeling gebruiken. Daarmee betaalt de werkgever (deels) de transitievergoeding.
Bij vragen of problemen kun je altijd contact opnemen met het UWV. Ze geven advies over rechten en plichten na ontslag.
Veelgestelde vragen
Het UWV beoordeelt ontslagaanvragen met vaste criteria: financiële situatie, herplaatsingsmogelijkheden en juiste documenten. Werkgevers moeten de noodzaak aantonen met bewijs.
Welke criteria hanteert het UWV bij de beoordeling van een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen?
Het UWV kijkt naar drie dingen. De werkgever moet aantonen dat er banen verdwijnen en waarom.
De werkgever moet uitleggen hoeveel banen verdwijnen. Ook moet duidelijk zijn welke functies het betreft.
Het UWV controleert of de ontslagvolgorde klopt. Het afspiegelingsbeginsel moet goed zijn toegepast.
Herplaatsing moet onmogelijk zijn, ook na scholing.
Hoe weegt het UWV de financiële situatie van een onderneming bij een ontslag wegens bedrijfseconomische redenen?
Het UWV beoordeelt of de financiële situatie slecht is of verslechterd. De werkgever moet dit met cijfers laten zien.
Minder werk door minder vraag is een goede reden. Ook veranderingen in de organisatie of techniek tellen mee.
Helemaal of deels stoppen met het bedrijf is een reden. Dit kan door pensioen of overlijden.
Verhuizing van het bedrijf of het wegvallen van loonkostensubsidie zijn ook geldig.
Op welke wijze moet een werkgever de noodzaak voor ontslag om bedrijfseconomische redenen onderbouwen?
De werkgever moet uitleggen waarom banen verdwijnen. Het moet duidelijk zijn dat ontslagen nodig zijn om het bedrijf gezond te houden.
Cijfers en feiten zijn belangrijk. Vage verhalen zijn niet genoeg.
De werkgever moet laten zien dat andere oplossingen niet werken. Denk aan kostenbesparingen of herstructurering.
Welke documentatie is vereist bij het indienen van een ontslagaanvraag bij het UWV voor bedrijfseconomische redenen?
Werkgevers moeten alles invullen via het werkgeversportaal. Alle bijlagen moeten erbij.
Financiële documenten zijn verplicht. Denk aan jaarrekeningen, balansen en resultatenrekeningen.
Een organisatieschema moet erbij. Ook functieomschrijvingen van de betrokken werknemers zijn nodig.
Bewijs van herplaatsingsonderzoek moet aanwezig zijn. Daarmee toon je aan dat andere functies er niet zijn.
Wat zijn de gevolgen als het UWV een ontslagaanvraag om bedrijfseconomische redenen afwijst?
De werkgever mag de werknemer niet ontslaan zonder geldige ontslagvergunning. De arbeidsovereenkomst blijft dan gewoon bestaan.
Toch ontslaat de werkgever iemand zonder die vergunning? Dan kan de werknemer naar de kantonrechter stappen.
De rechter kan besluiten de arbeidsovereenkomst te herstellen. In dat geval moet de werkgever het gemiste loon alsnog uitbetalen.
De werknemer kan trouwens ook kiezen voor een billijke vergoeding. Dit moet wel binnen twee maanden na het ontslag gebeuren.
Hoe verloopt de procedure bij het UWV voor een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen?
De werkgever start de aanvraag via het werkgeversportaal. Je moet echt zorgen dat alle vereiste documenten compleet zijn.
Het UWV bekijkt de aanvraag aan de hand van de uitvoeringsregels. Die regels leggen precies de wettelijke voorwaarden uit.
Soms is er een ontslagcommissie opgenomen in de cao. In dat geval pakt deze commissie de aanvraag op, niet het UWV.
Krijgt de werkgever goedkeuring? Dan volgt er een ontslagvergunning. Zonder die vergunning mag het contract niet officieel beëindigd worden.
