Procederen tegen een buitenlands bedrijf: wanneer en hoe werkt dat?

Gepubliceerd op 19 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Wanneer is de Nederlandse rechter bevoegd?

Procederen tegen een buitenlands bedrijf kan in Nederland als de Nederlandse rechter bevoegd is. Dat is meestal het geval als het bedrijf een vestiging in Nederland heeft, hier goederen levert of diensten verricht, of als u dat vooraf heeft afgesproken in een forumkeuzebeding. Binnen de EU regelt de Brussel I bis-verordening welke rechter bevoegd is; buiten de EU gelden andere regels.

Waar begint u bij procederen tegen een buitenlands bedrijf?

Bij procederen tegen een buitenlands bedrijf komt het eerst aan op bevoegdheid en betekening. Binnen de EU wijst de Brussel I bis-verordening de bevoegde rechter aan; een Nederlands vonnis is daarna in de hele EU uitvoerbaar zonder aparte procedure (exequatur).

Bevoegdheid en een juiste betekening zijn dus de eerste twee vragen die u beantwoordt voordat u een procedure start.

Dit artikel legt uit wanneer de Nederlandse rechter bevoegd is bij een geschil met een buitenlands bedrijf, hoe de procedure verloopt en welke stappen u zet. Wij gaan in op de standaard gerechtelijke weg via de Nederlandse rechtbank binnen de EU; specifieke regelingen voor landen buiten de EU en arbitrage komen hier niet aan bod.

Dit artikel is bedoeld voor Nederlandse ondernemers met een schuldenaar of contractpartner in het buitenland, en voor wie juridisch advies zoekt bij een grensoverschrijdend handelsgeschil. Denk aan een leverancier die betaling vordert van een buitenlandse klant, een dienstverlener met een geschil over een grensoverschrijdende opdracht, of een importeur die te maken krijgt met een gebrekkige levering.

Door de toenemende internationale handel krijgen steeds meer Nederlandse bedrijven te maken met buitenlandse contractpartijen. Een verkeerde inschatting van de bevoegde rechter kost tijd en geld: een vonnis van een niet-bevoegde rechter is immers niet uitvoerbaar. Weet u vooraf welke rechter bevoegd is, dan voorkomt u vertraging en onnodige kosten.

Ook de keuze tussen een volledige procedure en een snellere route speelt mee. Bij een onbetwiste geldvordering hoeft niet altijd een volledige procedure te volgen: soms volstaat een aanmaning gevolgd door beslag, of een vereenvoudigde route zoals hierna beschreven. Twijfelt u of uw zaak zich daarvoor leent, bespreek dat dan vooraf met uw advocaat.

In dit artikel leest u:

• Wanneer de Nederlandse rechter bevoegd is bij een geschil met een buitenlands bedrijf
• Hoe de Brussel I bis-verordening de bevoegdheid binnen de EU regelt
• Welke stappen u zet bij het dagvaarden van een buitenlands bedrijf
• Hoe u een Nederlands vonnis in het buitenland ten uitvoer legt

Wanneer heeft een internationaal geschil voldoende band met Nederland?

De Nederlandse rechter is alleen bevoegd bij een voldoende aanknopingspunt met Nederland. Dat aanknopingspunt volgt uit Europese verordeningen, internationale verdragen of, bij landen buiten de EU, het Nederlandse internationaal privaatrecht.

Deze bevoegdheidsvraag is belangrijk, want een uitspraak van een niet-bevoegde rechter is in de praktijk niet uitvoerbaar in andere landen. Een vonnis heeft pas waarde als het ook erkend en uitgevoerd kan worden.

Wat is de hoofdregel van de Brussel I bis-verordening?

Binnen de Europese Unie regelt de Brussel I bis-verordening (Verordening (EU) 1215/2012) de rechterlijke bevoegdheid. Hoofdregel: u dagvaardt de tegenpartij voor de rechter van het land waar die gevestigd is. Een Duitse onderneming procedeert u dus in beginsel voor de Duitse rechter, een Franse partij voor de Franse rechter.

Dit woonplaatsbeginsel biedt rechtszekerheid en voorkomt willekeurige forumkeuzes. De verordening kent echter belangrijke uitzonderingen, vooral bij contractuele verplichtingen en handelszaken.

Wat doet een forumkeuzebeding?

Heeft u in het contract afgesproken dat de Nederlandse rechter bevoegd is, dan gaat die afspraak voor op de hoofdregel van de Brussel I bis-verordening. Partijen mogen vooraf zelf bepalen welke rechter bevoegd is bij een geschil.

Een forumkeuze voor de Nederlandse rechter heeft praktische voordelen: u procedeert in het Nederlands, voor een rechter die u kent, en een Nederlands vonnis is binnen de EU direct uitvoerbaar. Bepaalt u bijvoorbeeld dat de rechtbank Amsterdam bevoegd is, dan geldt dat ook bij leveringen aan buitenlandse klanten.

Werkt een forumkeuzebeding ook tegenover consumenten en werknemers?

Bij een overeenkomst met een consument of werknemer werkt een forumkeuzebeding niet altijd. De Brussel I bis-verordening beschermt de consument en de werknemer als zwakkere partij: zij mogen vaak procederen bij de rechter van hun eigen woonplaats, ongeacht een andersluidend beding. Sluit u zaken met particuliere afnemers of buitenlandse werknemers, houd hier dan rekening mee bij het opstellen van uw contracten.

Wanneer kunt u procederen tegen een buitenlands bedrijf vanuit Nederland?

De Nederlandse rechter kan zich in verschillende situaties bevoegd verklaren, afhankelijk van de aanknoping met Nederland.

Wat als het buitenlandse bedrijf een vestiging in Nederland heeft?

Heeft een buitenlandse onderneming een vestiging, filiaal of vaste vertegenwoordiging in Nederland, dan kunt u haar voor de Nederlandse rechter dagvaarden. De Brussel I bis-verordening legt het begrip “vestiging” ruim uit: ook een verkoopkantoor of een vaste agent kan voldoende zijn.

Heeft u dus een geschil met een buitenlandse onderneming die in Nederland een vestiging heeft, dan kunt u dat geschil aan de Nederlandse rechter voorleggen.

Denk aan een buitenlandse groothandel met een opslagpand in Nederland, of een buitenlandse softwareleverancier met een Nederlandse klantenservice. Zulke aanknopingspunten maken de Nederlandse rechter bevoegd voor geschillen die met de Nederlandse activiteiten samenhangen.

Wat als de overeenkomst in Nederland wordt uitgevoerd?

Worden goederen in Nederland geleverd of vindt de dienstverlening hier plaats, dan kan de Nederlandse rechter bevoegd zijn, ook zonder dat de buitenlandse partij hier een vestiging heeft.

Denk aan online verkoop aan Nederlandse consumenten, de installatie van machines in een Nederlandse fabriek, of consultancy bij een Nederlands bedrijf. Ligt de plaats van uitvoering in Nederland, dan geeft dat vaak meer zekerheid over de toepasselijkheid van het Nederlandse recht.

Een voorbeeld ter illustratie: een Nederlandse groothandel bestelt onderdelen bij een fabrikant in een andere EU-lidstaat. In het contract staat niets over de bevoegde rechter. De onderdelen worden rechtstreeks afgeleverd bij een Nederlandse klant van de groothandel. Blijkt na levering dat de onderdelen niet aan de afgesproken specificaties voldoen, dan kan de Nederlandse rechter bevoegd zijn omdat de overeenkomst in Nederland is uitgevoerd, ook al is de fabrikant daar niet gevestigd.

Wat als geen enkele andere rechter bevoegd is?

Is geen enkele andere rechter bevoegd, dan kan de Nederlandse rechter zich bij uitzondering toch bevoegd verklaren op grond van forum necessitatis. Deze regel voorkomt dat u nergens terecht kunt.

De voorwaarden zijn streng: er moet voldoende aanknoping met Nederland zijn en andere rechters moeten redelijkerwijs ontoegankelijk zijn.

De belangrijkste punten:

• Een Nederlandse vestiging van de wederpartij maakt de Nederlandse rechter bevoegd
• Uitvoering van de overeenkomst in Nederland kan bevoegdheid opleveren
• Forum necessitatis geldt alleen bij gebrek aan een ander bevoegd forum

Hoe verloopt de procedure stap voor stap?

Procederen tegen een buitenlandse onderneming vraagt om een aantal extra stappen ten opzichte van een zuiver nationale procedure, vooral bij de betekening van de dagvaarding.

Tijdens de procedure beoordeelt de rechter de zaak inhoudelijk aan de hand van de ingediende stukken en argumenten, en beslist op basis daarvan over de vordering.

Welke stappen zet u bij het dagvaarden van een buitenlands bedrijf?

U zet deze stappen nadat is vastgesteld dat de Nederlandse rechter bevoegd is voor uw geschil. U hoeft voor de procedure zelf niet naar het buitenland te reizen.

1. Dagvaarding opstellen: uw advocaat stelt de dagvaarding op volgens het Nederlandse procesrecht, met de vordering, de feiten en de juridische gronden. Een deurwaarder betekent de dagvaarding vervolgens aan het buitenlandse bedrijf.
2. Vertaling voorbereiden: de dagvaarding wordt vertaald in de officiële taal van het land waar de gedaagde is gevestigd, conform de EU-betekeningsverordening (Verordening (EU) 2020/1784).
3. Betekening via de bevoegde instantie: betekening verloopt niet rechtstreeks, maar via de aangewezen instantie in het betreffende land, meestal een deurwaarder of centrale autoriteit.
4. Procedure inleiden: na geldige betekening wordt de zaak aangebracht bij de bevoegde Nederlandse rechtbank; vanaf dat moment gelden de gewone Nederlandse procesregels.
5. Behandeling en vonnis: de procedure verloopt naar Nederlands recht, ongeacht de nationaliteit van partijen, en eindigt in een uitvoerbaar Nederlands vonnis.

Nederlandse procedure of Europese procedure voor geringe vorderingen?

De Europese procedure voor geringe vorderingen (Verordening (EG) 861/2007) biedt binnen de EU een snelle, goedkope route voor eenvoudige vorderingen tot €5.000. De procedure verloopt in beginsel schriftelijk. Denemarken doet niet mee aan deze verordening, zodat u de procedure niet tegen een Deens bedrijf kunt gebruiken.

Welke knelpunten komt u vaak tegen en hoe lost u ze op?

Internationale procedures kennen eigen knelpunten, van taalbarrières tot een langere betekeningstermijn.

Wat doet u als de betekening in het buitenland lang duurt?

Overweeg bij een tijdgevoelige zaak een kortgedingprocedure of conservatoir beslag.

Betekening via een buitenlandse instantie kan enkele maanden duren, vooral in landen met een tragere administratie. Dreigt verjaring of loopt u risico op verduistering van vermogen, vraag dan tijdig een kortgeding aan of leg conservatoir beslag op Nederlandse vermogensbestanddelen van de wederpartij.

Wat doet u als het buitenlandse bedrijf niet verschijnt?

Vraag verstek, maar houd rekening met een eventueel verzet van de wederpartij.

Buitenlandse partijen verschijnen soms niet, bijvoorbeeld omdat zij de Nederlandse dagvaarding niet begrijpen. U kunt dan verstek vragen; de gedaagde behoudt wel het recht om daartegen verzet aan te tekenen. Een zorgvuldige betekening voorkomt problemen in een latere verzetprocedure. Voert de wederpartij geen verweer, dan beslist de rechter op basis van de door u ingediende stukken. Gaat het om een onbetwiste geldvordering, dan kunt u het vonnis bovendien laten aanmerken als Europese executoriale titel (Verordening (EG) 805/2004); dat vereenvoudigt de erkenning in andere EU-lidstaten verder.

Wat als het bedrijf buiten de EU is gevestigd?

Betekening en erkenning verlopen dan via verdragen in plaats van via EU-verordeningen.

Is de wederpartij gevestigd buiten de EU, dan geldt de EU-betekeningsverordening niet. Is het land van bestemming aangesloten bij het Haags Betekeningsverdrag van 1965, dan verloopt de betekening via de centrale autoriteit die dat verdrag aanwijst. Is dat niet het geval, dan bepaalt het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering hoe u betekent. Voor erkenning en uitvoering van het latere vonnis kijkt u naar een eventueel bilateraal verdrag met dat land; ontbreekt dat, dan is uitvoering aanzienlijk lastiger en is voorafgaand advies te meer aan te raden.

Hoe laat u het Nederlandse vonnis in het buitenland uitvoeren?

Gebruik binnen de EU de erkenning onder de Brussel I bis-verordening; buiten de EU kijkt u naar toepasselijke verdragen.

Een Nederlands vonnis wordt sinds 2015 in andere EU-lidstaten erkend en ten uitvoer gelegd zonder aparte exequaturprocedure, op grond van de Brussel I bis-verordening. Voor landen buiten de EU is dat afhankelijk van een verdrag met dat land. Leg waar mogelijk vooraf conservatoir beslag op vermogen van de wederpartij in Nederland.

Wat kunnen wij voor u doen bij een procedure tegen een buitenlands bedrijf?

Wij begeleiden Nederlandse ondernemers bij grensoverschrijdende geschillen, van de bevoegdheidsvraag tot de tenuitvoerlegging.

• Wij bepalen aan de hand van de Brussel I bis-verordening of het toepasselijke verdrag welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is.
• Wij controleren uw contracten op een forumkeuzebeding en stellen zo’n beding op voor nieuwe overeenkomsten.
• Wij stellen de dagvaarding op en regelen via de deurwaarder de vertaling en de betekening volgens de EU-betekeningsverordening of het Haags Betekeningsverdrag.
• Wij leggen zo nodig vooraf conservatoir beslag op vermogen van de wederpartij in Nederland.
• Wij laten een vonnis over een onbetwiste geldvordering waarmerken als Europese executoriale titel, of kiezen bij vorderingen tot € 5.000 de Europese procedure voor geringe vorderingen.
• Wij begeleiden de tenuitvoerlegging van het vonnis in een andere lidstaat.

Samengevat

• Procederen tegen een buitenlands bedrijf kan in Nederland als er een aanknopingspunt is: een vestiging hier, uitvoering van de overeenkomst in Nederland, of een forumkeuze voor de Nederlandse rechter.
• Binnen de EU regelt de Brussel I bis-verordening de bevoegdheid; een Nederlands vonnis is daarna in de hele EU uitvoerbaar zonder exequatur.
• Leg forumkeuze bij voorkeur vooraf vast in het contract om discussie over bevoegdheid te voorkomen.
• Voor eenvoudige vorderingen tot €5.000 binnen de EU kan de Europese procedure voor geringe vorderingen sneller en goedkoper zijn.
• Buiten de EU gelden andere regels voor bevoegdheid en uitvoering; laat u hierover per land adviseren.

Veelgestelde vragen

Kan ik altijd zelf kiezen voor de Nederlandse rechter?

Nee. Zonder geldig forumkeuzebeding bepaalt de Brussel I bis-verordening (binnen de EU) of het toepasselijke verdrag (daarbuiten) welke rechter bevoegd is. Alleen bij een aanknopingspunt met Nederland, of een rechtsgeldige forumkeuze, kunt u hier procederen.

Wat kost het om een buitenlands bedrijf te dagvaarden?

Naast de gebruikelijke proceskosten komen bij een buitenlandse partij kosten bij voor vertaling en betekening via de buitenlandse instantie. Vraag vooraf een inschatting aan uw advocaat, ook van de verwachte doorlooptijd.

Moet ik naar het buitenland reizen voor de procedure?

Nee. De procedure loopt bij de Nederlandse rechtbank; alleen de betekening van de dagvaarding verloopt via een instantie in het land van de wederpartij. Uw advocaat kan de hele procedure namens u voeren.

Wat als de buitenlandse partij niet vrijwillig betaalt na het vonnis?

Blijft betaling uit, dan schakelt u een deurwaarder in voor de tenuitvoerlegging in het land waar de wederpartij vermogen heeft. Binnen de EU verloopt dat via de erkenning onder de Brussel I bis-verordening; daarbuiten via een eventueel verdrag met dat land.

Om te beginnen kunt u het volgende doen:

1. Controleer bestaande contracten op een forumkeuzebeding en neem dit op in nieuwe overeenkomsten met buitenlandse partijen
2. Bepaal de bevoegde rechter voor een lopend geschil aan de hand van de Brussel I bis-verordening of het toepasselijke verdrag
3. Raadpleeg een advocaat bij complexe internationale zaken, vooral buiten de EU of bij twijfel over de bevoegde rechter

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.