Gepubliceerd op 15 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
De vertegenwoordigde is gebonden aan wat zijn vertegenwoordiger binnen de grenzen van de volmacht namens hem doet; dat staat in artikel 3:66 BW. Gaat de vertegenwoordiger buiten die grenzen, dan is de vertegenwoordigde in beginsel niet gebonden, tenzij hij zelf de schijn heeft gewekt dat er wel een toereikende volmacht was (artikel 3:61 lid 2 BW).
Daarnaast heeft de vertegenwoordigde rechten tegenover zijn vertegenwoordiger: op informatie, op verantwoording en op het intrekken van de volmacht. Hieronder leest u waar de grenzen liggen, wat er gebeurt als een vertegenwoordiger te ver gaat en waar u op let als volmachtgever of als wederpartij.
Inhoudsopgave
Wat is vertegenwoordiging?
Bij vertegenwoordiging verricht iemand een rechtshandeling in naam van een ander, zodat die ander er rechtstreeks aan gebonden is. Er zijn altijd drie partijen: de vertegenwoordiger, de vertegenwoordigde en de wederpartij.
De bevoegdheid kan voortkomen uit een volmacht of uit de wet. Een volmacht is volgens artikel 3:60 BW de bevoegdheid die een volmachtgever aan een ander verleent om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten. Wettelijke vertegenwoordiging geldt bijvoorbeeld voor ouders met gezag over een minderjarig kind (artikel 1:245 lid 4 BW) en voor een bewindvoerder of curator.
Ook een rechtspersoon handelt via vertegenwoordigers. Bij een bv vertegenwoordigt het bestuur de vennootschap op grond van artikel 2:240 BW; de statuten kunnen die bevoegdheid ook aan afzonderlijke bestuurders toekennen. In het Handelsregister van de KVK ziet u wie bevoegd is, inclusief eventuele procuratiehouders.
Hoe wordt een volmacht verleend?
Een volmacht kan uitdrukkelijk of stilzwijgend worden verleend (artikel 3:61 lid 1 BW). Een schriftelijke volmacht is niet verplicht, maar voorkomt discussie over de reikwijdte.
Voor sommige handelingen eist de wet een bepaalde vorm. Een volmacht voor het verlijden van een notariële akte, zoals de levering van een woning, moet in de praktijk schriftelijk zijn en wordt vaak notarieel vastgelegd. Leg bij een algemene volmacht ook vast welke handelingen er uitdrukkelijk niet onder vallen.
Een gevolmachtigde mag alleen een ander in zijn plaats stellen (ondervolmacht) als dat in de volmacht is toegestaan (artikel 3:64 BW). Wilt u dat uitsluiten of toestaan, zet het er dan uitdrukkelijk in.
Welke rechten heeft de vertegenwoordigde?
De vertegenwoordigde houdt zijn eigen bevoegdheid om te handelen en mag de volmacht in beginsel altijd herroepen (artikel 3:72 BW). Daarnaast kan hij informatie en verantwoording eisen.
Meestal ligt onder de volmacht een overeenkomst van opdracht. De opdrachtnemer moet dan de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen (artikel 7:401 BW). Volgens artikel 7:403 BW houdt hij de opdrachtgever op de hoogte en doet hij verantwoording over de uitvoering, en over de besteding van geld dat hij daarvoor heeft ontvangen.
Een vertegenwoordiger mag niet met zichzelf contracteren namens de vertegenwoordigde. Artikel 3:68 BW staat dat alleen toe als de inhoud van de handeling zo nauwkeurig vaststaat dat een belangenconflict is uitgesloten.
Welke plichten heeft de vertegenwoordigde?
De vertegenwoordigde moet de gevolgen dragen van handelingen die binnen de volmacht zijn verricht (artikel 3:66 BW). Hij kan daar achteraf niet onderuit omdat het resultaat hem tegenvalt.
Ook draagt hij het risico van de schijn die hij zelf wekt. Laat u iemand jarenlang namens u bestellingen doen zonder bezwaar, dan mag de leverancier erop vertrouwen dat die persoon bevoegd is (artikel 3:61 lid 2 BW). Trekt u een volmacht in, dan moet u dat ook aan bekende wederpartijen laten weten; artikel 3:76 BW beschermt een wederpartij die het einde van de volmacht niet kende en niet behoefde te kennen.
Wat gebeurt er als de vertegenwoordiger zijn bevoegdheid overschrijdt?
Dan is de vertegenwoordigde in beginsel niet gebonden. Hij kan de handeling wel achteraf bekrachtigen, zodat die alsnog geldt (artikel 3:69 BW).
Bekrachtigt de vertegenwoordigde niet en is er ook geen schijn van volmacht, dan staat de vertegenwoordiger zelf in voor zijn bevoegdheid. Volgens artikel 3:70 BW moet hij de schade vergoeden die de wederpartij lijdt doordat hij onbevoegd handelde, tenzij de wederpartij wist of had moeten begrijpen dat de volmacht ontbrak. Lees meer over persoonlijke aansprakelijkheid.
De wederpartij kan de vertegenwoordigde een redelijke termijn stellen om te laten weten of hij bekrachtigt (artikel 3:69 lid 3 BW). Na het verstrijken van die termijn is bekrachtiging niet meer mogelijk.
Wanneer eindigt een volmacht?
Een volmacht eindigt volgens artikel 3:72 BW onder meer door de dood, ondercuratelestelling of het faillissement van de volmachtgever, door herroeping en door opzegging door de gevolmachtigde.
Partijen kunnen een volmacht onherroepelijk maken als die strekt tot een rechtshandeling in het belang van de gevolmachtigde of een derde (artikel 3:74 BW). Dat komt bijvoorbeeld voor bij financieringen. Wie wil dat iemand blijft handelen als hij zelf wilsonbekwaam wordt, legt dat vaak vast in een notarieel levenstestament.
Hoe werkt wettelijke vertegenwoordiging?
Bij wettelijke vertegenwoordiging bepaalt de wet of de kantonrechter wie namens een ander handelt. De kantonrechter houdt toezicht op bewindvoerders, curatoren en mentoren.
Een bewindvoerder vertegenwoordigt de rechthebbende bij het beheer van zijn vermogen (artikel 1:441 BW); voor bepaalde handelingen, zoals de verkoop van een woning, is toestemming van de kantonrechter nodig. Een mentor beslist over verzorging, verpleging en behandeling (artikel 1:453 BW). Heeft u zorgen over de manier waarop een bewindvoerder of mentor handelt, dan kunt u de kantonrechter vragen om in te grijpen of de vertegenwoordiger te ontslaan.
Waar let u als volmachtgever op?
Een duidelijke volmacht en regelmatige verantwoording voorkomen de meeste problemen.
- Staat in de volmacht precies welke handelingen zijn toegestaan, eventueel met een maximumbedrag?
- Is vastgelegd of ondervolmacht is toegestaan (artikel 3:64 BW)?
- Heeft u afgesproken hoe vaak de gevolmachtigde verantwoording aflegt (artikel 7:403 BW)?
- Heeft u na intrekking alle bekende wederpartijen schriftelijk ingelicht?
- Is de inschrijving in het Handelsregister actueel, als het om een onderneming gaat?
Waar let u als wederpartij op?
U draagt zelf het risico als u te snel aanneemt dat iemand bevoegd is.
- Vraag een schriftelijke volmacht en lees de reikwijdte.
- Controleer in het Handelsregister wie de onderneming mag vertegenwoordigen.
- Ga na of de handeling past bij wat de vertegenwoordiger eerder namens de vertegenwoordigde deed.
- Twijfelt de vertegenwoordigde achteraf, stel hem dan een redelijke termijn voor bekrachtiging (artikel 3:69 lid 3 BW).
Wat kunnen wij voor u doen bij vertegenwoordiging?
Onze advocaten civiel recht adviseren volmachtgevers, gevolmachtigden en wederpartijen.
- Wij stellen volmachten op die precies aansluiten bij wat u wilt toestaan.
- Wij beoordelen of u gebonden bent aan een handeling van uw vertegenwoordiger.
- Wij spreken een onbevoegde vertegenwoordiger aan op grond van artikel 3:70 BW.
- Wij vorderen verantwoording van een gevolmachtigde of opdrachtnemer.
- Wij begeleiden verzoeken aan de kantonrechter bij bewind, curatele of mentorschap.
Samengevat
- Binnen de volmacht is de vertegenwoordigde gebonden (artikel 3:66 BW).
- Buiten de volmacht alleen bij schijn die de vertegenwoordigde zelf heeft gewekt (artikel 3:61 lid 2 BW) of na bekrachtiging (artikel 3:69 BW).
- Een onbevoegde vertegenwoordiger is aansprakelijk tegenover de wederpartij (artikel 3:70 BW).
- De vertegenwoordigde kan informatie en verantwoording eisen en de volmacht herroepen.
- Bij wettelijke vertegenwoordiging houdt de kantonrechter toezicht.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de basisverantwoordelijkheden van een vertegenwoordiger?
Hij blijft binnen de volmacht, behartigt de belangen van de vertegenwoordigde en legt verantwoording af. Bij een opdracht geldt de zorg van een goed opdrachtnemer (artikel 7:401 BW).
Mag de vertegenwoordigde zelf blijven handelen?
Ja. Een volmacht neemt de eigen bevoegdheid van de vertegenwoordigde niet weg. Bij wettelijke vertegenwoordiging, zoals curatele of bewind, is de eigen bevoegdheid wel beperkt.
Welke wettelijke beperkingen gelden voor een vertegenwoordiger?
Hij mag niet met zichzelf contracteren als er een belangenconflict mogelijk is (artikel 3:68 BW). Een bewindvoerder heeft voor ingrijpende handelingen toestemming van de kantonrechter nodig, en bij een bv kunnen de statuten de bevoegdheid van bestuurders beperken.
Hoe controleert de vertegenwoordigde de grenzen van de volmacht?
Door de volmacht schriftelijk en specifiek te formuleren en periodieke verantwoording af te spreken (artikel 7:403 BW). Derden kunnen bij ondernemingen het Handelsregister raadplegen.
Wat zijn de gevolgen als een vertegenwoordiger zijn bevoegdheid overschrijdt?
De vertegenwoordigde is dan in beginsel niet gebonden, tenzij hij bekrachtigt of de schijn van volmacht heeft gewekt. Anders is de vertegenwoordiger zelf aansprakelijk voor de schade van de wederpartij (artikel 3:70 BW).
Hoe worden conflicten tussen vertegenwoordiger en vertegenwoordigde opgelost?
Bij een volmacht kunt u de volmacht herroepen en verantwoording of schadevergoeding vorderen bij de rechter. Bij bewind, curatele of mentorschap kunt u de kantonrechter vragen om in te grijpen.
