Vakantiedagen tijdens ziekte: opbouw, opnemen en verval

Gepubliceerd op 28 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Ja, u bouwt tijdens ziekte gewoon wettelijke vakantiedagen op, en u raakt die niet kwijt alleen omdat u arbeidsongeschikt bent (artikel 7:635 BW). De uitzondering: voor bovenwettelijke dagen kunnen uw cao of arbeidsovereenkomst andere afspraken bevatten. Hoe het zit met opbouw, verval en uitbetaling in het algemeen, leest u in ons artikel over vakantiedagen: wettelijk, bovenwettelijk en uitbetalen.

Bouwt u tijdens ziekte vakantiedagen op?

Ja, sinds 1 januari 2012 bouwt u tijdens ziekte evenveel wettelijke vakantiedagen op als wanneer u werkt.

Het is een hardnekkig misverstand: veel mensen gaan ervan uit dat hun vakantiedagensaldo ‘bevriest’ zodra ze zich ziekmelden. Vroeger klopte dat deels, maar die tijd ligt ver achter ons. Mede dankzij Europese regelgeving is uw recht op het opbouwen van vakantiedagen nu een stuk sterker verankerd in de wet.

De grote verandering kwam in 2012. Vóór die tijd bouwden langdurig zieke werknemers alleen vakantiedagen op over de laatste zes maanden van hun ziekte. Sinds 1 januari 2012 is dat anders: zieke werknemers bouwen nu precies hetzelfde aantal wettelijke vakantiedagen op als hun werkende collega's. Op werkenveiligheid.nl kunt u meer lezen over de achtergrond van deze wetswijziging.

Om de regels goed te doorgronden, moet u wel het onderscheid kennen tussen twee soorten vakantiedagen. De regels voor opbouw van vakantiedagen tijdens ziekte zijn namelijk niet voor elke dag hetzelfde.

Welke soorten vakantiedagen zijn er?

Elke vakantiedag die u hebt, valt in een van deze twee potjes. U kunt het zien als een basispakket en een extra pakket.

• Wettelijke vakantiedagen: Dit is het verplichte minimum waar iedere werknemer in Nederland recht op heeft. De opbouw hiervan stopt nooit tijdens ziekte.
• Bovenwettelijke vakantiedagen: Dit zijn extra dagen bovenop dat wettelijke minimum. Deze zijn vaak vastgelegd in uw cao of arbeidsovereenkomst. Voor deze dagen kunnen wél andere regels gelden.

Het belangrijkste uitgangspunt is dat ziekte uw recht op het wettelijke minimumaantal vakantiedagen nooit mag aantasten. Dit is echt de kern van de bescherming die de wet iedere werknemer biedt.

Het is cruciaal om dit onderscheid te begrijpen, omdat het bepaalt welke rechten en plichten u hebt.

Om het nog duidelijker te maken, hebben we de belangrijkste regels in een overzicht gezet.

Hoe verloopt de opbouw tijdens ziekte?

Dit overzicht toont de belangrijkste regels voor de opbouw van wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen gedurende een ziekteperiode.

Zoals u ziet, is de opbouw van uw wettelijke vakantiedagen dus altijd gegarandeerd. Voor de bovenwettelijke dagen loont het de moeite om uw cao of contract er even bij te pakken.

Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke dagen?

Niet alle vakantiedagen zijn hetzelfde. Zeker als het om vakantiedagen tijdens ziekte gaat, is het cruciaal om het onderscheid te begrijpen. U kunt uw vakantiedagen het beste zien als twee aparte potjes: het ene potje is wettelijk verplicht, het andere is een extraatje van de zaak. Juist dit verschil bepaalt uw rechten en plichten.

Aan de ene kant hebt u de wettelijke vakantiedagen. Dit is het absolute minimum waar iedere werknemer in Nederland recht op heeft, een recht dat de wet zorgvuldig beschermt.

Aan de andere kant staan de bovenwettelijke vakantiedagen. Dit zijn alle extra dagen die u bovenop dat wettelijke minimum krijgt. Deze zijn vastgelegd in uw arbeidsovereenkomst of de geldende cao.

Hoe berekent u uw wettelijke vakantiedagen?

U heeft per jaar recht op vier keer het aantal uren dat u per week werkt (artikel 7:634 BW).

• Werkt u 40 uur per week? Dan hebt u wettelijk recht op 160 uur (4 x 40), wat neerkomt op 20 vakantiedagen.
• Werkt u parttime, bijvoorbeeld 24 uur per week? Dan hebt u recht op 96 uur (4 x 24), oftewel 12 wettelijke dagen.

Alles wat u meer krijgt dan dit aantal, valt dus in het potje van de bovenwettelijke dagen. Staat er in uw contract dat u recht hebt op 25 vakantiedagen bij een 40-urige werkweek? Dan spaart u dus 20 wettelijke en 5 bovenwettelijke dagen op.

Het is cruciaal om te weten dat afspraken die uw wettelijke rechten inperken, niet geldig zijn. U kunt nooit minder dan dit wettelijke minimum ontvangen, zelfs niet als daarover iets in uw contract staat.

Wat mag in uw contract of cao staan over bovenwettelijke dagen?

Waar de wet de regels voor wettelijke dagen strak dicteert, is er voor bovenwettelijke dagen veel meer ruimte voor maatwerk. Hier kunnen werkgevers en werknemers (of vakbonden via een cao) afwijkende afspraken maken. En dat wordt met name belangrijk bij ziekte.

De praktijk leert dat er vaak onduidelijkheid is over wat te doen als een werknemer ziek is en vakantie wil opnemen. De wet en rechtspraak geven hier geen eenduidig antwoord op, waardoor het onderscheid tussen de twee soorten vakantiedagen leidend wordt.

In een cao kan bijvoorbeeld worden vastgelegd dat de opbouw van bovenwettelijke vakantiedagen stopt tijdens ziekte. Hoewel dit niet vaak voorkomt, is het juridisch wel toegestaan. Zowel voor de werknemer als de werkgever is het daarom van groot belang om de specifieke afspraken in de arbeidsovereenkomst of cao goed na te lopen. Zo voorkomt u vervelende verrassingen achteraf.

Hoe neemt u vakantie op als u ziek bent?

U vraagt vakantie aan bij uw werkgever, die daarbij het advies van de bedrijfsarts betrekt. De vakantie mag uw herstel en re-integratie niet in de weg staan.

Op vakantie gaan terwijl u ziek bent, dat klinkt misschien wat tegenstrijdig. Toch kan het in veel gevallen prima en is het soms zelfs goed voor uw herstel. De allerbelangrijkste voorwaarde is simpel: de vakantie mag uw genezing en re-integratie niet in de weg staan.

Hoe pakt u dit aan? Het begint, net als anders, met een aanvraag bij uw werkgever. Die beoordeelt uw verzoek, maar kijkt nu naar twee specifieke dingen: zijn er zwaarwegende bedrijfsbelangen die de vakantie in de weg staan, en wat betekent de vakantie voor uw herstelproces?

Een vakantieverzoek weigeren mag een werkgever alleen als er echt sprake is van zulke zwaarwegende bedrijfsbelangen. Voor de medische kant van het verhaal is het advies van de bedrijfsarts leidend.

Wat doet de bedrijfsarts bij een vakantieaanvraag?

Voordat uw werkgever ja of nee zegt, zal hij vrijwel altijd de bedrijfsarts om advies vragen. Deze arts kijkt puur naar uw situatie: vormt de geplande vakantie een risico voor uw gezondheid of uw herstel?

De bedrijfsarts weegt bijvoorbeeld af of de reis zelf of de bestemming uw genezing kan vertragen. Een rustige week op de Veluwe zal logischerwijs minder vragen oproepen dan een avontuurlijke trektocht door de jungle.

Het oordeel van de bedrijfsarts is een zwaarwegend advies, geen bindende wet. Maar een werkgever die dit advies naast zich neerlegt, moet wel met hele goede argumenten komen. In de praktijk wordt het advies dan ook bijna altijd overgenomen.

Geeft de bedrijfsarts groen licht en zijn er verder geen bezwaren? Dan kan uw vakantieaanvraag worden goedgekeurd. Vanaf dat moment is het officieel: de dagen die u opneemt, gaan van uw vakantiesaldo af.

Hoeveel loon krijgt u over vakantiedagen tijdens ziekte?

Over opgenomen vakantiedagen ontvangt u 100% van uw loon, ook als u tijdens ziekte minder doorbetaald krijgt.

Wat veel mensen niet weten, is dat het opnemen van vakantiedagen tijdens ziekte een belangrijk financieel voordeel heeft. Als u ziek bent, heeft u wettelijk recht op 70% van uw loon. Veel cao's en contracten vullen dit gelukkig aan, vaak naar 90% of 100% in het eerste ziektejaar.

Maar zodra u een vakantiedag opneemt, verandert dat. Voor elke opgenomen vakantiedag hebt u recht op 100% van uw normale loon. De wet is hier heel duidelijk over: vakantie mag nooit nadelige financiële gevolgen hebben, ook niet als u ziek bent.

Deze regel beschermt u dus tegen inkomensverlies. Hoe die verrekening precies werkt, is wettelijk vastgelegd om te voorkomen dat werknemers erbij inschieten.

Om het proces soepel te laten verlopen, kunt u de volgende stappen aanhouden.

Welke stappen zet u bij een vakantieaanvraag?

1. Dien uw verzoek in: Vraag uw vakantie aan zoals u dat altijd doet, bij uw leidinggevende of de HR-afdeling. Wees duidelijk over de periode.
2. Ga het gesprek aan: Bespreek uw plannen open met uw werkgever. Vertel wat u van plan bent en waar u naartoe gaat, zodat hij de situatie goed kan inschatten.
3. Wacht het advies af: Uw werkgever neemt contact op met de bedrijfsarts. Zorg dat u bereikbaar bent als de arts u wil spreken.
4. Ontvang de goedkeuring: Komt er een positief advies en zijn er geen andere bezwaren, dan krijgt u de formele goedkeuring. Uw vakantie is een feit.

Wat geldt in veelvoorkomende situaties?

De theorie over vakantiedagen en ziekte is één ding, maar de praktijk is vaak weerbarstiger. Wat gebeurt er als uw plannen in de soep lopen door een onverwachte griep? Of als u juist weer voorzichtig aan het opbouwen bent op het werk? Laten we eens een paar concrete, herkenbare situaties onder de loep nemen.

Deze scenario’s helpen u de regels te vertalen naar uw eigen situatie. Ze geven u houvast op momenten die u vaak al genoeg stress bezorgen.

Wat als u ziek wordt tijdens uw vakantie?

De dagen waarop u aantoonbaar ziek bent, gelden als ziektedagen en niet als vakantiedagen.

Het is de nachtmerrie van elke vakantieganger: u ligt eindelijk aan dat zwembad en voelt de koorts opkomen. Wat nu? De regel is gelukkig simpel, maar wel cruciaal: de dagen dat u aantoonbaar ziek bent, zijn ziektedagen, géén vakantiedagen.

Om dit netjes af te handelen, moet u wel direct in actie komen.

1. Meld u meteen ziek: Wacht niet tot u weer thuis bent, maar volg de normale procedure en meld u ziek bij uw werkgever. Dit doet u direct vanaf uw vakantieadres.
2. Verzamel bewijs: Uw werkgever mag om een bewijs van ziekte vragen. Zoek een lokale arts op en vraag om een medische verklaring. Idealiter staat hierin wat er aan de hand is en hoe lang het vermoedelijk gaat duren.
3. Blijf bereikbaar: Zorg ervoor dat uw werkgever of de arbodienst u kan bereiken op uw verblijfadres, mocht dat nodig zijn.

Als u deze stappen volgt, worden de ziektedagen niet van uw vakantiesaldo afgehaald. U behoudt deze dagen en kunt ze later opnemen, als u weer beter bent. Let wel op: uw vakantie wordt niet automatisch verlengd. U wordt gewoon weer op uw werk verwacht op de oorspronkelijk afgesproken datum.

Mag u vakantie opnemen tijdens re-integratie?

Ja, zolang de vakantie uw herstel niet in de weg staat.

Stel, u bent herstellende en werkt gedeeltelijk tijdens uw re-integratietraject. Mag u dan vakantie opnemen? Absoluut. Een vakantie kan zelfs een positieve bijdrage leveren aan uw herstel. De belangrijkste spelregel blijft overeind: de vakantie mag uw herstel niet in de weg staan.

Wanneer u vakantie opneemt, worden de uren die u normaal gesproken zou werken – dus zowel uw re-integratie-uren als de uren dat u nog ziek bent – als vakantie-uren van uw saldo afgeschreven. Financieel pakt dit gunstig uit: over al deze opgenomen uren ontvangt u 100% van uw loon.

Ziekte kan een enorme impact hebben, zeker als de oorzaak in de werksfeer ligt. Het is dan niet alleen belangrijk om de regels rondom vakantie te kennen, maar vooral ook om de onderliggende oorzaak aan te pakken. Goed omgaan met stress op het werk is een essentiële stap naar duurzaam herstel.

Wat gebeurt er met uw vakantiedagen als u na ziekte uit dienst gaat?

Uw werkgever moet alle openstaande vakantiedagen uitbetalen bij de eindafrekening (artikel 7:641 BW).

Wat gebeurt er met uw potje vakantiedagen als u na een lange ziekteperiode uit dienst gaat? Heel simpel: alle vakantiedagen die u nog hebt staan, moet uw werkgever uitbetalen bij de eindafrekening.

Dit geldt voor zowel uw wettelijke als uw bovenwettelijke dagen. Dankzij Europese regels bouwt u ook vakantiedagen op tijdens een zogeheten ‘slapend dienstverband’. Dat is de periode na twee jaar ziekte waarin uw werkgever geen loon meer hoeft te betalen, maar u nog wel in dienst bent. Werkgevers moeten hier scherp op zijn bij de eindafrekening, want dit saldo kan ongemerkt flink oplopen.

Hoe lang blijven uw vakantiedagen geldig?

Wettelijke dagen vervallen zes maanden na het jaar van opbouw, tenzij u ze redelijkerwijs niet kon opnemen (artikel 7:640a BW). Bovenwettelijke dagen verjaren na vijf jaar (artikel 7:642 BW).

Vakantiedagen die u hebt opgebouwd, zijn helaas niet eeuwig houdbaar. De wetgever vindt het belangrijk dat u ze ook écht gebruikt om tot rust te komen en niet eindeloos opspaart. Daarom zijn er duidelijke spelregels over hoe lang uw dagen geldig blijven.

Zeker als u te maken hebt met vakantiedagen tijdens ziekte, is het cruciaal om deze termijnen te kennen. Een langdurige ziekteperiode kan het opnemen van vakantie immers onmogelijk maken. Gelukkig beschermt de wet u in zo'n situatie, zodat u uw zuurverdiende vrije dagen niet zomaar kwijtraakt.

Wanneer vervallen wettelijke vakantiedagen?

Voor wettelijke vakantiedagen geldt een vrij strenge hoofdregel. U moet ze opnemen binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar waarin u ze hebt opgebouwd. Gebeurt dat niet, dan vervallen ze.

• Een praktisch voorbeeld: De wettelijke vakantiedagen die u in 2024 opbouwt, moet u dus opgebruiken vóór 1 juli 2025. Lukt dat niet, dan bent u ze in principe kwijt.

Deze regel is bedoeld als stok achter de deur. Het moedigt werknemers aan om regelmatig rust te pakken en voorkomt dat er een stuwmeer aan ongebruikte vakantiedagen ontstaat.

Maar wat nu als u door langdurige ziekte helemaal geen kans had om die dagen op te nemen? Dan zou deze regel natuurlijk oneerlijk zijn. Precies daarom is er een belangrijke uitzondering.

De vervaltermijn van zes maanden is niet van toepassing als u redelijkerwijs niet in staat was om uw wettelijke vakantiedagen op te nemen. Ziekte is de meest voorkomende situatie waarin dit speelt.

Op dat moment verandert de 'harde' vervaltermijn van zes maanden in een veel ruimere verjaringstermijn. Dit is een essentiële bescherming voor werknemers die met ziekte te maken krijgen.

Welke termijn geldt als u door ziekte geen vakantie kon opnemen?

Als u door ziekte uw wettelijke vakantiedagen niet kon opnemen, vervallen ze dus niet na een halfjaar. In plaats daarvan geldt een verjaringstermijn van vijf jaar. Deze termijn start aan het einde van het jaar waarin u de vakantiedagen hebt opgebouwd.

Dit geeft u aanzienlijk meer ademruimte om uw dagen op een later moment, als u weer beter bent, alsnog in te zetten. Uw werkgever moet wel vaststellen dat u daadwerkelijk niet in staat was om vakantie op te nemen. Dit wordt doorgaans beoordeeld door de bedrijfsarts.

Hoe lang blijven bovenwettelijke vakantiedagen geldig?

Bovenwettelijke vakantiedagen verjaren na vijf jaar, gerekend vanaf het einde van het jaar van opbouw (artikel 7:642 BW). Deze dagen verjaren pas na vijf jaar, ongeacht of u nu ziek bent of niet. De korte vervaltermijn van zes maanden geldt hier dus sowieso niet.

• Dit betekent dat de bovenwettelijke dagen die u in 2024 opbouwt, geldig zijn tot en met 31 december 2029.

Let wel op: in uw cao of arbeidsovereenkomst kunnen andere afspraken staan over de geldigheid van bovenwettelijke dagen. Het is dus altijd verstandig om dit even na te kijken.

Kortom, de wet biedt een solide vangnet. Het voorkomt dat u uw opgebouwde vakantiedagen kwijtraakt als u door ziekte niet de kans hebt gehad om ervan te genieten.

Waar let u als werknemer op?

Als u ziek bent en vakantie wilt opnemen, is openheid van essentieel belang. Een goed gesprek met uw leidinggevende kan veel onduidelijkheid wegnemen en helpt om samen tot een passende oplossing te komen.

• Dien uw aanvraag correct in: Volg gewoon de standaardprocedure voor vakantieaanvragen binnen uw bedrijf.
• Wees proactief in uw communicatie: Leg uit wat u van plan bent. Dit helpt uw werkgever en de bedrijfsarts om uw situatie goed in te schatten en mee te denken.
• Houd u aan het verzuimprotocol: Weet hoe u zich ziekmeldt vanaf uw vakantieadres. Bewaar ook alle relevante documenten, zoals een doktersverklaring, zorgvuldig.

Een transparante aanpak schept vertrouwen. Door duidelijk te communiceren en bereikbaar te blijven, laat u zien dat u uw herstel serieus neemt en meewerkt aan uw re-integratie.

Waar let u als werkgever op?

Voor werkgevers zijn een zorgvuldige administratie en een duidelijk beleid onmisbaar. Hiermee voorkomt u discussies achteraf en zorgt u ervoor dat u aan alle wettelijke verplichtingen voldoet.

• Zorg voor een waterdicht verzuimprotocol: Leg vast hoe werknemers zich ziek moeten melden tijdens hun vakantie en zorg dat iedereen dit beleid kent.
• Houd de administratie nauwkeurig bij: Registreer ziektedagen en vakantiedagen consequent in uw systeem. Dit is cruciaal voor een juiste administratie en een correcte eindafrekening.
• Leg afspraken schriftelijk vast: Maak heldere afspraken over bovenwettelijke vakantiedagen, bijvoorbeeld in het personeelshandboek of de arbeidsovereenkomst.
• Schakel tijdig de bedrijfsarts in: Vraag altijd advies over de vraag of een vakantie het herstel van de werknemer in de weg staat. Dit oordeel is leidend.

Wat kunnen wij voor u doen bij vakantiedagen tijdens ziekte?

Wij beoordelen uw vakantiesaldo en de afspraken in uw cao of arbeidsovereenkomst.

• Wij rekenen na hoeveel wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen u tijdens ziekte heeft opgebouwd (artikelen 7:634 en 7:635 BW).
• Wij beoordelen of wettelijke dagen zijn vervallen of dat de uitzondering van artikel 7:640a BW geldt omdat u ze door ziekte niet kon opnemen.
• Wij controleren uw cao en arbeidsovereenkomst op afwijkende afspraken over bovenwettelijke dagen.
• Wij toetsen een weigering van uw vakantieaanvraag aan de gewichtige redenen van artikel 7:638 BW en het advies van de bedrijfsarts.
• Wij controleren of de eindafrekening alle openstaande dagen uitbetaalt (artikel 7:641 BW), ook dagen uit een slapend dienstverband.
• Voor werkgevers stellen wij een verzuimprotocol en vakantiebeleid op dat aansluit bij de wet.

Samengevat

• Tijdens ziekte bouwt u volledig wettelijke vakantiedagen op: vier keer uw wekelijkse arbeidsduur per jaar (artikel 7:634 BW).
• Voor bovenwettelijke dagen kunnen cao of arbeidsovereenkomst afwijkende afspraken bevatten.
• Over vakantiedagen die u tijdens ziekte opneemt, krijgt u 100% van uw loon.
• Wettelijke dagen vervallen zes maanden na het opbouwjaar, tenzij u ze redelijkerwijs niet kon opnemen; dan geldt de verjaringstermijn van vijf jaar.
• Bij het einde van het dienstverband moet de werkgever alle openstaande dagen uitbetalen.

Veelgestelde vragen

Mag mijn werkgever mijn vakantie weigeren als ik ziek ben?

Ja, dat mag, maar er zijn wel spelregels. Een werkgever kan een vakantieaanvraag afwijzen als er een zwaarwegende reden is. Meestal is dat het geval als de vakantie uw herstel of re-integratie in de weg staat.

Het oordeel van de bedrijfsarts weegt hierin zwaar. Als die adviseert dat de vakantie een risico vormt voor uw herstel, dan heeft de werkgever een sterke basis om de aanvraag te weigeren. Een weigering moet natuurlijk wel altijd goed en duidelijk worden onderbouwd.

Wat gebeurt er als ik ziek word op vakantie?

Het is de nachtmerrie van elke vakantieganger: ziek worden op uw vakantieadres. Meld u in dat geval direct ziek bij uw werkgever, precies zoals u zou doen als u thuis was.

De dagen waarop u aantoonbaar ziek bent, worden dan als ziektedagen geregistreerd, niet als vakantiedagen. Die vakantiedagen bent u dus niet kwijt; die kunt u gewoon op een later moment opnemen. Zorg wel dat u (indien mogelijk) een doktersverklaring uit het vakantieland kunt overleggen.

Een belangrijk punt om te onthouden: neemt u vakantiedagen op terwijl u ziek bent? Dan heeft u voor die specifieke dagen altijd recht op 100% van uw loon. Dat geldt óók als u normaal gesproken tijdens ziekte een lager percentage (bijvoorbeeld 70%) doorbetaald krijgt.

Verlies ik mijn vakantiedagen als ik langdurig ziek ben?

Nee, u raakt uw wettelijke vakantiedagen niet zomaar kwijt door langdurige ziekte. Normaal gesproken vervallen wettelijke vakantiedagen zes maanden na het jaar waarin u ze heeft opgebouwd.

Maar als u door ziekte écht niet in staat was om vakantie op te nemen, geldt die termijn niet. De wet beschermt u dan: in plaats van de vervaltermijn geldt een veel ruimere verjaringstermijn van vijf jaar. Zo krijgt u alsnog de kans om de opgebouwde dagen te gebruiken wanneer u weer hersteld bent.

Wilt u weten wat dit voor uw eigen situatie betekent? Een advocaat arbeidsrecht kan uw positie beoordelen.