Gepubliceerd op 27 september 2026 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het jaar waarin u ze opbouwde, maar alleen als uw werkgever u in staat heeft gesteld ze op te nemen en u op het verval heeft gewezen. Tijdens het dienstverband mag uw werkgever ze niet uitbetalen; bovenwettelijke dagen wel, als u dat schriftelijk afspreekt. Bij het einde van het dienstverband worden alle openstaande dagen uitbetaald. Wat een vakantiedag juridisch precies is, leest u in ons begrippenkader.
Inhoudsopgave
Hoeveel wettelijke vakantie bouwt u op?
Het wettelijke minimum is vier keer uw overeengekomen arbeidsduur per week (artikel 7:634 BW). Bij een volledige werkweek van vijf dagen zijn dat twintig dagen. U blijft deze uren ook opbouwen tijdens ziekte en zwangerschapsverlof. Wat er gebeurt als u ziek wordt tijdens uw vakantie, leest u in ons artikel over vakantiedagen tijdens ziekte.
Een voorbeeld ter illustratie: de opbouw rekent u uit door uw contracturen per week met vier te vermenigvuldigen.
| Contracturen per week | Wettelijke vakantie per jaar | Bij werkdagen van 8 uur |
|---|---|---|
| 40 uur | 160 uur | 20 dagen |
| 32 uur | 128 uur | 16 dagen |
| 24 uur | 96 uur | 12 dagen |
| 16 uur | 64 uur | 8 dagen |
Werkt u een deel van het jaar, dan bouwt u naar verhouding op. Alles wat uw contract of cao boven dit minimum toekent, zijn bovenwettelijke dagen.
Bovenwettelijke dagen: wat in de cao of het contract staat
Bovenwettelijke dagen spreekt u af in de arbeidsovereenkomst of de cao. Veel cao’s kennen extra dagen toe, soms afhankelijk van leeftijd of dienstjaren. Over bovenwettelijke dagen mogen werkgever en werknemer meer afspreken dan over de wettelijke dagen, bijvoorbeeld een kortere verjaringstermijn of uitbetaling tijdens het dienstverband. Lees daarom altijd eerst de vakantieregeling in uw cao.
Wanneer vervallen vakantiedagen en wanneer verjaren ze?
Wettelijke dagen vervallen zes maanden na het jaar van opbouw. Bovenwettelijke dagen verjaren pas na vijf jaar. Voor beide soorten gelden uitzonderingen.
| Soort | Termijn | Uitzondering |
|---|---|---|
| Wettelijke dagen | Vervallen zes maanden na het einde van het jaar waarin u ze opbouwde, dus op 1 juli van het volgende jaar (artikel 7:640a BW) | Niet als u redelijkerwijs niet in staat was vakantie op te nemen; schriftelijk kan een langere termijn worden afgesproken |
| Bovenwettelijke dagen | Verjaren vijf jaar na het einde van het jaar van opbouw (artikel 7:642 BW) | De cao of arbeidsovereenkomst kan een kortere termijn bevatten |
Een voorbeeld ter illustratie: wettelijke dagen die u in 2025 opbouwde, vervallen op 1 juli 2026. Bovenwettelijke dagen uit 2025 verjaren op 1 januari 2031.
De waarschuwingsplicht van de werkgever
Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie vervallen wettelijke dagen alleen als de werkgever u in staat heeft gesteld ze op te nemen en u tijdig heeft gewezen op het verval (HvJ EU 6 november 2018, C-684/16, Max-Planck-Gesellschaft). Heeft uw werkgever dat nagelaten, dan kunt u zich erop beroepen dat de dagen niet zijn vervallen. De werkgever moet dat aantonen, niet u.
Hoe dat in de praktijk uitpakt, laat een vonnis van de kantonrechter in Arnhem van 18 februari 2026 zien (ECLI:NL:RBGEL:2026:1195). De werkgever stelde dat wettelijke dagen uit 2022 en 2023 waren vervallen. De kantonrechter oordeelde van niet: de werkgever had de werknemer niet over het verval geïnformeerd en had geen deugdelijke vakantieadministratie overgelegd. Het verweer van de werkgever moest daarom zwaarder worden onderbouwd.
Mag een werkgever vakantiedagen uitbetalen?
Tijdens het dienstverband mag uw werkgever wettelijke vakantiedagen niet uitbetalen (artikel 7:640 BW). Het doel van de wet is dat u daadwerkelijk rust neemt. Bovenwettelijke dagen mag uw werkgever wel uitbetalen, als u dat schriftelijk bent overeengekomen.
Bij het einde van het dienstverband betaalt uw werkgever alle openstaande dagen uit, wettelijk en bovenwettelijk (artikel 7:641 BW). Dat geldt ook bij ontslag op staande voet, bij eigen ontslag en bij een vaststellingsovereenkomst. Controleer bij een vaststellingsovereenkomst of de eindafrekening het juiste aantal dagen noemt: na finale kwijting kunt u daar meestal niet meer op terugkomen.
Hoe de uitbetaling wordt berekend
U krijgt het loon dat u tijdens de vakantie zou hebben ontvangen. Daar horen vaste looncomponenten bij, zoals structurele toeslagen en provisie, en niet alleen uw basissalaris. Over de uitbetaling houdt uw werkgever loonheffing in volgens het tarief voor bijzondere beloningen. Daardoor kan het nettobedrag in de maand van uitbetaling lager uitvallen dan u verwacht.
Te veel opgenomen dagen verrekenen bij uitdiensttreding
Heeft u meer dagen opgenomen dan u had opgebouwd, dan wil een werkgever dat soms verrekenen met het laatste loon of de transitievergoeding. Dat lukt niet altijd. Op 6 maart 2026 wees de kantonrechter in Alkmaar zo’n verrekening af (ECLI:NL:RBNHO:2026:2033). De arbeidsovereenkomst regelde dit niet transparant en de werkgever had de fout niet tijdig gecorrigeerd. Volgens de kantonrechter verzet goed werkgeverschap zich ertegen dat zo’n fout achteraf op de werknemer wordt afgewenteld.
Wat controleert u als werknemer bij uw vakantiesaldo?
- Controleer op uw loonstrook hoeveel wettelijke en bovenwettelijke dagen u heeft opgebouwd.
- Noteer dat wettelijke dagen van dit jaar op 1 juli van het volgende jaar kunnen vervallen.
- Stelt uw werkgever dat dagen zijn vervallen, vraag dan schriftelijk wanneer hij u op dat verval heeft gewezen.
- Controleer bij een vaststellingsovereenkomst het aantal dagen in de eindafrekening voordat u tekent.
Wat legt u als werkgever vast om verval te kunnen inroepen?
- Wijs uw werknemers tijdig en aantoonbaar, bijvoorbeeld per e-mail, op het verval van wettelijke dagen per 1 juli.
- Houd een sluitende vakantieadministratie bij; zonder die administratie staat u in een procedure zwak, zoals de zaak uit Arnhem van februari 2026 laat zien.
- Betaal wettelijke dagen tijdens het dienstverband niet uit, en leg afkoop van bovenwettelijke dagen schriftelijk vast (artikel 7:640 BW).
- Neem bij de uitbetaling bij uitdiensttreding ook vaste toeslagen en provisie mee.
Hoe wij helpen bij een geschil over vakantiedagen
- Wij rekenen na hoeveel wettelijke en bovenwettelijke dagen zijn opgebouwd, ook over periodes van ziekte.
- Wij beoordelen of dagen echt zijn vervallen of verjaard (artikelen 7:640a en 7:642 BW).
- Wij controleren of de uitbetaling bij uitdiensttreding alle vaste looncomponenten omvat (artikel 7:641 BW).
- Wij vorderen openstaande vakantiedagen bij de kantonrechter of voeren verweer tegen zo’n vordering.
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever mij verplichten vakantie op te nemen?
Alleen als u dat schriftelijk bent overeengekomen, kan uw werkgever collectieve vakantiedagen aanwijzen, bijvoorbeeld een bouwvak of dagen rond de feestdagen. Verder stelt uw werkgever de vakantie vast volgens uw wensen, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten (artikel 7:638 BW).
Kan ik afstand doen van wettelijke vakantiedagen in ruil voor geld?
Nee, niet zolang het dienstverband loopt. Artikel 7:640 BW verbiedt afstand van het recht op wettelijke vakantie tegen schadeloosstelling. Alleen bovenwettelijke dagen kunnen schriftelijk worden afgekocht.
De wettelijke regels staan in titel 7.10 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (artikelen 7:634 tot en met 7:645). Praktische uitleg vindt u op de pagina vakantiedagen van de Rijksoverheid. Onze arbeidsrecht advocaten beoordelen uw aanspraken en de berekening, ook als onderdeel van een vaststellingsovereenkomst.