Partneralimentatie en AOW-leeftijd: stopt de alimentatie automatisch?

Gepubliceerd op 2 april 2026 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Partneralimentatie stopt niet automatisch zodra u of uw ex-partner de AOW-leeftijd bereikt; de duur hangt af van de wettelijke of afgesproken termijn (artikel 1:157 BW). De uitzondering: duurde het huwelijk langer dan 15 jaar en bereikt de ontvanger binnen tien jaar na het indienen van het scheidingsverzoek de AOW-leeftijd, dan loopt de alimentatie tot precies die AOW-leeftijd en eindigt zij dan.

Wel is het bereiken van de AOW-leeftijd vaak een wijziging van omstandigheden. AOW en pensioen veranderen de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler, en dat kan een reden zijn om de alimentatie te laten verlagen of beëindigen (artikel 1:401 BW).

Hoe lang duurt partneralimentatie?

Voor scheidingsverzoeken vanaf 1 januari 2020 geldt als hoofdregel de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar. Na het verstrijken van de termijn vervalt de alimentatieplicht van rechtswege: u hoeft daarvoor niet opnieuw naar de rechter.

Bron: artikel 1:157 BW. Partijen kunnen in een convenant een andere termijn afspreken; dan geldt die afspraak.

Wanneer stopt partneralimentatie bij de AOW-leeftijd wél?

Er is één situatie waarin de AOW-leeftijd het eindpunt is. Het huwelijk duurde langer dan 15 jaar, en de ontvanger bereikt binnen tien jaar na het indienen van het verzoek tot echtscheiding de AOW-leeftijd. De alimentatie loopt dan tot de ontvanger die AOW-leeftijd bereikt.

Een voorbeeld ter illustratie: een vrouw van 59 scheidt na twintig jaar huwelijk. Haar AOW-leeftijd ligt minder dan tien jaar verder. De alimentatie loopt dan niet vijf jaar, maar tot zij de AOW-leeftijd bereikt. Bij een ontvanger van 50 met dezelfde huwelijksduur geldt die uitzondering niet.

In alle andere gevallen staat de AOW-leeftijd juridisch los van de einddatum. Bereikt de ontvanger tijdens een vijfjarige termijn de AOW-leeftijd, dan loopt de termijn gewoon door, maar kan de betaler om wijziging vragen.

Wat betekent AOW of pensioen voor de hoogte van de alimentatie?

AOW en pensioen verhogen het inkomen van de ontvanger, waardoor de behoefte aan aanvulling kan dalen. Ook het deel van het pensioen van de betaler dat na de scheiding is verevend, telt mee als inkomen van de ontvanger. De betaler kan de rechter dan vragen de alimentatie te verlagen of op nul te zetten (artikel 1:401 BW).

Ook de draagkracht van de betaler verandert. Gaat hij met pensioen, dan daalt zijn inkomen meestal. Dat kan eveneens een reden zijn voor verlaging. De rechter berekent behoefte en draagkracht dan opnieuw met de actuele inkomens.

Stop niet zelf met betalen. Zolang de rechter de alimentatie niet heeft gewijzigd of de termijn niet is verstreken, kan de ontvanger de alimentatie laten innen, bijvoorbeeld via het LBIO of een deurwaarder.

Wat als de ontvanger gaat samenwonen?

Hertrouwt de ontvanger, gaat hij of zij een geregistreerd partnerschap aan of gaat hij of zij samenwonen alsof zij gehuwd zijn, dan eindigt de alimentatie definitief (artikel 1:160 BW). Die beëindiging herleeft niet als de nieuwe relatie stukloopt.

De lat ligt hoog. De Hoge Raad oordeelde op 22 april 2016 dat artikel 1:160 BW restrictief moet worden uitgelegd en dat de bewijslast bij de betaler ligt. Het hof had het vereiste van wederzijdse verzorging onvoldoende onderbouwd; ook de kosten van een rechercherapport hoefden niet zonder meer door de ontvanger te worden vergoed.

Kan de ontvanger de alimentatie laten verlengen?

Ja, maar alleen als beëindiging zo ingrijpend is dat die naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet van de ontvanger kan worden gevergd. Het verzoek moet binnen drie maanden na afloop van de termijn bij de rechter liggen (artikel 1:157 BW).

De rechter hanteert een strenge maatstaf. Stelplicht en bewijslast liggen bij de ontvanger; dat bevestigde de Hoge Raad op 19 december 2008, toen nog onder het oude recht. De rechter weegt mee of de ontvanger heeft gedaan wat redelijkerwijs mocht worden verwacht om financieel zelfstandig te worden.

Hoe streng dat uitpakt, laat een uitspraak van de Rechtbank Overijssel van 18 augustus 2025 zien, ook onder het oude recht. Een vrouw vroeg verlenging met twaalf jaar. De rechtbank wees dat af: haar arbeidsongeschiktheid en het ontbreken van pensioenopbouw waren onvoldoende onderbouwd of vielen binnen het eigen risico, en zij had haar uitgaven niet tijdig aangepast aan de voorzienbare daling van haar inkomen.

Wat controleert u als betaler rond de AOW-leeftijd?

• Welke termijn in de beschikking of het convenant staat, en wanneer die afloopt.
• Of de AOW-uitzondering geldt: een huwelijk van meer dan 15 jaar en een ontvanger die binnen tien jaar na het scheidingsverzoek de AOW-leeftijd bereikt.
• Of AOW, pensioen of uw eigen pensionering aanleiding geeft voor een wijzigingsverzoek (artikel 1:401 BW).
• Of de ontvanger samenwoont als waren zij gehuwd (artikel 1:160 BW), en welk bewijs u daarvan heeft.

Wat controleert u als ontvanger?

• De einddatum van de termijn; een verzoek tot verlenging moet binnen drie maanden daarna bij de rechter liggen.
• Bewijs van uw inspanningen om financieel zelfstandig te worden, zoals sollicitaties en medische stukken.
• Uw AOW-datum en pensioenrechten, inclusief het verevende deel van het pensioen van uw ex-partner.
• Of het ontbreken van eigen pensioenopbouw samengaat met andere omstandigheden; op zichzelf is het meestal geen reden voor verlenging.

Wat wij doen bij partneralimentatie rond de AOW-leeftijd

Wij adviseren betalers en ontvangers van partneralimentatie binnen het familierecht.

• Wij berekenen de einddatum van uw alimentatietermijn op grond van artikel 1:157 BW en het convenant.
• Wij beoordelen of de AOW-uitzondering of een andere wettelijke uitzondering op uw situatie van toepassing is.
• Wij herberekenen behoefte en draagkracht met AOW en pensioen erbij en dienen zo nodig een wijzigingsverzoek in.
• Wij dienen binnen drie maanden na afloop van de termijn een verzoek tot verlenging in, of voeren daartegen verweer.

Veelgestelde vragen

Stopt de alimentatie als de betaler AOW krijgt?

Nee. De AOW-leeftijd van de betaler is geen eindpunt. Daalt zijn inkomen door pensionering, dan kan hij de rechter wel vragen de alimentatie aan te passen aan zijn lagere draagkracht.

Geldt het oude recht nog voor mij?

Als het verzoek tot echtscheiding vóór 1 januari 2020 is ingediend, geldt in de regel het oude recht met een maximale termijn van twaalf jaar. Ook dan stopt de alimentatie niet automatisch bij de AOW-leeftijd.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina familierecht advocaat.