Gepubliceerd op 5 april 2025 · Laatst bijgewerkt op 27 september 2026
U kunt uw voornaam in Nederland alleen laten wijzigen door de rechtbank, en daarvoor is een advocaat verplicht. De rechter wijst het verzoek toe als u een voldoende zwaarwichtig belang heeft. Een uitzondering: wie vanaf 16 jaar bij de gemeente de geslachtsregistratie laat wijzigen, kan daar tegelijk de voornamen laten aanpassen, zonder rechter.
Inhoudsopgave
Wat zegt de wet over het wijzigen van een voornaam?
Volgens artikel 1:4 BW heeft iedereen de voornamen die in zijn geboorteakte staan. Wijziging van die voornamen kan de rechtbank op verzoek gelasten.
De wet noemt geen lijst met geldige redenen. De rechtspraak eist een voldoende zwaarwichtig belang. De Rechtspraak noemt op haar informatiepagina over voornaam wijzigen als voorbeelden pesten en psychisch lijden door de naam. Ook moet de nieuwe naam zelf toelaatbaar zijn. Volgens artikel 1:4 BW mag een voornaam niet ongepast zijn en niet gelijk zijn aan een bestaande achternaam, tenzij die ook een gebruikelijke voornaam is.
Wanneer is uw belang zwaarwichtig genoeg?
Dat beoordeelt de rechter per geval, aan de hand van uw persoonlijke motivatie en de bewijsstukken. Een voorkeur voor een andere naam is op zichzelf niet genoeg.
In de praktijk worden verzoeken om de volgende redenen regelmatig toegewezen:
- De naam past niet bij uw identiteit, en u gebruikt al jaren feitelijk een andere naam, bijvoorbeeld op het werk en in uw sociale omgeving.
- U wilt een voornaam die past bij uw genderidentiteit, zonder dat u (al) de geslachtsregistratie laat wijzigen.
- Uw voornaam past niet bij uw geloofsovertuiging of culturele achtergrond, bijvoorbeeld na een bekering.
- Uw naam roept sterke negatieve associaties op, bijvoorbeeld door een ingrijpende gebeurtenis of een verbroken band met degene naar wie u bent vernoemd.
- Uw naam leidt steeds tot pesten of bespotting, of heeft in een andere taal een ongewenste betekenis.
Hoe beter u het verzoek onderbouwt, hoe sterker het staat. Denk aan een verklaring van een behandelaar, stukken waaruit blijkt dat u de gewenste naam al jaren gebruikt, en verklaringen van werkgever, school of familie. Een persoon die al tien jaar in alle contacten een andere roepnaam gebruikt, kan dat bijvoorbeeld aantonen met e-mails, visitekaartjes en verklaringen van collega’s.
Voornaam wijzigen bij wijziging van de geslachtsregistratie
Wie 16 jaar of ouder is, kan de geslachtsregistratie laten wijzigen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Daarvoor is een deskundigenverklaring nodig die niet ouder is dan zes maanden.
Bij dezelfde afspraak kunt u uw voornamen laten aanpassen. Dan is geen procedure bij de rechtbank nodig. Wilt u alleen uw voornaam wijzigen, zonder de geslachtsregistratie, dan loopt het verzoek wel via de rechter.
Hoe verloopt de procedure bij de rechtbank?
Uw advocaat dient een verzoekschrift in bij de rechtbank van uw woonplaats. Meestal beslist de rechtbank op de stukken, zonder zitting.
De procedure verloopt in vier stappen:
- Uw advocaat stelt het verzoekschrift op, met uw motivatie en de bewijsstukken, en dient het in.
- De rechter toetst of er een voldoende zwaarwichtig belang is en of de gewenste naam toelaatbaar is.
- Soms volgt een mondelinge behandeling, bijvoorbeeld als een belanghebbende bezwaar maakt of als de rechter vragen heeft.
- Wijst de rechter het verzoek toe, dan krijgt de gemeente waar u bent geboren de beschikking. De wijziging wordt bij uw geboorteakte vermeld en verwerkt in de Basisregistratie Personen (BRP).
Bij het verzoekschrift horen in elk geval een uittreksel uit de BRP van u en van eventuele belanghebbenden en een afschrift van uw geboorteakte. Gaat het om een kind, dan komen daar een uittreksel uit het gezagsregister en zo nodig een verklaring van de andere ouder bij.
Na de wijziging vraagt u een nieuw paspoort of een nieuwe identiteitskaart en eventueel een nieuw rijbewijs aan. Vergeet ook bank, werkgever, zorgverzekeraar en onderwijsinstelling niet.
Wat kost een voornaamswijziging?
U betaalt griffierecht aan de rechtbank en de kosten van de advocaat. Daarna volgen de gewone gemeentelijke leges voor nieuwe documenten.
De hoogte van het griffierecht hangt af van uw inkomen en wordt elk jaar vastgesteld. De actuele tarieven staan in de tabel griffierechten civiel op rechtspraak.nl. Met een laag inkomen en weinig vermogen komt u mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand. Soms kunt u bij uw gemeente bijzondere bijstand aanvragen voor het griffierecht.
Voor de advocaatkosten maken wij vooraf duidelijke afspraken, zodat u weet waar u aan toe bent.
Hoelang duurt een voornaamswijziging?
De doorlooptijd hangt af van de rechtbank en van de vraag of er een zitting nodig is. Reken op enkele maanden van indiening tot aanpassing van uw documenten.
Na de beschikking geldt een termijn van drie maanden voor hoger beroep. De gemeente verwerkt de wijziging in de regel pas als die termijn voorbij is. Daarna kunt u nieuwe identiteitsdocumenten aanvragen. Een volledig dossier bij indiening voorkomt vertraging door vragen van de rechtbank.
Wat als de rechter het verzoek afwijst?
U kunt binnen drie maanden hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Het hof beoordeelt het verzoek dan opnieuw.
Een afwijzing heeft meestal te maken met een onvoldoende onderbouwd belang. In hoger beroep kunt u aanvullende stukken overleggen, zoals een verklaring van een behandelaar of bewijs van langdurig gebruik van de gewenste naam. Wij bekijken met u of dat de kans op succes vergroot.
Samengevat
- Een voornaam wijzigt u via de rechtbank, met een advocaat (artikel 1:4 BW).
- U moet een voldoende zwaarwichtig belang aantonen, zoals pesten, psychisch lijden of jarenlang gebruik van een andere naam.
- Vanaf 16 jaar kunt u bij de gemeente uw voornamen wijzigen tegelijk met uw geslachtsregistratie.
- Kosten bestaan uit griffierecht, advocaatkosten en leges; bij een laag inkomen is subsidie mogelijk.
- Tegen een afwijzing staat binnen drie maanden hoger beroep open.
Veelgestelde vragen over voornaam wijzigen
Kan ik mijn voornaam wijzigen zonder advocaat?
Nee. Een verzoek aan de rechtbank om uw voornaam te wijzigen kan alleen een advocaat indienen. De enige route zonder rechter is de wijziging van voornamen tegelijk met de geslachtsregistratie bij de gemeente, vanaf 16 jaar.
Kan ik de voornaam van mijn kind wijzigen?
Ja. Een ouder met gezag of een voogd kan het verzoek voor een minderjarig kind doen. Ook dan moet er een voldoende zwaarwichtig belang zijn. Een kind van 12 jaar of ouder krijgt doorgaans de gelegenheid zijn mening te geven. Wilt u dit laten regelen, dan verzorgen onze familierechtadvocaten de procedure.
Kan ik meerdere voornamen tegelijk wijzigen, toevoegen of schrappen?
Ja. Het verzoek kan gaan over het wijzigen, toevoegen of schrappen van één of meer voornamen. Dat kan in één procedure.
Wat gebeurt er als mijn verzoek wordt afgewezen?
Dan kunt u binnen drie maanden hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Wij beoordelen met u of een hoger beroep kans van slagen heeft, bijvoorbeeld met aanvullend bewijs.
Is een voornaamswijziging hetzelfde als een achternaamswijziging?
Nee. Een voornaamswijziging loopt via de rechtbank. Een wijziging van de achternaam vraagt u aan bij Justis, een onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid, en wordt bij koninklijk besluit verleend. Lees meer in ons artikel over achternaam wijzigen in Nederland.
Law & More stelt verzoekschriften voor voornaamswijziging op en begeleidt u tot de wijziging is verwerkt, zie ook onze pagina familierecht. Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.
