Eenmanszaak: rechtsvorm, aansprakelijkheid en inschrijving bij de KvK

Gepubliceerd op 3 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Een eenmanszaak is een onderneming van één persoon zonder rechtspersoonlijkheid: juridisch bent u de onderneming. Het belangrijkste gevolg is dat u met uw privévermogen aansprakelijk bent voor alle zakelijke schulden (artikel 3:276 BW); alleen met een rechtspersoon, zoals een bv, scheidt u dat vermogen in beginsel af.

Hieronder leest u wat die aansprakelijkheid in de praktijk betekent, hoe u uw handelsnaam kiest en inschrijft bij de KvK, welke fiscale verplichtingen er zijn en wanneer u een overstap naar een bv kunt overwegen.

Wat maakt een eenmanszaak juridisch anders dan een bv?

De eenmanszaak is geen rechtspersoon. De wet kent haar niet als aparte drager van rechten en plichten. Contracten sluit u op eigen naam, ook als u een handelsnaam gebruikt. Een schuld van “de zaak” is dus een schuld van u persoonlijk.

Een bv is wel een rechtspersoon (artikel 2:175 Burgerlijk Wetboek Boek 2). Zij heeft een eigen vermogen, en de aandeelhouder is niet aansprakelijk voor wat de bv verschuldigd is. Voor de oprichting is een notariële akte nodig. Bij een eenmanszaak is een inschrijving in het Handelsregister genoeg.

Wilt u samen met anderen ondernemen, dan past de eenmanszaak niet. U kiest dan bijvoorbeeld een vof of een bv. Personeel aannemen kan wel: ook met werknemers blijft het een eenmanszaak.

Waarmee staat u in voor zakelijke schulden?

Volgens artikel 3:276 BW kan een schuldeiser zijn vordering verhalen op alle goederen van de schuldenaar. Bij een eenmanszaak is dat ook uw privébezit: spaargeld, auto en in het uiterste geval uw woning. Er is geen juridische muur tussen zakelijk en privé.

Een voorbeeld ter illustratie: een klant stelt u aansprakelijk voor schade door een fout in uw werk, en de claim is hoger dan het saldo op uw zakelijke rekening. Wordt de vordering toegewezen, dan kan de klant het restant verhalen op uw privévermogen. Een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en algemene voorwaarden met een beperking van aansprakelijkheid verkleinen dat risico.

Bent u getrouwd of geregistreerd partner in gemeenschap van goederen, dan kunnen zakelijke schuldeisers zich ook op goederen in de gemeenschap verhalen (artikel 1:96 BW). Sinds 1 januari 2018 is de wettelijke gemeenschap beperkt, maar wat u tijdens het huwelijk samen opbouwt, valt er in beginsel wel in. Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden kunnen het vermogen van uw partner afschermen.

Welke plichten heeft u als u personeel aanneemt?

Met personeel bent u werkgever. U betaalt het loon, draagt loonheffingen af en betaalt bij ziekte in beginsel twee jaar loon door (artikel 7:629 BW). Voor die verplichtingen staat u ook persoonlijk in. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor uzelf is niet verplicht; zonder die verzekering heeft u bij eigen ziekte geen inkomen uit de zaak.

Hoe kiest en registreert u uw handelsnaam?

Uw handelsnaam is de naam waaronder u uw onderneming voert. De Handelsnaamwet verbiedt een naam die zo veel lijkt op een oudere handelsnaam dat bij het publiek verwarring te duchten is, gelet op de aard van beide ondernemingen en de plaats waar zij gevestigd zijn (artikel 5 Handelsnaamwet). Het Handelsregister controleert dat bij inschrijving niet. U moet het dus zelf nagaan.

Dat verwarring meer vraagt dan een gelijkende naam, laat een zaak voor de kantonrechter in Den Bosch zien. Een autobedrijf met de naam “MRCar” wilde een eenmanszaak met de naam “Mrcars” laten stoppen. De namen leken visueel en auditief sterk op elkaar. Toch wees de kantonrechter op 21 maart 2024 de verzoeken af: het ene bedrijf verkocht online jonge occasions met garantie, het andere oudere en goedkopere auto’s aan klanten uit de buurt, op ongeveer 50 kilometer afstand (ECLI:NL:RBOBR:2024:1214). De verzoeker moest de proceskosten betalen.

Controleer daarom vóór de inschrijving in het Handelsregister welke namen in uw branche en regio al bestaan. Een naam die in een andere regio of branche wordt gebruikt, is niet vanzelf verboden, maar bij een landelijk of online werkgebied wordt die grens snel kleiner.

Hoe schrijft u uw eenmanszaak in bij de KvK?

U vult eerst online het inschrijfformulier van de Kamer van Koophandel in en rondt de inschrijving daarna af tijdens een afspraak op een KvK-kantoor. U neemt een geldig identiteitsbewijs mee en betaalt een eenmalige inschrijfvergoeding. Een notaris of startkapitaal is niet nodig.

• Kies uw handelsnaam en controleer het Handelsregister op gelijkende namen (artikel 5 Handelsnaamwet).
• Vul het online inschrijfformulier in met uw DigiD.
• Maak een afspraak op een KvK-kantoor rond uw startdatum.
• Ontvang uw KvK-nummer; de KvK geeft uw gegevens door aan de Belastingdienst.
• Ontvang per post uw btw-identificatienummer (voor op uw facturen) en uw omzetbelastingnummer.

Met het KvK-nummer kunt u een zakelijke bankrekening openen, contracten sluiten en facturen sturen. U hoeft zich niet apart bij de Belastingdienst aan te melden.

Welke fiscale verplichtingen heeft u?

U betaalt inkomstenbelasting over de winst van uw onderneming. Die winst geeft u op in uw persoonlijke aangifte, in box 1, net als loon uit dienstbetrekking. Winst is in de kern omzet min zakelijke kosten; grote investeringen schrijft u over meerdere jaren af. Voor belastingadvies verwijzen wij u naar een fiscalist of accountant.

Daarnaast heeft u te maken met omzetbelasting (btw). U rekent btw over uw leveringen en diensten, meestal per kwartaal af te dragen. De btw op uw zakelijke inkopen mag u in beginsel aftrekken. U bewaart uw administratie zeven jaar (artikel 52 Algemene wet inzake rijksbelastingen).

Welke regelingen gelden voor ondernemers?

Werkt u ten minste 1.225 uur per jaar aan uw onderneming (het urencriterium), dan heeft u recht op de ondernemersaftrek, waaronder de zelfstandigenaftrek en, in de eerste vijf jaar, de startersaftrek. De mkb-winstvrijstelling geldt ook zonder urencriterium. De bedragen en percentages wijzigen per jaar; de zelfstandigenaftrek wordt sinds enkele jaren stapsgewijs afgebouwd. Reken daarom met de bedragen die de Belastingdienst voor het lopende jaar publiceert. Houd uw uren bij, want bij een controle moet u het urencriterium aantonen.

Met de KOR zet u geen btw op uw facturen en doet u in beginsel geen btw-aangifte. Daar staat tegenover dat u de btw op uw eigen inkopen niet meer aftrekt. Heeft u vooral zakelijke klanten, dan levert de KOR weinig op, omdat zij de btw toch al kunnen aftrekken.

Bent u zelfstandig of eigenlijk werknemer?

Een inschrijving bij de KvK maakt u nog niet tot zelfstandige. Of u een opdrachtovereenkomst of een arbeidsovereenkomst heeft, beslist de rechter aan de hand van alle omstandigheden. De Hoge Raad oordeelde op 24 maart 2023 dat de maaltijdbezorgers van Deliveroo werkten op basis van een arbeidsovereenkomst (ECLI:NL:HR:2023:443). De vrijheid om in te loggen en een vervanger te sturen sloot dat niet uit. Wel telt mee of iemand zich in het maatschappelijk verkeer als ondernemer presenteert.

Voor u als eenmanszaak betekent dit: werkt u langdurig en vooral voor één opdrachtgever, onder diens aanwijzingen en tegen een vergoeding die de opdrachtgever bepaalt, dan kan uw opdracht in werkelijkheid een dienstbetrekking zijn. Dat heeft gevolgen voor loonheffingen, ontslagbescherming en uw recht op de ondernemersaftrek. Laat uw opdrachtovereenkomsten daarom kritisch beoordelen.

Wanneer is een overstap naar een bv het overwegen waard?

Er is geen vaste grens. Twee redenen spelen meestal. De eerste is aansprakelijkheid: nemen uw zakelijke risico’s toe, bijvoorbeeld door grotere opdrachten of personeel, dan schermt een bv uw privévermogen in beginsel af. De tweede is fiscaal: bij hogere winsten kan een bv voordeliger zijn, maar dat hangt af van onder meer het gebruikelijk loon en de belasting op dividend. Die afweging maakt u met een fiscalist.

Juridisch let u bij de overstap op drie punten. Lopende contracten gaan niet vanzelf over op de bv; daarvoor is medewerking van de wederpartij nodig (contractsoverneming, artikel 6:159 BW). Werknemers gaan bij overgang van de onderneming wel van rechtswege mee (artikel 7:663 BW). En voor schulden die u als eenmanszaak bent aangegaan, blijft u persoonlijk aansprakelijk, ook na de inbreng in de bv.

Waarmee helpen wij u bij uw eenmanszaak?

• Algemene voorwaarden opstellen die uw aansprakelijkheid beperken, en nagaan of u ze op tijd verstrekt (artikel 6:234 BW).
• Toetsen of uw handelsnaam botst met een oudere naam (artikel 5 Handelsnaamwet).
• Uw opdrachtovereenkomsten beoordelen op het risico van een verkapte arbeidsovereenkomst.
• De juridische kant van de overstap naar een bv begeleiden, inclusief de overdracht van contracten en de positie van uw personeel.

Veelgestelde vragen over de eenmanszaak

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.