Eenmanszaak: rechtsvorm, aansprakelijkheid en inschrijving bij de KvK

Gepubliceerd op 3 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Een eenmanszaak is een onderneming van één persoon zonder rechtspersoonlijkheid: u bent de onderneming, en er is juridisch geen scheiding tussen u en uw bedrijf. Het grote voorbehoud is dat u daardoor met uw privévermogen aansprakelijk bent voor alle zakelijke schulden.

Hieronder leest u wat die aansprakelijkheid in de praktijk betekent, wat de voor- en nadelen zijn, hoe u zich inschrijft bij de KvK, welke belastingen en fiscale regelingen voor u gelden, en wanneer een overstap naar een bv te overwegen valt.

Wat is een eenmanszaak precies?

De eenmanszaak is de meest directe manier om te ondernemen. U heeft alle vrijheid en alle verantwoordelijkheid, want u en uw bedrijf zijn juridisch één.

Overweegt u voor uzelf te beginnen, dan komt de eenmanszaak waarschijnlijk als eerste in beeld. Dat is niet voor niets: het is in Nederland veruit de meest gekozen rechtsvorm voor startende zelfstandigen.

Volgens het CBS waren er in het eerste kwartaal van 2025 ongeveer 1,23 miljoen zzp’ers, van wie ruim 1,05 miljoen hun eigen arbeid of diensten aanbieden. Het overgrote deel van hen werkt met een eenmanszaak. Wilt u meer weten over de trends onder zzp’ers, lees dan het artikel op CBS.nl.

Wat betekent dit in de praktijk? De kern van de eenmanszaak is de eenvoud en de directe koppeling met u als ondernemer. Dat heeft drie gevolgen:

• Oprichting door één persoon: u begint een eenmanszaak alleen. Wilt u samen met anderen ondernemen, dan kiest u voor een andere rechtsvorm, zoals een vof of een bv.
• Geen scheiding tussen zakelijk en privé: juridisch zijn u en uw bedrijf dezelfde. Er is dus geen onderscheid tussen uw zakelijke vermogen en uw privévermogen, zoals uw spaargeld of uw huis.
• Persoonlijke aansprakelijkheid: maakt uw onderneming schulden, dan bent u daarvoor volledig persoonlijk aansprakelijk. Dit is het belangrijkste kenmerk om goed te begrijpen.

Wat zijn de kenmerken in het kort?

Een eenmanszaak is eenvoudig op te richten, u heeft volledige zeggenschap, de winst is uw inkomen, en er is geen rechtspersoon die u afschermt. De tabel zet de basis op een rij.

De eenmanszaak draait dus om vrijheid en eenvoud, maar daar staat de serieuze verantwoordelijkheid van persoonlijke aansprakelijkheid tegenover. Neem dat punt mee in uw afweging.

Wat staat er op het spel bij persoonlijke aansprakelijkheid?

Kan uw onderneming haar schulden niet betalen, dan kunnen schuldeisers zich verhalen op uw privévermogen. Uw spaargeld, uw auto en in het uiterste geval uw eigen woning zijn dan niet veilig.

Volledige persoonlijke aansprakelijkheid klinkt misschien als een abstract juridisch begrip, maar de gevolgen zijn heel concreet. Bij een eenmanszaak is er geen juridische scheiding tussen uw zakelijke vermogen en uw privévermogen. Voor de wet bent u uw bedrijf, en is uw bedrijf u.

Volgens artikel 3:276 van het Burgerlijk Wetboek kan een schuldeiser zijn vordering verhalen op alle goederen van de schuldenaar. Bij een eenmanszaak is dat dus ook uw privébezit.

Hoe pakt die aansprakelijkheid in de praktijk uit?

Wat u zakelijk niet kunt betalen, kan een schuldeiser verhalen op uw privébezit. Het volgende voorbeeld laat zien hoe dat werkt.

Stel, u bent freelance grafisch ontwerper met een eenmanszaak en u krijgt een groot project voor een belangrijke klant. Door een fout in uw werk lijdt de klant aanzienlijke schade, en hij stelt u daarvoor aansprakelijk.

De schadeclaim bedraagt € 50.000, maar op uw zakelijke rekening staat slechts € 5.000. Omdat u persoonlijk aansprakelijk bent, kan de klant de resterende € 45.000 verhalen op uw privévermogen. Dat kan betekenen dat u uw auto moet verkopen of uw spaargeld moet aanspreken. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en goede algemene voorwaarden hadden de schade in dit voorbeeld kunnen beperken.

Het ontbreken van een juridische ‘muur’ tussen zakelijk en privé is het fundamentele risico van de eenmanszaak. Dat is het grote verschil met een besloten vennootschap (bv), waar het vermogen van de onderneming gescheiden is en uw privébezit in beginsel buiten schot blijft.

Welke verantwoordelijkheden reiken nog verder?

Uw aansprakelijkheid beperkt zich niet tot leveranciers en klanten. Ook andere kanten van het ondernemen brengen serieuze verplichtingen mee. Denk aan de volgende situaties:

• Personeel aannemen: zodra u personeel in dienst neemt, bent u als werkgever verantwoordelijk voor de betaling van salarissen en de afdracht van loonheffingen. Kunt u dat niet betalen, dan bent u daarvoor persoonlijk aansprakelijk. Ook de verplichting om het loon van een zieke werknemer tot twee jaar door te betalen, rust dan op u.
• Ziekte en arbeidsongeschiktheid: als eigenaar van een eenmanszaak bent u zelf verantwoordelijk voor een financieel vangnet. Er is geen werkgever die uw loon doorbetaalt als u ziek wordt. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering is daarom vaak verstandig, al brengt die extra kosten mee.

Onderschat deze risico’s niet. De eenmanszaak biedt een laagdrempelige en snelle start, maar vraagt om een bewuste afweging van de verantwoordelijkheden die u op zich neemt. Een goed financieel plan en de juiste verzekeringen zijn geen overbodige luxe; zij beschermen uw persoonlijke financiële toekomst.

Wat zijn de voor- en nadelen van een eenmanszaak?

De voordelen zijn snelheid, lage kosten, volledige zeggenschap en fiscale regelingen voor ondernemers. De nadelen zijn de persoonlijke aansprakelijkheid en de afhankelijkheid van uzelf.

De keuze voor een rechtsvorm is een van de eerste belangrijke beslissingen als startende ondernemer. Om te bepalen of een eenmanszaak bij u past, legt u de voor- en nadelen eerlijk naast elkaar.

De aantrekkingskracht van de eenmanszaak zit in de snelheid en de lage kosten. U kunt vrijwel direct beginnen, zonder notaris en zonder verplicht startkapitaal. Bovendien heeft u de zeggenschap volledig in eigen handen. Voor veel ondernemers is dat de doorslaggevende factor.

Hoe verhouden kansen en risico’s zich?

Daar staat het grootste nadeel tegenover: u bent persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk. Dat risico mag u niet negeren. Daarnaast bent u als enige eigenaar volledig afhankelijk van uw eigen inzet en gezondheid. Wordt u ziek of gaat u op vakantie, dan ligt uw bedrijf in principe stil, tenzij u daar voorzieningen voor treft. Bij rechtsvormen met meer mensen of een eigen organisatie zijn taken makkelijker over te dragen.

Een weloverwogen keuze gaat niet over de perfecte rechtsvorm. Het gaat om de vorm die het best past bij uw persoonlijke situatie, uw ambities en het risico dat u wilt dragen.

Om u te helpen bij de afweging, staan de belangrijkste punten hieronder in een overzicht.

Hoe zien de voor- en nadelen er naast elkaar uit?

Tegenover een snelle en goedkope start staat vooral de volledige persoonlijke aansprakelijkheid.

De tabel laat zien waarom een zorgvuldige afweging belangrijk is. De voordelen zijn aantrekkelijk, maar de nadelen vragen om een doordacht plan.

Welke fiscale voordelen zijn er?

Voldoet u aan het urencriterium van minimaal 1.225 uur per jaar, dan kunt u gebruikmaken van de ondernemersaftrek. Daarnaast geldt de mkb-winstvrijstelling, ook zonder urencriterium.

De belangrijkste regelingen:

• De zelfstandigenaftrek: een vast bedrag dat u van uw winst aftrekt. In 2026 is dat € 1.200. Het bedrag wordt de laatste jaren stapsgewijs verlaagd en daalt in 2027 naar € 900.
• De startersaftrek: een extra aftrek bovenop de zelfstandigenaftrek, die u in de eerste vijf jaar van uw ondernemerschap maximaal drie keer kunt gebruiken.
• De mkb-winstvrijstelling: een percentage van uw winst, na aftrek van de ondernemersaftrek, dat onbelast blijft. In 2026 is dat 12,7 procent.

Samen kunnen deze regelingen uw belastbare inkomen in de startfase flink verlagen. De vroeger grote voordelen van de zelfstandigenaftrek zijn wel duidelijk kleiner geworden; reken dus met de bedragen van het jaar zelf.

Hoe kijkt de buitenwereld naar een eenmanszaak?

Voor freelancers en kleine ondernemers is de eenmanszaak vaak een goede keuze, maar de uitstraling kan soms een nadeel zijn. Grotere bedrijven en financiers zien een eenmanszaak weleens als een minder stabiele partij dan een bv. Dat kan het krijgen van een grote lening of een omvangrijke opdracht lastiger maken.

Uiteindelijk is de beslissing persoonlijk. Weeg de eenvoud, de controle en de fiscale pluspunten af tegen de onbeperkte aansprakelijkheid en de afhankelijkheid van uzelf. Door dat eerlijk te doen, legt u een solide basis voor uw onderneming.

Hoe schrijft u uw eenmanszaak in bij de KvK?

U vult eerst online het inschrijfformulier in en maakt daarna een afspraak op een KvK-kantoor om de inschrijving af te ronden. Na de inschrijving krijgt u een KvK-nummer, en de KvK geeft uw gegevens door aan de Belastingdienst.

Heeft u de knoop doorgehakt, dan is de inschrijving bij de Kamer van Koophandel de concrete stap waarmee u officieel begint. Het proces is bewust eenvoudig gehouden, juist om startende ondernemers zo min mogelijk in de weg te zitten.

Die laagdrempelige aanpak werkt. De eenmanszaak is al jaren de populairste ondernemingsvorm van ons land. Begin 2025 telde Nederland ruim 2,58 miljoen actieve ondernemingen, en het grootste deel daarvan is een kleine onderneming. Die populariteit is voor een groot deel te danken aan de eenvoudige registratie en de volledige controle die u als ondernemer heeft. Meer hierover leest u in dit artikel over de stand van het mkb in Nederland.

De inschrijving is meer dan een formaliteit. Met een KvK-nummer kunt u een zakelijke bankrekening openen, contracten sluiten en facturen sturen.

Welke stappen zet u?

Het proces begint al voordat u naar het KvK-kantoor gaat. Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat de afspraak zelf vlot verloopt:

1. Kies en controleer uw handelsnaam. Uw bedrijfsnaam is uw visitekaartje. Kies een naam die past bij wat u doet, en controleer in het Handelsregister of die naam niet te veel lijkt op een bestaande naam. Een naam die verwarring wekt, kan in strijd zijn met de Handelsnaamwet.
2. Vul het online inschrijfformulier in. Dat doet u met DigiD en het kost ongeveer een kwartier. Zo zijn de meeste gegevens al bekend en bespaart u tijd tijdens de afspraak.
3. Maak een afspraak op een KvK-kantoor. Na het invullen van het formulier plant u een afspraak op een locatie en tijd die u uitkomen, meestal rond uw startdatum.

De website van de KvK leidt u stap voor stap door deze voorbereiding.

Zoals de afbeelding laat zien, is het proces opgedeeld in duidelijke stappen die beginnen met de digitale voorbereiding. Zo komt u goed voorbereid naar uw afspraak en heeft u alle benodigde informatie al doorgegeven.

Wat gebeurt er na uw afspraak?

Is uw inschrijving afgerond, dan heeft u een officieel KvK-nummer. De KvK geeft uw gegevens daarnaast door aan de Belastingdienst.

U hoeft zich dus niet apart aan te melden bij de Belastingdienst. U ontvangt later per post uw btw-identificatienummer (btw-id) en uw omzetbelastingnummer. Het btw-id zet u op uw facturen.

Goed om te weten: u betaalt een eenmalige inschrijfvergoeding aan de KvK. De kosten zijn laag en worden jaarlijks vastgesteld. Neem een geldig identiteitsbewijs mee naar uw afspraak, zoals een paspoort of identiteitskaart. Met deze stappen is uw eenmanszaak snel een feit.

Welke financiële verplichtingen heeft u als ondernemer?

U heeft te maken met inkomstenbelasting over uw winst en met btw over uw omzet. Daarnaast moet u een administratie bijhouden en die zeven jaar bewaren.

Met de inschrijving bent u officieel ondernemer, en daarmee komen ook financiële en administratieve verplichtingen. U zet als het ware twee petten op: die van ondernemer en die van boekhouder. Een goede administratie is de basis van een gezonde eenmanszaak.

De Belastingdienst ziet u nu als ondernemer. U krijgt te maken met twee belastingsoorten: de inkomstenbelasting en de omzetbelasting, beter bekend als btw. Het is belangrijk dat u begrijpt hoe die werken, om boetes te voorkomen en om gebruik te maken van de fiscale regelingen die voor u gelden.

Hoe berekent u uw winst voor de inkomstenbelasting?

Anders dan bij een bv, die vennootschapsbelasting betaalt, werkt het bij een eenmanszaak eenvoudiger. U geeft de winst uit uw onderneming elk jaar op in uw persoonlijke aangifte inkomstenbelasting. Die winst valt in box 1, dezelfde box als inkomen uit loondienst.

De basisberekening van de winst uit onderneming is eenvoudig: winst is omzet min zakelijke kosten.

Uw omzet is al het geld dat binnenkomt uit de verkoop van uw producten of diensten. Uw zakelijke kosten zijn de uitgaven die u voor uw bedrijf doet, zoals de huur van een kantoorruimte, de inkoop van materialen, marketing of reiskosten. Voor sommige kosten gelden fiscale beperkingen; en grote investeringen schrijft u af over meerdere jaren.

Een goede tip voor elke starter: houd zakelijk en privé strikt gescheiden en open meteen een aparte zakelijke bankrekening. Dat scheelt veel werk bij de belastingaangifte en geeft u een helder beeld van hoe uw bedrijf er financieel voor staat.

Hoe profiteert u van de startersregelingen?

U hoeft niet over elke euro winst het volle tarief te betalen. Startende ondernemers kunnen gebruikmaken van enkele aftrekposten, maar daarvoor moet u wel voldoen aan het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar werken aan uw onderneming.

Haalt u die uren, dan kunt u gebruikmaken van:

• De zelfstandigenaftrek: een vast bedrag dat u van uw winst aftrekt (€ 1.200 in 2026). Dat verlaagt uw belastbare inkomen.
• De startersaftrek: een extra aftrek bovenop de zelfstandigenaftrek. U kunt die in de eerste vijf jaar van uw ondernemerschap maximaal drie keer gebruiken.

Deze regelingen geven u in de beginfase wat financiële ruimte, zodat u meer overhoudt om in de groei van uw bedrijf te investeren. Houd uw uren goed bij: bij een controle moet u het urencriterium kunnen aantonen.

Hoe werkt de btw?

Over de meeste producten en diensten die u levert, rekent u btw, meestal 21 procent. Dat bedrag draagt u periodiek af aan de Belastingdienst, meestal per kwartaal via de btw-aangifte.

Het werkt ook de andere kant op. De btw die u zelf betaalt over zakelijke inkopen en kosten, mag u aftrekken. Wat u uiteindelijk aan de Belastingdienst betaalt, is het verschil tussen de btw die u aan klanten heeft gerekend en de btw die u zelf heeft betaald.

Voor ondernemers met een kleine omzet, minder dan € 20.000 per kalenderjaar, bestaat de kleineondernemersregeling (KOR). Kiest u daarvoor, dan zet u geen btw op uw facturen en doet u in beginsel geen btw-aangifte. Dat maakt uw administratie eenvoudiger. U moet zich wel eerst voor de KOR aanmelden bij de Belastingdienst.

Let op: of de KOR voor u gunstig is, hangt af van uw klanten. Heeft u veel zakelijke klanten, dan is het voordeel beperkt, want zij kunnen de btw toch al aftrekken. En met de KOR mag u de btw op uw eigen inkopen niet meer aftrekken.

De markt voor zelfstandigen verandert voortdurend. Zo daalde het aantal zzp’ers in het eerste kwartaal van 2025 met 28.000 ten opzichte van een jaar eerder, volgens het CBS voor het eerst sinds 2013. Van de mensen die stopten als zzp’er, had bijna 60 procent nog wel werk, vaak in een flexibele arbeidsrelatie. Meer over de ontwikkelingen op de zzp-markt leest u op Taxlive.nl. Een van de achtergronden is de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid sinds 1 januari 2025. Werkt u als zelfstandige vooral voor één opdrachtgever, laat dan beoordelen of uw opdrachtrelatie de toets doorstaat.

Wat kunnen wij voor u doen bij uw eenmanszaak?

Wij begeleiden ondernemers met een eenmanszaak bij de juridische kant van het ondernemen. Voor belastingadvies verwijzen wij u naar een fiscalist of accountant.

• Wij stellen algemene voorwaarden op die uw aansprakelijkheid beperken, en controleren of u ze op tijd en op de juiste manier aan klanten verstrekt (artikel 6:234 BW).
• Wij toetsen of uw handelsnaam verwarring kan wekken met een bestaande naam (Handelsnaamwet).
• Wij beoordelen uw opdrachtovereenkomsten op het risico van schijnzelfstandigheid.
• Wij begeleiden de overstap naar een bv, inclusief de overdracht van contracten en de positie van uw personeel.
• Wij staan u bij als een klant of leverancier u aansprakelijk stelt of een vordering op u incasseert.

Samengevat

• Een eenmanszaak is een onderneming van één persoon zonder rechtspersoonlijkheid; u bent met uw privévermogen aansprakelijk voor alle zakelijke schulden.
• Oprichten is eenvoudig: online inschrijfformulier, afspraak bij de KvK, geen notaris en geen startkapitaal.
• U betaalt inkomstenbelasting over uw winst in box 1 en rekent in de regel btw, tenzij u kiest voor de KOR (omzet onder € 20.000).
• Met 1.225 uur per jaar heeft u recht op de ondernemersaftrek (zelfstandigenaftrek € 1.200 in 2026) en daarnaast op de mkb-winstvrijstelling (12,7 procent in 2026).
• Groeien uw risico’s of uw winst, dan kan een bv verstandig zijn.

Veelgestelde vragen over de eenmanszaak

Hieronder vindt u antwoorden op de vragen die starters ons het vaakst stellen.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.