Ontzettingsbesluit: wanneer vernietigt de rechter een royement?

Gepubliceerd op 25 januari 2017 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Mag een vereniging een lid zomaar royeren?

Nee. Ontzetting (royement) mag alleen als het lid de statuten, reglementen of besluiten van de vereniging overtreedt, of de vereniging op onredelijke wijze benadeelt. Onderbouwt de vereniging dat laatste onvoldoende, dan vernietigt de rechter het besluit — zoals in de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 25 januari 2017.

Een lid van de politieke partij LR werd door het bestuur geroyeerd op grond van artikel 2:35 BW en de verenigingsstatuten, en vorderde vernietiging van dat besluit. De rechtbank kon niet vaststellen welk effect het gedrag van het lid had op het functioneren van LR.

Wat zijn de wettelijke gronden voor ontzetting?

Artikel 2:35 lid 3 BW geeft een vereniging maar twee gronden om een lid te ontzetten: overtreding van de statuten, reglementen of besluiten van de vereniging, of onredelijke benadeling van de vereniging door het lid. Het bestuur moet het besluit schriftelijk en met redenen aan het lid meedelen; het lid krijgt daarna in beginsel een maand om in beroep te gaan (art. 2:35 lid 4 BW).

Wat speelde er in deze zaak?

Eiser was lid van de politieke partij LR, actief in de gemeente Reimerswaal, en tevens lid van de vereniging Partij voor Zeeland (PvZ). Ook de voorzitter van LR was lid van PvZ. Het bestuur van LR royeerde eiser.

Reden voor het royement was een reeks vrouwonvriendelijke en beledigende e-mails en opmerkingen aan partijleden van LR en van andere partijen. Het bestuur verweet eiser verder wispelturig en oncollegiaal gedrag, onder meer tegenover de voorzitter van LR. Nadat eiser zich ook telefonisch vrouwonvriendelijk had uitgelaten tegenover de echtgenote van de voorzitter, besloot het bestuur tot royement.

Waarom vernietigde de rechtbank het besluit?

Eiser vorderde vernietiging van het royementsbesluit en kreeg daarin gelijk. Zowel de statuten van LR als artikel 2:35 lid 1 aanhef en onder d, in samenhang met lid 3, BW staan ontzetting alleen toe bij overtreding van de statuten of bij onredelijke benadeling van de vereniging.

LR baseerde het royement op de tweede grond. De rechtbank oordeelde dat onvoldoende was vastgesteld dat de belangen van LR zo ernstig en onredelijk waren benadeeld dat ontzetting gerechtvaardigd was. Zij toetst daarbij of de aangevoerde gronden het besluit inhoudelijk kunnen dragen.

De rechtbank erkende dat eiser zich smakeloos en weinig respectvol had gedragen. Toch was onvoldoende gesteld welk effect dat gedrag had op het functioneren van LR: niet vast stond dat de oncollegiale e-mail aan de voorzitter ook andere partijleden bereikte, de vrouwonvriendelijke opmerkingen waren grotendeels niet geconcretiseerd, en het verband tussen de e-mails en het telefoongesprek enerzijds en schade aan LR anderzijds bleef onduidelijk.

Ook was niet onderbouwd dat de voorzitter van LR bij PvZ negatief werd beïnvloed door eiser, of waarom LR juist bij PvZ een goede naam moest houden. De rechtbank wees de vordering van eiser daarom toe.

Wat betekent dit voor uw bestuur?

Wilt u als bestuur een lid ontzetten, onderbouw dan concreet welke schade het gedrag van het lid aan de vereniging toebrengt. Algemene verwijten over toon of gedrag zijn onvoldoende; de rechter toetst of de gestelde gronden het besluit ook echt dragen.

Waar let u als lid op?

Als lid let u vooral op de motivering van het besluit en op de beroepstermijn van een maand.

• Controleer of u het besluit schriftelijk en met opgave van redenen hebt ontvangen (art. 2:35 lid 4 BW).
• Ga binnen een maand na ontvangst van de kennisgeving in beroep bij de algemene vergadering of het orgaan dat de statuten aanwijzen.
• Leg de redenen naast de statuten en reglementen: welke bepaling zou u precies hebben overtreden?
• Vraag de e-mails en andere stukken op waarop het bestuur zich beroept.

Waar let u als bestuur op?

Als bestuur moet u het royement baseren op een van de twee wettelijke gronden en het nadeel voor de vereniging concreet maken.

• Noem de grond uit art. 2:35 lid 3 BW: overtreding van statuten, reglementen of besluiten, of onredelijke benadeling van de vereniging.
• Leg vast welk concreet nadeel de vereniging door het gedrag van het lid lijdt.
• Deel het besluit zo snel mogelijk schriftelijk en met redenen aan het lid mee.
• Wijs het lid op de beroepstermijn van een maand; tijdens die termijn en hangende het beroep is het lid geschorst.

Wat kunnen wij voor u doen bij een royement uit een vereniging?

Wij staan zowel leden als besturen bij in een geschil over ontzetting.

• Wij toetsen het besluit aan de statuten, de reglementen en de twee gronden van art. 2:35 lid 3 BW.
• Wij controleren of het besluit schriftelijk en met redenen is meegedeeld en of de beroepstermijn van een maand is gerespecteerd.
• Wij stellen het beroepschrift aan de algemene vergadering of het aangewezen orgaan op.
• Wij beoordelen of het besluit vernietigbaar is op grond van art. 2:15 BW en bewaken de vervaltermijn van een jaar.
• Voor besturen onderbouwen wij het royementsbesluit zo dat het concrete nadeel voor de vereniging blijkt.

Samengevat

• Ontzetting mag alleen bij overtreding van de statuten of onredelijke benadeling van de vereniging (art. 2:35 lid 3 BW).
• Het bestuur moet het besluit schriftelijk en met redenen meedelen; het lid heeft doorgaans een maand om in beroep te gaan.
• De rechter toetst of de aangevoerde gronden het besluit inhoudelijk kunnen dragen, niet alleen of het gedrag onwenselijk was.
• Een vereniging moet concreet aantonen welk nadeel zij heeft geleden; algemene verwijten volstaan niet.

Veelgestelde vragen

Kan ik als lid in beroep tegen een royementsbesluit?

Ja, in beginsel binnen een maand na de schriftelijke mededeling, bij de algemene vergadering of het orgaan dat de statuten daarvoor aanwijzen.

Moet een vereniging redenen geven voor een royement?

Ja. Het besluit moet schriftelijk zijn en de redenen voor de ontzetting vermelden.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.