Gepubliceerd op 8 juli 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
- Wanneer bent u als maat aansprakelijk?
- Persoonlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid: wat is het verschil?
- Hoe beperkt u uw aansprakelijkheidsrisico?
- Hoe verhoudt de maatschap zich tot andere rechtsvormen?
Het korte antwoord
| Onderwerp | Uitleg |
|---|---|
| Persoonlijke aansprakelijkheid | Een maatschap is geen rechtspersoon. Schuldeisers kunnen daarom ook de maten zelf aanspreken, met hun privévermogen. |
| Gelijke delen als uitgangspunt | Bij een gewone maatschap kan een schuldeiser elke maat in beginsel aanspreken voor een gelijk deel van de schuld, ongeacht de hoogte van zijn inbreng. |
| Hoofdelijk in bepaalde gevallen | Treedt de maatschap op als vof, is de prestatie ondeelbaar of hebt u hoofdelijkheid afgesproken, dan kunt u voor de hele schuld worden aangesproken. |
| Interne afspraken | Een maatschapsovereenkomst regelt wie uiteindelijk welk deel betaalt. Een schuldeiser is daar in beginsel niet aan gebonden. |
| Keuze van rechtsvorm | Wilt u uw privévermogen echt afschermen, dan biedt een bv meer bescherming dan een maatschap of vof. |
Wanneer bent u als maat aansprakelijk?
U bent als maat aansprakelijk voor verbintenissen die namens de maatschap zijn aangegaan, als u daarbij partij bent of de handelende maat u mocht vertegenwoordigen. Omdat de maatschap geen rechtspersoon is, bestaat er geen aparte “bedrijfsschuld” waar u buiten staat.Een maatschap is een overeenkomst waarbij twee of meer personen samenwerken en iets inbrengen, zoals geld, arbeid of goederen, om samen voordeel te behalen. Deze vorm komt onder meer voor bij vrije beroepen, zoals huisartsen, tandartsen of accountants. De maatschap zelf kan geen eigenaar zijn en geen schulden hebben zoals een bv dat kan. De rechten en plichten liggen uiteindelijk bij de maten.Wat zegt de wet over schulden van de maatschap?
De regels over de verbintenissen van maten tegenover derden staan in de artikelen 7A:1679 tot en met 7A:1682 BW. Uitgangspunt is dat maten bij een gewone maatschap niet ieder voor het geheel aansprakelijk zijn, maar voor een gelijk deel.Dat betekent het volgende. Heeft een maatschap met vier maten een schuld van € 40.000, dan kan de schuldeiser in beginsel elke maat voor € 10.000 aanspreken. Dat geldt ook als de ene maat meer heeft ingebracht of een groter winstaandeel heeft dan de andere. Dit rekenvoorbeeld is een voorbeeld ter illustratie.Daarnaast geldt dat een maat de andere maten niet zomaar kan binden. Heeft een maat een overeenkomst gesloten zonder dat de anderen hem daartoe volmacht gaven, dan is in beginsel alleen die maat zelf gebonden. De andere maten kunnen wel betrokken raken als de maatschap van de overeenkomst heeft geprofiteerd. Het is daarom verstandig de volmachten vast te leggen in de maatschapsovereenkomst.Een maat kan dus worden aangesproken voor verplichtingen die een andere maat namens iedereen is aangegaan. Ook als u zelf niet bij de onderhandelingen betrokken was, kan uw privévermogen zo worden geraakt. Goede onderlinge afspraken over wie namens de maatschap mag tekenen, zijn daarom de eerste bescherming.
Welke afspraken en maatregelen beperken het risico?
| Maatregel | Doel | Werking |
|---|---|---|
| Maatschapsovereenkomst | Afspraken tussen maten vastleggen | Regelt volmachten, verdeling van schulden en regres; werkt intern, niet tegenover schuldeisers |
| Exoneratieclausules | Aansprakelijkheid tegenover klanten beperken | Werkt alleen als de wederpartij ermee heeft ingestemd en de clausule geldig is |
| Beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering | Financiële bescherming bij claims | Dekt schade tot het verzekerde bedrag en binnen de polisvoorwaarden |
| Financiële buffer | Vangnet voor onverwachte kosten | Zorgt dat de maatschap claims kan betalen zonder direct privévermogen aan te spreken |
| Juridisch advies | Controle op geldigheid en werking | Toetst of de gekozen afspraken doen wat u ervan verwacht |
Persoonlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid: wat is het verschil?
Persoonlijk aansprakelijk betekent dat een schuldeiser u met uw eigen vermogen kan aanspreken. Hoofdelijk aansprakelijk betekent dat hij u voor de volledige schuld kan aanspreken, en niet alleen voor uw deel.Beide begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar het verschil is groot. Bij persoonlijke aansprakelijkheid voor een gelijk deel weet u vooraf ongeveer waar u staat. Bij hoofdelijke aansprakelijkheid kan één maat de hele rekening krijgen en moet hij daarna zelf proberen het geld van de anderen terug te krijgen.Wat betekent persoonlijke aansprakelijkheid?
Persoonlijke aansprakelijkheid betekent dat een schuldeiser verhaal kan halen op uw privévermogen, zoals uw spaargeld of uw woning. Bij een maatschap is dat de hoofdregel, omdat er geen rechtspersoon tussen u en de schuldeiser staat.Bij een gewone maatschap geldt die persoonlijke aansprakelijkheid in beginsel voor een gelijk deel per maat. U hoeft dan niet voor de schuld van de hele maatschap in te staan, maar wel voor uw deel. Dat deel kan nog steeds fors zijn, zeker bij een grote claim en een klein aantal maten.Wanneer bent u hoofdelijk aansprakelijk?
U bent hoofdelijk aansprakelijk als de maatschap naar buiten optreedt onder een gemeenschappelijke naam als vof, als de prestatie ondeelbaar is of als u hoofdelijkheid contractueel bent aangegaan. De schuldeiser kan u dan voor het hele bedrag aanspreken.Een ondeelbare prestatie komt voor als de maatschap samen één opdracht uitvoert die niet in stukken kan worden geknipt. Denk aan één advies of één behandeling waarvoor de maten gezamenlijk verantwoordelijk zijn. In zo’n geval kan elke maat voor de volledige nakoming worden aangesproken.Banken en verhuurders kunnen ook eisen dat alle maten hoofdelijk tekenen voor een lening of een huurovereenkomst. Tekent u zo’n overeenkomst, dan staat u voor het geheel in, ook al is de wettelijke hoofdregel aansprakelijkheid voor een gelijk deel.Betaalt u als hoofdelijk aansprakelijke maat de volledige schuld, dan kunt u de andere maten aanspreken voor hun deel. Hoe groot dat deel is, volgt uit de maatschapsovereenkomst of anders uit de wet. Dat verhaal lukt alleen als de andere maten ook kunnen betalen.Wilt u in een maatschap stappen, beoordeel dan vooraf welke overeenkomsten al hoofdelijk zijn getekend. Vraag ook na of er lopende claims zijn. Zo weet u welke risico’s u meeneemt.Hoe beperkt u uw aansprakelijkheidsrisico?
U beperkt uw risico met duidelijke volmachtregels, aansprakelijkheidsbeperkingen in uw contracten met klanten en een passende verzekering. Een bv tussen u en de maatschap kan uw privévermogen verder afschermen.Risicobeheer is bij een maatschap geen eenmalige klus. Nieuwe maten, nieuwe diensten en nieuwe contracten veranderen het risico. Het is daarom verstandig de afspraken periodiek te herzien, bijvoorbeeld bij toetreding of uittreding van een maat.Welke juridische afspraken helpen?
De belangrijkste afspraken zijn: wie de maatschap mag vertegenwoordigen, tot welk bedrag, en hoe schulden onderling worden verdeeld. Leg dit schriftelijk vast in de maatschapsovereenkomst.Leg bijvoorbeeld vast dat overeenkomsten boven een bepaald bedrag de handtekening van twee maten vereisen. Dat voorkomt dat één maat de anderen bindt aan grote verplichtingen. Spreek ook af hoe u besluiten neemt en wat er gebeurt als een maat zich niet aan de afspraken houdt.In uw contracten met klanten kunt u een exoneratieclausule opnemen. Daarmee beperkt u de aansprakelijkheid bijvoorbeeld tot het bedrag dat de verzekering uitkeert of tot het honorarium van de opdracht. Zo’n beding moet de klant hebben aanvaard, bijvoorbeeld via algemene voorwaarden die u tijdig hebt verstrekt.U kunt er ook voor kiezen om niet zelf maat te zijn, maar via een eigen bv toe te treden. De bv is dan maat, en de schuldeiser kan in beginsel alleen de bv aanspreken. Dit heet een maatschap van bv’s; de fiscale en praktische gevolgen verschillen per situatie.Wat doen verzekeringen en een buffer?
Een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering betaalt schade die u aan derden toebrengt, tot het verzekerde bedrag en binnen de voorwaarden. Een financiële buffer vangt kosten op die de verzekering niet dekt.Let bij een verzekering op het verzekerde bedrag, het eigen risico en de uitsluitingen. Controleer ook of alle maten en medewerkers onder de polis vallen. Voor sommige beroepen stelt de beroepsorganisatie eisen aan de verzekering; vraag dit na bij uw eigen beroepsorganisatie.Een buffer bouwt de maatschap op door reserves opzij te zetten voor claims, eigen risico en juridische kosten. Dat vraagt discipline, maar voorkomt dat een claim meteen op het privévermogen van de maten drukt.Het beperken van aansprakelijkheidsrisico’s is een doorlopend proces. Beoordeel jaarlijks of de polis, de overeenkomst en de algemene voorwaarden nog passen bij de werkzaamheden van de maatschap.Hoe verhoudt de maatschap zich tot andere rechtsvormen?
Bij een maatschap en een vof bent u met uw privévermogen aansprakelijk; bij een vof altijd hoofdelijk, bij een gewone maatschap in beginsel voor een gelijk deel. Een bv schermt uw privévermogen af, behalve in uitzonderingsgevallen.De keuze van rechtsvorm heeft dus directe gevolgen voor uw persoonlijke risico. Hieronder staat een overzicht van de verschillen tussen maatschap, vennootschap onder firma (vof) en besloten vennootschap (bv).| Rechtsvorm | Aansprakelijkheid | Persoonlijk risico |
|---|---|---|
| Maatschap | Persoonlijk, in beginsel voor een gelijk deel; hoofdelijk bij ondeelbare prestatie of afspraak | Hoog |
| Vennootschap onder firma (vof) | Hoofdelijk voor alle vennoten | Zeer hoog |
| Besloten vennootschap (bv) | De bv is zelf aansprakelijk; aandeelhouders riskeren in beginsel alleen hun inleg; bestuurders alleen in uitzonderingsgevallen | Laag (behalve bij ernstig verwijtbaar bestuur of persoonlijke garanties) |
Wat is het verschil met een vof?
Een vof is een maatschap die onder een gemeenschappelijke naam een bedrijf uitoefent. Bij een vof is elke vennoot hoofdelijk aansprakelijk voor alle schulden van de vof, ook als een andere vennoot die schuld heeft gemaakt.Een schuldeiser van een vof kan dus één vennoot voor de volledige schuld aanspreken. Bij een gewone maatschap is dat in beginsel alleen voor een gelijk deel. Treedt uw maatschap naar buiten op onder één naam en drijft zij een bedrijf, dan kan zij in rechte als vof worden gezien. Dan geldt de strengere hoofdelijke aansprakelijkheid.Het verschil zit dus niet in de naam op de overeenkomst, maar in de manier waarop u naar buiten optreedt. Controleer daarom hoe uw samenwerking bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven en hoe u zich tegenover klanten presenteert.Wat is het verschil met een bv?
Een bv is een rechtspersoon en is zelf aansprakelijk voor haar schulden. Als aandeelhouder riskeert u in beginsel alleen wat u in de bv hebt gestoken.Bestuurders van een bv zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de bv, behalve in uitzonderingsgevallen. Denk aan ernstig verwijtbaar bestuur, onbehoorlijk bestuur in de aanloop naar een faillissement of het bewust aangaan van verplichtingen waarvan de bestuurder wist dat de bv ze niet kon nakomen. Ook een persoonlijke borgstelling voor een lening maakt u als aandeelhouder of bestuurder persoonlijk aansprakelijk.De maatschap is eenvoudiger op te richten en kent minder formaliteiten. Daar staat een groter persoonlijk risico tegenover. Een maatschap past daarom vooral bij kleinere samenwerkingsverbanden waarin de maten elkaar goed kennen en vertrouwen.De keuze van rechtsvorm hangt af van uw risico, uw fiscale positie en de manier waarop u wilt samenwerken. Laat de gevolgen vooraf in kaart brengen, zodat u niet achteraf ontdekt dat u met uw privévermogen instaat voor de schulden van een compagnon.Veelgestelde vragen
Bent u als maat aansprakelijk met uw privévermogen?
Ja. Een maatschap is geen rechtspersoon, dus schuldeisers kunnen de maten zelf aanspreken. Bij een gewone maatschap is dat in beginsel voor een gelijk deel per maat; bij een vof of een ondeelbare prestatie voor het geheel.
Wat is het verschil tussen hoofdelijke en persoonlijke aansprakelijkheid?
Persoonlijke aansprakelijkheid betekent dat een schuldeiser uw privévermogen kan aanspreken. Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat hij u voor de volledige schuld kan aanspreken, waarna u de andere maten voor hun deel kunt aanspreken.
Hoe beperken maten hun aansprakelijkheidsrisico’s?
Door in de maatschapsovereenkomst duidelijke volmachtregels op te nemen, aansprakelijkheid in contracten met klanten te beperken, een passende aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten, een buffer aan te houden en eventueel via een eigen bv maat te worden.
Is een maatschap veiliger dan een vof of een bv?
Een gewone maatschap is voor de maten iets minder risicovol dan een vof, omdat de aansprakelijkheid in beginsel per gelijk deel geldt. Een bv biedt meer bescherming voor uw privévermogen dan beide.
Wat kunnen wij voor u doen bij aansprakelijkheid in een maatschap?
Wij helpen maten om hun persoonlijke risico in kaart te brengen en te beperken.
- Wij stellen de maatschapsovereenkomst op of herzien die, met volmachtregels, tekenbevoegdheden en een regresregeling.
- Wij toetsen of uw maatschap naar buiten optreedt als vof en daardoor hoofdelijk aansprakelijk is.
- Wij stellen exoneratieclausules en algemene voorwaarden op en controleren of u die tijdig verstrekt.
- Wij zoeken bij toetreding uit welke overeenkomsten hoofdelijk zijn getekend en welke claims lopen.
- Wij begeleiden de overstap naar een maatschap van bv’s of een andere rechtsvorm; voor de fiscale gevolgen werkt u met een fiscalist.
Samengevat
- Een maatschap is geen rechtspersoon; maten zijn met hun privévermogen aansprakelijk.
- Bij een gewone maatschap geldt in beginsel aansprakelijkheid voor een gelijk deel; bij een vof, een ondeelbare prestatie of een hoofdelijk getekende overeenkomst voor het geheel.
- Een maat kan de anderen alleen binden als hij daartoe bevoegd is; leg volmachten daarom vast.
- Afspraken tussen maten werken intern; tegenover klanten beperkt u uw risico met exoneratieclausules en een verzekering.
- Wilt u uw privévermogen echt afschermen, overweeg dan een bv of toetreding via een eigen bv.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.
