Gepubliceerd op 10 januari 2026 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Algemene voorwaarden van een ander kopiëren is riskant: is de tekst een eigen intellectuele schepping, dan maakt u inbreuk op het auteursrecht en kan de maker een verbod en schadevergoeding eisen. Ook als de tekst niet beschermd is, passen gekopieerde voorwaarden zelden bij uw bedrijf en kunnen bedingen bij een geschil worden vernietigd, bijvoorbeeld omdat u ze niet op tijd hebt verstrekt (artikelen 6:233 en 6:234 BW).
Hieronder leest u wanneer kopiëren inbreuk is, wat de rechthebbende kan eisen en hoe u wel aan bruikbare voorwaarden komt. Een boete bestaat in het auteursrecht overigens niet: het gaat om civiele vorderingen van de rechthebbende op grond van de Auteurswet.
Inhoudsopgave
Wat zijn algemene voorwaarden in juridische zin?
Algemene voorwaarden zijn bedingen die zijn opgesteld om in meerdere overeenkomsten te worden gebruikt, met uitzondering van de kernbedingen zoals prijs en prestatie (artikel 6:231 van het Burgerlijk Wetboek, Boek 6). Ze regelen bijvoorbeeld betaling, aansprakelijkheid, levering en klachttermijnen.
De wederpartij is aan de voorwaarden gebonden als zij die heeft aanvaard, ook als zij de inhoud niet kende (artikel 6:232 BW). Daar staat tegenover dat de wet de wederpartij beschermt tegen onredelijk bezwarende bedingen en tegen voorwaarden die niet tijdig zijn verstrekt.
Wanneer is het overnemen van voorwaarden een inbreuk op het auteursrecht?
Kopiëren is een inbreuk als de tekst auteursrechtelijk beschermd is en u die zonder toestemming verveelvoudigt of openbaar maakt (artikel 1 Auteurswet). Bescherming bestaat alleen als de tekst een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt.
De Hoge Raad legde die maatstaf op 30 mei 2008 uit in het Endstra-arrest (ECLI:NL:HR:2008:BC2153). Een tekst is beschermd als hij het resultaat is van creatieve keuzes. Vormen die zo banaal of triviaal zijn dat er geen creatieve arbeid in zit, vallen erbuiten. De maker hoeft niet bewust een werk te hebben willen scheppen; de creatieve keuzes moeten uit de tekst zelf blijken.
Voor algemene voorwaarden betekent dat: veel bedingen zijn standaardformuleringen die vooral door de wet en de praktijk worden bepaald. Zulke losse zinnen zijn vaak niet beschermd. Een volledige set voorwaarden met een eigen opbouw, eigen formuleringen en een eigen keuze van onderwerpen kan dat wel zijn. Het auteursrecht ontstaat automatisch bij het maken van het werk; registratie is niet nodig. De rechter beoordeelt per geval of de tekst beschermd is en of u te veel hebt overgenomen.
Wat kan de rechthebbende van u eisen bij overname van zijn voorwaarden?
De rechthebbende kan een verbod vorderen, schadevergoeding en eventueel afdracht van de winst die u met de inbreuk hebt gemaakt (artikelen 27 en 27a Auteurswet). In een procedure over intellectueel eigendom kan de verliezende partij bovendien in beginsel worden veroordeeld in de volledige redelijke proceskosten van de ander (artikel 1019h Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).
Meestal begint het met een sommatiebrief waarin wordt gevraagd het gebruik te staken, een onthoudingsverklaring te tekenen en een schadebedrag te betalen. Daarna kan een kort geding volgen. De hoogte van de schadevergoeding hangt af van de werkelijke schade, bijvoorbeeld een gemiste licentievergoeding. Een vast boetebedrag noemt de wet niet; een boete kan alleen ontstaan als u een onthoudingsverklaring met een boetebeding tekent en die daarna overtreedt.
Zijn gekopieerde voorwaarden juridisch wel geldig?
Gekopieerde voorwaarden kunnen gewoon gelden, maar ze lopen een groter risico om bij een geschil te sneuvelen. Een beding is vernietigbaar als het onredelijk bezwarend is of als u de wederpartij niet redelijkerwijs de gelegenheid hebt gegeven er kennis van te nemen (artikel 6:233 BW).
U moet de voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand stellen (artikel 6:234 BW). Bij een overeenkomst die elektronisch tot stand komt, kunt u de voorwaarden vooraf elektronisch beschikbaar stellen op een manier dat de wederpartij ze kan opslaan. Lukt terhandstelling redelijkerwijs niet, dan kunt u voor het sluiten laten weten dat de voorwaarden ter inzage liggen, bijvoorbeeld bij de Kamer van Koophandel of de griffie van een gerecht, en dat ze op verzoek worden toegestuurd.
Er is een uitzondering. De Hoge Raad oordeelde op 1 oktober 1999 dat een wederpartij zich niet op vernietiging wegens het niet verstrekken kan beroepen als zij bij het sluiten van de overeenkomst met het beding bekend was of geacht kon worden daarmee bekend te zijn (ECLI:NL:HR:1999:ZC2977, Geurtzen/Kampstaal). De Hoge Raad noemde als voorbeelden het herhaald sluiten van soortgelijke overeenkomsten en een eenvoudig exoneratiebeding dat duidelijk aan klanten in een winkel wordt getoond. Reken daar bij nieuwe klanten niet op.
Tegenover consumenten gelden bovendien een zwarte lijst en een grijze lijst met bedingen die onredelijk bezwarend zijn of worden vermoed te zijn (artikelen 6:236 en 6:237 BW). Een aansprakelijkheidsbeperking of opzegtermijn die bij een groothandel past, kan in een webwinkel voor consumenten dus onredelijk bezwarend zijn. Grote ondernemingen, met 50 of meer werknemers of een openbaar gemaakte jaarrekening, kunnen zich niet op deze vernietigingsgronden beroepen (artikel 6:235 BW).
Waar gaan gekopieerde voorwaarden in de praktijk mis?
Gekopieerde voorwaarden zijn geschreven voor het bedrijf van een ander. Daardoor missen ze vaak bepalingen die u nodig hebt, of bevatten ze bepalingen die niet bij uw werk passen:
- De aansprakelijkheid is beperkt tot een bedrag of verzekering die u niet hebt.
- Er staat een andere bedrijfsnaam, een ander KvK-nummer of een onjuiste bevoegde rechter in.
- De voorwaarden gaan uit van levering van producten, terwijl u diensten verleent.
- Er wordt een buitenlands recht of een geschillencommissie aangewezen waarbij u niet bent aangesloten.
- Bij zakelijke klanten met eigen voorwaarden gelden de eerst genoemde voorwaarden, tenzij de toepasselijkheid daarvan uitdrukkelijk is afgewezen (artikel 6:225 lid 3 BW); een gekopieerde set regelt dat vaak niet.
Kopiëren, branchevoorwaarden of laten opstellen: de opties naast elkaar
| Route | Auteursrechtelijk risico | Past bij uw bedrijf? | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Voorwaarden van een ander kopiëren | Reëel als de tekst creatieve keuzes bevat | Zelden | Sommatie, verbod en schadevergoeding mogelijk |
| Branchevoorwaarden | Laag als u ze mag gebruiken | Redelijk, voor de branche | Vaak alleen voor leden; soms gekoppeld aan een geschillencommissie |
| Model of tekst gemaakt met AI | Wisselend | Beperkt | Controleren op Nederlands recht en gebruiksrecht |
| Eigen voorwaarden laten opstellen of toetsen | Geen | Ja | Periodiek bijwerken bij wetswijzigingen |
Veel brancheorganisaties stellen voorwaarden alleen beschikbaar aan leden. Sommige consumentenvoorwaarden zijn opgesteld in overleg met de Consumentenbond in de Coördinatiegroep Zelfreguleringsoverleg van de SER; die zijn vaak gekoppeld aan een geschillencommissie. Gebruikt u een model of een tekst die met AI is gemaakt, controleer dan of de inhoud klopt met het Nederlandse recht en of u de tekst mag gebruiken.
Vijf controlevragen voor uw eigen voorwaarden
- Staan uw eigen bedrijfsnaam, adres en KvK-nummer correct in de voorwaarden?
- Verstrekt u de voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst (artikel 6:234 BW), ook in uw webwinkel?
- Past de aansprakelijkheidsbeperking bij uw verzekering en bij de klant (zakelijk of consument)?
- Bevatten de voorwaarden voor consumenten geen bedingen van de zwarte of grijze lijst (artikelen 6:236 en 6:237 BW)?
- Zijn toepasselijk recht, bevoegde rechter en klachttermijnen duidelijk geregeld?
Onze rol bij algemene voorwaarden
Onze advocaten ondernemingsrecht werken aan algemene voorwaarden voor ondernemers.
- Wij stellen algemene voorwaarden op die passen bij uw diensten of producten en bij uw klanten.
- Wij toetsen bestaande voorwaarden aan de zwarte en grijze lijst (artikelen 6:236 en 6:237 BW).
- Wij richten een werkwijze voor terhandstelling in, ook in uw webwinkel of offerteproces.
- Wij beoordelen een sommatie wegens auteursrechtinbreuk en de gevraagde onthoudingsverklaring.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn algemene voorwaarden deponeren?
Nee, deponeren is niet verplicht. Het is een manier om aan de informatieplicht te voldoen als terhandstelling redelijkerwijs niet mogelijk is (artikel 6:234 BW). In de meeste gevallen moet u de voorwaarden gewoon vooraf verstrekken.
Wat doe ik als ik een sommatie ontvang?
Stop het gebruik van de betwiste tekst en teken niet direct de onthoudingsverklaring. Laat eerst beoordelen of de tekst beschermd is volgens de maatstaf van het Endstra-arrest, en of de gevraagde schadevergoeding en het boetebeding redelijk zijn.
