Wanneer je een verkeersdelict begaat, denk je waarschijnlijk meteen aan boetes of misschien een rechtszaak. Maar het CBR? Die speelt een veel grotere rol dan de meeste mensen zich realiseren.
Het CBR bepaalt vaak in stilte of je je rijbewijs mag houden. Achter de schermen werkt deze organisatie stevig mee aan de verkeersveiligheid.
De politie stuurt het CBR meldingen over allerlei verkeersovertredingen. Het CBR kan dan maatregelen nemen die je leven behoorlijk op z’n kop zetten.
Denk aan onderzoeken, verplichte cursussen, of zelfs het ongeldig verklaren van je rijbewijs. Het CBR doet dit allemaal los van wat de rechter of het Openbaar Ministerie beslist.
Veel mensen snappen niet precies hoe het CBR werkt of welke rechten ze hebben als het misgaat. Dus, hoe werkt dat nou eigenlijk?
De rol van het CBR bij verkeersdelicten
Het CBR heeft een eigen taak naast de strafrechter als het om verkeersdelicten gaat. Zij beoordelen of je na een overtreding nog veilig de weg op kunt.
Bevoegdheden van het CBR
Het CBR kan je verplichten tot onderzoeken of cursussen na een verkeersdelict. Die verplichting geldt, of je nou een boete krijgt van het Openbaar Ministerie of niet.
Ze checken je rijvaardigheid en medische geschiktheid. Twijfelen ze aan je rijgeschiktheid? Dan starten ze een vorderingsprocedure.
Het CBR kan verschillende dingen opleggen:
- Rijvaardigheidsonderzoek
- Educatieve maatregelen (cursussen)
- Medisch onderzoek
- Tijdelijk rijverbod
Je betaalt deze onderzoeken of cursussen trouwens zelf. Betaal je niet of werk je niet mee, dan raak je je rijbewijs kwijt.
Samenwerking met politie en justitie
De politie stuurt automatisch een seintje naar het CBR bij bepaalde verkeersdelicten. Dat gebeurt bij rijden onder invloed, gevaarlijk rijgedrag en zware overtredingen.
Het CBR werkt samen met het Openbaar Ministerie volgens een tweewegenstelsel. Het OM regelt de straf, het CBR kijkt naar de verkeersveiligheid.
Beide partijen pakken dus hun eigen stukje. De straf en de vraag of je nog veilig mag rijden worden apart bekeken.
Bestuursrechtelijke aanpak
Het CBR gebruikt bestuursrechtelijke maatregelen via een mededelingenprocedure. Dat staat helemaal los van het strafrecht.
De bestuursrechtelijke maatregel kijkt vooral naar de toekomst: hoe voorkomen we dat het weer misgaat?
Als de politie je rijbewijs niet meteen inneemt, mag je meestal blijven rijden. Maar het CBR kan dat alsnog verbieden als ze onderzoek willen.
De procedure start zodra het CBR info van de politie krijgt. Daarna bepalen zij welke maatregelen ze opleggen.
Type verkeersdelicten en overtredingen
Verkeersdelicten zijn er in grofweg twee soorten, elk met hun eigen straffen en gevolgen. Overtredingen leveren meestal een boete op, misdrijven kunnen flink zwaarder uitpakken.
Overtredingen versus misdrijven
Het Nederlandse strafrecht maakt onderscheid tussen overtredingen en misdrijven. Die indeling bepaalt wat je kunt verwachten qua straf.
Overtredingen zijn lichte dingen. Bijvoorbeeld te hard rijden binnen de bebouwde kom of door rood licht.
Misdrijven zijn serieuzer. Denk aan gevangenisstraf, hoge boetes of een rijverbod. Het gaat dan om situaties die echt gevaarlijk zijn.
De officier van justitie beslist uiteindelijk of een delict als overtreding of misdrijf wordt behandeld. Dat hangt af van hoe ernstig het is en wat de gevolgen zijn.
Voorbeelden van verkeersdelicten
Verkeersovertredingen zijn er in alle soorten en maten. De meesten krijgen te maken met snelheidsovertredingen. Flitscamera’s pikken die er zo uit.
Andere voorbeelden:
- Foutparkeren
- Geen gordel dragen
- Bellen achter het stuur
- Verkeersborden negeren
Gevaarlijk rijgedrag valt onder de zwaardere delicten. Denk aan roekeloos rijden of andere weggebruikers in gevaar brengen.
Onverzekerd rijden telt ook als verkeersdelict. Zeker na een ongeval kun je dan flinke problemen krijgen.
Grove snelheidsovertredingen kunnen van een lichte overtreding ineens een misdrijf maken. Vooral bij echt bizarre snelheden.
Rijden onder invloed
Rijden onder invloed van alcohol of drugs is behoorlijk serieus. Het CBR kijkt dan extra scherp of je nog geschikt bent om te rijden.
Bij een eerste overtreding met een alcoholpromillage tussen 0,5 en 0,8 krijg je meestal een boete. Je rijbewijs ben je dan tijdelijk kwijt.
Is het promillage hoger, dan krijg je zwaardere straffen. De rechter kan je een rijverbod geven dat maanden of zelfs jaren duurt. Daarna bepaalt het CBR of je je rijbewijs terugkrijgt.
Val je vaker in herhaling? Dan volgt sowieso een strafzaak. Het CBR kan dan een Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) of een medisch onderzoek eisen.
Rijden onder invloed van drugs pakt men net zo streng aan als alcohol. Het CBR kijkt naar hoe erg het was en of je misschien weer de fout in gaat.
Invloed van het CBR op rijbevoegdheid
Het CBR kan je rijbevoegdheid flink beïnvloeden door verschillende maatregelen. Van rijvaardigheidsonderzoeken tot het ongeldig verklaren van je rijbewijs – ze hebben behoorlijk wat macht.
Rijvaardigheidsonderzoeken
Het CBR legt zo’n onderzoek op als ze twijfelen aan je rijgedrag. Meestal gebeurt dat na een melding van de politie over onveilig rijden.
Wanneer is zo’n onderzoek verplicht?
- De politie twijfelt aan je rijvaardigheid
- Je rijdt spook of veel te langzaam op de snelweg
- Beginnende bestuurders met twee overtredingen binnen vijf jaar
- Als een EMG-cursus niet mogelijk is
Het onderzoek duurt 2,5 uur en bestaat uit twee delen. Eerst krijg je 50 theorievragen over verkeerssituaties, daarna volgt een rijtest met een CBR-adviseur.
De kosten verschillen:
- Twijfel over rijvaardigheid: €386 oplegkosten + €277 toetskosten
- Beginnende bestuurders: €386 oplegkosten + €930 uitvoeringskosten
Wil je niet meewerken? Dan kun je afstand doen van je rijbewijs. Dan hoef je het onderzoek niet te doen.
Ongeldig verklaren van het rijbewijs
Het CBR kan je rijbewijs ongeldig verklaren, ook als je niet echt iets strafbaars hebt gedaan. Dat gebeurt als je onvoldoende rijvaardigheid laat zien.
Na een mislukt rijvaardigheidsonderzoek is je rijbewijs meteen ongeldig. Je mag dan niet meer de weg op en moet je rijbewijs naar het CBR sturen.
Betaal je de onderzoekskosten niet? Ook dan raak je je rijbewijs kwijt. Verschijn je niet bij het onderzoek zonder goede reden, dan gebeurt hetzelfde.
Wil je weer rijden? Dan moet je helemaal opnieuw beginnen: gezondheidsverklaring invullen, opnieuw rijexamen doen. Je krijgt drie jaar de tijd om alles te regelen.
Cursussen en maatregelen
Het CBR legt naast onderzoeken ook allerlei maatregelen op. Die zijn bedoeld om het rijgedrag van bestuurders te verbeteren.
De EMG-cursus (Educatieve Maatregel Gedrag) komt vaak voor. Deze cursus draait om verantwoord rijden na overtredingen zoals te hard rijden of rijden onder invloed.
Andere maatregelen die het CBR oplegt:
- Medische onderzoeken bij twijfel over gezondheid
- Alcohol- en drugsonderzoeken
- Beperking van rijbevoegdheid tot bepaalde voertuigcategorieën
Soms mag je je rijbevoegdheid alleen terugkrijgen als je extra lessen volgt of aan speciale voorwaarden voldoet.
Wie de opgelegde maatregelen niet naleeft, riskeert strengere sancties. Dat kan betekenen dat je langer niet mag rijden.
Het juridische traject naast het CBR
Naast de bestuursrechtelijke maatregelen van het CBR loopt er vaak een tweede traject via het Openbaar Ministerie. Dat strafrechtelijke proces kan uitmonden in boetes, rijverboden of zelfs gevangenisstraf.
Strafrechtelijke procedure
Het Openbaar Ministerie pakt verkeersdelicten aan als strafzaken. Dit staat los van wat het CBR doet.
Na een overtreding krijg je meestal een dagvaarding of strafbeschikking. De rechter bepaalt dan de straf volgens het Wetboek van Strafrecht.
Mogelijke strafrechtelijke gevolgen:
- Geldboetes van €500 tot €8.700
- Rijverbod van 1 tot 5 jaar
- Gevangenisstraf bij zware misdrijven
- Taakstraf als alternatief
De straf hangt af van het soort overtreding. Bij herhaling wordt de straf zwaarder.
Rolverdeling tussen rechter en CBR
De rechter en het CBR werken op verschillende rechtsgebieden. Hun bevoegdheden overlappen niet.
De rechter behandelt:
- Strafbare feiten onder het strafrecht
- Boetes en gevangenisstraffen
- Ontzegging van de rijbevoegdheid
Het CBR behandelt:
- Geschiktheid om te rijden
- Cursussen en onderzoeken
- Schorsing van rijbewijzen
Beide instanties kunnen tegelijk maatregelen nemen. Dit leidt tot dubbele bestraffing voor dezelfde overtreding.
Boetes en straffen
Strafrechtelijke boetes verschillen van CBR-maatregelen. Ze staan los van elkaar.
Standaard boetes voor veelvoorkomende overtredingen:
- Te hard rijden: €200-€600
- Rijden onder invloed: €550-€1.400
- Gevaarlijk rijgedrag: €350-€900
Bij zware misdrijven volgt soms gevangenisstraf. Vooral bij herhaalde overtredingen of ongelukken met gewonden gebeurt dat.
De rechter kan ook een voorwaardelijke straf opleggen. Dan hoef je niet naar de gevangenis als je je aan bepaalde regels houdt.
Wetgeving en regelgeving
Het juridische kader voor verkeersdelicten bestaat uit verschillende wetten. De Wegenverkeerswet vormt de basis, terwijl de WAM zorgt voor handhaving en de verzekeringsplicht beschermt weggebruikers financieel.
Wegenverkeerswet en verkeersregels
De Wegenverkeerswet 1994 vormt het fundament van alle Nederlandse verkeersregels. Hierin staat wie mag rijden, onder welke voorwaarden, en welke straffen gelden bij overtredingen.
Belangrijkste onderdelen:
- Rijbewijsplicht en -categorieën
- Alcohollimieten en drugscontroles
- Snelheidslimieten per wegtype
- Verplichte uitrusting voertuigen
De wet geeft het CBR bevoegdheden. Volgens artikel 130 moet het CBR maatregelen nemen bij bepaalde overtredingen.
Het CBR kan rijbewijzen intrekken, educatieve maatregelen opleggen of medische keuringen eisen. Die beslissingen zijn vooral gericht op verkeersveiligheid, niet op persoonlijke omstandigheden.
Wet administratiefrechtelijke handhaving (WAM, Mulder)
De WAM maakt snelle handhaving van verkeersregels mogelijk. Deze wet wordt ook wel Wet Mulder genoemd, naar de toenmalige minister van Justitie.
Belangrijkste kenmerken:
- Directe boetes zonder rechterlijk vonnis
- Lagere administratieve lasten
- Snellere afhandeling overtredingen
- Minder belasting rechtspraak
De WAM werkt anders dan het strafrecht. Je krijgt een boete per post en kunt binnen zes weken bezwaar maken. Wie niet betaalt, krijgt te maken met dwanginvordering.
Deze wet maakt onderscheid tussen lichte en zware overtredingen. Lichte zaken worden administratief afgehandeld, zware gaan naar het Openbaar Ministerie.
Snelheid en efficiency zijn het voordeel. Maar er is minder ruimte voor persoonlijke omstandigheden.
Verzekeringsplicht en gevolgen voor de automobilist
Iedereen met een motorrijtuig moet een WA-verzekering hebben. Deze verplichting staat in de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM-wet).
Gevolgen bij geen verzekering:
- Boete tot €4.350
- Stillegging voertuig
- Kosten takelen en stallen
- Persoonlijke aansprakelijkheid schade
Het Waarborgfonds Motorverkeer springt bij als er geen verzekering is. Dit fonds vergoedt schade aan slachtoffers en verhaalt de kosten later op de veroorzaker.
De RDW controleert automatisch of voertuigen verzekerd zijn. Dit gebeurt via het ANZRV-systeem (Automatische Nummerplaat Zeldzame Registratie Voertuigen). Onverzekerde auto’s worden meteen gemarkeerd.
Verzekeraars moeten schade van derden altijd vergoeden. Ze kunnen die kosten wel op hun eigen verzekerden verhalen bij grove schuld of fraude.
Gevolgen voor bestuurders en maatschappij
Het CBR legt maatregelen op die diep ingrijpen in het leven van bestuurders. Die acties hebben ook bredere gevolgen voor de samenleving door hun effect op verkeersveiligheid.
Persoonlijke consequenties
Bestuurders die door het CBR worden aangesproken, krijgen direct financiële gevolgen. Je betaalt minimaal €386 aan opleggingskosten voor cursussen of onderzoeken. Daarbovenop komen de kosten voor het daadwerkelijke onderzoek of de cursus.
Het rijverbod is vaak de zwaarste straf. Je mag tijdelijk niet rijden tot je het onderzoek succesvol afrondt. Dat beperkt je mobiliteit flink.
Herhalende overtreders krijgen strengere regels. Bij een tweede alcoholovertreding binnen vijf jaar verklaart het CBR het rijbewijs vaak ongeldig. Je moet dan een nieuwe gezondheidsverklaring invullen en opnieuw rijexamen doen.
De gevolgen gaan verder dan alleen verkeersdelicten. Een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) kan worden geweigerd na bepaalde overtredingen. Dit beïnvloedt carrièremogelijkheden in sectoren waar een VOG verplicht is.
Maatschappelijke impact
Het CBR draagt bij aan verkeersveiligheid door gevaarlijke bestuurders tijdelijk van de weg te halen. Drugstests en medische keuringen zorgen ervoor dat ongeschikte personen niet blijven rijden.
De LEMG-cursus (Lichte Educatieve Maatregel Gedrag) leert bestuurders veiliger rijgedrag aan. Dat is vooral bedoeld voor mensen die voor het eerst een zware snelheidsovertreding maken.
Boetes en maatregelen schrikken anderen af. De zichtbaarheid van CBR-acties waarschuwt mensen voor de gevolgen van verkeersdelicten.
Het systeem pakt recidive aan door strengere regels voor herhaalde overtreders. Dat beschermt andere weggebruikers tegen bestuurders die blijven overtreden.
Preventie en bewustwording
CBR-maatregelen maken bestuurders bewust van risico’s. Cursussen en onderzoeken laten zien wat hun gedrag voor anderen betekent.
De medische keuringen zorgen ervoor dat mensen met gezondheidsproblemen hun rijgedrag aanpassen. Dat voorkomt ongelukken door medische oorzaken.
Drugsonderzoek speelt een rol bij het herkennen van verslavingsproblemen. Het CBR kan doorverwijzen naar hulpverlening als dat nodig is.
De combinatie van boetes, cursussen en onderzoeken creëert een systeem dat niet alleen straft, maar ook opvoedt. Zo krijgen bestuurders een kans hun gedrag blijvend te veranderen.
Veelgestelde Vragen
Het CBR heeft uitgebreide bevoegdheden bij verkeersdelicten en kan verschillende maatregelen opleggen. Veel bestuurders hebben vragen over de procedures, gevolgen en mogelijkheden tot bezwaar na een verkeersovertreding.
Wat zijn de gevolgen van een verkeersdelict voor mijn rijbevoegdheid?
De gevolgen van een verkeersdelict lopen uiteen. Soms moet je een educatieve cursus volgen, soms raak je tijdelijk of zelfs permanent je rijbevoegdheid kwijt.
Het CBR kijkt per geval wat er nodig is. Bij ernstige overtredingen, zoals spookrijden, kan het CBR meteen een rijverbod geven.
Je mag dan niet rijden totdat je een onderzoek naar je rijvaardigheid hebt afgerond. Voor beginnende bestuurders liggen de regels strenger.
Na twee veroordelingen binnen vijf jaar kan het CBR je verplichten tot een rijvaardigheidsonderzoek. Dat voelt misschien oneerlijk, maar zo proberen ze de wegen veiliger te houden.
Soms vraagt het CBR ook om een medisch onderzoek. Dit gebeurt als ze twijfelen of je fysiek of mentaal nog veilig kunt rijden.
Hoe gaat het CBR om met overtreders in het verkeer?
Het CBR pakt verkeersovertreders aan met een risicogerichte aanpak. Ze willen zeker weten dat je nog veilig de weg op kunt.
De politie kan het CBR informeren na een verkeersdelict. Daarna start het CBR een vorderingsprocedure en onderzoeken ze je rijvaardigheid of geschiktheid.
Ze kunnen verschillende maatregelen opleggen. Denk aan educatieve cursussen of een volledig rijvaardigheidsonderzoek.
Sommige bestuurders kiezen ervoor om vrijwillig hun rijbewijs in te leveren. Dat scheelt je een verplicht onderzoek en de kosten die daarbij horen.
Welke procedures volgt het CBR bij het beoordelen van verkeersdelicten?
Na een melding van politie of justitie start het CBR een vorderingsprocedure. Je ontvangt dan een brief met uitleg over het vervolg.
Je kunt meewerken aan het onderzoek of je rijbewijs inleveren. Als je weigert, verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig.
Het rijvaardigheidsonderzoek duurt ongeveer 2,5 uur. Je krijgt 50 theorievragen en een praktijktest.
Na het onderzoek krijg je binnen vier weken de uitslag. Je hoort dan of je rijvaardig bent of niet.
Wat houdt het educatieve traject in dat door het CBR wordt opgelegd na verkeersovertredingen?
Het CBR kan je verplichten tot een cursus verantwoord rijgedrag (EMG). Deze cursus is bedoeld om je bewust te maken van verkeersveiligheid.
Kun je de EMG-cursus niet volgen, bijvoorbeeld door taalproblemen? Dan moet je een rijvaardigheidsonderzoek doen.
Na twee mislukte cursuspogingen volgt ook een onderzoek. De kosten voor deze trajecten verschillen nogal.
Bij twijfel over je rijvaardigheid betaal je €386 aan opleggingskosten plus €277 voor de toets. Wil je een betalingsregeling?
Neem dan contact op met het CBR. Voor opleggingskosten zijn er helaas geen betalingsregelingen.
Kan ik bezwaar maken tegen een beslissing van het CBR na een verkeersdelict?
Je kunt bezwaar maken tegen beslissingen van het CBR. Gebruik daarvoor het bezwaarformulier en stuur het schriftelijk op.
Tijdens de bezwaarperiode blijft het besluit van het CBR gelden. Dus je moet je nog steeds aan de maatregelen houden.
Het CBR behandelt je bezwaar en neemt een nieuw besluit. Wordt je bezwaar afgewezen, dan kun je in beroep bij de rechtbank.
Soms is juridische hulp handig, zeker bij ingewikkelde zaken. Een advocaat die verkeersrecht snapt, kan je kansen inschatten.
Op welke manier draagt het CBR bij aan verkeersveiligheid in relatie tot verkeersdelicten?
Het CBR zorgt ervoor dat alleen rijvaardige bestuurders op de weg komen. Ze weren onveilige bestuurders tijdelijk of zelfs permanent.
De organisatie werkt samen met politie en justitie. Zo kunnen ze snel gevaarlijke bestuurders opsporen.
Het CBR zet educatieve maatregelen in om gedrag te veranderen. Cursussen en trainingen maken bestuurders hopelijk bewuster van hun rijgedrag.
Ze controleren met medische onderzoeken of bestuurders fysiek en mentaal geschikt zijn. Zo verkleinen ze de kans op ongelukken door gezondheidsproblemen achter het stuur.
