Hardheidsclausule partneralimentatie: wanneer kunt u verlenging vragen?

Gepubliceerd op 10 maart 2026 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

U kunt de rechter vragen de partneralimentatie na afloop van de wettelijke termijn te verlengen als het stoppen ervan zo ingrijpend is dat dit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet van u kan worden gevergd (artikel 1:157 lid 7 BW). Het verzoek moet binnen drie maanden na de laatste alimentatietermijn bij de rechtbank zijn ingediend, en het kan niet al bij de eerste vaststelling van de alimentatie worden gedaan.

Deze hardheidsclausule is een vangnet voor uitzonderlijke gevallen, geen standaardverlenging. Hieronder leest u welke termijnen gelden, wat u moet aantonen en hoe de rechter oordeelt.

Hoe lang duurt partneralimentatie normaal?

Sinds 1 januari 2020 is de hoofdregel dat partneralimentatie eindigt na de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar (artikel 1:157 BW). De wet kent drie uitzonderingen.

• Zijn er kinderen onder de twaalf jaar, dan loopt de alimentatie door tot het jongste kind twaalf wordt.
• Heeft het huwelijk ten minste vijftien jaar geduurd en bereikt de ontvanger binnen tien jaar de AOW-leeftijd, dan loopt de alimentatie door tot de AOW-leeftijd.
• Heeft het huwelijk ten minste vijftien jaar geduurd en is de ontvanger geboren op of vóór 1 januari 1970, dan duurt de alimentatie maximaal tien jaar.

Is het verzoek tot echtscheiding vóór 1 januari 2020 ingediend, dan geldt nog het oude recht met een termijn van in beginsel twaalf jaar. Ook daarin bestond een verlengingsmogelijkheid met dezelfde strenge maatstaf.

Wanneer moet u het verzoek indienen?

Uiterlijk drie maanden nadat de alimentatie is geëindigd. Mist u die termijn, dan kunt u geen verlenging meer krijgen.

Vroeg aanvragen kan ook niet: volgens de Hoge Raad van 16 mei 2025 (ECLI:NL:HR:2025:751) vraagt de beslissing een beoordeling van de omstandigheden rond het einde van de termijn. Het verzoek kan daarom pas in het zicht van dat einde worden gedaan, niet al bij het verzoek tot vaststelling van de alimentatie. Begin in het laatste jaar met het verzamelen van stukken, zodat u tijdig kunt indienen.

Een verzoek tot verlenging wordt via een advocaat ingediend bij de rechtbank. Bent u de betaler en wilt u zekerheid, let dan op of in een convenant of beschikking afspraken over verlenging staan.

Wat moet u aantonen?

Bijzondere omstandigheden aan uw kant die het stoppen van de alimentatie onaanvaardbaar maken. Dat u weinig verdient of het financieel zwaar heeft, is op zichzelf niet genoeg.

De Hoge Raad noemde op 6 november 2009 (ECLI:NL:HR:2009:BJ7004), nog onder het oude recht, de factoren die meewegen: uw financiële situatie, de mate waarin uw behoefte nog met het huwelijk samenhangt en de vraag of u redelijkerwijs alles heeft gedaan om financieel zelfstandig te worden. Een verband met het huwelijk is geen harde voorwaarde. Arbeidsongeschiktheid die pas na de scheiding is ontstaan, mag dus niet zonder meer buiten beschouwing blijven, al weegt zij in de regel minder zwaar.

Welke omstandigheden kunnen meewegen?

• Ernstige, medisch vastgestelde beperkingen die werken onmogelijk maken.
• Langdurige zorg voor een kind met een beperking, waardoor werken niet of maar beperkt mogelijk is.
• Een slechte positie op de arbeidsmarkt door de taakverdeling tijdens een lang huwelijk, in combinatie met leeftijd.

Wat als u zich onvoldoende heeft ingespannen?

Dan komt dat in de regel voor uw rekening. De rechter verwacht dat u tijdens de alimentatieperiode heeft gesolliciteerd, scholing heeft gevolgd of aan re-integratie heeft gewerkt.

Het gerechtshof Amsterdam wees op 6 februari 2024 (ECLI:NL:GHAMS:2024:460) een verlengingsverzoek af. De vrouw had vóór en tijdens het korte huwelijk voltijds gewerkt en had na de scheiding zelf gekozen voltijds te gaan studeren. Haar lagere inkomen was dus geen gevolg van keuzes tijdens het huwelijk, en de gevolgen kwamen voor haar rekening.

Welke stukken heeft u nodig?

U draagt de bewijslast (artikel 150 Rv), dus onderbouw elke stelling met stukken. Denk aan het volgende.

• Uw arbeidsverleden en bewijs van onderbrekingen voor zorgtaken tijdens het huwelijk.
• Medische verklaringen van behandelaars of een keuringsarts die uw beperkingen objectief vastleggen.
• Sollicitatiebrieven, afwijzingen en bewijs van scholing of re-integratie.
• Een actueel overzicht van uw inkomen, vermogen en vaste lasten.

Wat kan de rechter beslissen?

De rechter kan het verzoek afwijzen of een nieuwe termijn vaststellen, die ook tijdelijk kan zijn. Daarbij bepaalt hij opnieuw de hoogte van de alimentatie op basis van behoefte en draagkracht.

Veranderen de omstandigheden daarna, bijvoorbeeld door herstel of een nieuw inkomen, dan kan de betaler wijziging of beëindiging vragen (artikel 1:401 BW). Ook bij hertrouwen, samenwonen of een geregistreerd partnerschap van de ontvanger eindigt de alimentatie (artikel 1:160 BW).

Waar let u als ontvanger op?

• Noteer de einddatum van de alimentatie en de datum drie maanden daarna.
• Bewaar vanaf de scheiding bewijs van sollicitaties en scholing.
• Laat medische beperkingen tijdig objectief vastleggen.
• Ga na of het oude recht (verzoek vóór 1 januari 2020) of het nieuwe recht geldt.

Waar let u als betaler op?

• Controleer of het verzoek binnen drie maanden na de laatste termijn is ingediend.
• Vraag om stukken over de inspanningen van de ontvanger tijdens de alimentatieperiode.
• Ga na of de gestelde omstandigheden medisch of feitelijk zijn onderbouwd.
• Breng uw eigen draagkracht en eventuele nieuwe gezinslasten in kaart.

Wat kunnen wij voor u doen bij verlenging van partneralimentatie?

• Beoordelen of uw omstandigheden een beroep op de hardheidsclausule kunnen dragen.
• De einddatum en de termijn van drie maanden voor u bewaken.
• Het verzoekschrift of verweerschrift opstellen met de juiste onderbouwing.
• Een nieuwe alimentatieberekening op basis van behoefte en draagkracht maken.
• U bijstaan bij de rechtbank en het hof; meer leest u op onze pagina familierecht advocaat.

Samengevat

• Partneralimentatie duurt sinds 2020 in de regel maximaal vijf jaar, met drie wettelijke uitzonderingen.
• Verlenging kan alleen als stoppen naar redelijkheid en billijkheid niet van u kan worden gevergd (artikel 1:157 lid 7 BW).
• Het verzoek moet binnen drie maanden na het einde worden ingediend, niet eerder dan in het zicht van dat einde.
• De rechter weegt uw financiële situatie, de samenhang met het huwelijk en uw eigen inspanningen.

Veelgestelde vragen

Kan ik bij de scheiding al vragen om een langere alimentatieduur?

Niet via de hardheidsclausule; dat verzoek kan pas in het zicht van het einde van de termijn (HR 16 mei 2025). Wel kunnen partijen in een convenant zelf een andere duur afspreken.

Ik ben na de scheiding ziek geworden. Telt dat mee?

Het mag niet zonder meer buiten beschouwing blijven, maar het weegt minder zwaar dan beperkingen die met het huwelijk samenhangen. Ook speelt mee wat u in de alimentatieperiode zelf aan inkomen had kunnen opbouwen.

Wat als ik de termijn van drie maanden heb gemist?

Dan is verlenging via artikel 1:157 lid 7 BW niet meer mogelijk. Bespreek in dat geval met uw ex-partner of een vrijwillige regeling haalbaar is.