Dronkenschap op het werk: welke arbeidsrechtelijke en strafrechtelijke gevolgen zijn er?

Gepubliceerd op 4 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026

Een werknemer die dronken op het werk verschijnt, riskeert een waarschuwing en bij herhaling ontslag op staande voet: de wet noemt dronkenschap ondanks waarschuwing uitdrukkelijk als dringende reden. Strafrechtelijke gevolgen ontstaan pas als er meer gebeurt, zoals rijden onder invloed of een ongeval met letsel; bij een alcoholverslaving gelden bovendien de regels voor ziekte.

Ook de werkgever loopt risico. Wie signalen negeert en een dronken werknemer gevaarlijk werk laat doen, kan aansprakelijk zijn voor schade en in ernstige gevallen strafrechtelijk worden vervolgd.

Mag een werkgever een dronken werknemer op staande voet ontslaan?

Soms. Artikel 7:678 lid 2 sub d BW noemt het als dringende reden als een werknemer zich ondanks waarschuwing overgeeft aan dronkenschap; bij een eerste incident is ontslag op staande voet daarom meestal te zwaar.

Zonder eerdere waarschuwing kan een ontslag op staande voet alleen standhouden als de omstandigheden ernstig zijn, bijvoorbeeld bij een veiligheidsfunctie waarin collega’s of derden direct gevaar lopen. De rechter weegt alle omstandigheden: de aard en ernst van het voorval, de functie, de duur van het dienstverband, eerdere waarschuwingen en de persoonlijke gevolgen voor de werknemer.

Het ontslag moet onverwijld worden gegeven, met gelijktijdige mededeling van de reden (artikel 7:677 lid 1 BW). Een werknemer die het niet eens is, kan binnen twee maanden de kantonrechter verzoeken het ontslag te vernietigen (artikel 7:681 en 7:686a lid 4 BW). Houdt het ontslag stand, dan krijgt de werknemer in de regel geen WW-uitkering, omdat de werkloosheid verwijtbaar is.

Hoe stelt een werkgever dronkenschap vast?

Vooral door observatie en getuigenverklaringen. Een eigen alcoholtest is voor de meeste werkgevers juridisch niet toegestaan.

Een testuitslag is een gezondheidsgegeven. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mag een werkgever zulke gegevens alleen verwerken als een specifieke wet dat toestaat, zoals in de luchtvaart, op het spoor en in de scheepvaart. Voor andere sectoren ontbreekt die grondslag; ook toestemming van de werknemer is in een arbeidsrelatie meestal geen geldige grondslag.

Leg daarom direct en concreet vast wat u ziet: alcoholgeur, onduidelijke spraak, wankelen, fouten in het werk. Laat collega’s die het hebben waargenomen een gedateerde verklaring ondertekenen. Eén waarneming van alcoholgeur is meestal onvoldoende; een combinatie van signalen weegt zwaarder.

Wanneer is dronkenschap strafbaar voor de werknemer?

Dronken zijn op het werk is op zichzelf geen strafbaar feit. Strafbaar wordt het vooral in het verkeer of als er door schuld een ongeval gebeurt.

• Rijden onder invloed: artikel 8 Wegenverkeerswet 1994 verbiedt rijden met meer dan 0,5 promille alcohol in het bloed (220 microgram per liter uitgeademde lucht); voor beginnende bestuurders geldt 0,2 promille (88 microgram). Gevolgen zijn een boete, een rijverbod of ontzegging van de rijbevoegdheid en in ernstige gevallen een vrijheidsstraf.
• Letsel of dood door schuld: veroorzaakt een dronken werknemer een ongeval, dan kan vervolging volgen op grond van artikel 307 of 308 Wetboek van Strafrecht. Gebeurt het ongeval in het verkeer, dan geldt artikel 6 Wegenverkeerswet 1994 en is alcoholgebruik een strafverzwarende omstandigheid (artikel 175 Wegenverkeerswet 1994).
• Arbowet: een werknemer die veiligheidsvoorschriften overtreedt, kan van de Nederlandse Arbeidsinspectie in bepaalde gevallen zelf een bestuurlijke boete krijgen.

Is de werknemer aansprakelijk voor schade?

Tegenover de werkgever alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 7:661 BW). Werken of rijden onder duidelijke invloed van alcohol kan wel als bewuste roekeloosheid worden aangemerkt.

Rechters nemen bewuste roekeloosheid niet snel aan: de werknemer moet zich direct voor het voorval bewust zijn geweest van het roekeloze karakter van zijn gedrag. Schade aan derden komt in eerste instantie voor rekening van de werkgever, die op grond van artikel 6:170 BW aansprakelijk is voor fouten van zijn werknemers.

Welke risico’s loopt de werkgever?

De werkgever moet zorgen voor veilig werk en is aansprakelijk als een werknemer schade lijdt doordat hij die zorgplicht schendt (artikel 7:658 BW). Bij opzettelijke overtreding van Arbo-regels met levensgevaar als gevolg is ook strafvervolging mogelijk.

De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever risico’s te inventariseren en maatregelen te nemen. Laat een leidinggevende een kennelijk dronken werknemer toch met machines werken of een voertuig besturen, dan schendt de werkgever zijn zorgplicht. Raakt een collega gewond, dan is de werkgever volgens artikel 7:658 BW aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat hij voldoende maatregelen heeft genomen.

Strafrechtelijk is het opzettelijk niet naleven van Arbo-voorschriften, waardoor levensgevaar of ernstige schade aan de gezondheid ontstaat of te verwachten is, een misdrijf (artikel 32 Arbeidsomstandighedenwet). Bij een ernstig ongeval kan het Openbaar Ministerie de onderneming en leidinggevenden ook vervolgen voor dood of letsel door schuld. Meer hierover leest u in ons artikel over bedrijfsongevallen en strafrecht.

Wat als de werknemer verslaafd is?

Een alcoholverslaving wordt in het arbeidsrecht als ziekte behandeld. De werkgever moet dan eerst de weg van ziekmelding, behandeling en re-integratie volgen voordat ontslag aan de orde komt.

Tijdens ziekte geldt het opzegverbod van artikel 7:670 lid 1 BW, meestal voor de eerste twee jaar. Dat verbod geldt niet bij ontslag op staande voet, maar rechters toetsen zo’n ontslag bij een verslaafde werknemer wel streng: speelt de verslaving een rol bij het gedrag, dan is het verwijt kleiner. Werkt de werknemer niet mee aan behandeling of re-integratie, dan kan de werkgever het loon opschorten of stopzetten (artikel 7:629 lid 3 en 6 BW). Meer over de bescherming leest u in ons artikel over ontslag bij ziekte.

Welke alternatieven heeft de werkgever?

Een schriftelijke waarschuwing is bij een eerste incident de gebruikelijke stap. Daarna zijn ontbinding via de kantonrechter of een vaststellingsovereenkomst mogelijk.

• Stuur de werknemer die dag naar huis en leg het voorval vast in een officiële waarschuwing, met verwijzing naar het alcoholbeleid.
• Bespreek in een gesprek of er een onderliggend probleem is en schakel zo nodig de bedrijfsarts in.
• Bij herhaling: ontbinding door de kantonrechter wegens verwijtbaar handelen (artikel 7:669 lid 3 sub e BW).
• Een beëindiging met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst, waarbij de werknemer veertien dagen bedenktijd heeft (artikel 7:670b BW).

Waar let u als werkgever op?

• Heeft u een schriftelijk alcoholbeleid dat bij alle werknemers bekend is?
• Haalt u een kennelijk dronken werknemer direct weg uit gevaarlijk werk?
• Legt u waarnemingen en getuigenverklaringen dezelfde dag vast?
• Heeft u eerst gewaarschuwd voordat u ontslag op staande voet overweegt?
• Heeft u de bedrijfsarts ingeschakeld bij signalen van verslaving?

Waar let u als werknemer op?

• Is de reden van het ontslag direct en concreet aan u meegedeeld?
• Heeft u eerder een waarschuwing gekregen voor alcoholgebruik?
• Dient u binnen twee maanden na het ontslag een verzoek bij de kantonrechter in als u het ontslag wilt aanvechten?
• Speelt een verslaving mee? Meld u ziek en werk mee aan behandeling.

Wat kunnen wij voor u doen bij dronkenschap op het werk?

• Beoordelen of een ontslag op staande voet houdbaar is, voor werkgever of werknemer.
• Een waarschuwing, alcoholbeleid of vaststellingsovereenkomst opstellen.
• De termijn van twee maanden bewaken en een verzoek bij de kantonrechter indienen of verweer voeren.
• Bijstaan bij een strafzaak na een ongeval of verkeersdelict; meer daarover op onze pagina strafrecht advocaat.
• Adviseren over aansprakelijkheid na een bedrijfsongeval.

Samengevat

• Dronkenschap ondanks waarschuwing is een wettelijke dringende reden (artikel 7:678 lid 2 sub d BW).
• Strafbaar wordt het vooral bij rijden onder invloed of een ongeval met letsel.
• De werkgever is aansprakelijk als hij zijn zorgplicht schendt (artikel 7:658 BW) en kan bij opzettelijke Arbo-overtredingen worden vervolgd.
• Bij verslaving gelden de regels voor ziekte en re-integratie.

Veelgestelde vragen

Mag ik als werknemer een alcoholtest weigeren?

Ja, buiten sectoren waar een wet testen regelt. De werkgever kan zich dan wel baseren op andere waarnemingen, zoals getuigenverklaringen.

Is één keer dronken op het werk genoeg voor ontslag?

Meestal niet. Zonder eerdere waarschuwing houdt een ontslag op staande voet alleen stand bij ernstige omstandigheden, zoals direct gevaar voor anderen.

Geldt dit ook voor alcohol op een bedrijfsfeest?

Ja, wangedrag onder invloed tijdens een personeelsfeest kan arbeidsrechtelijke gevolgen hebben. Schenkt de werkgever zelf alcohol, dan weegt dat mee in het oordeel over de ernst van het verwijt.

Krijg ik WW na ontslag op staande voet?

In de regel niet, omdat het UWV de werkloosheid dan als verwijtbaar ziet. Wordt het ontslag vernietigd of door een schikking vervangen, dan kan dat anders liggen.

Lees ook: uw rechten bij ontslag en een arbeidsconflict oplossen.