Zzp-contracten: valkuilen voor freelancers in commerciële contracten

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026

De grootste valkuilen in contracten van freelancers en zzp’ers zijn onduidelijke afspraken over de opdracht, de betaling, de aansprakelijkheid en het intellectueel eigendom, en een samenwerking die in de praktijk op een arbeidsovereenkomst lijkt. Wat in het contract staat is daarbij niet doorslaggevend: de rechter kijkt naar hoe u feitelijk werkt (art. 7:610 Burgerlijk Wetboek, BW).

Een goed contract voorkomt veel discussie, maar het moet passen bij de werkelijkheid. Hieronder leest u welke afspraken u als zzp’er vastlegt, welke wettelijke regels gelden en waar u als opdrachtgever op let. Fiscale vragen, zoals over aftrekposten of de btw, bespreekt u het best met uw boekhouder of belastingadviseur.

Is uw opdracht een overeenkomst van opdracht of een arbeidsovereenkomst?

Werkt u zelfstandig voor eigen rekening en risico, dan is er meestal sprake van een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW). Verricht u persoonlijk arbeid tegen loon en onder gezag van de opdrachtgever, dan kan het een arbeidsovereenkomst zijn (art. 7:610 BW), ook als u samen iets anders heeft opgeschreven.

In het Deliveroo-arrest van 24 maart 2023 (ECLI:NL:HR:2023:443) heeft de Hoge Raad bepaald dat de bedoeling van partijen niet beslissend is. De rechter weegt alle omstandigheden, waaronder:

• de aard en duur van het werk en hoe werk en werktijden worden bepaald;
• of het werk en degene die het doet zijn ingebed in de organisatie van de opdrachtgever;
• of het werk persoonlijk moet worden verricht;
• hoe de beloning wordt bepaald en of de werkende commercieel risico loopt;
• of de werkende zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt, bijvoorbeeld door meerdere opdrachtgevers en eigen acquisitie.

Valt de samenwerking toch onder het arbeidsrecht, dan heeft de werkende recht op onder meer loon bij ziekte, vakantiedagen en ontslagbescherming. De opdrachtgever kan dan ook loonheffingen moeten afdragen; sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst daar weer actief op.

Welke afspraken legt u in elk contract vast?

Leg in elk contract vast wat u precies levert, wanneer, tegen welke prijs en onder welke voorwaarden. Een vage omschrijving leidt later tot discussie over meerwerk of over de vraag of u klaar bent.

• De omschrijving van de opdracht en het resultaat, met een planning of deadline.
• Het tarief: een vaste prijs of een uurtarief, en hoe meerwerk wordt afgerekend.
• De betalingstermijn en wat er gebeurt bij te late betaling.
• Een beperking van de aansprakelijkheid tot bijvoorbeeld het factuurbedrag of de verzekerde som.
• Afspraken over intellectueel eigendom, geheimhouding en de beëindiging van de opdracht.

Maakt u gebruik van algemene voorwaarden, zorg er dan voor dat u die vóór of bij het sluiten van de overeenkomst aan de opdrachtgever ter hand stelt (art. 6:234 BW). Anders kan de opdrachtgever ze vernietigen. Meer leest u in ons artikel over het opstellen van algemene voorwaarden.

Welke betalingstermijn geldt tussen ondernemers?

Is niets afgesproken, dan moet een zakelijke opdrachtgever binnen 30 dagen na ontvangst van de factuur betalen (art. 6:119a BW). U kunt een langere termijn afspreken, maar een termijn van meer dan 60 dagen is alleen geldig als die niet grof onbillijk is voor u.

Is de opdrachtgever een grote onderneming en bent u een kleine ondernemer, dan geldt een maximale betalingstermijn van 30 dagen. Betaalt de opdrachtgever te laat, dan heeft u recht op de wettelijke handelsrente en op een vergoeding van incassokosten van minimaal 40 euro (art. 6:96 lid 4 BW).

Spreek bij grotere opdrachten een betaling in termijnen af, bijvoorbeeld een voorschot bij de start. Zo beperkt u het risico dat u lang voor eigen rekening werkt.

Hoe beperkt u uw aansprakelijkheid?

Zonder afspraak bent u als zzp’er volledig aansprakelijk voor de schade die door een tekortkoming in uw werk ontstaat (art. 6:74 BW). Die schade kan veel hoger zijn dan wat u aan de opdracht verdient.

U mag uw aansprakelijkheid in het contract of in uw algemene voorwaarden beperken, bijvoorbeeld tot het bedrag van de opdracht of tot het bedrag dat uw verzekering uitkeert. Een beperking geldt in de regel niet bij opzet of bewuste roekeloosheid.

Controleer daarnaast of uw beroepsaansprakelijkheidsverzekering de werkzaamheden dekt die u in de opdracht belooft. Let ook op vrijwaringen in contracten van de opdrachtgever: daarmee neemt u soms aansprakelijkheid tegenover derden over.

Wie wordt eigenaar van wat u maakt?

Als zelfstandige blijft u eigenaar van het auteursrecht op wat u maakt, zoals teksten, ontwerpen, foto’s of software. De regel dat de werkgever het auteursrecht krijgt, geldt alleen voor werknemers (art. 7 Auteurswet).

Wil de opdrachtgever de rechten zelf hebben, dan moeten die bij akte worden overgedragen (art. 2 lid 2 Auteurswet). Een schriftelijk contract dat door u is ondertekend, is daarvoor voldoende.

Als alternatief kunt u een licentie geven: de opdrachtgever mag het werk dan gebruiken voor een afgesproken doel, terwijl u eigenaar blijft. Leg in beide gevallen vast vanaf wanneer de overdracht of licentie ingaat, bijvoorbeeld pas na volledige betaling.

Hoe kan de opdracht worden beëindigd?

De opdrachtgever kan een overeenkomst van opdracht in beginsel op elk moment opzeggen (art. 7:408 lid 1 BW). Tussen ondernemers kunt u daar in het contract van afwijken, bijvoorbeeld met een vaste looptijd of een opzegtermijn.

Als opdrachtnemer kunt u een opdracht voor onbepaalde tijd opzeggen, maar bij een opdracht voor bepaalde tijd alleen bij een gewichtige reden. Spreek ook af wat er gebeurt met het werk dat al is gedaan en hoe dat wordt betaald.

Zonder afspraak kan een opzegging die te kort dag is soms leiden tot een schadevergoeding als de redelijkheid en billijkheid dat eisen. Een heldere opzegtermijn voorkomt die discussie. Lees ook ons artikel over opzegtermijnen.

Waar let u als zzp’er op?

• Controleer of de feitelijke werkwijze past bij zelfstandigheid: eigen werktijden, eigen middelen en meerdere opdrachtgevers.
• Leg de betalingstermijn vast en factureer direct na oplevering (art. 6:119a BW).
• Beperk uw aansprakelijkheid tot het opdrachtbedrag of de verzekerde som.
• Draag intellectueel eigendom pas over na volledige betaling, en alleen bij akte (art. 2 lid 2 Auteurswet).

Waar let u als opdrachtgever op?

• Toets de samenwerking aan de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest voordat u een zzp’er inschakelt.
• Vermijd dat de zzp’er dezelfde taken onder dezelfde leiding doet als uw werknemers.
• Laat de rechten op het werk schriftelijk aan u overdragen als u die nodig heeft.
• Neem een geheimhoudingsbeding op als de zzp’er toegang krijgt tot uw klanten of gegevens.

Wat kunnen wij voor u doen bij contracten met zzp’ers?

Wij adviseren zzp’ers en opdrachtgevers over hun contracten en over de vraag of een samenwerking als opdracht of als arbeidsovereenkomst geldt; meer leest u op de pagina’s ondernemingsrecht advocaat en arbeidsrecht advocaat.

• Wij stellen een overeenkomst van opdracht op of beoordelen het contract van uw opdrachtgever.
• Wij toetsen de samenwerking aan art. 7:610 BW en de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest.
• Wij stellen algemene voorwaarden op met een passende beperking van de aansprakelijkheid.
• Wij regelen de overdracht of licentie van intellectueel eigendom (art. 2 Auteurswet).
• Wij vorderen onbetaalde facturen met wettelijke handelsrente en incassokosten.

Vragen over belastingen, zoals de btw of ondernemersaftrek, vallen buiten onze praktijk; daarvoor verwijzen wij u naar een fiscalist.

Samengevat

• De rechter kijkt naar de feitelijke werkwijze, niet naar het etiket van het contract (art. 7:610 BW).
• Leg opdracht, prijs, betalingstermijn, aansprakelijkheid en intellectueel eigendom schriftelijk vast.
• Zonder afspraak geldt tussen ondernemers een betalingstermijn van 30 dagen.
• Als zzp’er blijft u eigenaar van uw auteursrecht, tenzij u het bij akte overdraagt.
• De opdrachtgever kan in beginsel altijd opzeggen, tenzij u iets anders afspreekt.

Veelgestelde vragen

Voorkomt een modelovereenkomst van de Belastingdienst dat ik als werknemer word gezien?

Nee. Een modelovereenkomst kan helpen, maar alleen als u in de praktijk ook werkt zoals daarin staat. De rechter en de Belastingdienst kijken naar de feitelijke situatie.

Mag mijn opdrachtgever pas na 90 dagen betalen?

Een termijn van meer dan 60 dagen is alleen geldig als die niet grof onbillijk voor u is. Is de opdrachtgever een grote onderneming en u een kleine ondernemer, dan is 30 dagen het maximum (art. 6:119a BW).

Wie is eigenaar van een logo dat ik als freelancer ontwerp?

U, totdat u het auteursrecht bij akte overdraagt (art. 2 lid 2 Auteurswet). Zonder overdracht heeft de opdrachtgever in de regel alleen het recht om het logo te gebruiken waarvoor het is gemaakt.

Kan ik mijn aansprakelijkheid helemaal uitsluiten?

Volledig uitsluiten is lastig. Een beperking tot een redelijk bedrag is gebruikelijk, maar bij opzet of bewuste roekeloosheid kunt u zich er in de regel niet op beroepen.