Zzp-contracten: valkuilen voor freelancers en opdrachtgevers

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

De grootste valkuilen in contracten van freelancers en zzp’ers zijn onduidelijke afspraken over de opdracht, de betaling, de aansprakelijkheid en het intellectueel eigendom, en een samenwerking die in de praktijk op een arbeidsovereenkomst lijkt. Wat in het contract staat is daarbij niet doorslaggevend: de rechter kijkt naar hoe u feitelijk werkt (art. 7:610 Burgerlijk Wetboek, BW).

Een goed contract voorkomt veel discussie, maar het moet passen bij de werkelijkheid. Hieronder leest u welke afspraken u als zzp’er vastlegt, welke wettelijke regels gelden en wat een opdrachtgever controleert. Fiscale vragen, zoals over aftrekposten of de btw, bespreekt u het best met uw boekhouder of een fiscalist.

Opdracht of arbeidsovereenkomst: wat de Hoge Raad in 2023 besliste

Werkt u zelfstandig voor eigen rekening en risico, dan is er meestal sprake van een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW). Verricht u persoonlijk arbeid tegen loon en onder gezag van de opdrachtgever, dan kan het een arbeidsovereenkomst zijn (art. 7:610 BW), ook als u samen iets anders heeft opgeschreven.

In het Deliveroo-arrest van 24 maart 2023 (ECLI:NL:HR:2023:443) besliste de Hoge Raad dat het voor de kwalificatie niet van belang is of partijen de bedoeling hadden een arbeidsovereenkomst te sluiten. De rechter weegt alle omstandigheden in onderling verband, waaronder:

• de aard en duur van het werk en hoe werk en werktijden worden bepaald;
• of het werk en degene die het doet zijn ingebed in de organisatie van de opdrachtgever;
• of het werk persoonlijk moet worden verricht;
• hoe de beloning wordt bepaald en uitbetaald, en of de werkende commercieel risico loopt;
• of de werkende zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt, bijvoorbeeld door reputatie, acquisitie, het aantal opdrachtgevers en de duur van de binding.

Het ondernemerschap is dus één gezichtspunt naast de andere, niet het beslissende. Valt de samenwerking toch onder het arbeidsrecht, dan heeft de werkende recht op onder meer loon bij ziekte, vakantiedagen en ontslagbescherming. De opdrachtgever kan dan ook loonheffingen moeten afdragen. Het handhavingsmoratorium is per 1 januari 2025 beëindigd; de Belastingdienst beschrijft zijn aanpak op de pagina arbeidsrelaties.

Welke afspraken legt u in elk contract vast?

Leg in elk contract vast wat u precies levert, wanneer, tegen welke prijs en onder welke voorwaarden. Een vage omschrijving leidt later tot discussie over meerwerk of over de vraag of u klaar bent.

• De omschrijving van de opdracht en het resultaat, met een planning of deadline.
• Het tarief: een vaste prijs of een uurtarief, en hoe meerwerk wordt afgerekend.
• De betalingstermijn en wat er gebeurt bij te late betaling (art. 6:119a BW).
• Een beperking van de aansprakelijkheid tot bijvoorbeeld het factuurbedrag of de verzekerde som.
• Afspraken over intellectueel eigendom, geheimhouding en de beëindiging van de opdracht.

Maakt u gebruik van algemene voorwaarden, zorg er dan voor dat u die vóór of bij het sluiten van de overeenkomst aan de opdrachtgever ter hand stelt (art. 6:234 BW). Anders kan de opdrachtgever ze vernietigen. Meer leest u in ons artikel over het opstellen van algemene voorwaarden.

Betalingstermijn, rente en incassokosten tussen ondernemers

Is niets afgesproken, dan moet een zakelijke opdrachtgever binnen 30 dagen na ontvangst van de factuur betalen (art. 6:119a BW). U kunt een langere termijn afspreken, maar een termijn van meer dan 60 dagen is alleen geldig als die niet grof onbillijk is voor u. Is de opdrachtgever een grote onderneming en bent u een kleine ondernemer, dan geldt een maximale betalingstermijn van 30 dagen.

Betaalt de opdrachtgever te laat, dan heeft u zonder aanmaning recht op de wettelijke handelsrente en op een vergoeding van incassokosten van minimaal 40 euro (art. 6:96 lid 4 BW). De tabel geeft de cijfers.

Spreek bij grotere opdrachten een betaling in termijnen af, bijvoorbeeld een voorschot bij de start. Zo beperkt u het risico dat u lang voor eigen rekening werkt.

Hoe beperkt u uw aansprakelijkheid?

Zonder afspraak bent u als zzp’er volledig aansprakelijk voor de schade die door een tekortkoming in uw werk ontstaat (art. 6:74 BW). Die schade kan veel hoger zijn dan wat u aan de opdracht verdient.

U mag uw aansprakelijkheid in het contract of in uw algemene voorwaarden beperken, bijvoorbeeld tot het bedrag van de opdracht of tot het bedrag dat uw verzekering uitkeert. Een beroep op die beperking is in de regel onaanvaardbaar bij opzet of bewuste roekeloosheid (art. 6:248 lid 2 BW). Volledig uitsluiten is daarom lastig; een beperking tot een redelijk bedrag houdt vaker stand.

Controleer daarnaast of uw beroepsaansprakelijkheidsverzekering de werkzaamheden dekt die u in de opdracht belooft. Let ook op vrijwaringen in contracten van de opdrachtgever: daarmee neemt u soms aansprakelijkheid tegenover derden over.

Wie wordt eigenaar van wat u maakt?

Als zelfstandige blijft u eigenaar van het auteursrecht op wat u maakt, zoals teksten, ontwerpen, foto’s of software. De regel dat de werkgever het auteursrecht krijgt, geldt alleen voor werknemers (art. 7 Auteurswet).

Wil de opdrachtgever de rechten zelf hebben, dan moeten die bij akte worden overgedragen (art. 2 lid 2 Auteurswet). Een schriftelijk contract dat door u is ondertekend, is daarvoor voldoende. Ontwerpt u bijvoorbeeld een logo, dan blijft u eigenaar totdat u het auteursrecht zo overdraagt.

Als alternatief kunt u een licentie geven: de opdrachtgever mag het werk dan gebruiken voor een afgesproken doel, terwijl u eigenaar blijft. Leg in beide gevallen vast vanaf wanneer de overdracht of licentie ingaat, bijvoorbeeld pas na volledige betaling.

Hoe kan de opdracht worden beëindigd?

De opdrachtgever kan een overeenkomst van opdracht in beginsel op elk moment opzeggen (art. 7:408 lid 1 BW). Tussen ondernemers kunt u daar in het contract van afwijken, bijvoorbeeld met een vaste looptijd of een opzegtermijn.

Als opdrachtnemer kunt u opzeggen wegens een gewichtige reden. Een opdracht voor onbepaalde tijd die niet op een afgerond werk is gericht, kunt u ook om andere redenen opzeggen (art. 7:408 lid 2 BW). Spreek ook af wat er gebeurt met het werk dat al is gedaan en hoe dat wordt betaald.

Zonder afspraak kan een opzegging die te kort dag is soms leiden tot een schadevergoeding als de redelijkheid en billijkheid dat eisen. Een heldere opzegtermijn voorkomt die discussie. Lees ook ons artikel over opzegtermijnen.

Vier controles voor de zzp’er voordat u tekent

• Past de feitelijke werkwijze bij zelfstandigheid: eigen werktijden, eigen middelen en meerdere opdrachtgevers (ECLI:NL:HR:2023:443)?
• Staat de betalingstermijn erin, en factureert u direct na oplevering (art. 6:119a BW)?
• Is uw aansprakelijkheid beperkt tot het opdrachtbedrag of de verzekerde som?
• Gaat intellectueel eigendom pas over na volledige betaling, en alleen bij akte (art. 2 lid 2 Auteurswet)?

Wat een opdrachtgever controleert voordat hij een zzp’er inschakelt

• Toets de samenwerking aan de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest, vooral inbedding en persoonlijke arbeid.
• Vermijd dat de zzp’er dezelfde taken onder dezelfde leiding doet als uw werknemers.
• Laat de rechten op het werk schriftelijk aan u overdragen als u die nodig heeft.
• Neem een geheimhoudingsbeding op als de zzp’er toegang krijgt tot uw klanten of gegevens.

Wat kunnen wij doen bij een zzp-contract?

Wij adviseren zzp’ers en opdrachtgevers over hun contracten en over de vraag of een samenwerking als opdracht of als arbeidsovereenkomst geldt; meer leest u op de pagina’s ondernemingsrecht advocaat en arbeidsrecht advocaat.

• Wij stellen een overeenkomst van opdracht op of beoordelen het contract van uw opdrachtgever.
• Wij toetsen de samenwerking aan art. 7:610 BW en de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest.
• Wij stellen algemene voorwaarden op met een passende beperking van de aansprakelijkheid.
• Wij vorderen onbetaalde facturen met wettelijke handelsrente en incassokosten.

Vragen over belastingen, zoals de btw of ondernemersaftrek, vallen buiten onze praktijk; daarvoor verwijzen wij u naar een fiscalist.

Veelgestelde vraag

Voorkomt een modelovereenkomst van de Belastingdienst dat ik als werknemer word gezien?

Nee. Een modelovereenkomst kan helpen, maar alleen als u in de praktijk ook werkt zoals daarin staat. De rechter kijkt naar de feitelijke situatie, zoals de Hoge Raad op 24 maart 2023 bevestigde.