Gepubliceerd op 12 oktober 2022 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Bij een echtscheiding bepaalt uw huwelijksvermogensregime wie recht heeft op welke eigendommen. Trouwde u op of na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden, dan deelt u alleen wat u tijdens het huwelijk heeft opgebouwd; trouwde u eerder, dan valt in beginsel alles in de gemeenschap, en met huwelijkse voorwaarden gelden uw eigen afspraken.
Er zijn verschillende regelingen die van grote invloed zijn op het eigendom van u en uw (ex-)partner, tijdens en na het huwelijk. Denk hier het beste al vóór het huwelijk over na: de keuze heeft vergaande gevolgen. Dit artikel bespreekt de huwelijksvermogensregelingen en de gevolgen daarvan voor uw eigendommen. Alles hieronder geldt op dezelfde manier voor een geregistreerd partnerschap.
Inhoudsopgave
Wat is de wettelijke gemeenschap van goederen?
Trouwt u zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt automatisch de wettelijke gemeenschap van goederen. Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 is dat de beperkte gemeenschap van goederen: alleen wat u en uw partner tijdens het huwelijk samen opbouwen, is gezamenlijk eigendom. Bent u vóór 1 januari 2018 getrouwd? Dan geldt de algehele gemeenschap van goederen: alles wat u en uw partner bezitten, van vóór en tijdens het huwelijk, is van u samen.
Bij de algehele gemeenschap van goederen vallen ook cadeaus en erfenissen in de gemeenschap, tenzij de schenker of erflater dit uitdrukkelijk heeft uitgesloten. Gaat u scheiden? Dan verdeelt u de gezamenlijke eigendommen bij helfte. Sinds 1 januari 2018 vallen erfenissen en schenkingen buiten de beperkte gemeenschap van goederen, tenzij de erflater of schenker heeft bepaald dat ze erin vallen (art. 1:94 lid 2 BW). Ook het vermogen van vóór het huwelijk blijft buiten de verdeling. Bij een scheiding heeft u dan minder eigendommen te verdelen.
Wat regelt u met huwelijkse voorwaarden?
Met huwelijkse voorwaarden houdt u uw eigendommen en die van uw partner gescheiden, of regelt u hoe u verrekent. Het gaat om een overeenkomst tussen u beiden over onder meer de eigendommen. Er bestaan drie hoofdvormen.
U maakt huwelijkse voorwaarden meestal vóór het huwelijk, maar dat kan ook nog tijdens het huwelijk (artikel 1:114 BW). In beide gevallen legt de notaris de huwelijkse voorwaarden vast in een notariële akte.
Wat betekent koude uitsluiting?
Bij koude uitsluiting spreekt u af dat er geen enkele gemeenschap van goederen bestaat. Uw inkomens en eigendommen blijven volledig gescheiden en worden niet met elkaar verrekend. Eindigt het huwelijk? Dan is er geen gezamenlijk vermogen om te verdelen.
Hoe werkt een periodiek verrekenbeding?
Bij een periodiek verrekenbeding blijven uw vermogens gescheiden, maar verrekent u jaarlijks het inkomen dat u tijdens het huwelijk overhoudt. Elk jaar spreekt u af welk deel van het inkomen, en welke nieuwe bezittingen, onder de verrekening vallen.
In de praktijk voeren echtgenoten deze jaarlijkse verrekening vaak niet uit. Gaat u dan scheiden? Dan moet u alsnog al het geld en de bezittingen van de hele huwelijksperiode verrekenen. Omdat lastig is te achterhalen wanneer u iets heeft verkregen, is dit bij een scheiding vaak een discussiepunt. Voer de verrekening daarom het beste elk jaar ook echt uit.
Stel dat echtgenoten een periodiek verrekenbeding afspreken, maar tien jaar lang niets verrekenen. Dan moeten zij bij de scheiding alsnog uitzoeken welk inkomen en welke aankopen in al die jaren onder de verrekening vallen. Dat is meestal veel lastiger dan wanneer zij jaarlijks hadden verrekend.
Hoe werkt een finaal verrekenbeding?
Bij een finaal verrekenbeding verdeelt u bij een scheiding alsof er een gemeenschap van goederen bestaat. In de huwelijkse voorwaarden legt u vast welke eigendommen onder deze verrekening vallen. Zo kunt u afspreken dat bepaalde bezittingen buiten de verrekening blijven, of dat alleen wat u tijdens het huwelijk heeft verkregen wordt verrekend. Wat onder het verrekenbeding valt, verdeelt u bij helfte.
Veelgestelde vragen
Gelden deze regels ook voor mijn geregistreerd partnerschap?
Ja. De wet behandelt het geregistreerd partnerschap op dezelfde manier als het huwelijk. Dezelfde regels over de gemeenschap van goederen en over huwelijkse voorwaarden zijn van toepassing.
Moet ik huwelijkse voorwaarden bij de notaris vastleggen?
Ja. Huwelijkse voorwaarden zijn alleen geldig als de notaris ze vastlegt in een notariële akte, of u ze nu vóór of tijdens het huwelijk opstelt.
Wat kunnen wij voor u doen bij de verdeling van eigendommen na een scheiding?
Bij de verdeling gaat het vaak mis bij de vraag wat privé is en wat gemeenschappelijk. Onze familierechtadvocaten nemen daarbij de volgende stappen:
- Wij stellen vast welk huwelijksvermogensregime voor u geldt, aan de hand van uw trouwdatum en eventuele huwelijkse voorwaarden.
- Wij brengen in kaart wat privé is en wat gemeenschappelijk, zoals erfenissen, schenkingen en vermogen van vóór het huwelijk.
- Wij rekenen een periodiek verrekenbeding dat nooit is uitgevoerd alsnog na over de hele huwelijksperiode.
- Wij stellen een verdelingsvoorstel op en leggen de afspraken vast in een echtscheidingsconvenant.
- Wij voeren zo nodig de procedure over de verdeling bij de rechtbank, als u en uw ex-partner er samen niet uitkomen.
Samengevat
- Zonder huwelijkse voorwaarden geldt automatisch een gemeenschap van goederen: algeheel voor huwelijken van vóór 1 januari 2018, beperkt voor huwelijken daarna.
- Bij de beperkte gemeenschap van goederen blijft het vermogen van vóór het huwelijk privé. Erfenissen en schenkingen vallen erbuiten, tenzij de erflater of schenker heeft bepaald dat ze erin vallen (art. 1:94 lid 2 BW).
- Met huwelijkse voorwaarden legt u zelf vast hoe u met de eigendommen en het inkomen omgaat: koude uitsluiting, een periodiek verrekenbeding of een finaal verrekenbeding.
- Bij een periodiek verrekenbeding is het belangrijk om ook daadwerkelijk jaarlijks te verrekenen.
- Dezelfde regels gelden voor een geregistreerd partnerschap.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.
