Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Wie in Nederland een kind uit het buitenland wil adopteren, heeft een beginseltoestemming van de minister van Justitie en Veiligheid nodig op grond van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie (Wobka). De adoptie verloopt via een vergunninghouder en meestal volgens het Haags Adoptieverdrag van 1993. Belangrijke kanttekening: het kabinet besloot op 9 december 2024 interlandelijke adoptie af te bouwen, en een wetsvoorstel dat die afbouw regelt is in voorbereiding.
Voor het adoptiekind zijn daarna twee vragen van belang: wordt de buitenlandse adoptie in Nederland erkend, en welk verblijfsrecht en welke nationaliteit krijgt het kind? Dit artikel behandelt beide.
Inhoudsopgave
Wat is interlandelijke adoptie?
Bij interlandelijke adoptie neemt een gezin in Nederland een kind op dat in een ander land woont, met het doel het te adopteren. Daarbij wordt in de regel de juridische band met de oorspronkelijke ouders verbroken.
Het Haags Adoptieverdrag stelt het belang van het kind voorop. Volgens het subsidiariteitsbeginsel mag een kind pas naar het buitenland worden geadopteerd als in het eigen land geen passende oplossing te vinden is. De Centrale autoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid ziet in Nederland toe op de uitvoering. Meer over de achtergrond leest u in ons artikel over internationaal familierecht.
Hoe verloopt de procedure onder de Wobka?
U begint met een aanvraag voor beginseltoestemming. Pas met die toestemming mag een vergunninghouder voor u bemiddelen bij een kind uit het buitenland.
- Aanmelding en verplichte voorlichting over adoptie.
- Geschiktheidsonderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming, die de minister adviseert.
- Besluit over de beginseltoestemming; tegen een weigering kunt u bezwaar en beroep instellen (Algemene wet bestuursrecht).
- Bemiddeling door een vergunninghouder en een matchingsvoorstel, dat de Centrale autoriteit toetst.
- Adoptie in het herkomstland, of opneming van het kind in Nederland gevolgd door adoptie door de Nederlandse rechter.
De Wobka stelt leeftijdsgrenzen. De minister wijst het verzoek om beginseltoestemming af als een van de aspirant-adoptiefouders bij de indiening 42 jaar of ouder is, of als het leeftijdsverschil met het kind naar verwachting meer dan 40 jaar bedraagt, tenzij bijzondere omstandigheden een uitzondering rechtvaardigen (artikel 5 leden 5 en 6 Wobka). Een kind zonder beginseltoestemming opnemen om het te adopteren, is in strijd met de wet.
Wordt een buitenlandse adoptie in Nederland erkend?
Dat hangt af van het land en van de vraag waar u woonde toen de adoptie werd uitgesproken. Boek 10 BW kent drie routes.
| Situatie | Regel | Wat wordt getoetst |
|---|---|---|
| Adoptie in een land dat partij is bij het Haags Adoptieverdrag | Erkenning van rechtswege | De bevoegde autoriteit moet verklaren dat de adoptie volgens het verdrag tot stand kwam (artikel 23 van het verdrag) |
| Andere buitenlandse adoptie, adoptiefouders woonden buiten Nederland | Artikel 10:108 BW | Bevoegde autoriteit in het land van gewone verblijfplaats, behoorlijk onderzoek en behoorlijke rechtspleging, geen strijd met de openbare orde |
| Andere buitenlandse adoptie, adoptiefouders woonden in Nederland | Artikel 10:109 BW | Strengere eisen, onder meer over de Nederlandse adoptieprocedure |
Hoe dat in de praktijk uitpakt, laat een beschikking van de rechtbank Den Haag van 4 juli 2025 zien (ECLI:NL:RBDHA:2025:11898). Het ging om een adoptie in de Amerikaanse staat Georgia door een gezin dat jarenlang voor het werk in het buitenland verbleef. Er was geen verklaring op grond van het verdrag, dus geen verdragsadoptie. Omdat het gezin niet in Nederland woonde, gold artikel 10:109 BW niet. De rechtbank oordeelde dat het gezin zijn gewone verblijfplaats in de VS had gehouden en erkende de adoptie op grond van artikel 10:108 BW.
Sommige landen kennen een zogenoemde zwakke adoptie, waarbij de band met de oorspronkelijke ouders blijft bestaan. Zo'n adoptie kan de Nederlandse rechter op verzoek omzetten in een volledige adoptie naar Nederlands recht (artikel 10:111 BW). Voor die procedure is een advocaat nodig.
Welke verblijfsvergunning heeft het adoptiekind nodig?
Een adoptiekind dat geen Nederlander is, heeft een verblijfsvergunning nodig voor verblijf als adoptie- of pleegkind. Meestal vraagt u voor de reis eerst een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) aan bij de IND.
Daarvoor moet u onder meer de beginseltoestemming en de adoptie- of afstandsstukken uit het herkomstland overleggen. Buitenlandse documenten moeten vaak gelegaliseerd of van een apostille voorzien zijn en worden vertaald door een beëdigd vertaler. Na aankomst schrijft u het kind in bij de gemeente in de Basisregistratie Personen (BRP).
Wordt het adoptiekind Nederlander?
Ja, als een minderjarig kind wordt geadopteerd door een Nederlander en de adoptie door de Nederlandse rechter is uitgesproken of in Nederland wordt erkend, onder de voorwaarden van artikel 5 Rijkswet op het Nederlanderschap. Het kind heeft dan geen verblijfsvergunning meer nodig. Tot die tijd, bijvoorbeeld als de adoptie nog in Nederland moet worden uitgesproken, wel.
Of het kind zijn oorspronkelijke nationaliteit behoudt, hangt af van het recht van het herkomstland. Nederland staat dubbele nationaliteit in deze situatie toe. Na verkrijging van het Nederlanderschap kunt u een Nederlands paspoort aanvragen.
Wat zijn de rechtsgevolgen van de adoptie?
Een volledige of erkende adoptie maakt het kind juridisch kind van de adoptiefouders, met erfrecht, onderhoudsplicht en ouderlijk gezag (artikel 1:229 BW). De familierechtelijke banden met de oorspronkelijke ouders vervallen.
Een adoptie is niet definitief onaantastbaar. Het geadopteerde kind kan binnen twee jaar na het bereiken van de meerderjarigheid de rechter vragen de adoptie te herroepen, als dat kennelijk in zijn belang is en de rechter het verzoek redelijk vindt (artikel 1:231 BW). Meer over adoptie van een kind dat al in Nederland woont, leest u in ons artikel over adoptie in Nederland.
Wat betekent de afbouw van interlandelijke adoptie?
Op 9 december 2024 heeft de staatssecretaris in een Kamerbrief aangekondigd dat interlandelijke adoptie in zes jaar wordt afgebouwd. Dit volgt op het rapport van de Commissie onderzoek interlandelijke adoptie (commissie-Joustra) uit 2021 en een motie van de Tweede Kamer van 16 april 2024.
- Lopende procedures kunnen tijdens de afbouw worden voortgezet; vooral voor wie aan het begin staat, is de kans op een adoptie zeer klein.
- Vergunninghouders kunnen volgens de Kamerbrief tot 1 mei 2030 matchingsvoorstellen indienen.
- Adoptiedossiers gaan volgens het wetsvoorstel naar het Nationaal Archief.
- Nazorg voor geadopteerden en adoptiefouders blijft bestaan.
Stand op 29 oktober 2026: het wetsvoorstel Wet afbouw interlandelijke adoptie en vereenvoudiging identiteitsherstel staat op de wetgevingskalender in de fase voorbereiding. Het Adviescollege toetsing regeldruk bracht er op 25 maart 2026 advies over uit. Een datum van inwerkingtreding is nog niet bekend.
Zolang de Wobka niet is gewijzigd, kan juridisch nog een aanvraag worden ingediend. Een procedure geeft echter geen garantie op een adoptie. Adoptie van een kind dat al in Nederland woont, bijvoorbeeld door een stiefouder of pleegouder, blijft mogelijk.
Wat controleert u als aspirant-adoptiefouder voordat u verder gaat?
- Of uw beginseltoestemming nog geldig is en tot wanneer.
- Of het herkomstland partij is bij het Haags Adoptieverdrag, en of u de verklaring van artikel 23 van het verdrag krijgt.
- Of alle buitenlandse stukken zijn gelegaliseerd en vertaald voordat u bij de IND aanvraagt.
- Of een zwakke adoptie tijdig wordt omgezet, zodat het kind een volledige rechtspositie krijgt.
Hoe wij helpen bij een internationale adoptie
- Beoordelen of een buitenlandse adoptie in Nederland wordt erkend, en zo nodig een erkenningsverzoek bij de rechtbank indienen.
- Het verzoek tot omzetting van een zwakke adoptie of tot adoptie bij de rechtbank indienen.
- Bezwaar en beroep instellen tegen een weigering van beginseltoestemming of van een verblijfsvergunning.
- Advies over nationaliteit en verblijf van het adoptiekind, door onze familierecht advocaat.
