Laatst bijgewerkt op 22 oktober 2026
Due diligence, in het Nederlands boekenonderzoek, is het onderzoek dat een koper vóór een overname, investering of financiering doet naar de doelvennootschap. Het is geen wettelijke verplichting, maar het werkt rechtstreeks door in de verdeling van risico tussen partijen.
Inhoudsopgave
Waarom het juridisch telt
Het Nederlandse recht legt een onderzoeksplicht bij de koper en een mededelingsplicht bij de verkoper. Botsen die twee, dan gaat de mededelingsplicht in beginsel voor: een verkoper die een gebrek kent en zwijgt, kan zich doorgaans niet verschuilen achter het feit dat de koper het niet heeft gevonden. Maar een koper die is gewezen op de vindplaats en toch niet heeft gekeken, kan zich moeilijker beroepen op dwaling (artikel 6:228 BW) of non-conformiteit (artikel 7:17 BW).
Daarom is de dataroom met zijn index meer dan een commercieel hulpmiddel. Wat wanneer is verstrekt, bepaalt achteraf wie een risico draagt dat zich verwezenlijkt.
Omvang in de praktijk
Een juridisch boekenonderzoek beslaat doorgaans de vennootschappelijke documentatie en de titelketen van de aandelen, materiële contracten met hun change of control-bepalingen, arbeidsrecht inclusief pensioen en cao, vastgoed en huur, intellectuele eigendom, geschillen, vergunningen en compliance, gegevensbescherming, en financiering en zekerheden. De echte risico’s zijn zelden exotisch: een niet ondertekende huurovereenkomst, een klantcontract dat bij eigendomswisseling opzegbaar is, een bestuurder die nooit is afgetreden.
Van bevinding naar contract
Bevindingen belanden op één van vier plekken. Zij verlagen de prijs, zij worden een opschortende voorwaarde die vóór levering moet zijn opgelost, zij worden gedekt door een specifieke vrijwaring waar het risico benoembaar en kwantificeerbaar is, of zij blijven over voor de algemene garanties. Een bekend risico dat alleen onder de garanties valt, is doorgaans juist niet gedekt, omdat de disclosure het uit de garanties haalt.
Wat betekent due diligence?
Due diligence betekent letterlijk ‘gepaste zorgvuldigheid’. Bij een overname is het het onderzoek dat een koper vooraf doet naar de juridische, financiële en fiscale staat van een onderneming.
Het onderzoek vindt meestal plaats na een intentieverklaring (letter of intent) en vóór de definitieve koopovereenkomst. Partijen tekenen vooraf een geheimhoudingsverklaring, omdat de verkoper vertrouwelijke stukken deelt. Dat geldt bij een aandelenoverdracht en bij een activa-passivatransactie.
Welke soorten due diligence bestaan er?
- juridische due diligence: contracten, vennootschapsstukken, personeel en geschillen;
- financiële due diligence: jaarrekeningen, werkkapitaal en schulden;
- fiscale due diligence: belastingposities en openstaande risico’s;
- commerciële en technische due diligence: markt, klanten, IT en installaties.
Bij een vendor due diligence laat de verkoper zelf vooraf onderzoek doen en deelt hij het rapport met gegadigden. Dat versnelt een verkoop met meerdere bieders.
Betekent due diligence ook iets buiten overnames?
Ja. In de Wwft heet het cliëntenonderzoek in het Engels ‘customer due diligence’. Banken, notarissen en andere instellingen moeten de identiteit van hun klant en van de uiteindelijk belanghebbende vaststellen (artikel 3 Wwft). Zie Wwft-cliëntenonderzoek.
Ook bij maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt de term gebruikt, voor onderzoek naar risico’s in de keten, zoals beschreven in de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen.
Veelgestelde vragen
Is due diligence wettelijk verplicht bij een overname?
Nee. Wel weegt mee wat een koper had kunnen ontdekken als hij een beroep doet op dwaling (artikel 6:228 BW) of non-conformiteit (artikel 7:17 BW).
Moet de ondernemingsraad bij een overname worden betrokken?
Bij overdracht van zeggenschap over de onderneming heeft de ondernemingsraad adviesrecht (artikel 25 WOR). Het advies moet worden gevraagd op een moment dat het nog invloed kan hebben op het besluit.
Verwante begrippen
Zie ook aandeelhoudersovereenkomst en besloten vennootschap.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Due diligence onderzoek: onderdelen, verloop en gevolgen, Due diligence bij bedrijfsovername: welke juridische risico’s mag u nooit negeren?, Term sheet en due diligence: hoe verhouden die zich tot elkaar?.
Lees meer over ons ondernemingsrecht.