Kinderalimentatie in een samengesteld gezin: wie betaalt wat?

Gepubliceerd op 9 maart 2026 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

In een samengesteld gezin blijven de juridische ouders als eerste verantwoordelijk voor de kosten van hun kinderen (artikel 1:404 BW). Een stiefouder betaalt alleen mee als hij met de ouder is getrouwd of een geregistreerd partnerschap heeft en het kind tot zijn gezin behoort (artikel 1:395 BW); een partner met wie de ouder alleen samenwoont, is niet onderhoudsplichtig, tenzij hij samen met de ouder het gezag over het kind heeft.

Voor de hoogte van de kinderalimentatie kijkt de rechter naar de behoefte van het kind en de draagkracht van de ouders. Een nieuwe partner, stiefkinderen of nieuwe kinderen kunnen die draagkracht veranderen. Hieronder leest u wie wat betaalt, wat de rechter in recente zaken besliste en welk wetsvoorstel de positie van stiefouders kan veranderen.

Wie is onderhoudsplichtig voor een kind?

Beide juridische ouders moeten voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen (artikel 1:404 Burgerlijk Wetboek Boek 1). Na de achttiende verjaardag loopt die plicht door voor levensonderhoud en studie tot het kind 21 jaar is (artikel 1:395a BW).

Naast de ouders kunnen twee andere volwassenen onderhoudsplichtig zijn. Het verschil zit in de grondslag en in het moment waarop de plicht eindigt.

Gaat de stiefouder vóór de biologische ouder?

Nee. De stiefouder komt naast de ouders te staan en neemt hun plicht niet over. De ouder die niet in het gezin woont, blijft dus kinderalimentatie betalen, ook als de andere ouder hertrouwt.

Rechters houden de stiefouder in de praktijk soms buiten de berekening. De Rechtbank Rotterdam besliste op 24 december 2025 dat een stiefvader buiten beschouwing bleef, omdat het kind maar ongeveer twee maanden met hem één gezin had gevormd. De bijdrage werd voor de toekomst vastgesteld, en de stiefvader was met zijn kinderen vertrokken. De rechtbank verdeelde de behoefte daarom alleen tussen de ouders.

De onderhoudsplicht van de stiefouder eindigt van rechtswege als het huwelijk of partnerschap eindigt, of als het stiefkind niet meer tot het gezin behoort. Na een scheiding hoeft een stiefouder dus geen alimentatie voor het stiefkind te betalen. Voor een partner met gezamenlijk gezag volgt de plicht uit het gezag, niet uit de relatie.

Wetsvoorstel: onderhoudsplicht stiefouder mogelijk afgeschaft

Er ligt een wetsvoorstel om de onderhoudsplicht van stiefouders af te schaffen. Dat is nog geen geldend recht (stand 29 oktober 2026). Toch liep de Rechtbank Rotterdam op 11 mei 2026 er al op vooruit. Zij liet het inkomen van de nieuwe echtgenoot van de moeder buiten beschouwing, omdat de juridische ouders ruim voldoende draagkracht hadden. Het verzoek van de vader om de bijdrage te verlagen naar € 50 per kind per maand wees de rechtbank af.

Hoe wordt de kinderalimentatie berekend?

De rechter bepaalt eerst de behoefte van het kind en daarna de draagkracht van elke ouder. Hij gebruikt daarvoor de aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatienormen (de Tremanormen), die jaarlijks worden bijgewerkt. De behoefte volgt uit het netto gezinsinkomen toen de ouders nog samen waren en het aantal kinderen.

Elke ouder draagt bij naar verhouding van zijn draagkracht. De ouder bij wie het kind niet woont, krijgt een zorgkorting van 5 tot 35 procent van de behoefte, afhankelijk van het aantal dagen dat het kind bij hem is. Meer over de berekening leest u in ons artikel over kinderalimentatie berekenen.

Een berekening uit de rechtspraak

In de zaak van de Rechtbank Rotterdam van 24 december 2025 (zie hierboven) zag de berekening er zo uit. De bedragen gelden voor die zaak, met ingang van 1 september 2025, en zijn geen norm voor uw situatie.

Bron: ECLI:NL:RBROT:2025:15408. De stiefvader telde hier niet mee, omdat het gezin maar kort had bestaan.

Telt het inkomen van een nieuwe partner mee?

Het inkomen van een samenwonende partner telt niet mee als inkomen van de ouder, want die partner is niet onderhoudsplichtig voor het kind van de ander. Wel kan het delen van vaste lasten met een partner bij de berekening van de draagkracht een rol spelen. Hoe dat precies uitwerkt, volgt uit de Tremanormen en verschilt per gezin.

Is de nieuwe partner met de ouder getrouwd, dan kan hij als stiefouder zelf onderhoudsplichtig zijn (artikel 1:395 BW). Heeft hij een eigen kind uit een eerdere relatie in huis, dan kan omgekeerd de ouder onderhoudsplichtig worden voor dat stiefkind. Dat kan de draagkracht van beide volwassenen verminderen. Laat de berekening daarom maken voordat u een aanpassing vraagt.

Gaan uw eigen kinderen vóór de kinderen van uw nieuwe partner?

Ja, als u niet met die partner bent getrouwd. Minderjarige kinderen en stiefkinderen gaan vóór alle andere onderhoudsgerechtigden, zoals een ex-partner (artikel 1:400 lid 1 BW). Voor de kinderen van een partner met wie u alleen samenwoont, heeft u hooguit een morele verplichting.

De Hoge Raad besliste op 2 mei 2014 dat de voorrang van artikel 1:400 lid 1 BW ook geldt als een wettelijke plicht samenloopt met zo’n morele verplichting. Een vader die met een nieuwe partner en haar kinderen samenwoonde, kon de kosten van die kinderen dus niet laten voorgaan op de alimentatie voor zijn eigen zoon. Oudere rechtspraak uit 1994 en 2007 geldt sinds die uitspraak niet meer.

Wat als u een nieuw kind krijgt?

Kinderen uit een nieuwe relatie hebben hetzelfde recht op onderhoud als kinderen uit de eerdere relatie. Ook zij vallen onder de voorrang van artikel 1:400 lid 1 BW. Krijgt de betalende ouder een nieuw kind, dan verdeelt de rechter de beschikbare draagkracht over alle kinderen voor wie hij onderhoudsplichtig is.

Een nieuw kind is dus een mogelijke reden om de alimentatie te laten herberekenen, maar geen garantie op een lager bedrag. Is er ruim voldoende draagkracht voor alle kinderen, dan verandert de bijdrage soms niet.

Wanneer kunt u de alimentatie laten wijzigen?

De rechter kan een uitspraak of afspraak over kinderalimentatie wijzigen als de omstandigheden zo zijn veranderd dat zij niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet (artikel 1:401 lid 1 BW). Een huwelijk met een nieuwe partner, de komst van een kind of een flinke inkomensdaling kan zo’n wijziging zijn. De zaak van 11 mei 2026 laat zien dat een nieuw gezin niet vanzelf tot een lagere bijdrage leidt.

Probeer eerst samen tot een nieuwe afspraak te komen, eventueel met hulp van een mediator; zie ons artikel over mediation bij scheiding. Lukt dat niet, dan dient u via een advocaat een wijzigingsverzoek in bij de rechtbank. Betaalt de andere ouder niet, dan kan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) kinderalimentatie die door de rechter is vastgesteld kosteloos voor u innen.

Wanneer eindigt de kinderalimentatie?

De onderhoudsplicht van de ouders loopt door tot het kind 21 jaar wordt (artikel 1:395a BW). Vanaf 18 jaar wordt de bijdrage in beginsel rechtstreeks aan het kind betaald.

De plicht van de stiefouder eindigt eerder: uiterlijk als het kind 18 wordt, of eerder als het huwelijk of partnerschap eindigt of het kind niet meer tot het gezin behoort (artikel 1:395 BW). De stiefouder hoeft dus niet bij te dragen in studiekosten van een meerderjarig stiefkind.

Hoe wij ouders en stiefouders bijstaan

Onze advocaten familierecht adviseren ouders en stiefouders over hun onderhoudsplicht en de hoogte van de kinderalimentatie.

• Wij stellen vast wie voor welk kind onderhoudsplichtig is op grond van artikel 1:395, 1:404 en 1:253w BW.
• Wij berekenen behoefte en draagkracht volgens de Tremanormen, inclusief de gevolgen van een nieuwe partner of nieuwe kinderen.
• Wij beoordelen of een wijziging van omstandigheden een herberekening rechtvaardigt (artikel 1:401 BW).
• Wij stellen een ouderschapsplan of wijzigingsovereenkomst op, of dienen een wijzigingsverzoek in bij de rechtbank.