Gepubliceerd op 9 maart 2026 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026
In een samengesteld gezin blijven de juridische ouders als eerste verantwoordelijk voor de kosten van hun kinderen (artikel 1:404 BW). Een stiefouder betaalt alleen mee als hij met de ouder is getrouwd of een geregistreerd partnerschap heeft en het kind tot zijn gezin behoort (artikel 1:395 BW); een partner met wie de ouder alleen samenwoont, is niet onderhoudsplichtig, tenzij hij samen met de ouder het gezag over het kind heeft.
Voor de hoogte van de kinderalimentatie kijkt de rechter naar de behoefte van het kind en de draagkracht van beide ouders. Een nieuwe partner of nieuwe kinderen kunnen die draagkracht veranderen. In dit artikel leest u hoe dat werkt en wanneer u de alimentatie kunt laten aanpassen.
Inhoudsopgave
Wie is onderhoudsplichtig voor een kind?
Beide juridische ouders moeten voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen (artikel 1:404 BW). Na de achttiende verjaardag loopt die plicht door voor levensonderhoud en studie tot het kind 21 jaar is (artikel 1:395a BW).
Daarnaast kunnen twee andere volwassenen onderhoudsplichtig zijn:
- De stiefouder: de echtgenoot of geregistreerde partner van een ouder, voor de minderjarige kinderen van die ouder die tot zijn gezin behoren. De plicht geldt alleen tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap en zolang het kind tot het gezin behoort (artikel 1:395 BW).
- De partner die samen met de ouder het gezamenlijk gezag over het kind heeft gekregen (artikel 1:253t BW). Die partner is op grond van artikel 1:253w BW verplicht bij te dragen in de kosten van verzorging en opvoeding.
Een samenwonende partner zonder huwelijk, geregistreerd partnerschap of gezamenlijk gezag heeft dus geen wettelijke onderhoudsplicht voor de kinderen van de ander.
Gaat de stiefouder vóór de biologische ouder?
Nee. De stiefouder komt naast de ouders te staan; hij neemt hun plicht niet over. De ouder die niet in het gezin woont, blijft dus kinderalimentatie betalen, ook als de andere ouder hertrouwt.
De onderhoudsplicht van de stiefouder eindigt van rechtswege als het huwelijk of partnerschap eindigt, of als het stiefkind niet meer tot het gezin behoort. Een stiefouder hoeft na een scheiding dus geen alimentatie voor het stiefkind te betalen. Dat is anders voor een partner die gezamenlijk gezag had: zijn plicht hangt af van het gezag, niet van de relatie.
Hoe wordt de kinderalimentatie berekend?
De rechter bepaalt eerst de behoefte van het kind en daarna de draagkracht van elke ouder. Hij gebruikt daarvoor de aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatienormen (de Tremanormen), die jaarlijks worden bijgewerkt.
De behoefte wordt afgeleid van het netto gezinsinkomen toen de ouders nog samen waren en het aantal kinderen, met de tabel eigen aandeel kosten van kinderen. De draagkracht hangt af van het netto inkomen van elke ouder na aftrek van vaste lasten. Elke ouder draagt naar verhouding van zijn draagkracht bij. De ouder bij wie het kind niet woont, krijgt een zorgkorting van 5 tot 35 procent van de behoefte, afhankelijk van het aantal dagen dat het kind bij hem is. Meer over de berekening leest u in ons artikel over kinderalimentatie berekenen.
Wat doet een nieuwe partner met uw draagkracht?
Het inkomen van een nieuwe partner telt niet mee als inkomen van de ouder, want de partner is niet onderhoudsplichtig voor het kind van de ander. Wel kan de rechter ervan uitgaan dat de partner een deel van de woonlasten en andere gezamenlijke kosten draagt, waardoor de ouder meer draagkracht overhoudt.
Is de nieuwe partner getrouwd met de ouder en heeft hij een eigen kind uit een eerdere relatie in huis, dan is hij voor dat kind onderhoudsplichtig en kan de ouder voor het stiefkind onderhoudsplichtig worden. Dat kan de draagkracht van beide volwassenen verminderen. Een rekenvoorbeeld is per gezin anders; laat de berekening daarom maken voordat u een aanpassing vraagt.
Wat als u nieuwe kinderen krijgt?
Kinderen uit een nieuwe relatie hebben hetzelfde recht op onderhoud als kinderen uit de eerdere relatie. Minderjarige kinderen en stiefkinderen gaan bovendien vóór alle andere onderhoudsgerechtigden, zoals een ex-partner (artikel 1:400 lid 1 BW).
Krijgt de betalende ouder een nieuw kind, dan kan dat zijn draagkracht voor de eerdere kinderen verminderen. De rechter verdeelt de beschikbare draagkracht dan over alle kinderen voor wie hij onderhoudsplichtig is. Een nieuw kind is dus een mogelijke reden om de alimentatie te laten herberekenen, maar geen garantie op een lager bedrag.
Wanneer kunt u de alimentatie laten wijzigen?
De rechter kan een uitspraak of afspraak over kinderalimentatie wijzigen als de omstandigheden zo zijn veranderd dat zij niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet (artikel 1:401 lid 1 BW). Een huwelijk met een nieuwe partner, de komst van een kind of een flinke inkomensdaling kan zo’n wijziging zijn.
Probeer eerst samen tot een nieuwe afspraak te komen, eventueel met hulp van een mediator; zie ons artikel over mediation bij scheiding. Lukt dat niet, dan dient u via een advocaat een wijzigingsverzoek in bij de rechtbank. Betaalt de andere ouder niet, dan kan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) kinderalimentatie die door de rechter is vastgesteld kosteloos voor u innen.
Wanneer eindigt de kinderalimentatie?
De onderhoudsplicht van de ouders loopt door tot het kind 21 jaar wordt (artikel 1:395a BW). Vanaf 18 jaar wordt de bijdrage in beginsel rechtstreeks aan het kind betaald.
De plicht van de stiefouder eindigt eerder: uiterlijk als het kind 18 wordt, of eerder als het huwelijk of partnerschap eindigt of het kind niet meer tot het gezin behoort (artikel 1:395 BW). De stiefouder hoeft dus niet bij te dragen in studiekosten van een meerderjarig stiefkind.
Wat kunnen wij voor u doen bij kinderalimentatie in een samengesteld gezin?
Onze advocaten familierecht adviseren ouders en stiefouders over hun onderhoudsplicht en de hoogte van de kinderalimentatie.
- Wij stellen vast wie voor welk kind onderhoudsplichtig is op grond van artikel 1:395, 1:404 en 1:253w BW.
- Wij berekenen behoefte en draagkracht volgens de Tremanormen, inclusief de gevolgen van een nieuwe partner of nieuwe kinderen.
- Wij beoordelen of een wijziging van omstandigheden een herberekening rechtvaardigt (artikel 1:401 BW).
- Wij stellen een ouderschapsplan of wijzigingsovereenkomst op, of dienen een wijzigingsverzoek in bij de rechtbank.
- Wij voeren verweer als de andere ouder een verhoging of verlaging van de alimentatie vraagt.
Samengevat
- De juridische ouders blijven als eerste verantwoordelijk voor hun kinderen, tot het kind 21 is.
- Een stiefouder is alleen onderhoudsplichtig als hij met de ouder is getrouwd of geregistreerd partner is en het kind tot zijn gezin behoort.
- Een samenwonende partner zonder gezamenlijk gezag heeft geen onderhoudsplicht voor het kind van de ander.
- Minderjarige kinderen en stiefkinderen gaan vóór andere onderhoudsgerechtigden (artikel 1:400 lid 1 BW).
- Bij gewijzigde omstandigheden kan de rechter de alimentatie aanpassen (artikel 1:401 BW).
Veelgestelde vragen
Moet mijn nieuwe partner meebetalen aan mijn kinderen?
Alleen als u met uw partner bent getrouwd of een geregistreerd partnerschap heeft en de kinderen bij u wonen, of als uw partner samen met u het gezag heeft. Samenwonen alleen is niet genoeg.
Telt het inkomen van de nieuwe partner van mijn ex mee?
Niet als inkomen van uw ex. Wel kan de rechter ervan uitgaan dat de nieuwe partner meebetaalt aan de woonlasten, waardoor uw ex meer draagkracht heeft.
Betaalt een stiefouder na de scheiding nog alimentatie voor het stiefkind?
Nee. De onderhoudsplicht van de stiefouder eindigt als het huwelijk of geregistreerd partnerschap eindigt (artikel 1:395 BW).
Wordt de kinderalimentatie lager als ik een nieuw kind krijg?
Dat kan, omdat uw draagkracht over meer kinderen wordt verdeeld. Of en hoeveel lager hangt af van uw inkomen en lasten; de rechter maakt een nieuwe berekening.
