Bij een aankoop verwacht je dat je krijgt wat is beloofd. Toch gaat het niet altijd zo soepel. Producten komen soms te laat of voldoen gewoon niet aan de afspraken. In zo’n geval kan de verkoper aansprakelijk worden gesteld.
Zowel bij vertraagde levering als bij non-conformiteit hebben kopers specifieke rechten en kunnen zij de verkoper aansprakelijk stellen voor schade. De wet beschermt tegen gebrekkige producten en late leveringen.
Er bestaan regels waar kopers en verkopers rekening mee moeten houden. Het helpt echt om te weten wat je rechten zijn en hoe je die het beste gebruikt.
De klachtplicht is hierbij erg belangrijk. Ook de koopovereenkomst bepaalt vaak welke aansprakelijkheid geldt.
Wat is non-conformiteit?
Non-conformiteit ontstaat wanneer een verkoper een product levert dat niet voldoet aan de koopovereenkomst. Het Burgerlijk Wetboek legt vast wanneer een product conform is en wanneer niet.
Non-conformiteit gaat verder dan alleen technische defecten. Het draait om de vraag of het product beantwoordt aan wat de koper redelijkerwijs mocht verwachten.
Definitie van non-conformiteit
Non-conformiteit betekent dat een geleverd product niet voldoet aan de verwachtingen van de koper. Dat is dus meer dan alleen een kapot apparaat.
Een product is non-conform als het:
- Niet de beloofde eigenschappen heeft
- Niet geschikt is voor normaal gebruik
- Niet voldoet aan de beschrijving van de verkoper
- Afwijkt van wat redelijk verwacht mag worden
Praktische voorbeelden:
- Een laptop met 8GB RAM terwijl 16GB was beloofd
- Een auto die na twee weken motorproblemen krijgt
- Een huis met verborgen schimmelproblemen
- Een fiets waarvan de remmen niet werken
De verwachtingen van de koper hangen af van het soort product en wat de verkoper heeft gezegd. Een tweedehands product hoeft niet perfect te zijn, maar moet wel veilig zijn.
Juridische basis volgens het Burgerlijk Wetboek
Artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek regelt non-conformiteit. Dit artikel zegt dat een afgeleverde zaak aan de koopovereenkomst moet voldoen.
De wet zegt dat een product conform is als het:
- Voldoet aan de overeengekomen beschrijving
- Geschikt is voor normaal gebruik
- De kwaliteit heeft die bij vergelijkbare producten gebruikelijk is
- De eigenschappen heeft die de verkoper heeft aangegeven
De verkoper moet bekende gebreken melden aan de koper. Als hij belangrijke informatie verzwijgt, kan dat leiden tot non-conformiteit.
De koper moet het product binnen redelijke tijd controleren. Zichtbare gebreken die niet snel gemeld worden, kun je later niet meer als non-conformiteit aanvoeren.
Verschil tussen non-conformiteit en gebreken
Non-conformiteit is breder dan alleen gebreken. Een product kan technisch prima werken, maar toch non-conform zijn.
Gebreken zijn:
- Technische defecten
- Kapotte onderdelen
- Beschadigingen
- Storingen in de werking
Non-conformiteit is ook:
- Ontbrekende beloofde eigenschappen
- Verkeerde specificaties
- Ongeschiktheid voor het bedoelde doel
- Afwijkende kwaliteit ten opzichte van de beschrijving
Een auto zonder airco is niet stuk, maar wel non-conform als airco was beloofd. Een huis zonder funderingsproblemen is niet kapot, maar non-conform als de verkoper beweerde dat er geen problemen waren.
Het verschil is belangrijk voor de rechten van de koper. Non-conformiteit geeft meestal meer mogelijkheden voor herstel, vervanging of schadevergoeding dan gewone gebreken.
De rol van de koopovereenkomst
De koopovereenkomst legt vast welke eigenschappen het product moet hebben. Hierin staat wat koper en verkoper van elkaar mogen verwachten.
Verwachtingen van koper en verkoper
De overeenkomst bepaalt wat beide partijen van elkaar mogen verwachten. De koper mag uitgaan van de eigenschappen die in het contract staan.
Concrete afspraken in het contract gaan voor op algemene verwachtingen. Als de verkoper zegt dat een machine 50 emmers per uur produceert, mag de koper dat verwachten.
De verkoper moet het product leveren zoals afgesproken. Hij moet zorgen dat het product voldoet aan de contractuele eisen.
Mededelingen van de verkoper tijdens de onderhandelingen tellen ook mee. Die uitspraken kunnen later worden gebruikt om non-conformiteit aan te tonen.
Eigenschappen voor normaal gebruik
Een product moet sowieso geschikt zijn voor normaal gebruik, zelfs als dat niet in de overeenkomst staat. Dat geldt bij elke verkoop.
Normaal gebruik betekent het gebruik waarvoor het product gewoonlijk bedoeld is. Een auto moet gewoon rijden en door de APK-keuring komen.
De aard van het product bepaalt wat normaal gebruik is. Een professionele machine heeft andere eisen dan een consumentenproduct.
Wil de koper het product voor een bijzonder doel gebruiken? Dan moet hij dat duidelijk aangeven bij de verkoper.
Belang van overeenstemming met productomschrijving
De omschrijving in de koopovereenkomst is doorslaggevend voor non-conformiteit. Het geleverde product moet kloppen met wat is beschreven.
Technische specificaties in het contract zijn bindend. Als een machine volgens de omschrijving bepaalde prestaties moet leveren, dan is dat een harde eis.
Afwijkingen van de productomschrijving kunnen non-conformiteit opleveren. Zelfs kleine verschillen die de werking beïnvloeden, tellen mee.
Documentatie zoals brochures of technische bladen die bij de overeenkomst horen, zijn juridisch net zo belangrijk als het contract zelf.
Aansprakelijkheid bij non-conformiteit
Bij non-conformiteit ligt de hoofdverantwoordelijkheid bij de verkoper. De koper moet wel tijdig klagen, en in sommige gevallen kan de verkoper onder aansprakelijkheid uitkomen.
Verantwoordelijkheden van de verkoper
De verkoper moet producten leveren die voldoen aan artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek. Het product moet kloppen met wat de koper mag verwachten.
Hoofdverplichtingen van de verkoper:
- Levering van conforme producten volgens de overeenkomst
- Nakomen van alle toegezegde eigenschappen
- Voldoen aan normale verwachtingen voor het soort product
Is het product non-conform? Dan moet de verkoper herstel of vervanging aanbieden als dat mogelijk is.
Lukt herstel niet, dan moet de verkoper schadevergoeding betalen. Dit dekt de directe schade door het gebrekkige product.
De verkoper blijft aansprakelijk tot hij volledig aan zijn contractuele verplichtingen heeft voldaan. Dit geldt ook voor latente gebreken die pas later zichtbaar worden.
Verantwoordelijkheden van de koper
De koper moet bij non-conformiteit op tijd klagen. Hij moet “binnen bekwame tijd” melding maken nadat hij het gebrek heeft ontdekt of had kunnen ontdekken.
Verplichtingen van de koper:
- Op tijd melden van gebreken aan de verkoper
- Redelijk onderzoek doen naar mogelijke gebreken
- Bewijs van non-conformiteit bewaren
Als de koper niet tijdig klaagt, verliest hij het recht op een beroep op non-conformiteit. Dan blijft hij zitten met het gebrekkige product.
De koper moet het gebrek duidelijk melden aan de verkoper. Een vage klacht is niet genoeg voor een geldig beroep op non-conformiteit.
Het is slim om de klacht schriftelijk vast te leggen. Zo voorkom je gedoe achteraf over het moment en de inhoud van de klacht.
Uitzonderingen op aansprakelijkheid
De verkoper is niet altijd aansprakelijk voor non-conformiteit. Overmacht is een belangrijke uitzondering.
Belangrijkste uitzonderingen:
- Overmacht die de verkoper niet kan worden aangerekend
- Gebreken die de koper kende of had moeten kennen
- Normale slijtage of verkeerd gebruik door de koper
Bij overmacht kun je de tekortkoming niet aan de verkoper verwijten. In zulke gevallen hoeft hij geen schadevergoeding te betalen.
Non-conformiteit gaat alleen over het product zelf. Voor schade aan derden door een gebrekkig product is meestal de producent aansprakelijk, niet de verkoper.
Gebruikt de koper het product verkeerd of koopt hij het ondanks bekende gebreken? Dan kan de verkoper niet aansprakelijk worden gesteld. De koper draagt dan zelf het risico.
Actie bij non-conformiteit
Wanneer een product niet voldoet aan de verwachtingen, heeft de koper verschillende opties. Denk aan herstel, vervanging, prijsvermindering of ontbinding van de koopovereenkomst.
Herstel of vervanging
De koper mag behoorlijke nakoming eisen van de verkoper. Dit houdt in dat het product gerepareerd wordt of vervangen door een goed exemplaar.
Herstel betekent dat de verkoper het gebrek gratis moet verhelpen. De verkoper krijgt hiervoor een redelijke termijn.
Bij vervanging levert de verkoper een nieuw product dat wel aan de afspraken voldoet. Vooral bij ernstige gebreken is dit vaak de beste oplossing.
Belangrijke voorwaarden:
- De verkoper betaalt alle kosten.
- Herstel of vervanging moet snel gebeuren.
- De oplossing mag niet onredelijk zwaar zijn voor de verkoper.
De koper moet de verkoper eerst een kans geven om te herstellen of vervangen. Pas daarna mag hij andere stappen zetten.
Prijsvermindering als oplossing
Lukt herstel of vervanging niet? Dan kan de koper prijsvermindering eisen.
De prijsvermindering wordt bepaald op basis van het verschil tussen de waarde van een goed product en het geleverde product. Soms schakelt men hiervoor een deskundige in.
Situaties voor prijsvermindering:
- Herstel is technisch onmogelijk.
- Vervanging is niet beschikbaar.
- De verkoper werkt niet mee.
- Reparatie duurt te lang.
De koper houdt het product, maar betaalt minder. Dat is handig als het gebrek het gebruik niet volledig onmogelijk maakt.
Ontbinding van de koopovereenkomst
Bij ernstige problemen kan de koper de koopovereenkomst ontbinden. Beide partijen moeten dan hun prestaties terugdraaien.
Voorwaarden voor ontbinding:
- Het gebrek is wezenlijk.
- Herstel of vervanging is mislukt.
- De verkoper is officieel in gebreke gesteld.
Na ontbinding moet de koper het product teruggeven. De verkoper betaalt de koopprijs en eventuele kosten terug.
De koper kan ook gedeeltelijke ontbinding kiezen bij deelleveringen. Dan wordt alleen het gebrekkige deel teruggedraaid.
Klachtplicht en redelijke termijn
De klachtplicht verplicht kopers om gebreken snel te melden. Doe je dat niet, dan kun je je rechten verliezen, zelfs bij duidelijke gebreken.
Het belang van tijdig klagen
Artikel 6:89 BW zegt dat een schuldeiser op tijd moet klagen over gebreken. Deze regel beschermt verkopers tegen te late klachten die lastig te controleren zijn.
Voor consumenten is het simpel: zij moeten binnen twee maanden na ontdekking klagen. Bij zakelijke deals kijkt de rechter wat redelijk is.
De klachtplicht geldt ook bij non-conformiteit. Dus als het product niet voldoet aan wat je mocht verwachten.
Hoe sneller je een gebrek meldt, hoe beter. Wacht je te lang, dan wordt het lastiger om de oorzaak te achterhalen.
De duur van de redelijke termijn
De wet noemt geen vaste termijn voor zakelijke overeenkomsten. Rechters kijken per geval naar verschillende factoren.
Belangrijke factoren zijn:
- Het soort product of dienst.
- Hoe ingewikkeld het gebrek is.
- Of het gebrek makkelijk te ontdekken was.
- De gevolgen van vertraging voor de verkoper.
Voor consumenten is het helder: twee maanden na ontdekking. Bij zakelijke transacties moet je vaak sneller reageren.
De termijn begint te lopen zodra de koper het gebrek ontdekt of had moeten ontdekken. Soms geldt er dus een onderzoeksplicht als je iets vermoedt.
Gevolgen van te late melding
Mis je de klachttermijn? Dan ben je je rechten kwijt. Zelfs als het gebrek er echt is.
Je kunt dan geen herstel, prijsvermindering, schadevergoeding of ontbinding meer eisen.
Rechters zijn tegenwoordig wat soepeler. Ze kijken of de verkoper echt nadeel had van de late melding. Is dat niet zo, dan blijft er soms toch ruimte over.
De koper moet wel blijven betalen voor het gebrekkige product. Dat is zuur als het product door het gebrek eigenlijk waardeloos is geworden.
Schadevergoeding en overige mogelijke gevolgen
Bij vertraging of gebreken kunnen allerlei soorten schade ontstaan. De aansprakelijkheid hangt af van de situatie en de schade zelf.
Wanneer schadevergoeding mogelijk is
Schadevergoeding bij vertraging ontstaat als een afspraak niet op tijd wordt nagekomen. Artikel 6:85 BW vormt hiervoor de basis.
De schuldenaar moet de schade vergoeden over de periode waarin hij in verzuim was. Dat begint zodra de afgesproken prestatie uitbleef.
Voorwaarden voor schadevergoeding:
- Er is een geldige overeenkomst.
- De prestatie kwam te laat.
- Er is echt schade ontstaan.
- De schade komt door de vertraging.
Bij gebreken geldt dat het product niet aan de overeenkomst voldoet. Dan kan de verkoper aansprakelijk zijn voor directe schade en vervangingskosten.
Partijen kunnen in hun contract afspreken wat er gebeurt bij te late levering. Dat geeft duidelijkheid.
Soorten schade en vergoedingen
Vertragingsschade bestaat uit kosten om de gevolgen van de vertraging op te vangen. Denk aan huur van vervangende machines of uitbesteding.
Directe schade is bijvoorbeeld:
- Extra kosten door vertraging.
- Huur van vervangende spullen.
- Kosten voor tijdelijke oplossingen.
- Gederfde winst door uitstel.
Gevolgschade kan ook vergoed worden. Dat is schade die indirect voortvloeit uit de vertraging of het gebrek.
Bij gebreken kun je kiezen voor herstel, vervanging of prijsvermindering. Wat het beste is, hangt af van het soort gebrek.
Mogelijke vergoedingen bij gebreken:
- Kosten van reparatie of vervanging.
- Waardevermindering van het product.
- Kosten voor tijdelijke oplossingen.
- Schade door gebruik van gebrekkige spullen.
Vaststelling van aansprakelijkheid voor schade
De rechter kijkt naar de afspraken tussen partijen om aansprakelijkheid voor schade vast te stellen. Hij beoordeelt of er sprake is van wanprestatie.
Wie moet wat bewijzen?
- Er is een overeenkomst.
- De verplichtingen zijn niet nagekomen.
- Er is schade.
- Er is een verband tussen de fout en de schade.
Bij vervoer is de vervoerder meestal aansprakelijk voor schade of verlies onderweg. Hij moet de goederen afleveren zoals hij ze kreeg.
De hoogte van de schadevergoeding hangt af van de daadwerkelijke schade. Je moet die kunnen aantonen, bijvoorbeeld met facturen of rapporten.
Soms beperken contracten de aansprakelijkheid. Dat mag, zolang het redelijk blijft en de kern van de afspraak overeind blijft.
Veelgestelde vragen
Consumenten hebben speciale rechten bij te late levering. Je kunt de verkoper aansprakelijk stellen met een formele ingebrekestelling. Klagen bij non-conformiteit moet echt op tijd, anders verlies je je rechten.
Wat zijn mijn rechten als consument wanneer een product te laat geleverd wordt?
Als consument mag je bij vertraging de verkoper een extra termijn geven om alsnog te leveren. Dit heet een ingebrekestelling.
Levert de verkoper daarna nog steeds niet? Dan mag je de overeenkomst ontbinden. Je hebt dan recht op terugbetaling van het bedrag dat je al betaald had.
Je kunt ook schadevergoeding eisen voor de vertraging, maar alleen als die schade te verwachten was.
Hoe kan ik een verkoper aansprakelijk stellen voor het niet nakomen van afspraken?
Stuur eerst een schriftelijke ingebrekestelling naar de verkoper. Zet daarin wat er mis is en wanneer het opgelost moet zijn.
Noem een redelijke termijn voor herstel. Hoe lang die termijn is, hangt af van wat er geleverd moet worden.
Reageert de verkoper niet of te laat? Dan is hij in verzuim en kun je verdere stappen zetten.
Welke stappen moet ik ondernemen als een product niet overeenkomt met wat er is afgesproken?
Bij non-conformiteit moet je snel klagen bij de verkoper. Het liefst doe je dit zodra je het gebrek opmerkt.
Stuur je klacht schriftelijk en wees duidelijk. Beschrijf wat er mis is met het product en waarom het niet klopt.
Als het echt om non-conformiteit gaat, kun je herstel, vervanging of schadevergoeding vragen. In dat geval ligt de verantwoordelijkheid bij de verkoper.
Wat is de wettelijke termijn voor het leveren van een dienst of product?
Is er geen leveringsdatum afgesproken? Dan moet de verkoper binnen redelijke tijd leveren.
Hoe lang dat precies is, hangt af van het soort product of dienst. Bij online aankopen geldt meestal een leveringstermijn van 30 dagen.
Soms wijkt deze termijn af, maar dan moet dat wel duidelijk staan aangegeven. Voor diensten geldt ook die redelijke tijd.
Complex werk mag best langer duren dan simpele opdrachten. Niet alles valt in een standaard hokje, toch?
Kan ik een schadevergoeding eisen bij vertraging van levering en hoe gaat dit in zijn werk?
Je kunt om schadevergoeding vragen als de schade te voorzien was bij het sluiten van de overeenkomst. De verkoper moet dan eerst officieel in gebreke zijn gesteld.
Je moet aantonen welke schade je hebt door de vertraging. Denk aan extra kosten of gemiste kansen.
Alleen schade die je echt kunt bewijzen, komt voor vergoeding in aanmerking. De hoogte hangt af van de daadwerkelijke schade.
Wanneer is een verkoper juridisch gezien in gebreke bij non-conformiteit?
Een verkoper is in gebreke als het geleverde product niet voldoet aan wat je redelijkerwijs mag verwachten. Dat geldt ook als het niet overeenkomt met de gemaakte afspraken.
Non-conformiteit houdt in dat er een gebrek zit aan het product zelf. De verkoper moet dat oplossen; het is niet de taak van de producent.
Is er sprake van overmacht? Dan kan de verkoper er niets aan doen en is hij niet aansprakelijk.
