UKCA en export naar het Verenigd Koninkrijk: Juridische aandachtspunten voor Nederlandse fabrikanten

Na de Brexit zijn de regels voor export naar het Verenigd Koninkrijk flink veranderd. Nederlandse fabrikanten moeten zich nu een weg banen door een wirwar van nieuwe certificeringsprocessen, exportformaliteiten en marktvereisten die behoorlijk afwijken van de oude EU-regels.

De UKCA-markering is wettelijk verplicht geworden voor bepaalde producten die op de Britse markt worden gebracht, maar Nederlandse fabrikanten kunnen momenteel nog steeds CE-markering gebruiken voor de meeste goederen. Deze overgangsperiode zorgt wel voor juridische onduidelijkheid over wanneer welke markering precies nodig is en welke conformiteitsprocedures je moet volgen.

Nederlandse bedrijven worstelen met zaken als conformiteitsbeoordelingen, het aanwijzen van gemachtigde vertegenwoordigers in het VK, en het voldoen aan nieuwe exportprocedures zoals de Entry Summary Declaration. Het is echt cruciaal om deze juridische verplichtingen te snappen, want anders loop je zo tegen vertragingen, boetes of zelfs problemen met markttoegang aan.

Overzicht van de UKCA-markering en de impact van Brexit

Het Verenigd Koninkrijk heeft na Brexit zijn eigen conformiteitsmarkering voor producten ingevoerd. De overgang van CE naar UKCA brengt nieuwe verplichtingen voor Nederlandse fabrikanten die naar het Verenigd Koninkrijk exporteren.

Definitie en doel van UKCA-markering

De UKCA-markering staat voor ‘UK Conformity Assessed’. Deze markering geeft aan dat een product voldoet aan de Britse wetgeving.

Het systeem lijkt veel op de CE-markering binnen de EU. De fabrikant of diens gemachtigde vertegenwoordiger moet de UKCA-markering aanbrengen.

De markering geldt alleen voor de Britse markt. Het VK heeft dit systeem opgezet om de eigen productveiligheid te waarborgen na het verlaten van de EU.

Belangrijkste kenmerken van UKCA:

• Verplicht voor bepaalde producten op de Britse markt
• Documentatie moet in het Engels zijn
• Technische informatie moet in het VK liggen
• Britse erkende instanties voeren beoordelingen uit

Belangrijkste verschillen tussen UKCA- en CE-markering

De verschillen tussen UKCA en CE zijn vooral administratief. Het grootste verschil zit ‘m in de geografische geldigheid en wie de regels handhaaft.

UKCA-markering:

• Alleen geldig in het Verenigd Koninkrijk
• Documentatie moet in het Engels
• Britse instanties doen de beoordeling
• Technische dossiers bewaar je in het VK

CE-markering:

• Geldig in de hele EU en EER
• Documentatie mag in meerdere talen
• EU aangemelde instanties (Notified Bodies)
• Technische dossiers bewaar je in de EU

Fabrikanten mogen beide markeringen op hetzelfde product zetten. Dat gebeurt vaak bij producten die internationaal verkocht worden.

De technische eisen en procedures blijven voorlopig grotendeels gelijk. Ook de overeenstemmingsbeoordeling lijkt sterk op elkaar.

De reikwijdte: op welke producten is UKCA van toepassing?

De UKCA-markering geldt voor producten die voorheen een CE-markering nodig hadden. Dat is een brede lijst aan productcategorieën.

Belangrijkste productgroepen:

• Speelgoed – veiligheid voor kinderen
• Persoonlijke beschermingsmiddelen – zoals helmen, handschoenen, werkkleding
• Gastoestellen – cv-ketels, kookplaten, geisers
• Drukvaten – tanks, cilinders, ketels
• Liften – personen- en goederenliften
• Meetinstrumenten – weegschalen, meters, meetapparatuur

Voor medische hulpmiddelen en bouwproducten zijn er speciale uitzonderingen en overgangsregelingen. In die sectoren gelden vaak andere termijnen.

Fabrikanten moeten per productgroep uitzoeken welke eisen precies gelden. De Britse overheid werkt de normen en procedures regelmatig bij.

Invloed van Brexit op productmarkering en export

Brexit heeft de export naar het VK flink op z’n kop gezet. Nederlandse fabrikanten krijgen te maken met nieuwe verplichtingen en procedures.

Directe gevolgen voor exporteurs:

• Importeurs moeten nu in het VK gevestigd zijn
• CE-markering blijft tijdelijk geldig tot 31 december 2024
• Nieuwe etiketteringseisen voor producten
• Je moet conformiteitsverklaringen aanpassen

Nederlandse bedrijven die producten uit het VK naar de EU halen, worden importeur onder EU-regels. Daar komt meer verantwoordelijkheid bij kijken dan toen ze nog distributeur waren.

Belangrijke wijzigingen:

• Je moet technische dossiers kunnen overleggen
• Naam en adres moeten op het product staan
• Uitgebreidere documentatie-eisen
• Meer aansprakelijkheid voor productconformiteit

Gemachtigde vertegenwoordigers die vóór 1 januari 2021 in de EER zaten, blijven erkend in het VK. Nieuwe gemachtigden moeten zich in het VK vestigen.

Wettelijke verplichtingen voor Nederlandse fabrikanten

Nederlandse fabrikanten hebben specifieke wettelijke verantwoordelijkheden voor hun producten op de Britse markt. Ze moeten zorgen voor de juiste documentatie en mogen een gemachtigde vertegenwoordiger aanstellen voor lokale compliance.

Verantwoordelijkheid van de fabrikant

De fabrikant blijft volledig verantwoordelijk voor de conformiteit van zijn producten op de Britse markt. Deze verantwoordelijkheid geldt ook als producten via distributeurs of importeurs worden verkocht.

Fabrikanten moeten zorgen dat hun producten aan alle relevante Britse regels voldoen. Dat gaat zowel over productspecifieke eisen als algemene veiligheidsnormen.

Kernverplichtingen van de fabrikant:

• Uitvoeren van conformiteitsbeoordeling
• Opstellen van technische documentatie
• Aanbrengen van de juiste markering
• Afgeven van een conformiteitsverklaring

De fabrikant moet kunnen laten zien dat alle procedures goed zijn uitgevoerd. Bij gebreken in het product blijft de fabrikant aansprakelijk, waar het product ook verkocht wordt.

De rol van de gemachtigde vertegenwoordiger

Een gemachtigde vertegenwoordiger in het VK kan bepaalde taken van de Nederlandse fabrikant overnemen. Deze vertegenwoordiger moet in het Verenigd Koninkrijk zitten.

De gemachtigde vertegenwoordiger is het aanspreekpunt voor Britse autoriteiten. Hij kan namens de fabrikant communiceren met toezichthouders en certificerende instanties.

Taken van de gemachtigde vertegenwoordiger:

• Technische documentatie bewaren
• Informatie aan autoriteiten verstrekken
• Samenwerken bij markttoezicht
• Niet-conforme producten melden

De fabrikant blijft eindverantwoordelijk voor de productconformiteit. De gemachtigde vertegenwoordiger neemt alleen administratieve en communicatieve taken over.

Vereiste documentatie en technische dossiers

Fabrikanten moeten uitgebreide technische documentatie bijhouden voor hun producten. Deze documenten moeten tien jaar na het op de markt brengen beschikbaar blijven.

Het technische dossier bevat info over productontwerp, productie en conformiteitsbeoordeling. Autoriteiten mogen deze documenten bij controles opvragen.

Verplichte documenten:

• Technische tekeningen en specificaties
• Lijst van toegepaste normen
• Risicoanalyse en testresultaten
• Conformiteitsverklaring
• Gebruiksaanwijzingen

De conformiteitsverklaring is een formeel document waarin de fabrikant verklaart dat het product voldoet aan alle eisen. Dit document moet specifieke info bevatten over het product en de gebruikte beoordelingsprocedures.

Alle documentatie moet beschikbaar zijn in het Engels voor de Britse markt.

Toepassing en aanbrengen van de UKCA-markering

Nederlandse fabrikanten moeten specifieke regels volgen als ze de UKCA-markering op hun producten voor de Britse markt willen plaatsen. Voor verschillende productgroepen gelden aparte eisen en er zijn overgangsperioden voor de omschakeling van CE-markering naar UKCA.

Plaatsing van de UKCA-markering op producten

Alleen de fabrikant of zijn officiële vertegenwoordiger in het VK mag de UKCA-markering op producten zetten. EU-gevestigde gemachtigden tellen niet meer mee voor deze taak.

De markering moet goed zichtbaar en leesbaar zijn. Fabrikanten moeten hem permanent op het product zetten, tenzij dat technisch echt niet lukt.

Lukt dat niet? Dan mag de markering op de verpakking of in de begeleidende documenten staan.

De UKCA-markering geldt alleen voor Groot-Brittannië (Engeland, Schotland en Wales). Voor Noord-Ierland blijft de CE-markering geldig.

Soms moeten producten in Noord-Ierland naast CE ook een UKNI-markering hebben.

Tijdelijke regelingen en overgangsperioden

Tot 1 januari 2023 mochten producten met CE-markering nog de Britse markt op. Sindsdien is UKCA-markering verplicht voor nieuwe producten.

Bedrijven kregen ruim twee jaar om zich aan te passen aan de nieuwe regels. Producten die vóór 1 januari 2023 al op de markt waren, mogen hun CE-markering behouden.

Noord-Ierse producten met kwalificerende status houden vrije toegang tot de Britse markt.

Specifieke eisen voor productgroepen

Medische hulpmiddelen vragen om extra documentatie en moeten door een erkende Britse instantie worden beoordeeld. De procedures lijken op de EU-regels, maar volgen Britse normen.

Bouwproducten moeten aan Britse bouwvoorschriften voldoen, niet meer aan Europese normen. Dat betekent dat fabrikanten nieuwe technische dossiers moeten samenstellen.

Persoonlijke beschermingsmiddelen en speelgoed volgen grotendeels dezelfde procedures als onder de CE-markering. De verschillen zijn vooral administratief.

Drukvaten en andere risicovolle producten moeten getest worden door een Britse conformiteitsbeoordelingsinstantie (UKMCAB). EU-instanties mogen dat niet meer doen.

Samenvoeging van CE- en UKCA-markering

Fabrikanten mogen beide markeringen op één product zetten als ze de EU- én Britse markt willen bedienen. Dit mag zolang beide markeringen aan hun eigen eisen voldoen.

De markeringen moeten duidelijk gescheiden blijven. Elke markering vraagt om een eigen conformiteitsverklaring en technisch dossier.

Voor producten die alleen naar Groot-Brittannië gaan, is alleen de UKCA-markering nodig. CE-markering is sinds 2023 niet meer genoeg voor de Britse markt.

Bedrijven moeten per product bekijken welke markeringen nodig zijn. Dat hangt af van de beoogde markten en het soort product.

Conformiteitsbeoordeling en goedgekeurde instanties

Nederlandse fabrikanten moeten specifieke procedures volgen voor UKCA-conformiteitsbeoordeling. Erkende Britse instanties nemen het werk van Europese aangemelde instanties over voor producten die naar het VK gaan.

De procedure voor conformiteitsbeoordeling

De UKCA-conformiteitsbeoordeling lijkt op de CE-procedure. Fabrikanten moeten aantonen dat hun producten voldoen aan de Britse technische eisen.

Stappen in het proces:

• Bepalen welke Britse regelgeving geldt
• Kiezen van de juiste beoordelingsprocedure
• Testen door een erkende instantie (als dat moet)
• Opstellen van de technische documentatie
• Uitgeven van de UK Declaration of Conformity

Voor veel producten mogen fabrikanten kiezen tussen zelfverklaring en beoordeling door een derde partij. Complexe of risicovolle producten vereisen altijd een erkende instantie.

Tot 31 december 2027 mogen fabrikanten onder bepaalde voorwaarden EU-procedures combineren met UKCA-markering. De Britse regering heeft hiervoor een overgangsmaatregel ingesteld.

Werken met erkende Britse instanties

Erkende Britse instanties vervangen de Europese aangemelde instanties voor UKCA-beoordelingen. De Britse autoriteiten accrediteren deze organisaties.

Belangrijke Britse instanties:

• BSI (British Standards Institution)
• SGS United Kingdom Ltd
• Intertek Testing & Certification Ltd
• UL International (UK) Ltd

Nederlandse fabrikanten moeten een erkende Britse instantie kiezen die bevoegd is voor hun productcategorie. Elke instantie krijgt van de Britse regering een uniek identificatienummer.

De kosten en doorlooptijden verschillen per instantie. Door de extra vraag na Brexit kunnen wachttijden oplopen.

Verschillen tussen Europese en Britse aangemelde instanties

Europese aangemelde instanties mogen sinds 1 januari 2021 geen UKCA-beoordelingen meer uitvoeren. Hun certificaten blijven alleen geldig voor CE-markering binnen de EU.

Hoofdverschillen:

Voor Noord-Ierland gelden aparte regels. Nederlandse fabrikanten die daar leveren, moeten de UKNI-markering gebruiken en mogen Britse instanties inschakelen voor beoordeling.

Britse instanties hanteren UK-aangewezen normen in plaats van geharmoniseerde EU-normen. Die lijken vaak op elkaar, maar kunnen in de toekomst verschillen.

Specifieke aandachtspunten voor export naar het Verenigd Koninkrijk

Nederlandse fabrikanten moeten rekening houden met nieuwe invoereisen, aparte regels voor Noord-Ierland en aangepaste documentatie-eisen. De Britse wetgeving wijkt nu af van de Europese en vraagt om andere conformiteitsverklaringen.

Exportregels en invoereisen

Het VK heeft sinds Brexit eigen product- en verpakkingseisen. Fabrikanten moeten zorgen dat hun producten aan Britse normen voldoen, niet alleen aan EU-regels.

Sinds 31 januari 2025 is de Entry Summary Declaration verplicht. Exporteurs moeten deze aangifte voorafgaand aan transport indienen.

Voor douaneformaliteiten is een EORI-nummer nodig. Dat geldt voor zowel Nederlandse als Britse aangiften.

Belangrijke documenten:

• Uitvoeraangifte (EX-A) bij de Nederlandse douane
• Invoeraangifte bij de Britse douane
• Pre-notificatie in het IPAFFS-systeem voor landbouwproducten

Landbouwproducten en levensmiddelen moeten vooraf worden aangemeld in het Britse IPAFFS-systeem. Dat geldt voor alle dierlijke en plantaardige producten.

Regels voor Noord-Ierland

Noord-Ierland gebruikt een hybride systeem met Britse én EU-regels. Dit zorgt voor lastige situaties voor fabrikanten.

Voor sommige producten gelden in Noord-Ierland nog steeds EU-regels. Vaak is CE-markering dan voldoende.

Fabrikanten moeten onderscheid maken tussen:

• Directe export naar Noord-Ierland: EU-regels kunnen nog gelden
• Export via Groot-Brittannië: Britse regels zijn van toepassing

Per product moet je checken welke regels gelden. Het verschilt per productcategorie en distributiekanaal.

Bewijs van markttoegang en benodigde documenten

CE-markering blijft voor de meeste producten geaccepteerd op de Britse markt. Toch kan UKCA-markering voor sommige categorieën verplicht zijn.

Conformiteitsverklaringen moeten aangepast zijn aan de Britse wetgeving. Fabrikanten moeten nieuwe verklaringen opstellen die verwijzen naar Britse normen.

Belangrijke certificaten:

• Exportcertificaten die voldoen aan Britse eisen
• Oorsprongscertificaten voor tariefvoordelen
• Productspecifieke certificaten per sector

Verpakkings- en etiketteringseisen kunnen afwijken van EU-standaarden. Controleer labels op taalvereisten en verplichte info volgens Britse regels.

De Access2Markets database helpt bij het vinden van specifieke labelling- en packaging-eisen per HS-code.

Toekomstige ontwikkelingen en blijvende aandachtspunten

De Britse regering blijft de UKCA-regels aanpassen aan marktbehoeften en technische ontwikkelingen. Nederlandse fabrikanten moeten goed opletten op wijzigingen in productmarkering en standaarden voor de Britse markt.

Verwachte wijzigingen in de UKCA-regelgeving

De Britse regering evalueert de UKCA-vereisten regelmatig om administratieve lasten te verlagen. Sommige sectoren krijgen waarschijnlijk in 2026 nieuwe richtlijnen.

Geplande aanpassingen:

• Conformiteitsprocedures worden eenvoudiger voor laagrisicoproducten
• Digitale certificering komt eraan voor bepaalde groepen
• Regels rond Noord-Ierland en de UKNI-markering worden aangepast

De overgangsperiode voor CE-markering loopt tot 31 december 2025. Daarna is UKCA-markering verplicht voor alle relevante producten.

Fabrikanten moeten hun conformiteitsbeoordelingen laten doen door UK-erkende instanties. EU-erkende instanties zijn dan niet meer geldig voor de Britse markt.

Aanpassingen aan technische standaarden en markteisen

De Britse markt ontwikkelt eigen technische normen die kunnen afwijken van de EU-standaarden. Dit gaat langzaam, maar in sommige sectoren sneller.

Belangrijke ontwikkelingen:

• Nieuwe Britse standaarden voor elektronica en medische hulpmiddelen
• Aangepaste eisen voor chemische producten en cosmetica
• Specifieke verpakkings- en etiketteringseisen in het Engels

Fabrikanten moeten hun productdocumentatie bijwerken voor de Britse markt. Alle technische bestanden en gebruiksaanwijzingen moeten in het Engels beschikbaar zijn.

De UK Accreditation Service (UKAS) publiceert updates over nieuwe testprocedures. Nederlandse bedrijven doen er goed aan deze wijzigingen scherp in de gaten te houden.

Praktische adviezen voor Nederlandse fabrikanten

Nederlandse fabrikanten moeten een systematische aanpak kiezen voor UK-compliance. Zo voorkom je gedoe, vertragingen en marktrisico’s.

Aanbevolen acties:

• Wijs iemand aan die verantwoordelijk is voor UK-regelgeving.
• Zoek actief contact met UK-erkende testinstituten.
• Houd een overzicht bij van alle UKCA-certificaten en hun vervaldatums.

Vergeet niet je leveranciers te informeren over UKCA-vereisten. Ook componenten en grondstoffen moeten aan Britse normen voldoen.

Heb je te maken met complexe producten? Dan loont het om juridische ondersteuning in te schakelen. Een specialistische advocaat kan helpen bij het interpreteren van nieuwe regels.

Pas je marketingstrategie aan op de eisen rond productmarkering. Het UKCA-logo moet duidelijk en duurzaam op het product staan, precies zoals de Britse regels voorschrijven.

Frequently Asked Questions

Nederlandse fabrikanten hebben best wat praktische vragen bij export naar het VK. De UKCA-markering brengt nieuwe documentatie en juridische verplichtingen met zich mee.

Welke stappen moeten Nederlandse fabrikanten volgen om te voldoen aan de UKCA-markeringseisen?

Check eerst of je product onder de UKCA-regeling valt. Producten die eerder CE-markering nodig hadden, vereisen nu vaak UKCA-markering voor de Britse markt.

Voer een conformiteitsbeoordeling uit volgens Britse regels. Dit proces lijkt sterk op wat je gewend bent bij CE-markering.

Het technische dossier blijft meestal hetzelfde voor beide markeringen. Ben je als fabrikant niet in het VK gevestigd? Dan moet je een Britse gemachtigde vertegenwoordiger aanstellen.

Deze vertegenwoordiger zorgt voor naleving van de lokale verplichtingen. Breng de UKCA-markering fysiek aan op het product.

Je mag zowel CE- als UKCA-markering gebruiken als beide aan de eisen voldoen.

Hoe verschillen de UKCA-voorschriften van de vorige CE-markeringseisen voor producten die naar het Verenigd Koninkrijk worden geëxporteerd?

De technische eisen voor UKCA lijken sterk op die van CE-markering. Het toepassingsgebied en de veiligheidseisen zijn vrijwel gelijk.

UKCA vraagt wel om alle informatie in het Engels. De technische documentatie moet beschikbaar zijn voor Britse autoriteiten.

Britse erkende instanties vervangen nu de EU-aangemelde instanties. Certificaten van EU-instanties gelden niet voor UKCA-markering.

Je zult dus nieuwe certificaten bij Britse instanties moeten aanvragen. Het UKCA-logo ziet er anders uit dan het CE-logo en moet op het product staan.

Wat zijn de juridische gevolgen voor Nederlandse bedrijven als ze niet voldoen aan de UKCA-normen bij export naar het Verenigd Koninkrijk?

Producten zonder juiste UKCA-markering komen het VK niet in. Britse autoriteiten weigeren of halen zulke producten uit de handel.

Je loopt direct financieel risico en alles loopt vertraging op. Bedrijven kunnen aansprakelijk worden gesteld voor schade door niet-conforme producten.

Verzekeringen dekken claims soms niet als je niet aan de wettelijke eisen voldoet. Juridische procedures in het VK kunnen flink in de papieren lopen.

Reputatieschade ligt op de loer. Klanten verliezen snel vertrouwen als leveranciers de regels overtreden.

Nieuwe contracten sluiten wordt dan lastig. Herhaalde overtredingen zorgen voor strengere controles door douane en markttoezicht.

Toekomstige zendingen lopen zo nóg meer vertraging op.

Welke specifieke documentatie is vereist voor Nederlandse fabrikanten om producten onder de UKCA-markering uit te voeren?

Je moet een UK-conformiteitsverklaring opstellen in het Engels. Dit document vervangt de EU-conformiteitsverklaring voor de Britse markt.

Het bevat vergelijkbare informatie, maar verwijst naar Britse regelgeving. Het technische dossier moet beschikbaar zijn in het Engels of vertaald zijn.

Meestal kun je het CE-dossier hergebruiken. Zijn third-party certificaten nodig? Dan heb je certificaten van Britse erkende instanties nodig.

EU-certificaten zijn niet geldig voor UKCA. Soms moet je dus een nieuwe beoordeling laten uitvoeren.

Importdocumentatie moet duidelijk maken dat het product UKCA-gemarkeerd is. Douanepapieren moeten correct ingevuld zijn voor de Britse autoriteiten.

Hoe moeten Nederlandse fabrikanten omgaan met de overgangsperiode voor het implementeren van de UKCA-markering?

De overgangsperiode voor CE-markering in het VK loopt tot 1 januari 2023. Tot die datum mag je CE-gemarkeerde producten verkopen, als de eisen identiek zijn.

Dit geeft wat extra tijd om aanpassingen te doen. Je kunt nu al beginnen met UKCA-markering, ook tijdens de overgangsperiode.

Beide markeringen mogen tijdelijk tegelijk op het product staan. Zo voorkom je problemen na de deadline.

Analyseer je productportfolio en stel prioriteiten. Complexere producten vragen meer voorbereidingstijd.

Train je personeel in de nieuwe procedures. Breng leveranciers en partners op de hoogte van alle wijzigingen.

Met welke deadlines moeten Nederlandse exporteurs rekening houden bij de overstap van CE- naar UKCA-markering voor hun producten?

De hoofddeadline voor UKCA-markering stond eerst op 1 januari 2022. Later hebben ze die verschoven naar 1 januari 2023 voor de meeste producten.

Na die datum is CE-markering niet meer genoeg.

Sommige productgroepen hebben weer andere deadlines. Denk aan medische hulpmiddelen of bouwproducten—die volgen soms hun eigen tijdlijn.

Nederlandse fabrikanten moeten dus echt goed hun eigen sectorregelgeving checken.