Gepubliceerd op 12 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Tegen de tenuitvoerlegging van een vonnis kunt u vooral iets doen via een rechtsmiddel tegen het vonnis zelf (verzet, hoger beroep of cassatie) of via een executiegeschil in kort geding (artikel 438 Rv). De rechter schorst de executie alleen in uitzonderlijke gevallen: het vonnis moet een duidelijke misslag bevatten, of er moeten na het vonnis nieuwe feiten zijn die executie onaanvaardbaar maken.
Welke route openstaat, hangt af van het soort vonnis, of het uitvoerbaar bij voorraad is verklaard en of er nog een rechtsmiddel loopt. Hieronder leest u de mogelijkheden en de termijnen.
Inhoudsopgave
Wanneer mag een schuldeiser een vonnis uitvoeren?
Een schuldeiser mag een vonnis pas uitvoeren als het eerst door een deurwaarder aan u is betekend (artikel 430 lid 3 Rv). Het vonnis is de executoriale titel; zonder betekening is beslag of ontruiming niet toegestaan.
Is het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan mag de schuldeiser het uitvoeren, ook als u in hoger beroep gaat. Dat is in de praktijk bij de meeste vonnissen het geval. Een vonnis kan tot twintig jaar na de uitspraak worden uitgevoerd (artikel 3:324 BW).
Kunt u verzet instellen tegen een verstekvonnis?
Ja, bent u niet in de procedure verschenen, dan kunt u verzet instellen bij dezelfde rechter. De termijn is vier weken na betekening van het vonnis aan u persoonlijk, na een daad waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of na de eerste executiemaatregel (artikel 143 Rv).
In de verzetprocedure wordt de zaak opnieuw behandeld en kunt u uw verweer alsnog voeren. Is het verstekvonnis uitvoerbaar bij voorraad, dan schorst het verzet de executie niet vanzelf.
Wat bereikt u met hoger beroep of cassatie?
Hoger beroep stelt u in binnen drie maanden na de uitspraak (artikel 339 Rv); in kantonzaken alleen als de vordering hoger is dan 1.750 euro (artikel 332 Rv). Cassatie bij de Hoge Raad kan ook binnen drie maanden (artikel 402 Rv).
Zolang een vonnis uitvoerbaar bij voorraad is, gaat de executie gewoon door. In hoger beroep kunt u het hof daarom in een apart incident vragen de uitvoerbaarheid bij voorraad te schorsen (artikel 351 Rv).
Wanneer schorst de rechter de executie hangende hoger beroep?
De rechter weegt de belangen af: uw belang bij behoud van de bestaande situatie moet zwaarder wegen dan het belang van de schuldeiser bij directe executie. Uw kans van slagen in hoger beroep telt daarbij in de regel niet mee.
Dat volgt uit het arrest van de Hoge Raad van 20 december 2019 (ECLI:NL:HR:2019:2026). Volgens dat arrest geldt dezelfde maatstaf in een kort geding zolang een rechtsmiddel openstaat. Heeft de eerste rechter al gemotiveerd beslist over de uitvoerbaarheid bij voorraad, dan moet u zich beroepen op een kennelijke misslag of op nieuwe feiten na het vonnis.
Wat is een executiegeschil in kort geding?
In een executiegeschil vraagt u de voorzieningenrechter de executie te verbieden of te schorsen (artikel 438 Rv). Dat kan ook als tegen het vonnis geen rechtsmiddel meer openstaat.
Na een onherroepelijk vonnis is de maatstaf streng: de executie moet misbruik van bevoegdheid opleveren (artikel 3:13 BW). Dat is bijvoorbeeld zo als het vonnis berust op een juridische of feitelijke misslag, of als na het vonnis feiten zijn voorgevallen waardoor executie klaarblijkelijk onaanvaardbaar is, zoals een betaling die al is gedaan. Een herhaling van verweren die de rechter al heeft verworpen, is niet genoeg. De rechter kan aan een schorsing ook voorwaarden verbinden, zoals zekerheidstelling.
Wat kunt u doen tegen een beslag?
Bij beslag op uw loon of uitkering moet de deurwaarder een beslagvrije voet in acht nemen, zodat u genoeg overhoudt om van te leven (artikel 475b e.v. Rv). Klopt de berekening niet, geef dan uw gegevens door aan de deurwaarder.
Een conservatoir beslag, dat vóór of tijdens de procedure is gelegd, kunt u laten opheffen in kort geding (artikel 705 Rv). Is een derde eigenaar van de spullen waarop beslag is gelegd, dan kan die derde zich daartegen verzetten in een executiegeschil. Bij een dwangsom kunt u de rechter vragen de dwangsom op te heffen of te verminderen als nakoming onmogelijk is geworden (artikel 611d Rv).
Waar let u als schuldenaar op?
- Noteer de datum van betekening; de termijnen voor verzet (vier weken) en hoger beroep (drie maanden) lopen.
- Controleer of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.
- Verzamel bewijs van nieuwe feiten na het vonnis, zoals betalingen of afspraken met de schuldeiser.
- Controleer de beslagvrije voet bij loonbeslag.
Waar let u als schuldeiser op?
- Laat het vonnis eerst betekenen voordat u executeert (artikel 430 Rv).
- Weeg het risico af als het vonnis in hoger beroep wordt vernietigd; u moet dan terugbetalen en mogelijk schade vergoeden.
- Houd rekening met de twintigjarige termijn (artikel 3:324 BW) en de kortere verjaring van rente.
- Reageer tijdig op een incident tot schorsing en onderbouw uw belang bij directe executie.
Wat kunnen wij voor u doen bij executie van een vonnis?
Ons team civiel recht staat schuldenaren en schuldeisers bij als een vonnis wordt uitgevoerd. Wij doen onder meer het volgende:
- Wij controleren of de betekening en de executie aan de regels van artikel 430 Rv voldoen.
- Wij stellen verzet in tegen een verstekvonnis binnen vier weken (artikel 143 Rv).
- Wij stellen hoger beroep in en vragen in een incident schorsing van de uitvoerbaarheid bij voorraad (artikel 351 Rv).
- Wij voeren een executiegeschil in kort geding (artikel 438 Rv).
- Wij beoordelen de beslagvrije voet en de opheffing van beslag of dwangsom.
Samengevat
- Executie mag pas na betekening van het vonnis.
- Tegen het vonnis zelf staan verzet, hoger beroep en cassatie open, elk met een eigen termijn.
- Schorsing hangende een rechtsmiddel vraagt een belangenafweging; de kans van slagen telt in de regel niet mee (HR 20 december 2019).
- Na een onherroepelijk vonnis schorst de rechter alleen bij misbruik van bevoegdheid.
Veelgestelde vragen
Schorst hoger beroep de executie?
Alleen als het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad is. Bij de meeste vonnissen is dat wel zo en moet u schorsing apart vragen.
Hoe snel kan een executiegeschil worden behandeld?
Een kort geding kan binnen enkele weken en bij spoed binnen enkele dagen dienen. Hoe snel, hangt af van de rechtbank en de spoed.
Wat gebeurt er als het vonnis later wordt vernietigd?
Dan moet de schuldeiser u terugbetalen wat hij heeft ontvangen. Soms moet hij ook schade vergoeden die door de executie is ontstaan.
Kan ik een betalingsregeling afspreken met de deurwaarder?
Ja, dat kan in overleg met de deurwaarder en de schuldeiser. Leg de afspraak schriftelijk vast.
