Gepubliceerd op 12 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Tegen de tenuitvoerlegging van een vonnis kunt u vooral iets doen via een rechtsmiddel tegen het vonnis zelf (verzet, hoger beroep of cassatie) of via een executiegeschil in kort geding (artikel 438 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). De rechter schorst de executie alleen in uitzonderlijke gevallen: na een belangenafweging zolang er nog een rechtsmiddel loopt, en alleen bij misbruik van bevoegdheid als het vonnis onherroepelijk is.
Welke route openstaat, hangt af van het soort vonnis, of het uitvoerbaar bij voorraad is verklaard en of er nog een rechtsmiddel loopt. Hieronder leest u de mogelijkheden, de termijnen en hoe de Hoge Raad en de rechtbank Gelderland over schorsing oordeelden.
Inhoudsopgave
Wanneer mag een schuldeiser een vonnis uitvoeren?
Een schuldeiser mag een vonnis pas uitvoeren als het eerst door een deurwaarder aan u is betekend (artikel 430 lid 3 Rv). Het vonnis is de executoriale titel. Zonder betekening is beslag of ontruiming niet toegestaan.
Is het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan mag de schuldeiser het uitvoeren, ook als u in hoger beroep gaat. Dat is in de praktijk bij de meeste vonnissen het geval. Een vonnis kan tot twintig jaar na de uitspraak worden uitgevoerd (artikel 3:324 BW).
Welke rechtsmiddelen en termijnen zijn er?
Elk rechtsmiddel heeft een eigen termijn. Mist u die, dan is het vonnis voor u definitief.
| Rechtsmiddel | Wanneer | Termijn | Wetsartikel |
|---|---|---|---|
| Verzet | U bent niet verschenen (verstekvonnis) | Vier weken na betekening aan u persoonlijk, na een daad van bekendheid of na de eerste executiemaatregel | Art. 143 Rv |
| Hoger beroep | U bent het niet eens met het vonnis; in kantonzaken alleen bij een vordering boven 1.750 euro | Drie maanden na de uitspraak | Art. 339 en 332 Rv |
| Cassatie | Tegen een arrest van het hof, alleen over rechtsvragen en motivering | Drie maanden na de uitspraak | Art. 402 Rv |
| Executiegeschil | De executie zelf is onrechtmatig | Geen vaste termijn, zolang de executie loopt | Art. 438 Rv |
Kunt u verzet instellen tegen een verstekvonnis?
Ja. Bent u niet in de procedure verschenen, dan kunt u verzet instellen bij dezelfde rechter. De termijn is vier weken na betekening van het vonnis aan u persoonlijk, na een daad waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of na de eerste executiemaatregel (artikel 143 Rv).
In de verzetprocedure wordt de zaak opnieuw behandeld en kunt u uw verweer alsnog voeren. Is het verstekvonnis uitvoerbaar bij voorraad, dan schorst het verzet de executie niet vanzelf.
Wat bereikt u met hoger beroep of cassatie?
Hoger beroep stelt u in binnen drie maanden na de uitspraak (artikel 339 Rv); in kantonzaken alleen als de vordering hoger is dan 1.750 euro (artikel 332 Rv). Cassatie bij de Hoge Raad kan ook binnen drie maanden (artikel 402 Rv).
Zolang een vonnis uitvoerbaar bij voorraad is, gaat de executie gewoon door. In hoger beroep kunt u het hof daarom in een apart incident vragen de uitvoerbaarheid bij voorraad te schorsen (artikel 351 Rv).
Wanneer schorst de rechter de executie zolang een rechtsmiddel loopt?
De maatstaf staat in het arrest van de Hoge Raad van 20 december 2019, over de ontruiming van een hotel-restaurant. Uitgangspunt is dat een veroordeling uitvoerbaar blijft. De rechter weegt af of uw belang bij behoud van de bestaande situatie zwaarder weegt dan het belang van de schuldeiser bij directe executie. Uw kans van slagen in hoger beroep blijft daarbij in beginsel buiten beschouwing.
Een uitzondering is een kennelijke misslag in het vonnis. Heeft de eerste rechter de uitvoerbaarheid bij voorraad al gemotiveerd, dan moet u bovendien feiten aanvoeren die zich pas na het vonnis hebben voorgedaan. Volgens hetzelfde arrest geldt deze maatstaf ook in een kort geding, zolang een rechtsmiddel openstaat of loopt.
Wat is een executiegeschil in kort geding?
In een executiegeschil vraagt u de voorzieningenrechter de executie te verbieden of te schorsen (artikel 438 Rv). Dat kan ook als tegen het vonnis geen rechtsmiddel meer openstaat.
Na een onherroepelijk vonnis is de maatstaf streng: de executie moet misbruik van bevoegdheid opleveren (artikel 3:13 BW). Dat kan zo zijn als het vonnis berust op een kennelijke juridische of feitelijke misslag, of als na het vonnis feiten zijn voorgevallen waardoor executie onaanvaardbaar is, zoals een betaling die al is gedaan. Een herhaling van verweren die de rechter al heeft verworpen, is niet genoeg. De rechter kan aan een schorsing ook voorwaarden verbinden, zoals zekerheidstelling.
Hoe streng die toets is, blijkt uit een kort geding bij de rechtbank Gelderland van 22 juli 2026. De eiseres wilde de inning van een verbeurde dwangsom van 25.000 euro stoppen. De voorzieningenrechter stelde vast dat zij het eerdere vonnis op meerdere punten niet was nagekomen. Er was geen kennelijke misslag en geen noodtoestand, dus geen misbruik van executiebevoegdheid. Ook matiging van de dwangsom werd afgewezen.
Wat kunt u doen tegen een beslag?
Bij beslag op uw loon of uitkering moet de deurwaarder een beslagvrije voet in acht nemen, zodat u genoeg overhoudt om van te leven (artikel 475b en volgende Rv). De wet stelt een maximum aan die voet (artikel 475da Rv). De werkelijke beslagvrije voet hangt af van uw inkomen en situatie en kan lager zijn.
| Huishouden | Maximale beslagvrije voet per 1 januari 2026 | Per 1 juli 2026 |
|---|---|---|
| Alleenstaand zonder kinderen | € 2.191,42 | € 2.208,48 |
| Alleenstaande ouder | € 2.526,69 | € 2.543,75 |
| Gehuwd of samenwonend zonder kinderen | € 2.881,41 | € 2.905,79 |
| Gehuwd of samenwonend met kinderen | € 3.155,31 | € 3.179,68 |
Bron: Rijksoverheid, beslagvrije voet controleren. Klopt de berekening niet, geef dan uw gegevens door aan de deurwaarder.
Een conservatoir beslag, dat vóór of tijdens de procedure is gelegd, kunt u laten opheffen in kort geding (artikel 705 Rv). Is een derde eigenaar van de spullen waarop beslag is gelegd, dan kan die derde zich daartegen verzetten in een executiegeschil. Bij een dwangsom kunt u de rechter vragen de dwangsom op te heffen, op te schorten of te verminderen als u in de onmogelijkheid verkeert om te voldoen (artikel 611d Rv).
Wat doet u als schuldenaar zodra het vonnis is betekend?
- Noteer de datum van betekening: de termijnen voor verzet (vier weken) en hoger beroep (drie maanden) lopen.
- Controleer of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.
- Verzamel bewijs van nieuwe feiten na het vonnis, zoals betalingen of afspraken met de schuldeiser.
- Controleer de beslagvrije voet bij loonbeslag.
Wat weegt u als schuldeiser af voordat u executeert?
- Laat het vonnis eerst betekenen voordat u executeert (artikel 430 Rv).
- Weeg het risico af dat het vonnis in hoger beroep wordt vernietigd. U moet dan terugbetalen en mogelijk schade vergoeden.
- Houd rekening met de twintigjarige termijn (artikel 3:324 BW) en de kortere verjaring van rente.
- Reageer tijdig op een incident tot schorsing en onderbouw uw belang bij directe executie.
Wat kunnen wij doen bij executie van een vonnis?
Ons team civiel recht staat schuldenaren en schuldeisers bij als een vonnis wordt uitgevoerd.
- Wij controleren of de betekening en de executie aan de regels van artikel 430 Rv voldoen.
- Wij stellen verzet in tegen een verstekvonnis binnen vier weken (artikel 143 Rv).
- Wij stellen hoger beroep in en vragen in een incident schorsing van de uitvoerbaarheid bij voorraad (artikel 351 Rv).
- Wij voeren een executiegeschil in kort geding (artikel 438 Rv).
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als het vonnis later wordt vernietigd?
Dan moet de schuldeiser u terugbetalen wat hij heeft ontvangen. Soms moet hij ook schade vergoeden die door de executie is ontstaan.
Kan ik een betalingsregeling afspreken met de deurwaarder?
Ja, dat kan in overleg met de deurwaarder en de schuldeiser. Leg de afspraak schriftelijk vast, zodat u later kunt aantonen wat is afgesproken.