Gepubliceerd op 27 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 september 2026
De kosten van een familierechtadvocaat bestaan in de praktijk uit drie delen: het honorarium van de advocaat, de btw daarover, en de kosten van derden zoals het griffierecht van de rechtbank en een eventuele deurwaarder. Wat u uiteindelijk betaalt, hangt vooral af van de vraag of partijen het eens worden of dat er geprocedeerd moet worden. Law & More werkt op betalende basis en neemt geen zaken aan op toevoegingsbasis, dus niet pro deo.
In dit artikel leest u wat de wettelijke hoofdregels zijn rondom de kosten van een familierechtadvocaat, welke uitzonderingen gelden en welke stappen u kunt nemen.
Inhoudsopgave
De hoofdregel: proceskosten worden vaak gecompenseerd
In familierechtelijke procedures worden de proceskosten vaak gecompenseerd. Dat betekent doorgaans dat iedere partij de eigen kosten draagt. De rechter kan daarvan afwijken wanneer de omstandigheden van het geval daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld wanneer een partij de procedure onnodig heeft gerekt of volstrekt onnodig heeft gemaakt. Proceskosten zijn overigens niet hetzelfde als de buitengerechtelijke advocaatkosten die partijen voorafgaand aan of los van een procedure maken: ook wanneer de rechter een proceskostenveroordeling uitspreekt, volgt daaruit niet automatisch dat alle werkelijk gemaakte advocaatkosten worden vergoed.
Voor u betekent dat twee dingen. U kunt de proceskosten niet zonder meer op de andere partij afwentelen door simpelweg te winnen. En u hebt zelf invloed op de hoogte van uw advocaatkosten: hoe meer punten in onderling overleg worden opgelost, hoe minder tijd er in de zaak gaat zitten.
Waaruit de kosten bestaan
Het honorarium van de advocaat
Het grootste deel van de kosten is de tijd van de advocaat. Een advocaat hoort vóór de start het tariefmodel, de omvang van de opdracht en de risico’s te bespreken, en te werken met een plan van aanpak en tussentijdse terugkoppeling over het verbruik.
In de praktijk komen drie vormen voor. Bij een uurtarief betaalt u de werkelijk bestede tijd, gespecificeerd per verrichting; dat past bij zaken met open eindjes of bij een procedure waarvan de loop nog niet vaststaat. Bij een vaste prijs weet u het bedrag vooraf; dat past bij een afgebakend onderdeel, zoals het opstellen van een echtscheidingsconvenant of een ouderschapsplan. Een gemengde afspraak combineert die twee: een vaste prijs voor de afgebakende delen en uurwerk voor wat onvoorzien is.
Een uurtarief zegt op zichzelf nog niet wat een zaak uiteindelijk kost. Daarvoor zijn ook het aantal te verwachten uren, het aantal proceshandelingen, het aantal overlegmomenten en de vraag welke werkzaamheden wel en niet binnen de opdracht vallen van belang.
Daarnaast wordt vaak met een voorschot gewerkt, dat periodiek wordt verrekend. Dat is geen extra kostenpost maar een manier om verrassingen te voorkomen. Een voorschot moet worden onderscheiden van een kostenbegroting: het voorschot is een vooruitbetaling op nog te verrichten werk, geen vaste raming van de totale kosten. Wordt een zaak omvangrijker dan aanvankelijk verwacht, dan kunnen de periodieke declaraties het al verrichte werk in de aanvankelijke inschatting overstijgen.
De kosten van derden
Naast het honorarium loopt een aantal kosten buiten de advocaat om. De rechtbank heft griffierecht bij de start van een procedure. In sommige procedures moet een processtuk aan de andere partij worden betekend; of dat nodig is, hangt af van de procedure en de wijze waarop de zaak aanhangig wordt gemaakt. Vindt betekening door een deurwaarder plaats, dan brengt deze daarvoor kosten in rekening. Verder kunnen er kosten zijn voor uittreksels uit de registers van de burgerlijke stand, voor vertalingen, legalisaties en andere buitenlandse proceshandelingen bij een internationale zaak, en voor een deskundige, bijvoorbeeld een taxateur bij een woning of een bedrijfswaardering bij een onderneming.
Deze bedragen worden periodiek aangepast. De actuele tarieven worden in de opdrachtbevestiging genoemd, zodat u ze zwart op wit hebt voordat de procedure begint.
Gesubsidieerde rechtsbijstand: wij werken niet op toevoegingsbasis
Law & More neemt geen zaken aan op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand. Wij werken uitsluitend op betalende basis, met een uurtarief of een vaste prijsafspraak. Zoekt u een advocaat die op toevoegingsbasis werkt, dan kunt u daarvoor beter direct bij een kantoor terecht dat zich daarop heeft ingericht; dan verliest u geen tijd bij ons.
Voor de volledigheid, zodat u weet waar u aan toe bent als u die weg wel wilt gaan. Gesubsidieerde rechtsbijstand, in het dagelijks taalgebruik pro deo, is niet kosteloos: wie een toevoeging krijgt, betaalt zelf een eigen bijdrage. De Raad voor Rechtsbijstand beslist over de aanvraag, op basis van uw inkomen en vermogen in een eerder jaar, het zogenoemde peiljaar. Is uw inkomen sindsdien flink gedaald, dan kunt u om een herberekening vragen. De grenzen en de eigen bijdragen worden jaarlijks per 1 januari aangepast. En een toevoeging is niet in alle zaken mogelijk: bij zaken met een financieel belang kan de Raad de aanvraag afwijzen omdat u de kosten uit dat belang kunt voldoen. Voor een advocaat die op toevoegingsbasis werkt, kunt u zoeken via de Raad voor Rechtsbijstand of langsgaan bij het Juridisch Loket.
Bij het eerste gesprek hoort u van ons wat uw zaak bij ons naar verwachting gaat kosten, zodat u die afweging zelf kunt maken.
Wat de hoogte van de kosten bepaalt
De belangrijkste factor is niet het onderwerp maar de verhouding tussen partijen. Een echtscheiding waarbij beiden het eens zijn over de kinderen, het huis en de verdeling, kost een fractie van een zaak waarin over elk onderdeel afzonderlijk wordt gestreden.
Daarnaast wegen mee: het aantal onderdelen dat geregeld moet worden, de vraag of er een onderneming, een eigen woning of een pensioen in het spel is, of er een grensoverschrijdend element is, en of er tussentijds voorlopige voorzieningen nodig zijn, bijvoorbeeld over het gebruik van de woning of een voorlopige bijdrage. Bij een grensoverschrijdend element gaat het niet alleen om de internationale bevoegdheid en het toepasselijke recht: ook de erkenning en tenuitvoerlegging van een beslissing in een ander land, en de kosten van buitenlandse advocaten, vertalingen en betekening, kunnen de zaak complexer en duurder maken.
Ook de vorm van het traject maakt verschil. Mediation of een overlegscheiding vraagt doorgaans minder tijd dan een procedure op tegenspraak, maar veronderstelt wel dat beide partijen bereid zijn afspraken te maken.
Toegang tot de rechter en betaalbaarheid
Kosten mogen de gang naar de rechter niet in de praktijk onmogelijk maken. De wetgever kent daarvoor twee voorzieningen die los van elkaar staan: de gesubsidieerde rechtsbijstand, die het honorarium van de advocaat betreft en waarvoor u bij een kantoor met toevoegingen moet zijn, en het verlaagde griffierecht, dat de kosten van de rechtbank betreft en dat ook geldt wanneer u een betalende advocaat hebt.
Voor het verlaagde griffierecht geldt dat de rechtbank een lager tarief in rekening brengt bij een inkomen onder de wettelijke grens. Daarvoor is een inkomensverklaring van de Raad voor Rechtsbijstand nodig, die tijdig bij de rechtbank moet worden ingediend; een aanvraag na de betaling van het gewone tarief helpt niet meer.
Praktisch betekent dit dat het verstandig is om aan het begin van de zaak te bespreken welke kosten te verwachten zijn, of het verlaagde griffierecht van toepassing kan zijn, en welke procedurele stappen werkelijk nodig zijn.
Zo houdt u de kosten beheersbaar
Kom naar het eerste gesprek met uw stukken op orde. Dat scheelt tijd die anders aan het verzamelen van gegevens opgaat. Denk aan de aktes van geboorte en huwelijk of geregistreerd partnerschap, huwelijkse voorwaarden, de laatste aangiften en aanslagen, jaaropgaven, een overzicht van bezittingen en schulden, gegevens over pensioen en de hypotheek, en bij kinderen de bestaande afspraken over de zorgverdeling.
Bepaal vooraf wat voor u werkelijk belangrijk is en waar u ruimte ziet. Onderhandelen kost minder dan procederen. Duidelijke en uitvoerbare afspraken kunnen latere discussies en nieuwe procedures helpen voorkomen.
Maak afspraken over de vorm van de communicatie. Verzamel vragen zoveel mogelijk in plaats van ze los te stellen, en spreek af wanneer u een terugkoppeling ontvangt.
Vraag om een tussentijds overzicht van het verbruik en om een bijgestelde inschatting zodra de zaak een andere wending neemt. Zo kunt u tijdig kiezen: doorgaan, versmallen of een schikking zoeken.
Leg de afspraken die u maakt goed vast. Een afspraak die later opnieuw ter discussie komt, is duurder dan een afspraak die de eerste keer goed op papier staat. Een onderhandse afspraak kan bindend zijn tussen partijen, maar biedt niet zonder meer de mogelijkheid tot gedwongen tenuitvoerlegging; voor het afdwingen van alimentatie is daarvoor doorgaans een executoriale titel nodig, zoals wij toelichten op onze pagina over het berekenen van kinderalimentatie.
Veelgestelde vragen
Moet mijn ex-partner mijn advocaatkosten betalen?
In de meeste gevallen niet. De proceskosten worden in familiezaken vaak gecompenseerd, wat betekent dat iedere partij de eigen kosten draagt. Alleen bij bijzondere omstandigheden kan de rechter daarvan afwijken en een partij in de proceskosten verwijzen. Ook dan gaat het om de proceskosten en niet automatisch om alle werkelijk gemaakte advocaatkosten.
Kan ik een familierechtadvocaat inschakelen zonder direct te procederen?
Ja. Een groot deel van het werk in familiezaken gaat om advies, onderhandeling en het vastleggen van afspraken. Een procedure is een middel en geen beginpunt; vaak is een enkel adviesgesprek al voldoende om te weten waar u staat.
Wat kost een echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek?
Bij een gemeenschappelijk verzoek werken beide partijen mee en is er één verzoekschrift, wat het traject korter en daarmee goedkoper maakt. Er is dan geen betekening door een deurwaarder nodig. De precieze kosten hangen af van het aantal onderdelen dat u wilt regelen; bij het eerste gesprek kan daarvoor een inschatting worden gegeven.
Werkt Law & More op toevoegingsbasis, dus pro deo?
Nee. Wij nemen geen zaken aan op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand en werken uitsluitend op betalende basis. Of u zelf in aanmerking zou komen, hangt af van uw inkomen en vermogen in het peiljaar en van het soort zaak; de Raad voor Rechtsbijstand beslist daarover. Zoekt u een advocaat die op toevoegingsbasis werkt, dan kunt u die vinden via de Raad voor Rechtsbijstand of via het Juridisch Loket.
Krijg ik van tevoren te horen wat het gaat kosten?
U ontvangt vóór de start een opdrachtbevestiging met het tariefmodel, de omvang van de opdracht en de kosten van derden die te voorzien zijn. Bij een afgebakend onderdeel kan een vaste prijs worden afgesproken. Loopt de zaak anders dan verwacht, dan hoort u dat, met een bijgestelde inschatting.
Advocaat familierecht in Eindhoven en Amsterdam
Law & More staat cliënten bij in echtscheidingen, alimentatiekwesties, gezag en omgang, en de afwikkeling van vermogen na een relatie. Wij bespreken bij het eerste gesprek zowel de inhoud als de kosten en leggen de afspraken vast voordat we beginnen. Wij werken op betalende basis en niet op toevoegingsbasis. Onze advocaten werken vanuit Eindhoven en Amsterdam en staan cliënten in heel Nederland bij. Neem gerust contact met ons op voor een eerste beoordeling van uw situatie.
Wilt u eerst weten wat er inhoudelijk speelt in uw zaak, kijk dan op onze pagina over de familierecht advocaat voor het rechtsgebied in de volle breedte, op onze pagina over de scheidingsadvocaat voor de echtscheidingsprocedure, of op onze pagina over alimentatie voor de berekening en de duur van een bijdrage.
Laatste inhoudelijke controle: 18 augustus 2026. Deze tekst geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over een concrete situatie. Tarieven van derden, inkomensgrenzen, eigen bijdragen en griffierechten kunnen wijzigen. Law & More werkt op betalende basis en neemt geen zaken aan op toevoegingsbasis.
