Gepubliceerd op 21 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026
Volgens artikel 15 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) mag u bij elke organisatie opvragen of zij persoonsgegevens over u verwerkt, en zo ja welke, waarvoor en met wie zij die deelt. De organisatie moet binnen één maand antwoorden en u een eerste kopie gratis geven; zij mag alleen weigeren of beperken als de rechten van anderen worden geschaad of als een wettelijke uitzondering geldt.
Het inzagerecht is breder dan veel mensen denken. Het geldt voor bedrijven, werkgevers, zorgverleners en overheidsinstanties. Hieronder leest u wat u precies mag inzien, hoe u een verzoek doet en wat u doet als de organisatie niet of onvolledig reageert.
Inhoudsopgave
Wat geeft artikel 15 AVG u?
U hebt recht op bevestiging of er gegevens over u worden verwerkt, op inzage in die gegevens en op een kopie. Daarnaast moet de organisatie u een reeks aanvullende inlichtingen geven.
Die inlichtingen zijn volgens artikel 15 lid 1 AVG:
- de doeleinden van de verwerking;
- de soorten persoonsgegevens die worden verwerkt;
- de ontvangers aan wie de gegevens zijn of worden verstrekt, met name in landen buiten de EU;
- hoe lang de gegevens worden bewaard, of de criteria om die termijn te bepalen;
- uw recht op rectificatie, wissing, beperking en bezwaar, en uw recht om een klacht in te dienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens;
- de bron van de gegevens, als die niet bij u zelf zijn verzameld;
- het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming, waaronder profilering, met nuttige informatie over de onderliggende logica.
Worden gegevens naar een land buiten de EU doorgegeven, dan hebt u ook recht op informatie over de waarborgen die daarvoor gelden. Het inzagerecht is de basis voor uw andere privacyrechten: pas als u weet wat er over u wordt verwerkt, kunt u fouten laten corrigeren of gegevens laten verwijderen.
Welke gegevens vallen onder het inzagerecht?
Het inzagerecht geldt voor alle persoonsgegevens: alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare persoon. Dat begrip is ruim en omvat meer dan naam, adres en klantnummer.
Ook e-mails waarin u wordt besproken, notities van een gesprek, beoordelingen, camerabeelden, belopnames en loggegevens kunnen persoonsgegevens zijn. Het Hof van Justitie van de EU oordeelde in de zaak Nowak (C-434/16) dat de antwoorden van een kandidaat op een examen en de aantekeningen van de examinator daarbij persoonsgegevens zijn.
Er zijn wel grenzen. In de zaak YS (C-141/12 en C-372/12) oordeelde het Hof dat een juridische analyse over iemand zelf geen persoonsgegeven is; de gegevens waarop die analyse is gebaseerd, zijn dat wel. Het inzagerecht geeft u dus recht op uw gegevens, niet op alle documenten waarin u voorkomt.
Wat houdt het recht op een kopie in?
Volgens artikel 15 lid 3 AVG krijgt u een kopie van de persoonsgegevens die worden verwerkt. In de zaak Österreichische Datenschutzbehörde (C-487/21, 4 mei 2023) oordeelde het Hof dat dit een getrouwe en begrijpelijke weergave van alle gegevens moet zijn. Soms betekent dat een kopie van (delen van) documenten, als dat nodig is om de gegevens in hun context te begrijpen.
De eerste kopie is gratis. Voor extra kopieën mag de organisatie een redelijke vergoeding vragen op basis van de administratieve kosten. Het Hof oordeelde in de zaak C-307/22 (26 oktober 2023) dat een patiënt ook een gratis eerste kopie van zijn medisch dossier krijgt als hij die wil gebruiken in een procedure tegen de arts.
Wie heeft uw gegevens ontvangen?
U mag weten aan wie uw gegevens zijn verstrekt. Volgens het Hof in de zaak Österreichische Post (C-154/21, 12 januari 2023) moet de organisatie in beginsel de concrete ontvangers noemen, en niet alleen de categorieën. Alleen als het niet mogelijk is die te identificeren of als het verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig is, mag de organisatie volstaan met categorieën.
Hoe doet u een inzageverzoek?
U stuurt het verzoek bij voorkeur schriftelijk, per e-mail of brief, naar de organisatie of haar functionaris voor gegevensbescherming. Er is geen vast formulier en u hoeft niet uit te leggen waarom u inzage wilt.
Vermeld in het verzoek uw naam en contactgegevens, en gegevens waarmee de organisatie u kan vinden, zoals een klant- of personeelsnummer. Schrijf dat u een verzoek doet op grond van artikel 15 AVG. Vraag om de gegevens zelf, een kopie en de aanvullende inlichtingen uit artikel 15 lid 1.
U mag om alle gegevens vragen. Verwerkt de organisatie veel gegevens over u, dan kan zij u vragen om aan te geven op welke informatie of welke periode uw verzoek betrekking heeft. Dat mag uw recht niet beperken, maar een gericht verzoek levert vaak sneller een bruikbaar antwoord op. Bewaar een kopie van uw verzoek en noteer de datum van verzending.
Mag de organisatie om identificatie vragen?
Heeft de organisatie redelijke twijfel over uw identiteit, dan mag zij om aanvullende informatie vragen (artikel 12 lid 6 AVG). Zij mag niet meer vragen dan nodig. Een kopie van uw paspoort is lang niet altijd nodig; stuurt u er toch een, maak dan uw foto en burgerservicenummer onleesbaar.
Hoe snel moet de organisatie reageren?
De organisatie moet zonder onnodige vertraging en uiterlijk binnen één maand na ontvangst reageren (artikel 12 lid 3 AVG). Bij complexe of veel verzoeken mag zij die termijn met twee maanden verlengen, maar dat moet zij u binnen de eerste maand laten weten, met de reden.
Reageert de organisatie niet, dan moet zij u binnen een maand laten weten waarom niet en dat u een klacht kunt indienen of naar de rechter kunt stappen. Stilte is dus geen geldig antwoord.
Wanneer mag een organisatie inzage weigeren?
Het inzagerecht is niet absoluut. Een organisatie mag inzage beperken of weigeren als de kopie de rechten en vrijheden van anderen schaadt, als het verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig is, of als een wettelijke uitzondering geldt.
Wanneer gaan de rechten van anderen voor?
Volgens artikel 15 lid 4 AVG mag het recht op een kopie de rechten van anderen niet aantasten. Denk aan de privacy van collega’s of getuigen, of aan bedrijfsgeheimen. Dat leidt meestal niet tot een volledige weigering. De organisatie moet dan gegevens van anderen onleesbaar maken en de rest wel verstrekken.
Wanneer is een verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig?
Volgens artikel 12 lid 5 AVG mag de organisatie een verzoek weigeren of een redelijke vergoeding vragen als het verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig is, bijvoorbeeld omdat het steeds wordt herhaald. De organisatie moet dat aantonen. Dat u de gegevens wilt gebruiken in een geschil, is op zichzelf geen reden om te weigeren.
Welke wettelijke uitzonderingen gelden er?
Artikel 23 AVG laat lidstaten toe het inzagerecht te beperken, bijvoorbeeld voor de opsporing van strafbare feiten of ter bescherming van anderen. Nederland heeft die ruimte ingevuld in artikel 41 van de Uitvoeringswet AVG. De organisatie moet per geval motiveren waarom zo’n uitzondering van toepassing is.
Kunt u ook inzage vragen bij uw werkgever?
Ja, ook als werknemer kunt u een inzageverzoek doen bij uw werkgever. Dat gebeurt vaak bij een arbeidsconflict, bijvoorbeeld om te zien wat er over u is vastgelegd in het personeelsdossier, in e-mails tussen leidinggevenden of in verslagen van gesprekken.
U hebt recht op de persoonsgegevens in die stukken, niet per se op de volledige interne correspondentie. De werkgever mag gegevens van collega’s onleesbaar maken. Een inzageverzoek kan in een arbeidsconflict nuttige informatie opleveren, maar het vervangt de gewone regels van bewijs in een procedure niet. Voor de arbeidsrechtelijke kant kunt u terecht bij onze arbeidsrechtadvocaat.
Wat doet u als de organisatie niet of onvolledig reageert?
U kunt een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens of naar de rechter stappen. Bij de rechter geldt een termijn van zes weken.
Begin met een herinnering aan de organisatie, bij voorkeur gericht aan de functionaris voor gegevensbescherming. Wijs op de termijn van artikel 12 lid 3 AVG en geef concreet aan wat ontbreekt. Vaak levert dat alsnog een volledig antwoord op.
Een klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens (artikel 77 AVG) is kosteloos. De AP behandelt niet elke klacht inhoudelijk en kan niet voor u een kopie afdwingen op korte termijn. Wilt u een snelle en afdwingbare uitspraak, dan is de rechter vaak de betere weg.
Welke rechter bevoegd is, hangt af van de organisatie. Is het een bestuursorgaan, zoals een gemeente, dan geldt het antwoord op uw verzoek als een besluit (artikel 34 Uitvoeringswet AVG). U maakt dan binnen zes weken bezwaar en gaat daarna zo nodig in beroep. Is het een bedrijf of andere private organisatie, dan dient u volgens artikel 35 Uitvoeringswet AVG binnen zes weken na het antwoord, of na het verstrijken van de termijn, een verzoekschrift in bij de rechtbank. Een advocaat is daarvoor niet verplicht.
Lijdt u schade doordat een organisatie uw gegevens onrechtmatig verwerkt, dan kunt u op grond van artikel 82 AVG schadevergoeding vorderen. Meer over uw privacyrechten leest u in ons artikel over privacywetgeving in Nederland.
Waar let u als verzoeker op?
- Vraag uitdrukkelijk om de gegevens, een kopie en de inlichtingen uit artikel 15 lid 1 AVG.
- Noteer de datum van verzending; de organisatie heeft één maand na ontvangst om te reageren (artikel 12 lid 3 AVG).
- Controleer of een verlenging binnen die eerste maand is gemeld, met een reden.
- Houd na een weigering of onvolledig antwoord de termijn van zes weken voor bezwaar of een verzoekschrift in het oog.
Waar let u als organisatie op?
- Registreer de datum van ontvangst en bewaak de termijn van één maand.
- Vraag alleen om identificatie bij redelijke twijfel over de identiteit (artikel 12 lid 6 AVG).
- Maak gegevens van anderen onleesbaar in plaats van het hele verzoek te weigeren (artikel 15 lid 4 AVG).
- Motiveer een weigering schriftelijk en wijs op de klachtmogelijkheid bij de AP en de weg naar de rechter (artikel 12 lid 4 AVG).
Wat kunnen wij voor u doen bij een inzageverzoek?
Wij staan zowel verzoekers als organisaties bij; meer over ons werk leest u op de pagina over privacyrecht.
- Wij stellen uw inzageverzoek op grond van artikel 15 AVG op, inclusief de vraag om een kopie en de inlichtingen uit lid 1.
- Wij controleren of het antwoord volledig is en of de organisatie de termijn van artikel 12 lid 3 AVG heeft gehaald.
- Wij beoordelen of een beroep op de rechten van anderen of op artikel 41 Uitvoeringswet AVG terecht is.
- Wij dienen binnen zes weken een bezwaarschrift of een verzoekschrift bij de rechtbank in (artikel 34 en 35 Uitvoeringswet AVG).
- Voor organisaties toetsen wij het conceptantwoord en bepalen wij welke gegevens van derden onleesbaar moeten worden gemaakt.
Samengevat
- Volgens artikel 15 AVG mag u opvragen welke gegevens een organisatie over u verwerkt, waarvoor, met wie zij die deelt en hoe lang zij ze bewaart.
- U krijgt een gratis eerste kopie; dat kan ook delen van documenten omvatten als dat nodig is om de gegevens te begrijpen.
- De organisatie moet binnen één maand reageren; verlenging met twee maanden is mogelijk als zij dat tijdig meldt.
- Weigeren mag alleen bij schade aan de rechten van anderen, kennelijk ongegronde of buitensporige verzoeken of een wettelijke uitzondering.
- Bij een weigering kunt u een klacht indienen bij de AP of binnen zes weken naar de rechter.
Veelgestelde vragen
Moet u uitleggen waarom u inzage wilt?
Nee. U hoeft geen reden op te geven. Ook als u de gegevens wilt gebruiken in een geschil met de organisatie, mag zij uw verzoek daarom niet weigeren.
Mag een organisatie geld vragen voor inzage?
De eerste kopie is gratis. Voor extra kopieën, of bij een kennelijk ongegrond of buitensporig verzoek, mag de organisatie een redelijke vergoeding vragen op basis van de administratieve kosten.
Hebt u recht op complete documenten?
Niet altijd. U hebt recht op een getrouwe en begrijpelijke weergave van uw persoonsgegevens. Soms betekent dat een kopie van documenten of delen daarvan, als u de gegevens anders niet in hun context kunt begrijpen.
Hoe vaak mag u een inzageverzoek doen?
De AVG noemt geen maximum. Een verzoek mag met redelijke tussenpozen worden herhaald. Worden verzoeken zo vaak herhaald dat ze buitensporig zijn, dan mag de organisatie weigeren of een vergoeding vragen.
Law & More adviseert particulieren, werknemers en organisaties over inzageverzoeken, van het opstellen van een verzoek tot een procedure bij de rechtbank. Meer over onze aanpak leest u op de pagina over privacyrecht en bij onze ICT-recht advocaten.
