Gepubliceerd op 15 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Het Europese recht op reparatie (Richtlijn (EU) 2024/1799) verplicht fabrikanten van bepaalde producten, zoals wasmachines, koelkasten, stofzuigers en smartphones, om die ook na afloop van de wettelijke garantie tegen een redelijke prijs te repareren. Ook moeten zij reserveonderdelen tegen een redelijke prijs leveren en mogen zij reparatie door onafhankelijke reparateurs niet met software- of hardwaretrucs blokkeren. Lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk 31 juli 2026 in hun wetgeving opnemen; het Nederlandse wetsvoorstel moest na goedkeuring door de ministerraad in maart 2026 nog door de Raad van State en het parlement. In dit artikel leest u wat de regels inhouden, wat ze betekenen voor consumenten en fabrikanten en hoe Nederland reparatie stimuleert.Stel: uw dure wasmachine of smartphone gaat kapot, net nadat u denkt dat de garantie voorbij is. Vroeger betekende dat vaak een kostbare reparatie of de aankoop van een nieuw apparaat. Het recht op reparatie moet dat veranderen. De regels verplichten fabrikanten om reparatie mogelijk te maken en geven consumenten meer keuze.Inhoudsopgave
Hoe maakt het recht op reparatie een einde aan de wegwerpcultuur?
Door reparatie weer een betaalbare en logische keuze te maken. De regels verleggen de nadruk van vervangen naar repareren, zodat producten langer meegaan.
Hoe krijgt de consument meer invloed?
Consumenten krijgen meer keuzevrijheid, en fabrikanten meer verantwoordelijkheid voor de hele levensduur van hun producten.De regels moeten de machtsbalans herstellen. Er is ook breed draagvlak voor. Volgens een Eurobarometer-onderzoek laat 77 procent van de EU-burgers apparaten liever repareren dan vervangen. Meer over de duurzaamheidsambities leest u in de Green Deal Monitor van PwC.Het recht op reparatie is meer dan het maken van een kapot apparaat. Het is een verschuiving naar een model waarin duurzaamheid, consumentenrechten en onafhankelijkheid voorop staan.De richtlijn vertaalt dat in concrete verplichtingen. Voor consumenten zijn dit de belangrijkste veranderingen:- Betere toegang tot reserveonderdelen: fabrikanten moeten onderdelen tegen een redelijke prijs leveren.
- Meer keuze in reparateurs: u bent niet gebonden aan de diensten van de fabrikant. Ook onafhankelijke reparateurs moeten toegang krijgen tot onderdelen en informatie.
- Geen blokkades meer: technieken waarmee software of hardware reparatie door een onafhankelijke partij verhindert, zijn in beginsel verboden.
Hoe ziet dat eruit in de praktijk?
Neem de accu van uw smartphone, die na een paar jaar merkbaar slechter wordt. Onder de nieuwe regels moet vervanging mogelijk en betaalbaar zijn.Vroeger was het vervangen van een accu vaak zo duur en ingewikkeld dat een nieuw toestel de enige logische keuze leek. Sinds 20 juni 2025 gelden Europese ecodesign-eisen voor smartphones en tablets, onder meer over repareerbaarheid, vervangbare onderdelen en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Het recht op reparatie bouwt daarop voort: de fabrikant moet reparatie aanbieden en onderdelen en informatie beschikbaar stellen. Zo kunt u zelf een reparateur kiezen of, als u handig bent, de reparatie zelf doen. Dat bespaart geld en verlengt de levensduur van uw toestel.Wat zijn de kernprincipes van het recht op reparatie?
Een reparatieplicht voor fabrikanten na de garantie, toegang tot onderdelen en informatie, en een verbod op praktijken die reparatie belemmeren.
Pijler 1: wat houdt de reparatieplicht in?
Fabrikanten van producten op een Europese lijst moeten die producten op verzoek van de consument repareren, ook na de garantie, binnen een redelijke termijn en tegen een redelijke prijs.De eerste en misschien belangrijkste verandering is een reparatieplicht voor fabrikanten. Die geldt voor producten waarvoor Europese eisen voor repareerbaarheid bestaan, zoals wasmachines, vaatwassers, koelkasten, beeldschermen, stofzuigers en smartphones. De fabrikant moet een reparatie aanbieden als het product technisch te herstellen is, ook als de wettelijke garantie voorbij is.De reparatie moet tegen een redelijke prijs gebeuren. Dat moet voorkomen dat fabrikanten met hoge reparatiekosten de consument alsnog naar een nieuw apparaat duwen. Fabrikanten moeten ook indicatieve prijzen voor gangbare reparaties publiceren.Het recht op reparatie is in de kern het recht op keuze. U bent niet overgeleverd aan de fabrikant, maar beslist zelf wie uw apparaat repareert, wanneer en tegen welke kosten.Deze plicht dwingt fabrikanten om na te denken over hun service gedurende de hele levensduur van een product, en niet alleen tijdens de garantieperiode.
Pijler 2: welke toegang tot onderdelen en informatie komt er?
Fabrikanten moeten reserveonderdelen tegen een redelijke prijs leveren en informatie over reparatie beschikbaar stellen, ook aan onafhankelijke reparateurs.Een reparatieplicht heeft weinig zin als de middelen ontbreken. Daarom moeten fabrikanten reserveonderdelen en reparatie-informatie breed beschikbaar stellen, niet alleen aan hun eigen servicecentra, maar ook aan onafhankelijke reparateurs en in bepaalde gevallen aan consumenten.Wat houdt dit concreet in?- Beschikbaarheid van reserveonderdelen: de Europese ecodesign-eisen bepalen per productgroep hoe lang onderdelen verkrijgbaar moeten blijven, afhankelijk van het product tot tien jaar na het laatste exemplaar dat op de markt is gebracht. Denk aan motoren, pompen of thermostaten.
- Toegang tot informatie: fabrikanten moeten informatie over reparatie toegankelijk maken. Zo kan een lokale vakman een reparatie net zo goed uitvoeren als de fabrikant.
Pijler 3: welke belemmerende praktijken worden verboden?
Fabrikanten mogen geen contractbepalingen, hardware- of softwaretechnieken gebruiken die reparatie belemmeren, tenzij dat gerechtvaardigd is, bijvoorbeeld om intellectueel eigendom te beschermen.De derde pijler pakt barrières aan die reparatie bewust moeilijk maken. Denk aan speciale schroeven waarvoor niemand gereedschap heeft, onderdelen die zijn vastgelijmd of blokkades in de software.Een bekend voorbeeld is parts pairing: een onderdeel, zoals een camerasensor in een smartphone, is softwarematig gekoppeld aan het oorspronkelijke toestel. Vervangt een onafhankelijke reparateur dit onderdeel, dan werkt het niet meer. Zulke technieken mogen onder de richtlijn in beginsel niet meer worden gebruikt om reparatie te verhinderen. Fabrikanten mogen ook niet weigeren een product te repareren alleen omdat het eerder door een ander is gerepareerd.U kunt het vergelijken met de automarkt: voor onderhoud kunt u naar de dealer, maar ook naar een onafhankelijke garage. Die garage heeft toegang tot onderdelen en technische informatie. Die logica wordt nu doorgetrokken naar huishoudelijke apparaten en consumentenelektronica.Wat betekent dit voor u als consument?
Meer keuze, lagere kosten en meer duidelijkheid. Kiest u binnen de garantie voor reparatie, dan wordt de garantie bovendien met twaalf maanden verlengd.De regels leveren tastbare voordelen op. De meest voor de hand liggende is kostenbesparing: in plaats van een kapot apparaat direct te vervangen, wordt betaalbare reparatie weer een reële optie.De impact gaat verder dan geld. U krijgt meer keuzevrijheid. U kunt kiezen: gaat u naar de fabrikant, naar een onafhankelijke reparateur, of probeert u het zelf met de juiste onderdelen en informatie?Die vrijheid wordt ondersteund doordat reserveonderdelen en reparatie-informatie beter beschikbaar komen. Zo kunt u de levensduur van uw apparaten echt verlengen. Een wasmachine die anders na zeven jaar zou worden afgedankt, kan met een nieuwe pomp mogelijk nog jaren mee.Wat verandert er binnen de wettelijke garantie?
De verkoper moet repareren als dat niet duurder is dan vervangen, en kiest u voor reparatie, dan krijgt u een jaar extra garantie.Naar Nederlands recht moet een product voldoen aan wat u op grond van de overeenkomst mocht verwachten (artikel 7:17 BW). Is dat niet zo, dan kunt u de verkoper om herstel of vervanging vragen. Blijkt een gebrek binnen twaalf maanden na aflevering, dan wordt vermoed dat het er bij aflevering al was. De richtlijn voegt daar twee dingen aan toe: de verkoper moet reparatie aanbieden als die niet duurder is dan vervanging, en kiest u voor reparatie, dan wordt de wettelijke garantie met twaalf maanden verlengd.Hoe verdwijnen onduidelijkheid en verborgen kosten?
Door meer informatie vooraf. Reparateurs kunnen een Europees informatieformulier voor reparatie gebruiken; als zij dat doen, zijn de genoemde voorwaarden en prijs dertig dagen bindend.Het Europese informatieformulier voor reparatie is vrijwillig, maar maakt het makkelijk om aanbiedingen te vergelijken. Fabrikanten moeten daarnaast informatie over hun reparatiediensten en indicatieve prijzen openbaar maken.Die transparantie is nodig. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwde in 2025 voor veel meldingen over onjuiste of onvolledige informatie over garantie en reparatiekosten. Meer informatie vindt u in het bericht van Techniek Nederland.De nieuwe regels dwingen fabrikanten en verkopers tot meer duidelijkheid, wat uw positie als consument versterkt.Hoe verschillen uw rechten voor en na de nieuwe regels?
De tabel hieronder zet de belangrijkste veranderingen op een rij.| Aspect | Oude situatie | Nieuwe situatie (recht op reparatie) |
|---|---|---|
| Keuze reparateur | Vaak beperkt tot de fabrikant of erkende partners, vooral na de garantie | Keuze tussen de fabrikant, een onafhankelijke reparateur of zelf repareren |
| Beschikbaarheid onderdelen | Onderdelen vaak moeilijk verkrijgbaar voor derden of erg duur | Onderdelen tegen een redelijke prijs, gedurende een per productgroep vastgestelde periode |
| Informatie | Kosten en voorwaarden vaak onduidelijk en pas achteraf bekend | Indicatieve prijzen van fabrikanten en een vrijwillig Europees informatieformulier |
| Softwareblokkades | Reparatie door derden kon worden geblokkeerd, bijvoorbeeld via parts pairing | Belemmerende technieken zijn in beginsel verboden |
| Garantie bij reparatie | Geen verlenging bij herstel | Twaalf maanden extra wettelijke garantie als u voor reparatie kiest |
| Levensduur apparaat | Kortere levensduur door slijtage en hoge reparatiekosten | Prikkel om apparaten langer te gebruiken, met minder afval en lagere kosten |
De kern van het recht op reparatie is eenvoudig: uw eigendom is echt uw eigendom. U bepaalt zelf hoe, waar en door wie het wordt onderhouden en gerepareerd.
Wat betekenen de nieuwe regels voor fabrikanten?
Zij moeten reparatiediensten aanbieden, onderdelen en informatie leveren en hun ontwerpen en bedrijfsvoering afstemmen op een lange levensduur.
Wordt ontwerpen voor reparatie de norm?
Ja, via de Europese ecodesign-eisen. Die bepalen per productgroep hoe repareerbaar een product moet zijn.De impact begint op de tekentafel. Voor productgroepen met ecodesign-eisen mogen fabrikanten geen apparaten meer ontwerpen die onnodig moeilijk te repareren zijn. Het principe heet design for repair: producten worden vanaf het eerste ontwerp gemaakt met reparatie in gedachten, zodat ze met gangbaar gereedschap uit elkaar kunnen.Dat betekent in veel gevallen het einde van het verlijmen van belangrijke onderdelen of het gebruik van afwijkende schroeven. Onderdelen zoals accu’s en schermen moeten vervangbaar zijn. Voor draagbare batterijen gelden daarnaast eisen uit de Europese batterijverordening.Deze verplichtingen vragen om investeringen in onderzoek en ontwikkeling, gericht op een lange levensduur in plaats van snelle vervanging.Welke logistieke uitdagingen zijn er?
Fabrikanten moeten reserveonderdelen jarenlang op voorraad houden en tegen een redelijke prijs leveren. Dat vraagt om planning in de hele keten.Afhankelijk van het product moeten reserveonderdelen tot tien jaar beschikbaar blijven. Dat heeft grote gevolgen voor voorraadbeheer en de hele toeleveringsketen, van motoren voor wasmachines tot printplaten voor televisies.Voor fabrikanten zit de grootste uitdaging niet in de reparatie zelf, maar in de overstap naar een model waarin de volledige levenscyclus van een product centraal staat, van ontwerp tot onderhoud, ver na de garantieperiode.De kosten van onderdelen mogen consumenten niet ontmoedigen om voor reparatie te kiezen. Dat vraagt om een slimme en kostenefficiënte inrichting van de keten.
Hoe verandert de communicatie?
Fabrikanten moeten actief informeren over hun reparatiediensten en prijzen, en reparatie-informatie toegankelijk maken.Dat is een breuk met het verleden, waarin zulke kennis vaak als bedrijfsgeheim werd afgeschermd. Fabrikanten moeten hun communicatie aanpassen en consumenten en onafhankelijke reparateurs actief informeren.De noodzakelijke aanpassingen komen neer op:- Productontwikkeling: modulaire ontwerpen en eenvoudige demontage.
- Toeleveringsketen: langdurig voorraadbeheer voor reserveonderdelen.
- Klantenservice: betaalbare en toegankelijke reparatiediensten.
- Communicatie: openheid over repareerbaarheid, informatie en te verwachten kosten.
- Contracten: voorwaarden met klanten en dealers controleren op bepalingen die reparatie belemmeren.
Hoe stimuleert Nederland de reparatie-economie?
Met het Nationaal Reparateursregister en de discussie over financiële prikkels. Lidstaten moeten volgens de richtlijn ten minste één maatregel nemen om reparatie te bevorderen.
Wat is het Nationaal Reparateursregister?
Een doorzoekbare database van professionele reparatiebedrijven, op 20 maart 2025 gelanceerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Techniek Nederland en Centraal Register Techniek.Het register pakt een groot struikelblok aan: waar vindt u een betrouwbare vakman in de buurt? Stel dat uw vaatwasser net na de garantieperiode kapotgaat. Via het register vindt u snel een geregistreerde specialist. Dat maakt de keuze voor reparatie laagdrempeliger.Bij de start stonden er honderden reparateurs in het register. Sinds 1 januari 2026 wordt het beheerd door een nieuwe stichting voor keurmerken en technische diensten. Lees meer over hoe het register de reparatie-economie een impuls geeft.Welke andere maatregelen worden besproken?
Onder meer een reparatiebonus, fiscale voordelen en steun voor lokale initiatieven. Daarover is nog niets definitief besloten.- Een reparatiebonus: een korting of subsidie als u een apparaat laat repareren. Frankrijk en Oostenrijk werken al met zo’n bonus.
- Fiscale voordelen: een lager btw-tarief op reparatiediensten maakt reparatie goedkoper.
- Lokale initiatieven: steun voor Repair Cafés en andere projecten die reparatiekennis delen.
Wanneer gelden de regels in Nederland?
De richtlijn had uiterlijk 31 juli 2026 in Nederlandse wetgeving moeten zijn opgenomen. De ministerraad stemde op 22 maart 2026 in met het wetsvoorstel; daarna moesten de Raad van State en het parlement zich er nog over uitspreken.Een richtlijn werkt in de verhouding tussen consument en bedrijf in beginsel pas volledig door als de nationale wet is aangepast. Loopt de invoering vertraging op, dan kan de rechter het Nederlandse recht wel zoveel mogelijk in lijn met de richtlijn uitleggen. Controleer daarom bij een concreet geschil wat op dat moment geldt. Het Europese onlineplatform waarop consumenten reparateurs kunnen vinden, moet naar verwachting in 2028 werken.Waar let u als consument op als uw apparaat kapot is?
Kijk eerst of het gebrek onder de wettelijke garantie valt. Is dat niet zo, vraag dan een prijsopgave bij de fabrikant en bij een onafhankelijke reparateur en vergelijk.Ook zolang niet alle regels in de Nederlandse wet staan, heeft u al rechten. Een praktische aanpak:- Controleer de garantie: doet het apparaat niet wat u redelijkerwijs mocht verwachten, gezien de prijs en de gebruikelijke levensduur? Spreek dan eerst de verkoper aan, niet de fabrikant. De verkoper is uw eerste aanspreekpunt voor herstel of vervanging.
- Leg het gebrek vast: maak foto’s of een korte video, bewaar de aankoopbon en noteer wanneer het probleem begon.
- Vraag een schriftelijke prijsopgave: vraag bij reparatie buiten de garantie vooraf naar de kosten en eventuele onderzoekskosten.
- Vergelijk aanbieders: een onafhankelijke reparateur is vaak sneller of goedkoper. Het Nationaal Reparateursregister kan helpen bij het vinden van een vakman.
- Bewaar correspondentie: weigert een verkoper of fabrikant ten onrechte, dan helpt een goed dossier bij een klacht of procedure.
Waar let u als fabrikant of verkoper op?
- Ga na of uw producten in de bijlage bij de richtlijn staan.
- Publiceer informatie over uw reparatiediensten en indicatieve prijzen voor gangbare reparaties.
- Controleer of reserveonderdelen tegen een redelijke prijs en zo lang als de ecodesign-eisen voorschrijven beschikbaar zijn.
- Toets garantievoorwaarden en klantcommunicatie aan het consumentenkooprecht (artikel 7:17 en 7:21 BW).
- Haal bepalingen en technieken die reparatie door derden belemmeren uit uw contracten met dealers en reparateurs en uit uw software.
Wat kunnen wij voor u doen bij het recht op reparatie?
Wij adviseren consumenten, fabrikanten en verkopers over garantie en reparatie. Wij doen onder meer het volgende:- Wij beoordelen of een gebrek onder de wettelijke garantie valt (artikel 7:17 BW) en of u herstel of vervanging kunt eisen (artikel 7:21 BW).
- Wij stellen een ingebrekestelling op richting de verkoper of de fabrikant.
- Wij toetsen voor fabrikanten en verkopers de garantievoorwaarden en klantinformatie aan het consumentenkooprecht.
- Wij controleren dealer- en reparateurscontracten op bepalingen die reparatie belemmeren.
- Wij voeren de procedure bij een geschillencommissie of de rechter als een regeling uitblijft.
Samengevat
- Het recht op reparatie (Richtlijn (EU) 2024/1799) verplicht fabrikanten van producten met Europese repareerbaarheidseisen om ook na de garantie tegen een redelijke prijs te repareren.
- Fabrikanten moeten onderdelen tegen een redelijke prijs leveren en mogen reparatie niet met contract-, hardware- of softwaretrucs zoals parts pairing blokkeren.
- Kiest u binnen de wettelijke garantie voor reparatie, dan krijgt u twaalf maanden extra garantie.
- Het Europese informatieformulier voor reparatie is vrijwillig; gebruikt een reparateur het, dan is het dertig dagen bindend.
- De richtlijn moest uiterlijk 31 juli 2026 zijn omgezet; het Nederlandse wetsvoorstel was in 2026 nog in behandeling.
Vragen en antwoorden over het recht op reparatie
Voor welke producten geldt dit nieuwe recht precies?
De reparatieplicht van fabrikanten geldt voor producten die in een bijlage bij de richtlijn staan: producten waarvoor Europese eisen voor repareerbaarheid gelden. Denk aan wasmachines, wasdrogers, vaatwassers, koelkasten, beeldschermen, stofzuigers, smartphones en tablets. De lijst groeit mee wanneer er voor nieuwe productgroepen repareerbaarheidseisen komen. De regels over reparatie binnen de wettelijke garantie, zoals de extra twaalf maanden garantie, gelden voor alle consumentenkoop.
Betekent dit dat elke reparatie nu gratis wordt?
Nee. De reparatieplicht na de garantie staat los van de wettelijke garantie. Naar Nederlands recht moet een product doen wat u mocht verwachten; is dat niet zo, dan moet de verkoper het kosteloos herstellen of vervangen. Een vaste garantietermijn van twee jaar kent het Nederlandse recht niet: het hangt af van het product. Het recht op reparatie richt zich vooral op de periode daarna. De fabrikant moet dan reparatie aanbieden, maar mag daar een redelijke prijs voor vragen. U bent bovendien vrij om een onafhankelijke reparateur te kiezen.
Wat kan ik doen als een fabrikant reparatie weigert?
Zodra de regels in de Nederlandse wet zijn opgenomen, staat u sterker. Een fabrikant die zijn reparatieplicht niet nakomt, handelt in strijd met de wet. U kunt de fabrikant schriftelijk in gebreke stellen, een melding doen bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM), een geschil voorleggen aan een geschillencommissie als de fabrikant daarbij is aangesloten, of naar de rechter stappen. Consumentenorganisaties kunnen u daarbij vaak helpen. Het Europese onlineplatform dat er komt, is bedoeld om reparateurs te vinden, niet om geschillen te beslechten.
Moet ik nu zelf kunnen repareren?
Nee. De regels zijn er niet op gericht om van iedereen een monteur te maken. Het gaat om keuzevrijheid. Fabrikanten moeten onderdelen en informatie beschikbaar stellen, wat handige doe-het-zelvers de kans geeft om een eenvoudige reparatie zelf te doen. Het hoofddoel is een gezonde en concurrerende reparatiemarkt. U kiest zelf: de fabrikant, een lokale vakman of zelf aan de slag.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.
