Gepubliceerd op 12 juli 2026 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Verboden wapenbezit betekent dat u een wapen of munitie voorhanden heeft terwijl de Wet wapens en munitie (WWM) dat niet toestaat. Of dat strafbaar is, hangt af van de categorie: sommige wapens zijn altijd verboden, andere alleen zonder verlof of alleen als u ze in het openbaar draagt.
Het gaat niet alleen om vuurwapens. Ook vlindermessen, boksbeugels, stroomstootwapens, pepperspray en munitie vallen onder de wet. Bij een vuurwapen zonder verlof is de maximumstraf acht jaar gevangenisstraf (artikel 55 lid 3 WWM). Hieronder leest u hoe de indeling werkt, wanneer u een wapen voorhanden heeft, welke maxima gelden en hoe rechters het bewijs beoordelen.
Inhoudsopgave
In welke categorie valt het voorwerp?
Artikel 2 lid 1 WWM deelt wapens in vier categorieën in. De categorie bepaalt wat verboden is en welke straf erop staat.
| Categorie | Voorbeelden | Wat is verboden? |
|---|---|---|
| I | Stiletto’s, valmessen, vlindermessen, bepaalde klapmessen, boksbeugels, ploertendoders, wurgstokken, werpsterren, ballistische messen, geluiddempers en wapens die zijn vermomd als een ander voorwerp | Alles, voor iedereen: voorhanden hebben, dragen, vervoeren, overdragen (artikel 13 lid 1 WWM) |
| II | Automatische vuurwapens, vuurwapens die op een ander voorwerp lijken, stroomstootwapens, pepperspray en andere middelen met weerloosmakende stoffen | Voorhanden hebben zonder vergunning (artikel 26 lid 1 WWM); particulieren krijgen die in de praktijk niet |
| III | Geweren, revolvers en pistolen die niet onder categorie II vallen | Voorhanden hebben zonder verlof of jachtakte (artikel 26 lid 1 WWM) |
| IV | Onder meer degens en sabels, wapenstokken, kruisbogen, lucht- en gasdrukwapens en voorwerpen die bestemd lijken om letsel toe te brengen | Bezit is meestal toegestaan; dragen is verboden (artikel 27 lid 1 WWM) |
Speelgoed valt buiten de wet als het klaarblijkelijk als speelgoed is bedoeld en niet geschikt is om ernstig letsel toe te brengen (artikel 2 lid 4 WWM). Die uitzondering geldt niet voor voorwerpen die de minister heeft aangewezen omdat ze zo sterk op een wapen lijken dat ze geschikt zijn voor bedreiging (categorie I onder 7). Een aangewezen imitatievuurwapen is dus verboden.
Is elk mes een verboden wapen?
Nee. Een gewoon zakmes of keukenmes mag u bezitten. Vlindermessen, valmessen en stiletto’s zijn als categorie I-wapen wel altijd verboden.
Bij andere messen telt de context. Categorie IV onder 7 noemt voorwerpen waarvan “gelet op hun aard of de omstandigheden waaronder zij worden aangetroffen” redelijkerwijs kan worden aangenomen dat ze bestemd zijn om letsel toe te brengen of daarmee te dreigen. Een keukenmes in de jaszak in een uitgaansgebied kan daaronder vallen; hetzelfde mes in een picknickmand meestal niet. In veiligheidsrisicogebieden die de burgemeester aanwijst, mag de politie bovendien preventief fouilleren.
Wanneer heeft u een wapen voorhanden?
U heeft een wapen voorhanden als u weet dat het er is en er feitelijk over kunt beschikken. U hoeft het niet in uw hand te hebben of bij u te dragen.
Een wapen in uw woning, auto, tas of kluis kan dus voorhanden zijn. Gebruik is niet vereist. Ook munitie voorhanden hebben is zelfstandig verboden (artikel 26 lid 1 WWM), ook als er geen vuurwapen wordt gevonden.
Hoe toetst de rechter wetenschap en beschikkingsmacht?
De Rechtbank Amsterdam zette het op 25 juni 2024 op een rij (ECLI:NL:RBAMS:2024:3926): het wapen moet aanwezig zijn geweest, de verdachte moet ervan hebben geweten en hij moet er beschikkingsmacht over hebben gehad. De rechtbank vond dat bewezen voor een UZI waarmee de verdachte zelf verklaarde te hebben geposeerd tijdens een videoclip. Voor een pistool op een foto, met alleen een pet en tas van een bekend merk ernaast, vond zij het bewijs te mager. Bij een ander wapen op een foto kon zij niet uitsluiten dat het een imitatie was. De rechtbank legde drie jaar gevangenisstraf op, waarvan één jaar voorwaardelijk, voor onder meer automatische vuurwapens en geluiddempers in de woning en een kelderbox.
De Rechtbank Gelderland sprak op 11 mei 2026 een man vrij van het voorhanden hebben van een vuurwapen dat onder een auto bij een flat was gevonden (ECLI:NL:RBGEL:2026:3660). Op het wapen zat DNA van meerdere personen, onder wie de verdachte. Volgens de rechtbank bewees dat niet wie het wapen op welk moment had vastgehouden.
Mag u met een verlof overal een wapen dragen?
Nee. Een verlof tot het voorhanden hebben geeft geen recht om het wapen in het openbaar te dragen. Het dragen van wapens van categorie II, III en IV is verboden (artikel 27 lid 1 WWM), tenzij een apart verlof tot dragen dat toestaat (artikel 29 WWM).
Voor vervoer naar bijvoorbeeld de schietvereniging gelden voorwaarden die in het verlof en de regelgeving staan. Wie het wapen daarbuiten bij zich draagt, overtreedt de wet, ook met een geldig verlof. De korpschef kan het verlof dan intrekken.
Welke straf staat op verboden wapenbezit?
De wet noemt per situatie een maximum. De straf die in de praktijk wordt geëist ligt meestal flink lager.
| Situatie | Wettelijk maximum | Grondslag |
|---|---|---|
| Wapen van categorie I voorhanden hebben of dragen, zoals een vlindermes of boksbeugel | 9 maanden gevangenisstraf of geldboete van de vierde categorie | Artikel 55 lid 1 jo. artikel 13 lid 1 WWM |
| Wapen van categorie II of vuurwapen van categorie III voorhanden hebben zonder vergunning of verlof | 8 jaar gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie | Artikel 55 lid 3 jo. artikel 26 lid 1 WWM |
| Wapen van categorie IV dragen, zoals een wapenstok | Geldboete van de derde categorie | Artikel 54 jo. artikel 27 lid 1 WWM |
| Handel of vervaardiging als beroep of gewoonte | 8 jaar gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie | Artikel 55 lid 4 WWM |
Maxima volgens de Wet wapens en munitie, geraadpleegd op 30 oktober 2026.
Het Openbaar Ministerie gebruikt de Richtlijn voor strafvordering wapens en munitie als uitgangspunt voor de eis. Die richtlijn kijkt vooral naar het gevaar van het wapen. Bij een vuurwapen is gevangenisstraf het uitgangspunt; bij een eerste lichter feit met een categorie I- of IV-wapen volgt vaak een geldboete.
De eis gaat omhoog bij herhaling, bij meerdere wapens, bij een geladen wapen of een wapen met geluiddemper, en als het wapen op een publieke plaats werd aangetroffen. De rechter kan naast of in plaats van gevangenisstraf ook een taakstraf of geldboete opleggen. Het wapen wordt in de regel onttrokken aan het verkeer.
Welke gevolgen heeft een veroordeling naast de straf?
Een veroordeling komt in uw justitiële documentatie en kan een verklaring omtrent het gedrag (VOG) in de weg staan. Een bestaand verlof of een jachtakte wordt in de regel ingetrokken.
Dat raakt vooral beroepen waarvoor een VOG nodig is, zoals in de beveiliging, het onderwijs, de zorg en het vervoer. Ook voor vergunningen, bijvoorbeeld in de horeca, kan een veroordeling meetellen. Justis toetst bij een VOG-aanvraag of het strafbare feit een risico vormt voor de functie.
Welke verweren spelen vaak bij verboden wapenbezit?
Vaak draait het niet om de vraag of er een voorwerp is gevonden, maar om de kwalificatie ervan, de beschikkingsmacht en de rechtmatigheid van het politieoptreden. De twee uitspraken hierboven laten zien dat foto’s en DNA-sporen niet vanzelf genoeg zijn.
- Is het voorwerp juridisch een wapen of munitie, en valt het in de categorie die het OM stelt? Kan het om een imitatie gaan?
- Wist de verdachte dat het wapen er was, en had hij er feitelijke macht over? Bij een wapen in een gedeelde woning of auto is enkel aanwezigheid niet genoeg.
- Waren de fouillering, de doorzoeking en de inbeslagname rechtmatig?
- Is het wapen technisch onderzocht en was het bruikbaar? Dat weegt mee in de strafmaat.
- Zijn er persoonlijke omstandigheden die de strafmaat moeten beïnvloeden, zoals de reden van aanwezigheid of een blanco strafblad?
Wat doen wij bij een verdenking van verboden wapenbezit?
Onze strafrechtadvocaten kunnen onder meer:
- u bijstaan bij het politieverhoor en adviseren over uw zwijgrecht;
- beoordelen in welke categorie het aangetroffen voorwerp valt;
- het dossier toetsen op de rechtmatigheid van fouillering en doorzoeking en op het bewijs van wetenschap en beschikkingsmacht;
- reageren op een strafbeschikking en de verdediging ter zitting voeren;
- bezwaar en beroep voeren tegen de intrekking van een verlof of jachtakte.
Veelgestelde vragen
Wat moet ik doen als ik een wapen vind of erf?
Wie een wapen of munitie voorhanden heeft zonder daartoe gerechtigd te zijn, moet dat volgens artikel 52 lid 1 WWM direct bij de korpschef in bewaring geven. Neem in de praktijk contact op met de politie voordat u het wapen vervoert.
Kan ik een strafbeschikking krijgen voor wapenbezit?
Bij lichtere feiten, zoals een eerste keer een categorie I- of IV-wapen, legt het OM vaak een strafbeschikking met een geldboete op. U kunt daartegen binnen twee weken verzet doen (artikel 257e Wetboek van Strafvordering).
Is bezit van munitie zonder vuurwapen strafbaar?
Ja. Artikel 26 lid 1 WWM verbiedt ook het voorhanden hebben van munitie van categorie II en III zonder verlof, ook als er geen vuurwapen wordt aangetroffen.
