Gepubliceerd op 3 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Gaat u scheiden terwijl u samen met uw partner een vof heeft, dan bepaalt uw vennootschapscontract wie de onderneming voortzet en tegen welke prijs. Regelt dat contract niets over het vertrek van een vennoot, dan wordt de vof in principe ontbonden, tenzij u samen alsnog een voortzetting of uitkoop afspreekt.
U beëindigt dan twee relaties tegelijk: het huwelijk of partnerschap volgens het familierecht, en de samenwerking in de vof volgens het vennootschapsrecht.
In dit artikel leest u welke keuzes u heeft, welke clausules in uw contract het verschil maken, hoe de waarde van de vof wordt bepaald en waar u fiscaal op moet letten. Ook leest u hoe u de afspraken zo vastlegt dat privé en zakelijk goed op elkaar aansluiten.
Inhoudsopgave
Wat betekent een scheiding voor uw vof?
Een scheiding raakt uw vof direct, omdat u en uw partner ook elkaars zakenpartner zijn. De persoonlijke breuk werkt door in de besluitvorming, de financiën en het contact met klanten.
Een scheiding is op zichzelf al ingrijpend. Runt u samen met uw partner een vennootschap onder firma (vof), dan komt daar een zakelijke kant bij. De scheiding speelt zich dan af terwijl de onderneming gewoon door moet draaien. Klanten, leveranciers en eventueel personeel merken snel dat er iets verandert.
De grootste uitdaging zit meestal in de verwevenheid van privévermogen en bedrijfsfinanciën. Beslissingen over de echtelijke woning of het spaargeld hebben gevolgen voor de liquiditeit van de vof. Andersom kunnen zakelijke problemen de privéverdeling beïnvloeden. Elke stap op het ene vlak kan dus onbedoelde gevolgen hebben op het andere.
Welke gevolgen merkt u als eerste in de onderneming?
Meestal merkt u het eerst aan de dagelijkse gang van zaken. De samenwerking was gebaseerd op vertrouwen, en dat vertrouwen staat nu onder druk. Dat ziet u vooral op drie punten:
- Besluitvorming: Dagelijkse beslissingen, zoals het aannemen van een opdracht of het doen van een investering, kunnen vertragen of vastlopen als u het niet meer met elkaar eens bent.
- Communicatie: Een verstoorde persoonlijke relatie maakt goed zakelijk overleg lastig. Dat is schadelijk voor het contact met klanten, leveranciers en personeel.
- Financiële stabiliteit: Onenigheid over uitgaven, investeringen of de toegang tot de gezamenlijke bedrijfsrekeningen kan de financiële gezondheid van de onderneming in gevaar brengen.
Deze situatie vraagt om een andere aanpak dan een scheiding zonder onderneming. Het gaat niet alleen om het verdelen van bezittingen, maar ook om het veiligstellen van een onderneming die nog volop in bedrijf is.
De kern van het probleem is dat emotionele beslissingen de zakelijke afwegingen kunnen verdringen. Probeer de privékant en de zakelijke kant daarom zo snel mogelijk los van elkaar te behandelen. Zo voorkomt u dat de onderneming schade oploopt die niet meer te herstellen is.
Wat zijn de eerste stappen?
Begin met het vennootschapscontract en een eerlijk overzicht van de bedrijfsfinanciën. Maak daarna afspraken over hoe u de onderneming de komende weken bestuurt, terwijl u over de toekomst praat.
Realiseer u eerst dat dit geen gewone scheiding is. U heeft te maken met familierecht én ondernemingsrecht, en daarnaast met bedrijfswaardering en fiscale gevolgen. Het helpt als uw adviseurs op al die terreinen thuis zijn, of goed met elkaar samenwerken.
Een scheiding op latere leeftijd voegt vaak nog een laag toe. Dan spelen opgebouwd vermogen, pensioen en de onderneming samen een grote rol. U kunt meer lezen over onderzoek naar echtscheidingen en de ontwikkelingen daarin.
De volgende stap is een zakelijk gesprek over de toekomst van de vof. Probeer, ondanks de emoties, het gesprek op de onderneming te richten. Wat zijn de opties? Kan een van u beiden doorgaan? Moet de onderneming worden verkocht of beëindigd? Een onafhankelijke derde, zoals een mediator met kennis van ondernemingen, kan helpen om die gesprekken in goede banen te leiden. Het doel is escalatie te voorkomen en een rustige basis te leggen voor de beslissingen die voor u liggen.
Maak ondertussen praktische afspraken over de lopende zaken. Wie tekent voor welke uitgaven? Wie heeft toegang tot welke rekening? Wie onderhoudt het contact met vaste klanten? Zulke afspraken voorkomen dat de onderneming stilvalt terwijl u onderhandelt.
Welke scenario’s zijn er voor uw vof na de scheiding?
Er zijn vier routes: één van u zet de vof voort, u gaat samen door, u verkoopt de onderneming aan een derde, of u beëindigt de vof. Zet alle opties op een rij voordat u een beslissing neemt.
| Optie | Kern van de oplossing | Belangrijkste aandachtspunt |
|---|---|---|
| Voortzetting door één partner | Eén partner koopt de ander uit en zet de onderneming alleen (of met een nieuwe vennoot) voort. | Een realistische en eerlijke waardering van de vof is doorslaggevend. |
| Voortzetting door beide partners | U blijft na de scheiding zakenpartners. Dat legt u vast in een nieuw vennootschapscontract. | Vraagt om zeer goede communicatie en een strikte scheiding tussen privé en zakelijk. |
| Verkoop aan een derde | U verkoopt de onderneming als geheel aan een externe koper. | Het vinden van een geschikte koper en het realiseren van een goede prijs. |
| Ontbinding en vereffening | U beëindigt de onderneming, verkoopt de bezittingen, betaalt de schulden en verdeelt wat overblijft. | Levert vaak het minst op en betekent het einde van de onderneming. |
Elk van deze scenario’s heeft eigen juridische, financiële en fiscale gevolgen. Bepaal samen met uw adviseurs welke route het beste past bij uw situatie en bij de levensvatbaarheid van de onderneming.
Wat regelt uw vennootschapscontract?
Uw vennootschapscontract bevat de spelregels voor het vertrek van een vennoot. Bij een scheiding bepaalt het contract wie mag doorgaan, tegen welke prijs en op welke manier de waarde wordt vastgesteld.
Het contract is vaak in betere tijden opgesteld en daarna in een la verdwenen. Juist nu wordt het de belangrijkste leidraad die u heeft. Het bepaalt of de onderneming kan blijven bestaan of moet worden afgewikkeld.
Lees het contract daarom zorgvuldig, bij voorkeur samen met een adviseur. De bepalingen erin bepalen welke mogelijkheden u heeft en welke beperkingen gelden. Zonder die kennis loopt u het risico dat u toezeggingen doet die uw eigen positie verzwakken.
Welke clausules zijn het belangrijkst?
Let vooral op het voortzettingsbeding, het overnamebeding en het verblijvensbeding. Samen bepalen die of de onderneming zonder de vertrekkende vennoot verder kan.
Een goed vennootschapscontract houdt rekening met het vertrek van een vennoot, om welke reden dan ook. Bij een scheiding worden deze bepalingen ineens van groot belang. Het gaat meestal om de volgende drie bedingen:
- Voortzettingsbeding: Dit geeft de overblijvende vennoot het recht om de onderneming voort te zetten. Zonder zo’n beding moet de vof in principe worden ontbonden. Dit is dus de clausule die het mogelijk maakt om alleen door te gaan.
- Overnamebeding: Deze clausule hangt nauw samen met het voortzettingsbeding. Zij regelt het recht van de blijvende vennoot om de bezittingen van de vof over te nemen, zoals het bedrijfspand, de inventaris en het klantenbestand.
- Verblijvensbeding: Dit beding regelt dat de gemeenschappelijke bedrijfsgoederen bij het vertrek van een vennoot toekomen aan de overblijvende vennoot, tegen betaling van een vergoeding.
Deze termen klinken abstract, maar de gevolgen zijn heel concreet. Ze bepalen wie de onderneming mag houden en tegen welke financiële voorwaarden.
Hoe bepaalt het contract de uitkoopsom?
Vaak schrijft het contract al voor hoe de waarde van het aandeel van de vertrekkende vennoot wordt berekend. Soms wijst het een deskundige aan wiens oordeel bindend is.
De berekening van de uitkoopsom is een van de onderwerpen waarover het vaakst onenigheid ontstaat. Het contract kan een vaste waarderingsmethode voorschrijven, bijvoorbeeld op basis van de boekwaarde of de gemiddelde winst over de laatste drie jaar. Soms verwijst het naar een onafhankelijke deskundige, zoals een accountant, en is diens oordeel bindend.
Een goed geformuleerd overname- of verblijvensbeding is veel waard. Het geeft niet alleen het recht om door te gaan, maar ook duidelijkheid over de prijs. Dat voorkomt langdurige en kostbare discussies over de waarde van de onderneming op een moment dat de emoties al hoog oplopen.
Analyseer deze bepalingen daarom zorgvuldig. Ze vormen de basis voor de financiële afwikkeling. Ze bepalen ook of een uitkoop voor de partner die door wil gaan financieel haalbaar is.
Wat als uw contract niets regelt?
Dan valt u terug op de wettelijke regels, en die zijn streng: vertrekt een vennoot, dan wordt de vof in principe ontbonden. Een voortzetting of uitkoop kan dan alleen nog als u dat samen afspreekt.
Het komt regelmatig voor dat een vennootschapscontract niets regelt voor een scheiding, of dat er helemaal geen schriftelijk contract is. Zonder contractuele afspraken gelden de basisregels uit de wet. Bij het vertrek van een vennoot eindigt de vof dan in principe.
Dat betekent dat de onderneming wordt afgewikkeld. De bezittingen worden verkocht, de schulden betaald en wat overblijft wordt verdeeld. Financieel is dit vaak een ongunstige route. Bovendien betekent het het einde van een onderneming die u samen heeft opgebouwd.
Wilt u toch doorgaan, dan moet u het daarover met uw partner eens worden. Een advocaat met kennis van ondernemingsrecht en familierecht kan u helpen om alsnog tot een redelijke regeling te komen over voortzetting of een eerlijke verdeling.
Welke koers kiest u voor de onderneming?
U kiest in de praktijk tussen samen doorgaan, een uitkoop of het beëindigen van de onderneming. Welke route past, hangt af van uw onderlinge verhouding, de financiën en de levensvatbaarheid van de vof.
Als het vennootschapscontract duidelijkheid heeft gegeven over de spelregels, staat u voor een fundamentele en vaak emotionele keuze. De persoonlijke relatie is voorbij, maar de onderneming die u samen heeft opgebouwd, bestaat nog.
Elke route heeft eigen financiële, praktische en persoonlijke gevolgen. Neem daarom geen overhaaste beslissingen. Weeg de voor- en nadelen van elk scenario zorgvuldig af, het liefst met cijfers op tafel.
Kunt u samen doorgaan als zakenpartners?
Dat kan, maar alleen als u beiden in staat bent om persoonlijke gevoelens en zakelijke beslissingen strikt te scheiden. U heeft dan nieuwe, heldere afspraken nodig.
Het klinkt misschien onwaarschijnlijk, maar soms is dit de beste keuze voor de continuïteit van de onderneming. Doorgaan als zakenpartners vraagt om een andere verhouding. De persoonlijke band valt weg en er moet een puur professionele samenwerking voor in de plaats komen.
Deze route werkt alleen met stevige nieuwe afspraken, die veel verder gaan dan wat in uw oorspronkelijke contract stond. Denk aan:
- Een nieuw vennootschapscontract: Hierin legt u de nieuwe spelregels vast. Wie is waarvoor verantwoordelijk? Hoe neemt u beslissingen als u het oneens bent? Wat gebeurt er als een van u een nieuwe partner krijgt die ook in de onderneming wil stappen?
- Vaste overlegmomenten: Spreek vaste momenten af voor zakelijk overleg en houd u aan de agenda. Privézaken blijven buiten het overleg.
- Financiële scheiding: Zorg voor een duidelijke scheiding tussen privé- en bedrijfsfinanciën. Dat kan betekenen dat u een externe boekhouder aanstelt die de geldstromen beheert en erover rapporteert.
Deze optie is vooral realistisch voor partners die al lang goed samenwerken en de continuïteit van de onderneming boven hun persoonlijke geschil kunnen stellen.
Hoe werkt een uitkoop door één partner?
Bij een uitkoop zet één partner de onderneming voort en betaalt de ander een vergoeding voor zijn of haar aandeel. De lastigste punten zijn de waardering en de financiering van de uitkoopsom.
De uitkoop wordt ook wel een buy-out genoemd. Het levert een duidelijke breuk op, terwijl de onderneming blijft bestaan. Klanten, leveranciers en personeel merken daardoor relatief weinig van de scheiding.
De eerste stap is het bepalen van de waarde van de vof. Dat is zelden eenvoudig en leidt vaak tot discussie. Schakel daarom een onafhankelijke deskundige in, zoals een registeraccountant. Die kan een objectieve waardering maken die de basis vormt voor de uitkoopsom.
Daarna komt de vraag hoe de uitkoopsom wordt betaald. Mogelijkheden zijn onder meer:
- Het privévermogen van de partner die doorgaat.
- Een lening bij een bank of andere financiële instelling.
- Een betalingsregeling, waarbij de vertrekkende partner de uitkoopsom in termijnen ontvangt.
Een geslaagde uitkoop staat of valt met een eerlijke waardering en een haalbare financiering. Een te hoge uitkoopsom kan de partner die doorgaat financieel zo zwaar belasten dat de toekomst van de onderneming alsnog in gevaar komt.
Denk bij een uitkoop ook aan de buitenwereld. Contracten met klanten en leveranciers, huurovereenkomsten en de inschrijving in het handelsregister moeten worden aangepast aan de nieuwe situatie. Leg ook vast wie verantwoordelijk is voor schulden van de vof uit de periode vóór de uitkoop.
Wanneer beëindigt u de onderneming?
U beëindigt de onderneming als niemand van u wil of kan doorgaan, een uitkoop niet haalbaar is of de samenwerking te verstoord is.
Soms is beëindigen de enige realistische optie. De vof wordt dan ontbonden en vereffend: de bezittingen worden verkocht, de schulden betaald en het overschot verdeeld.
Dit is de meest ingrijpende keuze en betekent het definitieve einde van de onderneming. De route is meestal onvermijdelijk als:
- geen van u beiden wil of kan doorgaan;
- een uitkoop financieel niet haalbaar is;
- de samenwerking zo verstoord is dat zelfs een ordelijke afwikkeling moeilijk wordt.
De gevolgen reiken verder dan uzelf. Personeel, klanten die een nieuwe leverancier moeten zoeken en leveranciers met lopende contracten worden er ook door geraakt. Het is een pijnlijk proces, maar soms nodig om een eindeloos conflict te voorkomen.
Hoe verhouden de scenario’s zich tot elkaar?
Samen doorgaan en een uitkoop houden de onderneming in stand; beëindiging niet. De tabel hieronder zet de financiële, juridische en praktische gevolgen naast elkaar.
| Scenario | Financiële gevolgen | Juridische complexiteit | Continuïteit van de onderneming |
|---|---|---|---|
| Samen doorgaan | Laagste directe kosten, maar risico op latere conflicten die geld kosten. | Hoog. Vraagt om een volledig nieuw en zorgvuldig opgesteld vennootschapscontract. | Volledige continuïteit, zolang de samenwerking professioneel blijft. |
| Uitkoop (buy-out) | Hoog voor de partner die doorgaat. De uitkoopsom moet worden gefinancierd. | Gemiddeld. Vraagt om een waardebepaling en een goed vastgelegde overdracht, bij een bedrijfspand via de notaris. | Volledige continuïteit onder leiding van één partner. |
| Beëindiging | Vaak de laagste opbrengst. Goodwill en klantenbestand gaan grotendeels verloren. | Hoog. Vraagt om een zorgvuldige ontbinding en vereffening. | Geen. De onderneming houdt op te bestaan. |
De keuze tussen deze scenario’s is een van de belangrijkste beslissingen in het hele traject. Neem de tijd om elke optie te onderzoeken, bij voorkeur met juridische en financiële adviseurs. Zo bepaalt u de beste koers voor uzelf en voor de onderneming.
Hoe bepaalt u de waarde en regelt u de financiën?
Laat de waarde van de vof bepalen door een onafhankelijke deskundige. Die waardering is de basis voor de uitkoopsom, de betalingsregeling en de fiscale afwikkeling.
Als u heeft gekozen wat er met de vof gebeurt, begint de financiële afwikkeling. De vraag “wat is de zaak waard?” beantwoordt u niet met een blik op de bankrekening. Hier botsen zakelijke belangen en persoonlijke gevoelens het vaakst.
Een eerlijke en objectieve waardebepaling is de basis van een goede ontvlechting. Zonder die basis loopt elke discussie over een uitkoopsom of verdeling snel vast. De materie is te complex en de belangen zijn te groot om dit zelf even te regelen.
Waarom een onafhankelijke deskundige inschakelen?
Omdat u en uw partner tegengestelde belangen hebben bij de waarde. Een onafhankelijke deskundige kijkt zonder die belangen naar de cijfers en de markt.
De partner die doorgaat heeft belang bij een lage waarde, want dat houdt de uitkoopsom beperkt. De vertrekkende partner wil juist de opgebouwde waarde en de toekomstmogelijkheden benadrukken. Zo ontstaat gemakkelijk een patstelling.
Om daaruit te komen, schakelt u een onafhankelijke deskundige in, zoals een registeraccountant of een gespecialiseerde bedrijfswaardeerder. Die kijkt objectief naar de cijfers en de markt, los van de emoties rond de scheiding. Een deskundige brengt onder meer de volgende factoren in kaart:
- Bezittingen en schulden: een overzicht van alle bezittingen (zoals het pand, de inventaris en de voorraden) en schulden (leningen, openstaande facturen).
- Winstgevendheid: een analyse van de winst over de afgelopen jaren en de verwachtingen voor de toekomst.
- Marktpositie: hoe de vof ervoor staat ten opzichte van concurrenten en welke ontwikkelingen er in de branche spelen.
- Afhankelijkheid: in hoeverre het succes van de onderneming afhangt van één of beide vennoten.
De analyse leidt tot een onderbouwd waarderingsrapport. Dat rapport wordt de neutrale basis voor de verdere onderhandelingen. Het voorkomt discussies die alleen op gevoel zijn gebaseerd.
Welke waarderingsmethoden worden gebruikt?
De drie gangbare methoden zijn de discounted cash flow-methode, de intrinsieke waarde en de rentabiliteitswaarde. Een deskundige combineert ze vaak.
De waarde van een onderneming is meer dan de som van de tastbare bezittingen. Toekomstige winst en immateriële zaken spelen vaak een doorslaggevende rol. Elke methode heeft een eigen invalshoek:
- Discounted cash flow (DCF): Deze methode kijkt naar de vrije kasstromen die de onderneming naar verwachting in de toekomst oplevert. Die toekomstige kasstromen worden teruggerekend naar een waarde van vandaag.
- Intrinsieke waarde: Deze eenvoudigere methode gaat uit van het eigen vermogen op de balans (bezittingen min schulden). Het nadeel is dat zij geen rekening houdt met toekomstige winst of met de waarde van goodwill.
- Rentabiliteitswaarde: Deze methode gaat uit van de gemiddelde winst over de afgelopen jaren en vermenigvuldigt die met een bepaalde factor. Dat geeft een goede indicatie van het winstgevend vermogen van de onderneming.
Een deskundige gebruikt vaak een combinatie van deze methoden om tot een evenwichtig en realistisch oordeel te komen.
Een veelvoorkomend struikelblok is de waarde van goodwill. Dat is de meerwaarde van de onderneming bovenop de tastbare bezittingen, zoals de waarde van de klantenkring, de naamsbekendheid en de reputatie. Goodwill is lastig in een exact bedrag uit te drukken, maar kan een groot deel van de totale waarde vormen.
Hoe regelt u de uitkoopsom en de betaling?
De uitkoopsom is het aandeel van de vertrekkende vennoot in de vastgestelde waarde. Kan die niet in één keer worden betaald, dan legt u een betalingsregeling met rente en zekerheden schriftelijk vast.
Als de waarde van de vof vaststaat, kan de uitkoopsom worden berekend. Daarna volgt de financiering. De partner die doorgaat kan de uitkoopsom lang niet altijd in één keer betalen.
Een veelgebruikte oplossing is een betalingsregeling, waarbij de uitkoopsom in vooraf afgesproken termijnen wordt betaald. Leg dat juridisch zorgvuldig vast. Maak duidelijke afspraken over de rente, over wat er gebeurt bij te late betaling en over zekerheden voor de vertrekkende partner.
Waar moet u fiscaal op letten?
Het vertrek uit de vof kan leiden tot stakingswinst, waarover inkomstenbelasting verschuldigd is. Onder voorwaarden kan die belastingclaim worden doorgeschoven naar de partner die doorgaat.
De fiscale gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Laat u daarom tijdig adviseren om verrassingen achteraf te voorkomen. Twee begrippen staan centraal:
- Stakingswinst: Verkoopt een vennoot zijn of haar aandeel in de vof, dan geldt het verschil tussen de boekwaarde en de werkelijke waarde (de uitkoopsom) als winst. Over deze stakingswinst is in principe inkomstenbelasting verschuldigd. Dat kan om een flinke aanslag gaan.
- Doorschuifregeling: Om een directe belastingclaim te vermijden, kan onder bepaalde voorwaarden gebruik worden gemaakt van een doorschuifregeling. De partner die doorgaat neemt dan de boekwaarden van de vertrekkende partner over. De belastingclaim schuift als het ware door naar de toekomst. Dat geeft direct lucht, maar de partner die doorgaat neemt daarmee wel een latente belastingclaim over. Die hoort mee te tellen bij de berekening van de uitkoopsom.
De keuze tussen direct afrekenen of doorschuiven heeft gevolgen op korte én lange termijn. Laat dit zorgvuldig doorrekenen door een fiscaal adviseur. Een goede financiële afwikkeling brengt waardering, financiering en fiscaliteit met elkaar in evenwicht. Een stapsgewijze aanpak met de juiste deskundigen is de beste weg naar een eerlijke en duurzame oplossing.
Hoe onderhandelt u en legt u de afspraken vast?
Kies eerst of u via mediation of met ieder een eigen advocaat onderhandelt. Leg de uitkomst daarna vast in een echtscheidingsconvenant en een vaststellingsovereenkomst die op elkaar aansluiten.
Als de financiële en strategische opties helder zijn, begint de onderhandeling. Hier komen de zakelijke werkelijkheid en de persoonlijke gevoelens opnieuw samen.
Het doel is niet om als ‘winnaar’ uit de strijd te komen. Het gaat om een duurzame, werkbare oplossing waarmee u allebei verder kunt, en die de onderneming een toekomst geeft als u dat wilt. Benader de gesprekken als een zakelijke transactie, hoe pijnlijk de persoonlijke situatie ook is. Richt u op feiten, cijfers en de toekomst, niet op verwijten over het verleden.
Mediation of een juridische procedure?
Mediation is meestal sneller en goedkoper, zolang er nog wederzijds respect is. Is de communicatie volledig vastgelopen, dan is een procedure met ieder een eigen advocaat vaak onvermijdelijk.
Mediation: Een onafhankelijke, neutrale mediator begeleidt het gesprek. De mediator geeft geen oordeel, maar helpt u om samen tot een oplossing te komen. Deze aanpak is vaak sneller, goedkoper en minder belastend. Het is een goede optie als er nog een basis van wederzijds respect is.
Juridische procedure: Is de communicatie volledig vastgelopen of liggen de belangen te ver uiteen, dan is een formele procedure onvermijdelijk. Ieder laat zich dan bijstaan door een eigen advocaat. Dit traject is formeler en duurt vaak langer, maar uw eigen belangen worden dan volledig behartigd.
De keuze hangt sterk af van uw onderlinge verhouding. Een voordeel van mediation is dat de oplossing van u beiden komt en niet door een rechter wordt opgelegd. Dat maakt de kans groter dat u zich allebei aan de afspraken houdt.
Hoe bereidt u zich goed voor?
Weet wat u wilt, wat uw ondergrens is en wat de ander nodig heeft. Zorg dat u alle relevante stukken bij de hand heeft.
Of u nu kiest voor mediation of voor advocaten: een goede voorbereiding helpt u de regie te houden. Ga nooit onvoorbereid een onderhandelingsgesprek in. Probeer ook de positie en de belangen van de ander te begrijpen.
Bepaal voor uzelf wat de ideale uitkomst is, maar ook wat uw minimaal aanvaardbare resultaat is. Waar ligt uw ondergrens? Met die bandbreedte heeft u onderhandelingsruimte en voorkomt u dat u in het heetst van de strijd toezeggingen doet waar u later spijt van krijgt. Verzamel alle relevante stukken, zoals het waarderingsrapport, de jaarcijfers en uw vennootschapscontract.
Een goede onderhandeling draait niet alleen om weten wat u wilt, maar ook om begrijpen wat de ander nodig heeft. Zoek naar gezamenlijke belangen en werk van daaruit aan oplossingen die voor u allebei werken, in plaats van vast te houden aan standpunten.
Welke documenten legt u vast?
U heeft twee documenten nodig: een echtscheidingsconvenant voor de privézaken en een vaststellingsovereenkomst voor de afwikkeling van de vof. Mondelinge afspraken zijn in deze situatie onvoldoende.
Leg elk detail, hoe klein ook, schriftelijk en juridisch zorgvuldig vast. Zo voorkomt u misverstanden en latere conflicten. De afspraken komen in twee documenten terecht:
- Het echtscheidingsconvenant: Hierin regelt u de privézaken van de scheiding. Denk aan de verdeling van de woning en de inboedel, de afspraken over pensioen en eventuele partner- en kinderalimentatie.
- De vaststellingsovereenkomst: Dit is het zakelijke contract over de afwikkeling van de vof. Hierin legt u alles vast over voortzetting of ontbinding, de uitkoopsom, de betalingsregeling, vrijwaringen en de fiscale afhandeling.
Deze twee documenten moeten naadloos op elkaar aansluiten. Een afspraak over de uitkoopsom in de vaststellingsovereenkomst heeft bijvoorbeeld direct gevolgen voor het vermogen dat in het convenant wordt verdeeld. Laat beide documenten daarom opstellen of controleren door een advocaat die beide rechtsgebieden kent. Zo rondt u zowel de persoonlijke als de zakelijke relatie zorgvuldig en definitief af.
Waar let u als voortzettende vennoot op?
- Controleer of het vennootschapscontract een voortzettings- of overnamebeding bevat en welke termijn en prijsafspraak daarbij horen.
- Neem bij doorschuiven de latente belastingclaim mee in de berekening van de uitkoopsom.
- Pas contracten met klanten en leveranciers, de huurovereenkomst en de inschrijving in het handelsregister aan.
- Leg vast wie de schulden van de vof van vóór de uitkoop draagt.
Waar let u als vertrekkende vennoot op?
- Laat de waarde, inclusief goodwill, bepalen door een onafhankelijke deskundige.
- Beding bij een betalingsregeling rente en zekerheden, zoals een pandrecht of hypotheek.
- Vraag een vrijwaring voor oude schulden: als vennoot blijft u tegenover schuldeisers hoofdelijk aansprakelijk voor schulden van vóór uw vertrek (artikel 18 Wetboek van Koophandel).
- Zorg dat uw uittreden in het handelsregister wordt ingeschreven.
- Laat de stakingswinst vooraf doorrekenen door een fiscaal adviseur.
Wat kunnen wij voor u doen bij een scheiding met een gezamenlijke vof?
Bij een scheiding met een vof lopen familierecht en ondernemingsrecht door elkaar. Wij helpen u op beide sporen.
- Wij analyseren uw vennootschapscontract op voortzettings-, overname- en verblijvensbedingen en op de voorgeschreven waarderingsmethode.
- Wij beoordelen hoe uw huwelijksvermogensregime de waarde van uw aandeel in de vof in de privéverdeling betrekt.
- Wij stellen de vaststellingsovereenkomst over de vof op, met de uitkoopsom, de betalingsregeling, zekerheden en vrijwaringen.
- Wij stemmen het echtscheidingsconvenant af op die vaststellingsovereenkomst, zodat beide documenten op elkaar aansluiten.
- Wij werken bij de waardering en de stakingswinst samen met uw accountant en fiscaal adviseur.
- Komt u er samen niet uit, dan voeren wij de procedure over ontbinding en verdeling.
Samengevat
- Bij een scheiding met een gezamenlijke vof beëindigt u twee relaties: een persoonlijke en een zakelijke.
- Uw vennootschapscontract bepaalt of één van u de onderneming mag voortzetten en tegen welke prijs. Regelt het contract niets, dan wordt de vof in principe ontbonden.
- Laat de waarde van de vof bepalen door een onafhankelijke deskundige; goodwill is vaak het grootste discussiepunt.
- Houd rekening met stakingswinst en de mogelijkheid om de belastingclaim door te schuiven, en laat dat doorrekenen.
- Leg de afspraken vast in een echtscheidingsconvenant en een vaststellingsovereenkomst die op elkaar aansluiten.
Veelgestelde vragen over scheiden met een vof
Bij een scheiding met een gezamenlijke vof heeft u te maken met twee rechtsgebieden: het vennootschapsrecht en het huwelijksvermogensrecht. Die twee sporen hangen nauw samen en beïnvloeden elkaar. Hieronder vindt u duidelijke antwoorden op een aantal vragen die in deze situatie spelen.
Wat gebeurt er als ons vennootschapscontract niets zegt over echtscheiding?
Dan gelden de wettelijke basisregels. Die houden in dat de vof in principe eindigt zodra een vennoot vertrekt. Dit is het meest risicovolle scenario.
Concreet betekent dit dat de bezittingen en schulden moeten worden vereffend en verdeeld. Dat leidt vaak tot moeizame onderhandelingen en kan het einde van uw onderneming betekenen. Vraag in deze situatie tijdig advies van een advocaat familierecht die ook de zakelijke kant overziet. Samen kunt u de opties verkennen en proberen alsnog een regeling te treffen voor voortzetting of een eerlijke uitkoop, zodat de onderneming kan blijven bestaan.
Krijgt mijn ex-partner automatisch de helft van de bedrijfswaarde?
Nee, niet automatisch. De verdeling hangt af van twee dingen: uw vennootschapscontract en uw huwelijksvermogensregime, dus of u huwelijkse voorwaarden heeft of in een gemeenschap van goederen bent getrouwd.
- Het vennootschapscontract kan een eigen verdeelsleutel of waarderingsmethode voorschrijven. Dat is het zakelijke spoor.
- Het huwelijksvermogensrecht bepaalt vervolgens hoe de waarde die een partner uit de vof ontvangt, in de privésfeer wordt verdeeld.
Het is dus een puzzel waarin zowel de zakelijke als de privéafspraken een rol spelen. De hulp van een financieel deskundige is daarbij vaak nodig.
Een veelgehoord misverstand is dat de verdeling van de vof hetzelfde is als de verdeling van het huwelijksvermogen. Dat klopt niet. De vof heeft eigen regels. De waarde die daaruit voortkomt, wordt pas daarna onderdeel van de privéverdeling volgens uw huwelijkse afspraken.
Kan ik mijn partner dwingen om zijn of haar aandeel te verkopen?
Niet zomaar. Die mogelijkheid moet in het vennootschapscontract staan, meestal in een voortzettingsbeding of een overnamebeding. Zo’n clausule geeft de ene vennoot het recht om de ander onder vooraf bepaalde voorwaarden uit te kopen.
Zonder zo’n beding bent u afhankelijk van onderlinge overeenstemming. Komt u er samen niet uit, dan kan een procedure bij de rechter nodig zijn om de impasse te doorbreken. Dat is vaak een onzeker en kostbaar traject, en de uitkomst is niet te voorspellen. Een duidelijk contract vooraf is dus uw beste bescherming.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.