Vof en echtscheiding: hoe vennoten en partners uit elkaar gaan

Gepubliceerd op 3 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Gaat u scheiden terwijl u samen met uw partner een vof heeft, dan bepaalt uw vennootschapscontract wie de onderneming voortzet en tegen welke prijs. Regelt dat contract niets over het vertrek van een vennoot, dan leidt opzegging door één van u in principe tot ontbinding van de vof, tenzij u samen alsnog een voortzetting of uitkoop afspreekt.

U beëindigt dan twee relaties tegelijk: het huwelijk of partnerschap volgens het familierecht, en de samenwerking in de vof volgens de regels voor de maatschap in Boek 7A BW en het Wetboek van Koophandel. Hieronder leest u welke keuzes u heeft, welke bepalingen in uw contract het verschil maken, hoe de waarde wordt bepaald en hoe u de afspraken vastlegt.

Wat betekent een scheiding voor uw vof?

Een vof is een maatschap die onder een gezamenlijke naam een bedrijf uitoefent (artikel 16 Wetboek van Koophandel). Iedere vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof (artikel 18 WvK). Bij een scheiding loopt daardoor alles door elkaar: de besluitvorming in het bedrijf, de bankrekeningen en de privéverdeling.

Meestal merkt u het eerst aan de dagelijkse gang van zaken:

• Besluitvorming: beslissingen over opdrachten of investeringen lopen vast als u het niet meer eens bent.
• Communicatie: een verstoorde relatie maakt zakelijk overleg lastig, ook richting klanten, leveranciers en personeel.
• Financiën: onenigheid over uitgaven of toegang tot de bedrijfsrekeningen kan de onderneming in gevaar brengen.

Wat zijn de eerste stappen?

• Lees het vennootschapscontract, bij voorkeur met een adviseur.
• Maak een eerlijk overzicht van de bedrijfsfinanciën: jaarcijfers, schulden en lopende verplichtingen.
• Maak tijdelijke afspraken over het bestuur: wie tekent voor welke uitgaven, wie heeft toegang tot welke rekening en wie onderhoudt het contact met vaste klanten.
• Bespreek pas daarna de toekomst van de vof, eventueel met een mediator die verstand heeft van ondernemingen.

Welke scenario’s zijn er voor uw vof?

Wat regelt uw vennootschapscontract?

Het contract is vaak in betere tijden opgesteld, maar wordt nu de belangrijkste leidraad. Het bepaalt of de onderneming kan blijven bestaan, wie mag doorgaan en hoe de prijs wordt vastgesteld.

Welke bepalingen zijn het belangrijkst?

• Voortzettingsbeding: de overblijvende vennoot mag de onderneming voortzetten als de ander vertrekt. Zonder zo’n beding eindigt de vof in principe bij opzegging door een vennoot.
• Overnamebeding: de blijvende vennoot mag de bezittingen van de vof overnemen, zoals het pand, de inventaris en het klantenbestand.
• Verblijvensbeding: de bedrijfsgoederen komen bij vertrek van een vennoot toe aan de overblijvende vennoot, tegen een vergoeding.
• Opzeggingsregeling: hoe en met welke termijn een vennoot kan opzeggen, bijvoorbeeld per het einde van een boekjaar.
• Waarderingsregeling: hoe het aandeel van de vertrekkende vennoot wordt berekend, of welke deskundige daarover bindend beslist.

Kunt u de vof zelf ontbinden?

Dat hangt af van de tekst van het contract. De Rechtbank Overijssel oordeelde op 20 december 2024 in kort geding over drie vennoten, van wie er twee de vof per brief hadden ontbonden wegens tekortkomingen van de derde (ECLI:NL:RBOVE:2024:6909). Het contract gaf iedere vennoot het recht de onmiddellijke ontbinding te “vorderen”. Volgens de rechter betekent dat: via de rechter. Het contract had daarnaast een aparte opzeggingsregeling met een termijn van drie maanden. De buitengerechtelijke ontbinding had daarom voorlopig geen effect en de derde vennoot bleef vennoot.

De les voor een scheiding: lees precies wat het contract zegt over opzegging en ontbinding voordat u een brief stuurt. Zonder passende bepaling kunt u de rechter om ontbinding vragen wegens gewichtige redenen (artikel 7A:1684 BW), of de vof voor onbepaalde tijd opzeggen met inachtneming van de goede trouw (artikel 7A:1686 BW).

Wat als uw contract niets regelt?

Dan gelden de wettelijke regels, en die zijn streng. Een vof voor onbepaalde tijd eindigt in beginsel door opzegging van een vennoot (artikel 7A:1683 BW). De vof wordt dan vereffend: bezittingen worden verkocht, schulden betaald en het overschot verdeeld. Wilt u toch doorgaan, dan moet u het daarover samen eens worden.

Welke koers kiest u voor de onderneming?

Samen doorgaan als zakenpartners

Dat kan, maar alleen als u persoonlijke gevoelens en zakelijke beslissingen strikt kunt scheiden. U heeft dan een nieuw vennootschapscontract nodig met afspraken over taken, besluitvorming bij onenigheid en de toetreding van een nieuwe partner. Spreek vaste overlegmomenten af en laat eventueel een externe boekhouder de geldstromen beheren.

Uitkoop door één partner

Bij een uitkoop zet één partner de onderneming voort en betaalt de ander een vergoeding voor diens aandeel. De lastigste punten zijn de waardering en de financiering. De uitkoopsom kan worden betaald uit privévermogen, met een lening of via een betalingsregeling in termijnen.

Wie die vergoeding verschuldigd is, verdient aandacht. De Hoge Raad oordeelde op 18 juli 2025 over een maatschap dat het bedrag dat een uittredende maat toekomt, tenzij anders afgesproken, een schuld van de maatschap zelf is, waarvoor de uittredende maat zich op het vermogen van de maatschap kan verhalen (ECLI:NL:HR:2025:1174). Leg daarom uitdrukkelijk vast of de vof of de blijvende vennoot de uitkoopsom betaalt.

Denk ook aan de buitenwereld. Contracten met klanten en leveranciers, de huurovereenkomst en de inschrijving in het handelsregister moeten worden aangepast. De vertrekkende vennoot blijft tegenover schuldeisers aansprakelijk voor schulden uit de periode vóór het vertrek.

Beëindiging

Beëindigen is de enige realistische optie als niemand wil of kan doorgaan, een uitkoop financieel niet haalbaar is of de samenwerking te verstoord is. De vof wordt dan ontbonden en vereffend. Personeel, klanten en leveranciers met lopende contracten worden daardoor ook geraakt.

Hoe bepaalt u de waarde en regelt u de financiën?

De partner die doorgaat heeft belang bij een lage waarde, de vertrekkende partner bij een hoge. Een onafhankelijke deskundige, zoals een registeraccountant of register valuator, doorbreekt die patstelling. De deskundige kijkt naar:

• bezittingen en schulden, zoals het pand, de inventaris, voorraden, leningen en openstaande facturen;
• de winst van de afgelopen jaren en de verwachtingen;
• de marktpositie van de vof;
• de mate waarin het succes afhangt van één of beide vennoten.

Welke waarderingsmethoden worden gebruikt?

• Discounted cash flow: de verwachte vrije kasstromen worden teruggerekend naar een waarde van vandaag.
• Intrinsieke waarde: bezittingen min schulden, zonder toekomstige winst of goodwill.
• Rentabiliteitswaarde: de genormaliseerde winst gedeeld door een rendementseis.

Goodwill is vaak het grootste discussiepunt. In de verdeling van een huwelijksgemeenschap telt goodwill alleen mee als die overdraagbaar is; goodwill die aan de persoon van de ondernemer vastzit, wordt niet verdeeld (Hoge Raad 31 mei 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE0748).

Hoe regelt u de betaling?

Kan de uitkoopsom niet in één keer worden betaald, leg dan een betalingsregeling vast met termijnen, rente, gevolgen van te late betaling en zekerheden voor de vertrekkende partner, zoals een pandrecht of hypotheek.

Waar moet u fiscaal op letten?

Het vertrek uit de vof kan leiden tot stakingswinst: het verschil tussen de boekwaarde en de uitkoopsom, waarover inkomstenbelasting verschuldigd kan zijn. Onder voorwaarden kan de belastingclaim worden doorgeschoven naar de partner die doorgaat. Die neemt dan een latente belastingclaim over, die hoort mee te tellen bij de uitkoopsom. Laat de keuze tussen afrekenen en doorschuiven doorrekenen door een fiscalist.

Hoe verhoudt de vof zich tot de privéverdeling?

De afwikkeling van de vof en de verdeling van het huwelijksvermogen zijn twee sporen. Eerst bepaalt de vof-regeling wat iedere vennoot krijgt of moet betalen. Daarna bepaalt uw huwelijksvermogensregime, gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden, hoe die waarde in de privéverdeling meetelt. Uw ex-partner krijgt dus niet automatisch de helft van de bedrijfswaarde.

Hoe onderhandelt u en legt u de afspraken vast?

Mediation is meestal sneller en goedkoper, zolang er nog wederzijds respect is. Is de communicatie volledig vastgelopen, dan laat ieder zich bijstaan door een eigen advocaat. Bereid elk gesprek voor met het waarderingsrapport, de jaarcijfers en het vennootschapscontract, en bepaal vooraf uw ondergrens.

Leg de uitkomst vast in twee documenten die op elkaar aansluiten:

• Het echtscheidingsconvenant: de privézaken, zoals de woning, de inboedel, pensioen en partner- en kinderalimentatie.
• De vaststellingsovereenkomst over de vof: voortzetting of ontbinding, de uitkoopsom, de betalingsregeling, vrijwaringen en de fiscale afhandeling.

Wat regelt u als vennoot die doorgaat?

• Controleer of het contract een voortzettings- of overnamebeding bevat en welke termijn en prijsafspraak daarbij horen.
• Neem bij doorschuiven de latente belastingclaim mee in de uitkoopsom.
• Pas contracten, de huurovereenkomst en de inschrijving in het handelsregister aan.
• Leg vast wie de schulden van vóór de uitkoop draagt en of de vof of uzelf de uitkoopsom betaalt.

Wat regelt u als vennoot die vertrekt?

• Laat de waarde, inclusief overdraagbare goodwill, bepalen door een onafhankelijke deskundige.
• Beding bij een betalingsregeling rente en zekerheden.
• Vraag een vrijwaring voor oude schulden: u blijft tegenover schuldeisers hoofdelijk aansprakelijk voor schulden van vóór uw vertrek (artikel 18 WvK).
• Zorg dat uw uittreden in het handelsregister wordt ingeschreven.
• Laat de stakingswinst vooraf doorrekenen door een fiscalist.

Hoe helpen wij bij een scheiding met een gezamenlijke vof?

• Wij analyseren uw vennootschapscontract op voortzettings-, overname- en verblijvensbedingen en op de opzeggings- en waarderingsregeling.
• Wij beoordelen hoe uw huwelijksvermogensregime de waarde van uw aandeel in de vof in de privéverdeling betrekt.
• Wij stellen de vaststellingsovereenkomst over de vof op en stemmen het echtscheidingsconvenant daarop af.
• Wij werken bij de waardering en de stakingswinst samen met uw accountant en fiscalist.
• Komt u er samen niet uit, dan voeren wij de procedure over ontbinding en verdeling.

Scheiden met een vof in vijf punten

• U beëindigt twee relaties: een persoonlijke en een zakelijke.
• Het vennootschapscontract bepaalt wie mag doorgaan en tegen welke prijs; zonder regeling eindigt de vof in principe bij opzegging.
• Lees de opzeggings- en ontbindingsbepalingen nauwkeurig: een te snelle ontbindingsbrief kan zonder effect blijven.
• Laat de waarde bepalen door een onafhankelijke deskundige en houd rekening met stakingswinst.
• Leg de afspraken vast in een convenant en een vaststellingsovereenkomst die op elkaar aansluiten.

Veelgestelde vragen over scheiden met een vof

Kan ik mijn partner dwingen zijn of haar aandeel te verkopen?

Niet zomaar. Die mogelijkheid moet in het vennootschapscontract staan, meestal in een voortzettings- of overnamebeding. Zonder zo’n beding bent u afhankelijk van overeenstemming, of van een procedure bij de rechter, waarvan de uitkomst onzeker is.

Mag de vof tijdens de scheiding gewoon doordraaien?

Ja. De scheiding beëindigt de vof niet automatisch. Zolang er niet is opgezegd of ontbonden, blijven beide partners vennoot, met dezelfde bevoegdheden en dezelfde aansprakelijkheid.

Meer over de familierechtelijke kant leest u op de pagina over advies van een advocaat familierecht.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.