Gepubliceerd op 7 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026
Werkt een van u in het buitenland, dan verandert dat niets aan de manier waarop de woning wordt verdeeld: dat volgt uit uw huwelijksvermogensregime, en welk recht daarvoor geldt, bepaalt de Europese Huwelijksvermogensverordening (huwelijk vanaf 29 januari 2019) of het Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978 (huwelijk tussen 1 september 1992 en 29 januari 2019). Het werkland zelf is meestal niet beslissend; de eerste gezamenlijke gewone verblijfplaats na het huwelijk en een eventuele rechtskeuze zijn dat wel.
Inhoudsopgave
Welk recht bepaalt wie recht heeft op de woning?
Het huwelijksvermogensrecht bepaalt of de woning gemeenschappelijk is en hoe hij wordt verdeeld. Voor een huwelijk gesloten op of na 29 januari 2019 geldt Verordening (EU) 2016/1103; zonder rechtskeuze is dat het recht van de eerste gewone verblijfplaats van beide echtgenoten kort na het huwelijk (artikel 26 van de verordening).
Onder de verordening verandert het toepasselijke recht niet vanzelf als u later verhuist of in het buitenland gaat werken. Bent u getrouwd tussen 1 september 1992 en 29 januari 2019, dan geldt het Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978. Daarbij kan het toepasselijke recht in bepaalde gevallen wel automatisch wisselen, bijvoorbeeld na tien jaar gewone verblijfplaats in een ander land.
Los daarvan geldt voor de overdracht van een Nederlandse woning altijd Nederlands recht. De levering gebeurt via een notariële akte die in het Kadaster wordt ingeschreven (artikel 3:89 BW). Meer over de keuze van het toepasselijke recht leest u in ons artikel over internationale echtscheidingen.
Bent u getrouwd onder Nederlands recht?
Geldt Nederlands recht, dan hangt de positie van de woning af van uw trouwdatum. Bent u vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden getrouwd, dan geldt de algehele gemeenschap van goederen; vanaf die datum de beperkte gemeenschap (artikel 1:94 BW).
In de beperkte gemeenschap valt een woning die tijdens het huwelijk is gekocht in de gemeenschap, ook als die op naam van één van u staat. Een woning die een van u vóór het huwelijk bezat, blijft in beginsel privé. Bij huwelijkse voorwaarden bepalen die voorwaarden wie eigenaar is.
Telt buitenlands inkomen mee?
Ja, voor de vraag wat in de gemeenschap valt maakt het niet uit of het inkomen in Nederland of in het buitenland is verdiend. Inkomen uit arbeid tijdens het huwelijk valt in de gemeenschap, en daarmee ook wat ervan is gekocht of afgelost.
Heeft u huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding, dan moet ook buitenlands inkomen dat niet is verteerd in beginsel worden verrekend. Dat volgt uit de tekst van uw voorwaarden en artikel 1:141 BW.
Welke Nederlandse rechter is bevoegd?
De Nederlandse rechter is bevoegd voor de echtscheiding als een van de bevoegdheidsgronden van Verordening (EU) 2019/1111 (Brussel IIter) van toepassing is. Voorbeelden zijn de gewone verblijfplaats van beide echtgenoten in Nederland of de gemeenschappelijke Nederlandse nationaliteit.
Is de Nederlandse rechter bevoegd voor de scheiding, dan kan hij volgens artikel 5 van de Huwelijksvermogensverordening in veel gevallen ook over de verdeling beslissen. Woont de vertrekkende partner buiten de EU, dan is het verstandig de bevoegdheid vooraf te laten beoordelen.
Hoe verloopt de verdeling van de woning?
In een gemeenschap van goederen heeft u ieder recht op de helft van de waarde (artikel 1:100 BW). De samenstelling van de gemeenschap wordt vastgesteld op de dag dat het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend (artikel 1:99 BW).
U heeft drie gebruikelijke opties:
- verkoop aan een derde, waarna u de opbrengst na aflossing van de hypotheek verdeelt;
- toedeling aan één van u, die de ander uitkoopt voor de helft van de overwaarde;
- tijdelijk samen eigenaar blijven, met schriftelijke afspraken over lasten en een verkoopdatum.
Bereikt u geen overeenstemming, dan kan de rechter de wijze van verdeling bepalen of een verkoop gelasten (artikel 3:185 BW). De notaris legt de verdeling vast in een akte van verdeling, die in het Kadaster wordt ingeschreven.
Meer over de keuzes leest u in ons artikel over de koopwoning bij echtscheiding.
Wat gebeurt er met de hypotheek?
Beide echtgenoten blijven hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheekschuld tot de bank de vertrekkende partner uit die aansprakelijkheid ontslaat. Een afspraak tussen u beiden bindt de bank niet.
Neemt de partner in Nederland de woning over, dan toetst de bank of hij of zij de lasten alleen kan dragen. Weigert de bank, dan leest u in ons artikel wat u kunt doen als de bank de overname van de hypotheek weigert. Wil juist de partner met buitenlands inkomen de woning houden, dan stellen banken vaak extra eisen aan de inkomensbewijzen.
Wie mag in de woning blijven wonen?
Tijdens de procedure kan de rechter in een voorlopige voorziening bepalen wie de woning mag gebruiken (artikel 822 Rv). Na de echtscheiding kan de rechter een echtgenoot het recht geven de woning nog maximaal zes maanden te gebruiken (artikel 1:165 BW).
Bij die afweging spelen de belangen van eventuele kinderen een grote rol. Een partner die al in het buitenland werkt en daar woont, heeft vaak minder belang bij het gebruik.
Hoe regelt u de verdeling op afstand?
De partner in het buitenland hoeft niet naar Nederland te komen. Hij of zij kan een volmacht geven, zodat een notarismedewerker of een gemachtigde de akte van verdeling namens hem of haar tekent.
Een volmacht die in het buitenland wordt getekend, moet meestal worden gelegaliseerd of van een apostille worden voorzien. Binnen de EU zijn sommige openbare documenten vrijgesteld van legalisatie (Verordening (EU) 2016/1191); de notaris bepaalt welke vorm hij accepteert.
Documenten in een vreemde taal, zoals buitenlandse loonstroken voor de bank, moeten vaak door een beëdigd vertaler worden vertaald. Houd voor legalisatie en vertaling enkele weken aan in uw planning.
Wat zijn de fiscale gevolgen?
Een internationale scheiding kan fiscale gevolgen hebben in meer dan één land, bijvoorbeeld voor de hypotheekrenteaftrek en voor de vraag of de partner in het buitenland in Nederland belastingplichtig blijft. Wij geven geen fiscaal advies.
Laat de fiscale kant daarom vóór het tekenen van de verdeling door een fiscalist beoordelen. De notaris kan aangeven of bij de toedeling overdrachtsbelasting verschuldigd is.
Waar let u op als partner die in Nederland blijft?
Als partner die in Nederland blijft, wilt u vaak de woning houden. Controleer vooraf of dat haalbaar is.
- Laat de woning onafhankelijk taxeren en spreek de peildatum voor de waardering af.
- Vraag de bank vroeg of u de hypotheek alleen kunt dragen.
- Leg vast wie de lasten betaalt tot de verdeling rond is.
- Vraag zo nodig een voorlopige voorziening voor het gebruik van de woning.
Waar let u op als partner die in het buitenland werkt?
Als partner in het buitenland wilt u voorkomen dat u aan een schuld vast blijft zitten. Bewaak daarom uw aansprakelijkheid en uw aandeel.
- Controleer welk huwelijksvermogensrecht op uw huwelijk van toepassing is.
- Eis dat de bank u bij overname uit de hoofdelijke aansprakelijkheid ontslaat.
- Regel tijdig een gelegaliseerde volmacht voor de notaris.
- Laat de fiscale gevolgen in uw werkland en in Nederland beoordelen.
Wat kunnen wij voor u doen bij de verdeling van de woning bij een internationale scheiding?
Wij begeleiden echtgenoten van wie een van beiden in het buitenland woont of werkt. Onze scheidingsadvocaat kan onder meer:
- beoordelen welk huwelijksvermogensrecht geldt en welke rechter bevoegd is;
- een verdelingsvoorstel en een echtscheidingsconvenant opstellen;
- met de andere partner en diens advocaat onderhandelen, ook op afstand;
- een voorlopige voorziening voor het gebruik van de woning vragen;
- een verdelingsprocedure voeren en de termijnen bewaken;
- als mediator optreden als u samen tot afspraken wilt komen.
Samengevat
- Het werkland van een partner bepaalt meestal niet welk recht geldt; de eerste gezamenlijke gewone verblijfplaats en een rechtskeuze wel.
- Voor huwelijken vanaf 29 januari 2019 geldt de Europese Huwelijksvermogensverordening, daarvoor meestal het Haags verdrag 1978.
- Buitenlands inkomen telt gewoon mee voor de gemeenschap of het verrekenbeding.
- Beide partners blijven hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek tot de bank een van hen ontslaat.
- De partner in het buitenland kan met een gelegaliseerde volmacht tekenen.
Veelgestelde vragen
Moet de partner in het buitenland naar Nederland komen voor de notaris?
Nee, een volmacht is voldoende. Die moet meestal zijn gelegaliseerd of van een apostille zijn voorzien.
Geldt Nederlands recht omdat de woning in Nederland staat?
Niet voor de vraag van wie de woning is; dat bepaalt het huwelijksvermogensrecht. Nederlands recht geldt wel voor de levering en inschrijving in het Kadaster.
Kan de rechter de verkoop van de woning gelasten?
Ja, als u het niet eens wordt kan de rechter de wijze van verdeling bepalen, waaronder verkoop (artikel 3:185 BW).
Hoe lang mag ik na de scheiding in de woning blijven?
De rechter kan een gebruiksrecht toekennen van maximaal zes maanden na de inschrijving van de echtscheiding (artikel 1:165 BW).
Lees ook: huwelijkse voorwaarden bij een scheiding en mediation bij een scheiding.
