Rechten op AI-output van werknemers: wat geldt voor werkgevers?

Gepubliceerd op 26 augustus 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026

Op tekst, code of beelden die een systeem als ChatGPT zelfstandig maakt, rust in beginsel geen auteursrecht, dus ook niet voor u als werkgever. Dat is anders als uw werknemer zelf creatieve keuzes maakt en het hulpmiddel alleen gebruikt: dan ontstaat wel een beschermd werk, en volgens artikel 7 Auteurswet bent u als werkgever daarvan de maker.

Steeds meer werknemers gebruiken generatieve systemen zoals ChatGPT, Copilot of Midjourney. Zij schrijven er teksten mee, programmeren er code mee of ontwerpen er beelden mee. Dat levert u tijdwinst op. Tegelijk roept het een juridische vraag op: wie is eigenaar van wat uit deze systemen komt? In dit artikel leggen wij uit hoe het Nederlandse recht daarnaar kijkt, welke risico’s u loopt en welke afspraken u kunt maken.

Rust er auteursrecht op AI-output?

Auteursrecht ontstaat alleen op werk met een eigen, oorspronkelijk karakter dat het persoonlijk stempel van de maker draagt. Output die puur door AI is gemaakt, mist die menselijke inbreng en is daarom in beginsel niet beschermd; de Auteurswet gaat uit van een menselijke maker.

Veel ondernemers en HR-professionals gaan ervan uit dat alles wat een werknemer tijdens werktijd maakt, automatisch van het bedrijf is. Voor traditioneel werk klopt dat vaak. Maar zodra een algoritme een groot deel van het werk doet, liggen de regels anders. De wet is niet geschreven met deze technologie in gedachten. Er bestaat nog geen specifieke Nederlandse regeling of uitspraak van de Hoge Raad over AI-output, zodat u met de algemene regels moet werken.

Zonder heldere afspraken kan een vertrekkende werknemer waardevolle gegenereerde informatie meenemen naar een concurrent. U staat dan juridisch zwakker. Het loont daarom om nu na te gaan waar uw organisatie staat.

Is AI-output juridisch één categorie?

Nee. Het recht maakt onderscheid tussen beschermde werken en onbeschermde informatie. Een rapport dat een mens schrijft of een foto die een mens maakt, is meestal wel beschermd; output die een systeem zelfstandig maakt, meestal niet.

Tekst of beeld dat alleen op basis van een korte instructie ontstaat, mist de menselijke inbreng die de wet vraagt. Op zulke output rust dan geen auteursrecht. In beginsel mag iedereen die het in handen krijgt, inclusief een concurrent, het overnemen, tenzij een andere regel of een afspraak dat verhindert. Pas als er een aanwijsbare, wezenlijke menselijke inspanning aan de output ten grondslag ligt, kunt u als werkgever een auteursrecht claimen.

Wat betekent dit voor u? Beoordeel gegenereerde resultaten niet als één geheel. Kijk per project hoe de output is ontstaan en hoeveel menselijke sturing erin zit.

Wanneer is een werk auteursrechtelijk beschermd?

Een werk is beschermd als het een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt. Die maatstaf heeft de Hoge Raad geformuleerd in het Endstra-arrest van 30 mei 2008 (ECLI:NL:HR:2008:BC2153).

Volgens de Hoge Raad moet het werk het resultaat zijn van scheppende menselijke arbeid. Het gaat daarbij om wat het werk zelf laat zien, niet om de bedoeling van de maker. Een algoritme heeft geen eigen creativiteit en kan geen persoonlijk stempel drukken. Output die volledig zelfstandig door een systeem is gemaakt, valt daarom in beginsel buiten de Auteurswet.

Binnen een dienstverband geldt artikel 7 Auteurswet. Maakt een werknemer een werk in de uitoefening van zijn functie, dan geldt de werkgever als maker, tenzij partijen iets anders hebben afgesproken. Dit werkgeversauteursrecht is niet onvoorwaardelijk. Het werkt alleen als er een beschermd werk is. Zonder menselijke creativiteit is er niets dat aan u kan toekomen.

Wat betekent dit voor u? Ga er niet van uit dat de Auteurswet u automatisch beschermt. Zonder menselijke creatieve inbreng biedt artikel 7 Auteurswet u geen houvast.

Wanneer heeft u als werkgever wel rechten op AI-output?

Dat hangt af van de inbreng van uw werknemer. Gebruikt hij het systeem als hulpmiddel en houdt hij zelf de regie met wezenlijke creatieve keuzes, dan kan een beschermd werk ontstaan dat aan u toekomt.

Een korte, eenvoudige opdracht (“schrijf een blog over HR”) is daarvoor in de regel niet genoeg. Anders kan het liggen als de werknemer het systeem stap voor stap aanstuurt, de output zorgvuldig selecteert, ingrijpend bewerkt en samenvoegt tot een nieuw, eigen geheel. Waar de grens precies ligt, is nog niet door de Nederlandse rechter uitgemaakt.

In die gevallen is de technologie vooral gereedschap, zoals een tekstverwerker of een penseel. Maakt de werknemer die creatieve keuzes binnen zijn functie, dan is artikel 7 Auteurswet van toepassing. Alleen dan komen de auteursrechten automatisch bij u als werkgever terecht.

Wat betekent dit voor u? Vraag uw werknemers om hun werkproces en tussenversies vast te leggen. Bij een geschil kunt u dan laten zien welke menselijke inbreng er was.

Wat regelen de voorwaarden van de AI-aanbieder?

Naast het auteursrecht spelen de gebruiksvoorwaarden van de aanbieder een rol. Die bepalen wat u met de output mag doen, en verschillen per aanbieder.

OpenAI bepaalt in zijn voorwaarden voor gebruikers in de EU bijvoorbeeld dat de gebruiker eigenaar is van de output. OpenAI draagt zijn eventuele rechten op de output aan de gebruiker over. Dat woord “eventuele” is belangrijk: de aanbieder kan geen auteursrecht overdragen dat er niet is. Ook verbieden deze voorwaarden onder meer om output te gebruiken voor het ontwikkelen van modellen die met OpenAI concurreren. Andere aanbieders hanteren eigen voorwaarden, soms met beperkingen voor commercieel gebruik.

Let ook op wie de gebruiker is. Gebruikt een werknemer een eigen, privé-account, dan is hij in de verhouding met de aanbieder de contractpartij en niet uw bedrijf. Het is dus verstandig dat uw werknemers zakelijke accounts gebruiken die uw organisatie zelf afsluit.

Wat betekent dit voor u? Lees de actuele voorwaarden van de software die binnen uw bedrijf wordt gebruikt, voordat u de output commercieel inzet.

Kunt u AI-output beschermen als bedrijfsgeheim?

Ja, dat kan. De Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb) vraagt geen menselijke creativiteit, maar wel dat u zelf maatregelen neemt om de informatie geheim te houden.

Volgens artikel 1 Wbb is informatie een bedrijfsgeheim als zij aan drie eisen voldoet. De informatie is geheim, omdat zij niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk is. Zij heeft handelswaarde omdat zij geheim is. En degene die er rechtmatig over beschikt, heeft redelijke maatregelen genomen om haar geheim te houden.

Gegenereerde code, datamodellen of strategische teksten kunnen dus een bedrijfsgeheim zijn. Een bedrijfsgeheim ontstaat echter niet vanzelf. U moet kunnen aantonen dat u de toegang intern heeft beperkt en dat medewerkers weten dat de informatie vertrouwelijk is. Artikel 2 Wbb bepaalt wanneer het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim onrechtmatig is. Daartegen kunt u optreden.

Wat betekent dit voor u? Voer een aantoonbaar geheimhoudingsbeleid in en beperk de toegang technisch. Zo kunt u waardevolle output die niet auteursrechtelijk beschermd is, toch als bedrijfsgeheim behandelen.

Welke risico’s loopt u zonder schriftelijke afspraken?

Zonder duidelijke afspraken is onzeker wie de gegenereerde bedrijfsinformatie mag gebruiken. Dat leidt vooral bij uitdiensttreding tot discussie.

Een vertrekkende programmeur of marketeer kan stellen dat de prompts en output die hij maakte niet van het bedrijf zijn. Hij neemt ze dan mee naar zijn nieuwe werkgever. Heeft u geen concurrentiebeding (artikel 7:653 BW) en geen geheimhoudingsbeding, dan moet u terugvallen op de algemene regel van de onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW).

Die route is zwaar. De rechtbank Rotterdam paste in een kort geding van 13 oktober 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:11880) de vaste maatstaf toe. Concurrentie door een voormalige werknemer is in beginsel pas ongeoorloofd als hij stelselmatig en substantieel het duurzame bedrijfsdebiet van de oud-werkgever afbreekt, met hulpmiddelen die hij vertrouwelijk van die werkgever kreeg. In die zaak was daaraan voldaan, maar u moet dit wel stellen en aannemelijk maken. Goede contractuele afspraken maken uw positie een stuk eenvoudiger.

Wat betekent dit voor u? Controleer uw arbeidsovereenkomsten en neem bepalingen op over het gebruik van AI, de eigendom van output en geheimhouding.

Welke stappen kunt u zetten bij misbruik?

Gebruikt een (oud-)werknemer uw output of bedrijfsgeheimen onrechtmatig, dan kunt u in spoedeisende gevallen naar de voorzieningenrechter in kort geding (artikel 254 Rv). Daarna of daarnaast kunt u een bodemprocedure starten.

In kort geding kunt u een verbod vorderen op verder gebruik of verspreiding. Voor bedrijfsgeheimen regelt artikel 5 Wbb zulke voorlopige maatregelen. De rechter wijst een verbod alleen toe als u uw recht voldoende aannemelijk maakt. Vaak vraagt u er een dwangsom bij, zodat het verbod ook wordt nageleefd.

In een bodemprocedure kunt u definitieve maatregelen vragen, zoals staking en het vernietigen van documenten of bestanden (artikel 6 Wbb). Ook kunt u schadevergoeding vorderen (artikel 8 Wbb). Bij inbreuk op auteursrecht kan daarnaast afdracht van de genoten winst aan de orde komen. Hoe sterk u staat, hangt sterk af van uw voorbereiding en uw contracten.

Wat betekent dit voor u? Leg bij een dreigend geschil direct uw bewijs vast, zoals kopieën van contracten, logbestanden en correspondentie.

Welke afspraken maakt u het beste?

Pas uw contracten en interne regels aan op het gebruik van AI. De volgende stappen helpen daarbij:

• Werk arbeidsovereenkomsten bij: leg vast dat output die werknemers in hun functie met bedrijfssoftware genereren, aan de werkgever toekomt, en dat de werknemer eventuele rechten daarop aan u overdraagt.
• Scherp geheimhoudingsbedingen aan: zorg dat de omschrijving van vertrouwelijke informatie en bedrijfsgeheimen ook gegenereerde data, prompts en ruwe output omvat.
• Kies zakelijke accounts: laat werknemers werken met tools en accounts die uw organisatie zelf afsluit, zodat de voorwaarden voor u gelden.

Stel daarnaast een helder intern protocol op. Daarin staat welke software is toegestaan, welke bedrijfsgegevens wel of niet in externe systemen mogen worden ingevoerd en wie de licentievoorwaarden bewaakt.

Wat betekent dit voor u? Een intern AI-beleid werkt het best als het aansluit op uw arbeidsovereenkomsten en geheimhoudingsafspraken.

Hoe beschermt u uw bedrijfsinformatie structureel?

Wie de rechten op AI-output heeft, is geen kwestie van ja of nee. Het hangt af van de menselijke inbreng van uw werknemers, de voorwaarden van de aanbieder en uw eigen afspraken.

Biedt het auteursrecht geen bescherming bij volledig geautomatiseerde output, dan is de Wet bescherming bedrijfsgeheimen een belangrijk vangnet. Dat werkt alleen als u zelf maatregelen neemt. Duidelijke contracten, een goed geheimhoudingsbeding en een helder intern beleid vormen samen uw bescherming. Wacht daarmee niet tot een werknemer vertrekt.

Waar let u als werkgever op?

• Leg in de arbeidsovereenkomst vast dat AI-output uit de functie aan u toekomt en dat de werknemer eventuele rechten daarop aan u overdraagt.
• Breid het geheimhoudingsbeding uit tot prompts, gegenereerde data en ruwe output.
• Sluit zakelijke accounts af en lees de gebruiksvoorwaarden van de aanbieder voordat u output commercieel inzet.
• Beperk de toegang tot waardevolle output, zodat die als bedrijfsgeheim kan gelden (artikel 1 Wbb).

Waar let u als werknemer op?

• Lees in uw arbeidsovereenkomst en het AI-beleid wat is afgesproken over output, prompts en geheimhouding.
• Gebruik voor uw werk de zakelijke accounts van uw werkgever en voer geen vertrouwelijke gegevens in privétools in.
• Neem bij uw vertrek geen prompts, output of bestanden mee die als bedrijfsgeheim kunnen gelden.
• Ga na of een concurrentie- of geheimhoudingsbeding geldig is overeengekomen (artikel 7:653 BW).

Wat kunnen wij voor u doen bij rechten op AI-output?

Wij adviseren werkgevers en werknemers over AI-output vanuit het ICT-recht en het arbeidsrecht.

• Wij stellen bepalingen op over AI-gebruik, eigendom van output en overdracht van rechten in arbeidsovereenkomsten.
• Wij schrijven of toetsen een intern AI-beleid dat aansluit op uw geheimhoudingsafspraken.
• Wij beoordelen de gebruiksvoorwaarden van AI-aanbieders op eigendom van output en gebruiksbeperkingen.
• Wij beoordelen of output als auteursrechtelijk werk of als bedrijfsgeheim (artikel 1 Wbb) is beschermd.
• Wij vorderen bij misbruik in kort geding een verbod, zo nodig met dwangsom (artikel 254 Rv en artikel 5 Wbb).

Samengevat

• Output die een AI-systeem zelfstandig maakt, is in beginsel niet auteursrechtelijk beschermd: er ontbreekt een persoonlijk stempel van een menselijke maker (HR 30 mei 2008, Endstra).
• Maakt uw werknemer zelf wezenlijke creatieve keuzes binnen zijn functie, dan kan wel een werk ontstaan, en geldt u volgens artikel 7 Auteurswet als maker.
• De voorwaarden van de aanbieder bepalen mede wat u met output mag; OpenAI draagt eventuele rechten over aan de gebruiker, met gebruiksbeperkingen.
• Onbeschermde output kunt u als bedrijfsgeheim beschermen, mits u redelijke geheimhoudingsmaatregelen neemt (artikel 1 Wbb).
• Leg eigendom van output en geheimhouding vast in arbeidsovereenkomsten en een intern AI-beleid.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Heeft een werkgever automatisch de rechten op alle AI-output die werknemers maken?
Nee. Volgens artikel 7 Auteurswet geldt de werkgever als maker van een werk dat een werknemer in zijn functie maakt. Dat werkt alleen als er een auteursrechtelijk beschermd werk is, en daarvoor is menselijke creatieve inbreng nodig. AI-output zonder creatieve sturing door de werknemer is niet beschermd en valt dus buiten het werkgeversauteursrecht.

Wat als een werknemer alleen een simpele prompt intypt – is de output dan van de werkgever?
Waarschijnlijk niet via het auteursrecht, want een eenvoudige prompt levert in de regel geen werk met een persoonlijk stempel op. U kunt dan beter steunen op de Wet bescherming bedrijfsgeheimen, mits u aantoonbare geheimhoudingsmaatregelen heeft genomen, en op uw contractuele afspraken.

Wat regelen de licentievoorwaarden van AI-tools zoals ChatGPT?
Dat verschilt per aanbieder. Volgens de EU-voorwaarden van OpenAI is de gebruiker eigenaar van de output en draagt OpenAI zijn eventuele rechten over. Wel gelden beperkingen, zoals het verbod om output te gebruiken voor concurrerende modellen. Controleer de actuele voorwaarden altijd voordat u AI-output commercieel inzet.

Kan een werknemer na uitdiensttreding AI-output meenemen en gebruiken voor een concurrent?
Dat is riskant voor de werknemer. Is de output een bedrijfsgeheim, of geldt een geheimhoudings- of concurrentiebeding, dan kunt u in kort geding een verbod vorderen. Zonder duidelijke afspraken is uw bewijspositie zwakker en moet u terugvallen op de onrechtmatige daad.

Wat moet ik als werkgever nu concreet regelen?
Leg in arbeidsovereenkomsten en een intern AI-beleid vast dat AI-output die werknemers in hun functie genereren, aan u toekomt. Neem een geheimhoudingsbeding op dat uitdrukkelijk AI-output omvat. Laat werknemers met zakelijke accounts werken, controleer de voorwaarden van de tools en neem aantoonbare maatregelen om vertrouwelijkheid te waarborgen.

Kan AI-output beschermd worden als bedrijfsgeheim als er geen auteursrecht op rust?
Ja, als aan de drie eisen van artikel 1 Wbb is voldaan. De output is geheim, heeft handelswaarde omdat zij geheim is, en u heeft redelijke maatregelen genomen om haar geheim te houden. Dit is een belangrijke aanvulling op het auteursrecht.