Gepubliceerd op 19 april 2017 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Inhoudsopgave
Moet een bestuurder schade vergoeden na misleidende jaarcijfers?
Alleen als de schuldeiser aantoont dat hij op de misleidende cijfers is afgegaan en daardoor schade leed. Misleidende cijfers maken de bestuurder wel hoofdelijk aansprakelijk op grond van artikel 2:249 BW, maar zonder causaal verband met de schade volgt geen schadevergoeding. Dat oordeelde de Rechtbank Noord-Holland op 19 april 2017 (ECLI:NL:RBNHO:2017:3042).
Mixi Modes B.V., een inmiddels failliete kledinggroothandel, deponeerde jarenlang cijfers bij de Kamer van Koophandel die sterk afweken van de cijfers in de accountantsverklaarde jaarrekeningen. Toch nam de rechtbank geen causaal verband aan tussen die cijfers en de schade die de verhuurder van het bedrijfspand stelde te hebben geleden.
Wat speelde er in deze zaak?
WFC Amsterdam B.V. verhuurde bedrijfsruimte aan Mixi. In 2006 ging het vastgoed over naar WFC Vastgoed B.V.; WFC Amsterdam bleef het beheer doen. Mixi meldde liquiditeitsproblemen en er ontstond een huurachterstand. Partijen probeerden een betalingsregeling te treffen, zonder resultaat.
| Datum | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1 juli 2014 | Huurachterstand van € 64.424,01 |
| 20 juli 2014 | Bestuurder aanvaardt een voorstel voor een regeling niet |
| Nacht van 21 op 22 juli 2014 | Verhuurder blokkeert de toegang tot het gehuurde met een beroep op het contractuele opschortingsrecht |
| 29 juli 2014 | Mixi failliet op eigen aangifte |
| Februari 2015 | Faillissement opgeheven wegens gebrek aan baten |
| 29 maart 2016 | Conservatoir beslag op de woning van de bestuurder |
| 19 april 2017 | Vonnis van de Rechtbank Noord-Holland |
Bron: ECLI:NL:RBNHO:2017:3042.
WFC Vastgoed vorderde een verklaring voor recht dat de bestuurder persoonlijk onrechtmatig had gehandeld en aansprakelijk was voor de schade. Volgens WFC Vastgoed was hij namens Mixi verplichtingen aangegaan waarvan hij wist dat Mixi die niet kon nakomen. Ook zou hij niet hebben meegewerkt aan redelijke voorstellen en jarenlang misleidende balansen hebben gepubliceerd, zonder WFC Vastgoed over de werkelijke financiële positie te informeren.
Wat besliste de rechtbank?
De rechtbank wees alle vorderingen van de verhuurder af. In de tegenvordering van de bestuurder oordeelde zij dat het beslag op zijn woning onrechtmatig was en moest worden opgeheven.
Verliezen en mislukt overleg zijn niet genoeg
Een negatief eigen vermogen en jarenlange verliezen betekenen volgens de rechtbank niet automatisch dat een bestuurder onrechtmatig handelt door de huurovereenkomst niet op te zeggen. Dat het overleg over een betalingsregeling mislukte, maakt zijn handelen evenmin onrechtmatig. WFC Vastgoed had niet onderbouwd dat de bestuurder afspraken niet nakwam.
De maatstaf voor persoonlijke aansprakelijkheid bij het aangaan van verplichtingen komt uit het Beklamel-arrest van de Hoge Raad van 6 oktober 1989. Een bestuurder is aansprakelijk als hij bij het aangaan van de verplichting wist of redelijkerwijs moest begrijpen dat de vennootschap niet, of niet binnen redelijke termijn, zou kunnen betalen en geen verhaal zou bieden. Lees meer over bestuurdersaansprakelijkheid.
Misleidende cijfers, maar geen causaal verband
De bestuurder had onvoldoende weersproken dat de gedeponeerde cijfers sterk afweken van de jaarrekeningen van de accountant en dus misleidend waren. Dat maakt hem hoofdelijk aansprakelijk op grond van artikel 2:249 BW.
Toch leidde dit niet tot aansprakelijkheid tegenover WFC Vastgoed. De verhuurder stelde niet dat zij de huur liet doorlopen of regelingen trof vanwege de gepubliceerde cijfers. Het verband tussen de misleidende cijfers en de gestelde schade ontbrak dus.
Geen algemene waarschuwingsplicht
Een bestuurder hoeft schuldeisers niet te waarschuwen zodra het slecht gaat. Volgens de rechtbank kan zo’n plicht alleen bestaan in uitzonderlijke omstandigheden, bij een uitzichtloze situatie. Die was hier niet gebleken. De bestuurder hoefde WFC Vastgoed dus niet uit eigen beweging over de financiële positie van Mixi te informeren.
Gevolgen voor het beslag
Omdat de vordering niet bestond, was het beslag onrechtmatig. WFC Vastgoed moest het beslag binnen twee werkdagen laten doorhalen, op straffe van een dwangsom van € 500 per dag tot maximaal € 100.000. In de hoofdzaak betaalde WFC Vastgoed de proceskosten van € 1.192.
Wat regelt u als bestuurder rond de jaarcijfers?
Als bestuurder zorgt u dat wat u deponeert overeenkomt met de vastgestelde jaarrekening.
- Vergelijk de gedeponeerde cijfers met de jaarrekening die de accountant heeft gecontroleerd of samengesteld.
- Maak de jaarrekening openbaar binnen de termijn van artikel 2:394 BW, uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar.
- Leg het overleg over betalingsregelingen met schuldeisers schriftelijk vast.
- Ga geen nieuwe verplichtingen aan als u weet dat de vennootschap die niet kan nakomen.
Wat legt u als schuldeiser vast voordat u een bestuurder aanspreekt?
Als schuldeiser moet u kunnen aantonen dat u op de gepubliceerde cijfers bent afgegaan.
- Bewaar de stukken waaruit blijkt dat u de cijfers heeft gebruikt, bijvoorbeeld bij het aangaan of verlengen van de huur.
- Vraag zelf om actuele financiële informatie voordat u een betalingsregeling treft.
- Leg pas beslag op het privévermogen van de bestuurder als u zijn aansprakelijkheid kunt onderbouwen; een onterecht beslag kan u zelf schadeplichtig maken.
Hoe helpen wij bij misleidende jaarcijfers?
Wij staan zowel bestuurders als schuldeisers bij in een geschil over gepubliceerde jaarcijfers.
- Wij beoordelen of gedeponeerde cijfers een misleidende voorstelling geven in de zin van artikel 2:249 BW.
- Wij onderzoeken of er een causaal verband is tussen die cijfers en de gestelde schade.
- Wij toetsen voor een schuldeiser of een vordering op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) kans maakt voordat beslag wordt gelegd.
- Wij voeren voor een bestuurder verweer en vorderen zo nodig in kort geding opheffing van een onterecht beslag (artikel 705 Rv).
Relevante rechtsgebieden: ondernemingsrecht.