Een echtscheidingsconvenant kun je aanpassen als beide partners het eens zijn over nieuwe afspraken, of als er iets belangrijks verandert, bijvoorbeeld een ander inkomen of onverwachte tegenslagen.
Vaak komt het erop neer dat de oude afspraken gewoon niet meer passen bij hoe het nu loopt voor beide partijen.
Als je samen tot een akkoord komt, kun je de wijziging samen vastleggen en eventueel via een advocaat bij de rechtbank indienen.
Maar als één van de ex-partners dwarsligt, moet je de rechter inschakelen, die uiteindelijk de knoop doorhakt.
Een convenant pas je niet zomaar aan. Je hebt altijd een goede reden nodig, en hoe het proces verloopt hangt af van de samenwerking tussen de ex-partners.
Dat maakt het soms best ingewikkeld, vooral als het tussen jullie botst.
Wat is een echtscheidingsconvenant?
In een echtscheidingsconvenant leggen ex-partners zwart-op-wit vast wat ze afspreken over hun scheiding.
Hierin staat alles over geld, spullen, en wie wat krijgt. Het is eigenlijk gewoon onmisbaar als je zonder gedoe uit elkaar wilt gaan.
Met zo’n convenant voorkom je dat er later ruzie ontstaat, omdat alles duidelijk op papier staat.
Het draait vooral om financiële zaken en eigendommen. Meestal stel je het samen op, met hulp van een advocaat, mediator of notaris.
Inhoud van het convenant
Je maakt concrete afspraken over wie de woning krijgt, hoe je de inboedel verdeelt, en wat er met eventuele schulden gebeurt.
Ook spreek je af wie welke kosten betaalt na de scheiding. Vaak leg je partneralimentatie vast, inclusief het bedrag en hoelang het duurt.
Pensioenafspraken kun je ook opnemen, zodat daarover geen verwarring ontstaat.
Let op: afspraken over gezag of de zorg voor kinderen horen hier niet in; die regel je apart.
De afspraken in het convenant zorgen voor rechtszekerheid en zijn verplicht als je een echtscheiding aanvraagt.
Zonder heldere afspraken kan het allemaal eindeloos duren.
Betrokken partijen bij het opstellen
Jij en je ex-partner stellen het convenant samen op.
Vaak halen jullie er een advocaat, mediator of notaris bij, zodat alles duidelijk, eerlijk en juridisch klopt.
De advocaat dient het convenant in bij de rechtbank, en dan wordt het onderdeel van de echtscheidingsbeschikking.
Daardoor krijgen de afspraken juridische kracht en kun je ze makkelijker afdwingen.
Het is wel belangrijk dat jullie het er allebei mee eens zijn, anders is het convenant gewoon niet geldig.
Zo voorkom je dat je later alsnog ruzie krijgt over oude afspraken.
Verschil met ouderschapsplan
Het echtscheidingsconvenant gaat vooral over geld en spullen.
Voor afspraken over de kinderen maak je een apart ouderschapsplan. Dat plan regelt wie voor de kinderen zorgt en hoe de omgang verloopt na de scheiding.
Heb je kinderen onder de 18? Dan moet je zo’n ouderschapsplan maken.
Daarin leg je vast wie welke zorgtaken op zich neemt en hoe het contact met de kinderen geregeld is.
Het ouderschapsplan draait om het welzijn van de kinderen, niet om geld.
Beide documenten horen vaak bij het hele scheidingsdossier, maar ze hebben ieder een eigen doel.
Redenen om een echtscheidingsconvenant te wijzigen
Je kunt een echtscheidingsconvenant veranderen als de situatie wijzigt of als afspraken niet worden nagekomen.
Dit kan als jullie het samen willen, bij onverwachte omstandigheden, of als er iets misgaat met het nakomen van afspraken. De regels en procedures voor wijzigingen zijn best duidelijk.
Wijziging met wederzijds goedvinden
Zodra jullie het samen eens zijn over aanpassingen, kun je het convenant wijzigen via een nieuwe overeenkomst.
Dat heet een aanvullende of wijzigingsovereenkomst. Het gaat vaak om de verdeling van vermogen, aanpassingen in alimentatie, of afspraken over schulden.
Als je samen uitkomt, is het veel sneller en minder gedoe dan naar de rechter stappen.
De nieuwe afspraken kun je via een notaris of rechtbank laten bekrachtigen, zodat ze net zo rechtsgeldig zijn als het oude convenant.
Veranderingen door onvoorziene omstandigheden
Lukt het niet om te overleggen, dan kan één van jullie de rechter vragen om het convenant aan te passen.
Dat mag alleen als er echt iets onverwachts is gebeurd, wat je niet kon voorzien toen je het convenant maakte, en het oneerlijk zou zijn om alles bij het oude te laten.
Voorbeelden? Denk aan een plotselinge inkomensdaling, zware ziekte, of andere grote veranderingen.
De rechter kijkt dan goed of het nodig is om bijvoorbeeld partneralimentatie aan te passen.
Voor afspraken over vermogen is de drempel hoger; die veranderen alleen bij serieuze problemen als bedrog of dwaling.
Niet-nakoming van afspraken
Als je ex zich niet aan het convenant houdt, kun je het convenant aanpassen of de afspraken afdwingen.
Financiële verplichtingen, zoals partneralimentatie, kun je via het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) of een deurwaarder laten innen.
Niet-financiële afspraken, zoals omgang met kinderen of zorgregelingen in het ouderschapsplan, zijn lastiger af te dwingen.
Dan moet je vaak toch weer naar de rechter, soms via een kort geding.
Als afspraken niet worden nageleefd, kan dat leiden tot strengere afspraken om herhaling te voorkomen.
Procedure voor het wijzigen van een convenant
Het aanpassen van een echtscheidingsconvenant doe je stap voor stap.
Dat kan in overleg, met hulp van een advocaat of mediator, of – als je er samen niet uitkomt – via de rechtbank.
Het is wel cruciaal dat je alle wijzigingen officieel vastlegt, anders zijn ze niet rechtsgeldig.
Aanvraag bij de rechtbank
Wil je het convenant veranderen zonder instemming van de ander, dan moet je een verzoek indienen bij de rechtbank.
Dat kan alleen als er echt iets zwaars en onverwachts is gebeurd, waardoor het niet redelijk is om de oude afspraken te laten staan.
Je moet je verzoek goed onderbouwen, bijvoorbeeld met bewijs van een inkomensdaling of grote veranderingen in de zorgsituatie.
De rechter kijkt naar de oude afspraken en legt die naast de nieuwe situatie. Daarna beslist hij of het convenant aangepast wordt.
Het proces kan even duren, soms een paar maanden, afhankelijk van hoe ingewikkeld het is en hoe druk de rechtbank het heeft.
Vergeet niet om alle relevante documenten toe te voegen aan je verzoek.
Rol van de advocaat en mediator
Een advocaat kijkt mee naar de juridische mogelijkheden en helpt je bij het opstellen van het wijzigingsverzoek.
Hij of zij vertegenwoordigt je in en buiten de rechtszaal en zorgt dat je verhaal juridisch klopt.
Een mediator kan bemiddelen als jullie bereid zijn om samen te praten.
De mediator helpt om samen tot nieuwe afspraken te komen, zonder dat de rechter eraan te pas hoeft te komen.
Soms werken advocaat en mediator samen, bijvoorbeeld als mediation niet direct lukt.
Dan kan de advocaat alsnog de juridische procedure starten. Dat bespaart vaak tijd en geld.
Belang van een wijzigingsovereenkomst
Als beide partijen samen besluiten iets te veranderen, stellen ze een wijzigingsovereenkomst op. Dit document past delen van het oorspronkelijke convenant aan, of vervangt ze zelfs.
Vaak bekrachtigt een notaris of de rechtbank zo’n wijziging officieel. Daarmee wordt het rechtsgeldig en afdwingbaar, wat vooral belangrijk is bij financiële afspraken zoals partneralimentatie.
Beide partners moeten alle afspraken goed snappen en schriftelijk bevestigen. Zo voorkom je later gedoe en blijft het voor iedereen duidelijk wie wat moet doen.
Belangrijkste onderdelen van het convenant die gewijzigd kunnen worden
Het echtscheidingsconvenant bevat afspraken die mee veranderen met het leven. Denk aan geldzaken, bezit en kinderen.
Soms zijn aanpassingen nodig omdat de omstandigheden gewoon veranderen. Dat gebeurt vaker dan je denkt.
Alimentatie en onderhoudskosten
De hoogte en duur van partneralimentatie kun je aanpassen als de financiële situatie verandert. Dit geldt ook voor kosten voor het onderhoud van de ex-partner.
Verdient een van beiden minder, of is er een nieuwe inkomstenbron? Dan kun je samen de alimentatie herzien, of via de rechter als je er samen niet uitkomt.
Kinderalimentatie regel je in het ouderschapsplan, niet in het convenant zelf. Toch kan de rechter die alimentatie aanpassen als de kosten stijgen of het zorgschema verandert.
Afspraken over bezit en woning
Vermogensrechtelijke afspraken zoals de verdeling van de woning en ander bezit staan meestal helder in het convenant. Ze zijn lastig te wijzigen; vaak liggen ze definitief vast.
Je krijgt alleen een wijziging voor elkaar als er sprake is van dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden. Bijvoorbeeld als iemand informatie bewust heeft achtergehouden.
In de praktijk kan het gaan om het opnieuw verdelen van een koopwoning, het aflossen van schulden, of het aanpassen van afspraken over sparen.
Kinderen en het ouderschapsplan
Afspraken over de kinderen staan in het ouderschapsplan, niet in het echtscheidingsconvenant. Dit plan regelt zorgverdeling, omgang en kinderalimentatie.
Je kunt het ouderschapsplan altijd aanpassen als jullie het samen eens zijn. Lukt dat niet, dan beslist de rechter wat het beste is voor het kind.
Veranderingen zijn soms nodig door een verhuizing, andere werktijden, of als je kind nieuwe zorg nodig heeft. Het ouderschapsplan moet gewoon blijven kloppen met de werkelijkheid.
Specifieke situaties bij het wijzigen van een convenant
Het aanpassen van een echtscheidingsconvenant kan best ingewikkeld zijn, zeker bij speciale financiële regelingen. Zaken als huwelijkse voorwaarden, pensioenrechten en de vermogenssituatie van de partners vragen om extra aandacht.
Invloed van huwelijkse voorwaarden
Huwelijkse voorwaarden bepalen hoe je bezittingen en schulden verdeelt bij een scheiding. Ze geven aan wat van jullie samen is en wat privé blijft.
Staan er specifieke clausules in over de verdeling van vermogen? Dan kan het aanpassen van het convenant lastiger worden.
Je kunt deze afspraken alleen wijzigen als jullie het samen eens zijn, of als de omstandigheden zo zijn veranderd dat de oude afspraken niet redelijk meer zijn. Zonder juridische steun kun je huwelijkse voorwaarden trouwens niet zomaar aanpassen, want ze zijn onderdeel van het vermogensrecht.
Pensioenrechten bij scheiding
Pensioen speelt altijd een rol bij een scheiding. De wet regelt meestal de verevening van pensioenrechten: het opgebouwde pensioen tijdens het huwelijk wordt verdeeld tussen beide partners.
Wil je de pensioenverdeling wijzigen, bijvoorbeeld omdat het verkeerd is gegaan of omdat je nieuwe afspraken wilt? Dat kan, maar het is vaak ingewikkeld omdat pensioenfondsen aan strenge regels vastzitten.
Je moet wijzigingen goed vastleggen en soms via de rechter of pensioenuitvoerder laten doorvoeren. Anders kun je later problemen krijgen bij de uitkering.
Vermogende partners en complexe situaties
Bij partners met veel vermogen is het convenant meestal uitgebreider. Er staan dan afspraken in over vermogen, ondernemingen en investeringen.
Wijzigingen in zulke convenanten vragen vaak om extra juridische en fiscale kennis. Onvoorziene gebeurtenissen, zoals een plotselinge waardedaling of verborgen schulden, kunnen een reden zijn om het convenant aan te passen.
Het kan ook gebeuren dat afspraken lastig afdwingbaar blijken. In zulke gevallen is het verstandig om professioneel advies in te winnen, zodat alles werkbaar en eerlijk blijft.
Praktische aandachtspunten en gevolgen van wijzigingen
Een wijziging in het echtscheidingsconvenant heeft direct invloed op de handhaving van afspraken en de geldigheid van het nieuwe document. Je wilt zeker weten dat je de nieuwe afspraken kunt afdwingen en dat ze geldig blijven zolang dat nodig is.
Handhaving en rol van de deurwaarder
Is het convenant gewijzigd en officieel bekrachtigd? Dan kan de partij met recht op bijvoorbeeld alimentatie de ander tot betaling dwingen.
Als de ander niet betaalt, kun je een deurwaarder inschakelen. Die kan bijvoorbeeld loonbeslag leggen om achterstallige betalingen te innen.
Het is wel nodig dat de gewijzigde afspraken rechtsgeldig zijn gemaakt, bijvoorbeeld via een notaris of de rechtbank. Zonder die wettelijke vastlegging wordt het lastig om een deurwaarder in te schakelen, zeker bij alimentatie.
Duur en geldigheid van het aangepaste convenant
Een aangepast convenant blijft geldig zolang beide partijen zich eraan houden. De wijzigingen worden geregistreerd en zijn bindend.
Zijn er later opnieuw veranderingen in je leven? Dan kun je weer aanpassen, maar alleen als jullie het samen eens zijn of de rechter ingrijpt.
Een eenzijdige wijziging zonder toestemming werkt bijna nooit. Leg elke wijziging altijd schriftelijk vast en laat beide partijen tekenen. Alleen dan is het juridisch bindend en accepteert de rechtbank het.
Veelgestelde vragen
Je kunt een echtscheidingsconvenant onder bepaalde voorwaarden aanpassen. Dat hangt af van veranderingen in de situatie en wat de wet toestaat.
Onder welke omstandigheden kan een echtscheidingsconvenant herzien worden?
Je kunt herzien als er onverwachte, ingrijpende veranderingen zijn in de financiële situatie. Denk aan verlies van inkomen of informatie die bij de scheiding niet bekend was.
Lijken de oude afspraken ineens onredelijk door een nieuwe situatie? Ook dan is aanpassing soms mogelijk.
Wat zijn de juridische gronden voor het aanpassen van een echtscheidingsconvenant?
De belangrijkste gronden zijn onvoorziene omstandigheden en wilsgebreken zoals dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden.
De rechter accepteert deze redenen alleen als ze de oude afspraken echt onderuit halen.
Hoe verloopt de procedure voor het wijzigen van afspraken in een echtscheidingsconvenant?
Zijn jullie het eens? Dan kun je het convenant aanpassen met een nieuwe overeenkomst. Je laat deze vervolgens door een notaris of de rechter bekrachtigen.
Komen jullie er samen niet uit? Dan kan één van de partijen naar de rechter stappen. De rechter kijkt dan of de wijziging terecht is.
Kunnen alle onderdelen van een echtscheidingsconvenant gewijzigd worden?
Niet alles laat zich zomaar aanpassen. Partneralimentatie kun je vaak wel wijzigen als de situatie verandert.
Maar vermogensrechtelijke afspraken, zoals de verdeling van het huis, liggen meestal een stuk vaster. Daar heb je sterke juridische argumenten voor nodig.
Binnen welke termijn is het mogelijk om een wijziging in het echtscheidingsconvenant aan te vragen?
Er bestaat geen strikte termijn voor het aanvragen van een wijziging. Zolang er echt iets onverwachts gebeurt, kun je een aanpassing proberen te regelen.
Let op: sommige afspraken, zoals over partneralimentatie, hebben wel een afgesproken looptijd of wettelijke einddatum. Dat kan het net wat ingewikkelder maken.
Wat is de rol van de rechter bij het wijzigen van een echtscheidingsconvenant?
De rechter kijkt of de wijziging echt nodig is door te letten op nieuwe feiten of omstandigheden. Daarbij neemt hij de belangen van beide partijen serieus.
Geeft de rechter toestemming? Dan krijgt het aangepaste convenant juridische kracht. Handhaving wordt zo een stuk eenvoudiger.
