Gepubliceerd op 26 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026
Een contract dat u digitaal sluit, is net zo bindend als een papieren contract: in Nederland is een overeenkomst in beginsel vormvrij en komt zij tot stand door aanbod en aanvaarding, ook per e-mail, klik of elektronische handtekening. De belangrijkste uitzondering: als de wet een bepaalde vorm voorschrijft, zoals een notariële akte bij de levering van een huis, volstaat een gewone digitale handeling niet.
Daarnaast gelden bij digitale contractvorming regels uit de AVG en, als u AI gebruikt, uit de Europese AI-verordening (AI Act). Hieronder leest u waar u in 2026 op let.
Inhoudsopgave
Is een digitaal gesloten contract rechtsgeldig?
Ja. Een overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 BW) en daarvoor is in beginsel geen vorm vereist (artikel 3:37 lid 1 BW). Een akkoord per e-mail, een aangevinkt vakje of een bevestiging via WhatsApp kan dus een contract opleveren.
Schrijft de wet voor dat een contract schriftelijk moet zijn, dan voldoet een elektronische vorm als de afspraak raadpleegbaar blijft, de echtheid voldoende is gewaarborgd, het moment van totstandkoming en de identiteit van partijen kunnen worden vastgesteld (artikel 6:227a BW). Dat geldt niet voor onder meer overeenkomsten waarvoor tussenkomst van de rechter, een notaris of een overheidsinstantie nodig is. Meer leest u in ons artikel over de bindende kracht van e-mails en WhatsApp-berichten.
Welke elektronische handtekening hebt u nodig?
Dat hangt af van het risico van het contract. Een gekwalificeerde elektronische handtekening heeft hetzelfde rechtsgevolg als een handgeschreven handtekening (artikel 25 eIDAS-verordening en artikel 3:15a BW); een gewone of geavanceerde elektronische handtekening heeft dat gevolg als de methode voldoende betrouwbaar is.
- Gewone elektronische handtekening: bijvoorbeeld een ingescande handtekening of een klik op “akkoord”. Geschikt voor dagelijkse, laag-risico afspraken.
- Geavanceerde elektronische handtekening: uniek gekoppeld aan de ondertekenaar en zo gemaakt dat latere wijzigingen zichtbaar zijn. Geschikt voor de meeste zakelijke contracten.
- Gekwalificeerde elektronische handtekening: gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat van een erkende vertrouwensdienstverlener. Zinvol bij hoge belangen of als u later bewijsproblemen wilt voorkomen.
Een rechter mag een elektronische handtekening niet als bewijs weigeren alleen omdat zij elektronisch is. Meer leest u in ons artikel is een digitale handtekening juridisch geldig?
Welke informatieplichten gelden bij online contracteren?
Sluit u via uw website of app contracten, dan moet u vooraf duidelijk maken hoe de overeenkomst tot stand komt, of u het contract archiveert en hoe de klant invoerfouten kan herstellen (artikel 6:227b BW). Na de bestelling bevestigt u de ontvangst zo snel mogelijk langs elektronische weg (artikel 6:227c BW).
Uw algemene voorwaarden moet u vóór of bij het sluiten van het contract zo beschikbaar stellen dat de klant ze kan opslaan (artikel 6:234 BW). Sluit u op afstand een contract met een consument, dan heeft die in de regel veertien dagen bedenktijd (artikel 6:230o BW), en moet u hem daarover vooraf informeren.
Welke AVG-grondslag gebruikt u bij digitale contracten?
Toestemming is niet de enige grondslag voor het verwerken van persoonsgegevens, en bij contracten vaak niet de juiste. Gegevens die u nodig hebt om het contract te sluiten of uit te voeren, verwerkt u op grond van de uitvoering van de overeenkomst (artikel 6 lid 1 onder b AVG).
De AVG kent zes grondslagen: toestemming, uitvoering van een overeenkomst, een wettelijke verplichting, vitale belangen, een taak van algemeen belang en een gerechtvaardigd belang. Toestemming moet vrij gegeven zijn en kan op elk moment worden ingetrokken, waardoor zij voor de kern van een contractrelatie ongeschikt is. Voor bewaartermijnen kan een wettelijke plicht gelden, zoals de fiscale bewaarplicht van zeven jaar. Gebruikt u gegevens voor iets anders dan het contract, bijvoorbeeld marketing, dan hebt u daarvoor een aparte grondslag nodig. Zie ook ons artikel over het privacybeleid volgens de AVG.
Mag een systeem zelfstandig beslissen over een contract?
Alleen onder voorwaarden. Een persoon heeft het recht niet te worden onderworpen aan een besluit dat uitsluitend geautomatiseerd tot stand komt en rechtsgevolgen of vergelijkbare ingrijpende gevolgen voor hem heeft (artikel 22 AVG).
Zo’n besluit mag wel als het noodzakelijk is voor het sluiten of uitvoeren van een overeenkomst, als de wet het toestaat of als de persoon uitdrukkelijk toestemming geeft. U moet dan wel menselijke tussenkomst mogelijk maken en de persoon de kans geven zijn standpunt te geven en het besluit aan te vechten. Het Hof van Justitie van de EU oordeelde in december 2023 in de zaak SCHUFA (C-634/21) dat ook een automatisch berekende kredietscore onder dit verbod kan vallen als die score in feite bepaalt of iemand een contract krijgt. Voor verwerkingen met een hoog risico voert u vooraf een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) uit (artikel 35 AVG).
Welke AI Act-risicoklasse geldt voor AI bij contractvorming?
De meeste AI-tools voor het opstellen of nakijken van contracten vallen in de klasse met minimaal risico. Strengere regels gelden als AI wordt gebruikt om de kredietwaardigheid van natuurlijke personen te beoordelen of om werknemers te selecteren; dat zijn hoog-risicosystemen (bijlage III AI Act).
| Risicoklasse | Voorbeeld bij contractvorming | Gevolg |
|---|---|---|
| Verboden | Sociale scoring van klanten op basis van hun gedrag buiten de relatie | Sinds 2 februari 2025 verboden, ook voor bedrijven (artikel 5) |
| Hoog risico | Automatische kredietbeoordeling van consumenten | Zware eisen aan aanbieder en gebruiker; voor bijlage III-systemen vanaf 2 december 2027 |
| Transparantieplicht | Chatbot die klanten helpt een contract te sluiten | Sinds 2 augustus 2026 melden dat de klant met AI communiceert (artikel 50) |
| Minimaal risico | AI die een conceptcontract opstelt of clausules markeert | Geen specifieke eisen, wel AI-geletterdheid van personeel (artikel 4) |
De startdatum voor bijlage III-hoog-risicosystemen is door de Digital Omnibus-verordening (Verordening (EU) 2026/1744) verschoven van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Lees meer in ons artikel over de AI Act.
Waar let u op bij generatieve AI en smart contracts?
Een tekst die door AI is opgesteld, bindt u net zo goed als een tekst die u zelf schreef. Controleer daarom elke AI-tekst inhoudelijk en voer geen vertrouwelijke contractdata in een openbare AI-dienst in zonder verwerkersovereenkomst (artikel 28 AVG) en geheimhoudingsafspraken.
Een smart contract is code die een afspraak automatisch uitvoert, bijvoorbeeld een betaling na levering. Het burgerlijk recht blijft daarop van toepassing: bevat de code een fout, dan kunnen leerstukken als dwaling (artikel 6:228 BW) of onverschuldigde betaling een oplossing bieden. Leg daarom naast de code in gewone taal vast wat partijen hebben afgesproken en welke rechter of arbiter bevoegd is.
Waar let u op bij het inrichten van digitale contractvorming?
- Kies per type contract het passende niveau van elektronische handtekening en leg die keuze vast.
- Bewaar een onveranderbare kopie van het getekende contract met tijdstempel en logbestanden.
- Controleer of uw website voldoet aan de informatieplichten van de artikelen 6:227b en 6:227c BW en of de algemene voorwaarden op te slaan zijn.
- Bepaal per verwerking de AVG-grondslag en voer een DPIA uit bij geautomatiseerde beslissingen.
- Stel vast in welke AI Act-risicoklasse uw tools vallen en informeer klanten als zij met een chatbot praten.
Wat kunnen wij voor u doen bij digitale contractvorming?
Onze advocaten ICT-recht begeleiden bedrijven bij het digitaal sluiten en beheren van contracten.
- Wij beoordelen of uw online bestelproces voldoet aan de artikelen 6:227a tot en met 6:227c en 6:234 BW.
- Wij adviseren welk niveau van elektronische handtekening past bij uw contracten, gelet op de eIDAS-verordening.
- Wij stellen voor elke verwerking de juiste AVG-grondslag vast en toetsen geautomatiseerde besluiten aan artikel 22 AVG.
- Wij bepalen in welke risicoklasse van de AI Act uw tools vallen en welke plichten daaruit volgen.
- Wij stellen verwerkersovereenkomsten en contracten met leveranciers van contractsoftware op.
Samengevat
- Een digitaal gesloten contract is in beginsel net zo geldig als een papieren contract (artikelen 3:37 en 6:227a BW).
- Alleen een gekwalificeerde elektronische handtekening staat altijd gelijk aan een handgeschreven handtekening.
- Toestemming is niet de enige AVG-grondslag; bij contracten is dat meestal de uitvoering van de overeenkomst.
- De meeste AI-contracttools vallen onder minimaal risico; kredietbeoordeling van consumenten is hoog risico.
Veelgestelde vragen
Heb ik toestemming nodig om klantgegevens voor een contract te gebruiken?
Nee, meestal niet. Gegevens die nodig zijn om het contract te sluiten of uit te voeren, verwerkt u op grond van artikel 6 lid 1 onder b AVG.
Is een contract via WhatsApp bindend?
Ja, als er een duidelijk aanbod en een duidelijke aanvaarding is en de wet geen bijzondere vorm voorschrijft. Het bewijs kan wel lastiger zijn.
Valt een AI-tool die contracten nakijkt onder hoog risico?
Meestal niet. Zo’n tool valt doorgaans onder minimaal risico, tenzij hij wordt gebruikt voor bijvoorbeeld de kredietbeoordeling van consumenten of de selectie van werknemers.
Hoe lang moet ik digitale contracten bewaren?
Voor de fiscale administratie geldt in de regel een bewaarplicht van zeven jaar (artikel 52 Algemene wet inzake rijksbelastingen). Bewaar het contract daarnaast zo lang als u het nodig kunt hebben als bewijs in een geschil.
