Faillissement en doorstart: wat het betekent voor schuldeisers, koper en personeel

Gepubliceerd op 9 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Bij een doorstart na faillissement koopt een nieuwe partij de levensvatbare onderdelen van het bedrijf van de curator, maar de oude schulden neemt zij in beginsel niet over. Gewone schuldeisers krijgen daardoor meestal weinig of niets; wie een pandrecht, hypotheek, eigendomsvoorbehoud of retentierecht heeft, staat sterker. Voor het personeel is de hoofdregel dat het niet automatisch meegaat (art. 7:666 BW), maar bij een pre-pack en bij surseance van betaling is dat anders of onzeker.

Hieronder leest u hoe een doorstart juridisch werkt, wat het betekent als u schuldeiser bent, waar u als koper op moet letten en wat de gevolgen zijn voor werknemers.

Hoe werkt een doorstart na faillissement?

De wet kent het woord doorstart niet. In de kern gaat het om een activatransactie: een koopovereenkomst tussen de koper en de curator. De koper verwerft voorraad, machines, inventaris, de handelsnaam, het klantenbestand en goodwill, voor zover die tot de boedel behoren. Hij koopt geen aandelen en dus ook geen rechtspersoon. De schulden blijven achter in de failliete vennootschap.

Na de faillietverklaring beheert en vereffent de curator de boedel onder toezicht van de rechter-commissaris (art. 68 Faillissementswet). Hij mag goederen verkopen (art. 101 Fw). Een onderhandse verkoop vraagt toestemming van de rechter-commissaris (art. 176 Fw). Ook een eenmanszaak kan worden doorgestart; de curator kan de bedrijfsmiddelen dan verkopen aan een derde of aan de ondernemer zelf.

Snelheid speelt een grote rol. Na de faillietverklaring verliest een onderneming snel waarde: personeel vertrekt, klanten lopen weg en leveranciers stoppen. De curator hoeft niet het hoogste bod op papier te kiezen. Hij weegt ook de uitvoerbaarheid, de betalingszekerheid en de tijd. Een bod zonder financieringsvoorbehoud heeft daarom vaak de voorkeur.

Om ruimte te krijgen kan de rechter-commissaris een afkoelingsperiode afkondigen van ten hoogste twee maanden, eenmaal te verlengen met twee maanden (art. 63a Fw). In die periode kunnen derden zonder machtiging geen verhaal nemen op boedelgoederen en geen goederen opeisen. Boedelschuldeisers vallen daar buiten, en na afloop kunnen pandhouders weer zelf uitwinnen.

Wat is een pre-pack?

Bij een pre-pack wordt de doorstart al vóór de faillietverklaring in stilte voorbereid, onder toezicht van een beoogd curator en een beoogd rechter-commissaris. Direct na het faillissement volgt dan de verkoop. Het voordeel is minder waardeverlies. Het nadeel: de pre-pack heeft geen wettelijke basis, en dat heeft grote gevolgen voor het personeel (zie hieronder). Het wetsvoorstel Wet continuïteit ondernemingen I moet die basis geven, maar is nog geen wet.

Wat betekent een doorstart voor u als schuldeiser?

De doorstarter hoeft uw oude factuur niet te betalen. Uw vordering blijft gericht op de failliete boedel. Hoeveel u terugziet, hangt af van uw rang en van de opbrengst van de doorstart.

Hoe dient u uw vordering in?

U dient uw vordering in bij de curator, met de facturen en andere stukken waaruit zij blijkt (art. 110 Fw). De curator zet haar op een lijst. Een verificatievergadering volgt alleen als er geld is voor uitkering aan de concurrente schuldeisers. Lees de openbare faillissementsverslagen van de curator in het Centraal Insolventieregister. Daarin staat hoe de doorstart verloopt, wie de koper is en wat de vooruitzichten zijn.

Kunt u geleverde goederen terughalen?

Heeft u onder eigendomsvoorbehoud geleverd, dan blijft u eigenaar tot er is betaald en kunt u de goederen opeisen (art. 3:92 BW). Ook dan geldt een eventuele afkoelingsperiode. Meld de curator direct om welke goederen het gaat. Of een goed buiten de boedel valt, hangt af van de geldigheid en de reikwijdte van het beding en van de situatie op de dag van de faillietverklaring.

Zonder eigendomsvoorbehoud heeft u soms het recht van reclame: u ontbindt de koop en haalt onbetaalde goederen terug. Dat moet binnen zes weken nadat de koopprijs opeisbaar werd en binnen zestig dagen nadat de goederen bij de koper zijn opgeslagen (art. 7:39 en 7:44 BW). Heeft u spullen van de failliet onder u, dan kunt u die onder voorwaarden vasthouden met een retentierecht (art. 60 Fw). Over en weer bestaande vorderingen kunt u vaak verrekenen (art. 53 Fw).

Welke valkuilen ziet u als schuldeiser bij een doorstart?

Het grootste risico is een doorstart aan een partij die gelieerd is aan de oude eigenaar, tegen een lage prijs. Dat schaadt de schuldeisers. Er is geen wettelijk verbod op een doorstart door de oude bestuurder, maar de curator hoort zo’n transactie extra kritisch te toetsen, met een onafhankelijke taxatie en een open biedingsproces. Vindt u dat de curator zijn taak niet goed doet, dan kunt u de rechter-commissaris vragen in te grijpen (art. 69 Fw).

Zijn er vóór het faillissement bezittingen weggesluisd, dan kan de curator die rechtshandelingen vernietigen met de pauliana. Artikel 42 Fw ziet op onverplichte handelingen die schuldeisers benadelen, als de schuldenaar en, bij een handeling tegen betaling, ook de wederpartij dat wist of behoorde te weten. Artikel 47 Fw ziet op betaling van een opeisbare schuld, maar alleen als de ontvanger wist dat het faillissement al was aangevraagd of als er sprake was van overleg om hem te bevoordelen.

Voor doorstarts die stap voor stap zijn voorbereid, is een arrest van de Hoge Raad van 20 juni 2025 belangrijk (ECLI:NL:HR:2025:975). De wetenschap van benadeling mag worden beoordeeld voor een samenhangend geheel van rechtshandelingen, niet per losse handeling. Het is genoeg dat bij één handeling uit dat geheel bekend was of had moeten zijn dat het geheel de schuldeisers zou benadelen. De curator kan dan het hele samenstel aantasten.

Heeft het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk vervuld en is dat een belangrijke oorzaak van het faillissement, dan is iedere bestuurder hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort in de boedel (art. 2:248 BW). De aankoop van activa door een bestuurder vrijwaart hem daar niet van. Bij ernstige benadeling of het niet meewerken met de curator kan de rechter ook een bestuursverbod opleggen (art. 106a Fw). Wijs de curator op signalen die u ziet. Meer leest u in ons artikel over faillissement en bestuurdersrisico’s.

• Dien uw vordering direct in bij de curator, met facturen en bewijs van levering.
• Controleer of u onder eigendomsvoorbehoud heeft geleverd en meld welke goederen het betreft.
• Reclameer binnen zes weken na opeisbaarheid als u geen eigendomsvoorbehoud heeft (art. 7:44 BW).
• Lees de faillissementsverslagen en let bij een doorstart op de prijs en de koper.
• Lever aan de doorstarter alleen tegen vooruitbetaling of zekerheid.

Wat moet u als koper regelen bij een doorstart?

Als koper krijgt u alleen wat de curator kan leveren. Dat vraagt voorbereiding vóór het bod, want de transactie wordt meestal binnen dagen gesloten.

Welke goederen van derden zitten in de boedel?

De curator verkoopt alleen wat tot de boedel behoort. Pand- en hypotheekhouders behouden hun rechten (art. 57 Fw); in de praktijk maakt de curator afspraken met de bank over de opbrengst. Leveranciers met een eigendomsvoorbehoud kunnen hun goederen opeisen. Breng die rechten per goed in kaart voordat u koopt.

Gaan contracten, huur en vergunningen mee?

Nee, niet vanzelf. Voor contractsoverneming is een akte nodig tussen de oude en de nieuwe partij, en de wederpartij moet meewerken (art. 6:159 BW). Ga per contract na of overdracht mogelijk is: lease, licenties, leveranciers en grote klanten.

Voor huur geldt een eigen regeling. Zowel de curator als de verhuurder kan tussentijds opzeggen; een termijn van drie maanden is in elk geval voldoende. Vanaf de faillietverklaring is de huur boedelschuld (art. 39 Fw). De doorstarter krijgt de oude huurovereenkomst niet automatisch en sluit meestal een nieuw contract met de verhuurder. Publiekrechtelijke vergunningen zijn vaak aan een persoon gebonden en moeten in de regel opnieuw worden aangevraagd. Reken die tijd mee in uw planning.

Mag de oude bestuurder zelf doorstarten?

Ja, maar onderbouw dan dat de prijs marktconform is. Een onafhankelijke taxatie en een open biedingsproces zijn bij een gelieerde koper vrijwel onmisbaar. Zonder die onderbouwing zal de curator de transactie niet snel aangaan en de rechter-commissaris er niet snel toestemming voor geven. Houd ook rekening met het pauliana-risico van handelingen in de aanloop naar het faillissement en met een onderzoek naar onbehoorlijk bestuur.

Wat gebeurt er met de werknemers bij een doorstart?

Bij een gewone overname gaan de arbeidsovereenkomsten van rechtswege over op de koper (art. 7:663 BW). Voorwaarde is dat een economische eenheid overgaat die haar identiteit behoudt (art. 7:662 BW). Artikel 7:666 BW maakt een uitzondering als de werkgever failliet is verklaard en de onderneming tot de boedel behoort. Dan mag de doorstarter zelf kiezen wie hij een nieuw contract aanbiedt, en tegen welke voorwaarden.

De volgorde is belangrijk. Eerst stelt de rechter vast of er een overgang van onderneming is, aan de hand van alle omstandigheden: activa, klanten, goodwill, voortzetting van de activiteiten, overgenomen personeel en de duur van een onderbreking. Pas daarna komt de faillissementsuitzondering in beeld. Een voorbeeld uit de rechtspraak: het gerechtshof Den Haag oordeelde op 3 februari 2026 dat de overname van een klantenportefeuille met 12 tot 17 van de 29 werknemers geen overgang van onderneming was. Machines en bedrijfswagens waren aan derden verkocht, en de overgekomen medewerkers hadden geen wezenlijke kennis van de activiteit (ECLI:NL:GHDHA:2026:255).

Waarom gaat het personeel bij een pre-pack mogelijk wel mee?

Het Hof van Justitie van de EU stelt voorwaarden aan de faillissementsuitzondering. In Smallsteps (HvJ EU 22 juni 2017, C-126/16) gold de uitzondering niet voor een pre-pack die vooral op voortzetting van de onderneming was gericht. In Heiploeg (HvJ EU 28 april 2022, C-237/20) aanvaardde het Hof een pre-pack gericht op liquidatie, maar alleen als de procedure in wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen is geregeld.

Op dat laatste punt ging het in Nederland mis. De Hoge Raad oordeelde op 6 oktober 2023 dat de positie van de beoogd curator en de beoogd rechter-commissaris niet wettelijk is geregeld (ECLI:NL:HR:2023:1372). De Nederlandse pre-pack voldoet daardoor niet aan de Europese voorwaarden. Gevolg: bij een pre-pack kan het personeel van rechtswege meegaan, met behoud van de oude arbeidsvoorwaarden. Voor een koper is dat een prijsrisico; voor een werknemer kan het een sterke positie betekenen.

Bij een overdracht tijdens surseance van betaling geldt de uitzondering van artikel 7:666 BW helemaal niet. Is er dan een overgang van onderneming, dan gaat het personeel in beginsel mee.

Actueel: het wetsvoorstel Wet overgang van onderneming in faillissement (Wovof) moet de positie van werknemers bij een doorstart regelen. De consultatie sloot op 1 september 2024 en de Raad van State bracht in december 2025 advies uit. Het is nog geen geldend recht. Ook de Wet continuïteit ondernemingen I over de pre-pack is niet in werking getreden.

Hoe zegt de curator de arbeidsovereenkomst op?

Arbeidsovereenkomsten eindigen niet automatisch door het faillissement. De curator zegt op met machtiging van de rechter-commissaris, zonder toestemming van het UWV. Hij mag de overeengekomen of wettelijke opzegtermijn gebruiken, maar een termijn van zes weken is in elk geval voldoende (art. 40 Fw). Vanaf de faillietverklaring zijn het loon en de premies boedelschuld.

Een ontslag op staande voet door de curator is iets anders. Ook de curator moet dan een dringende reden stellen en zo nodig bewijzen. Wilt u zo’n ontslag laten vernietigen, dan geldt een termijn van twee maanden (art. 7:686a lid 4 BW).

Wat vergoedt het UWV via de loongarantieregeling?

Het UWV neemt een deel van de loonbetaling over als de werkgever failliet is, surseance heeft of op een andere manier blijvend heeft opgehouden te betalen (art. 61 Werkloosheidswet). Artikel 64 WW dekt achterstallig loon over ten hoogste dertien weken vóór de opzegging, het loon over de opzegtermijn (begrensd tot de termijn van art. 40 Fw) en vakantiegeld en vakantiebijslag over ten hoogste het voorafgaande jaar.

Treedt u na de faillietverklaring tegen gelijke voorwaarden in dienst bij de doorstarter, dan heeft u vanaf dat moment geen recht meer op loon van de gefailleerde werkgever, en dus ook niet op de loongarantie over die periode. Dat oordeelde de Hoge Raad op 3 juni 2022 (ECLI:NL:HR:2022:823). Oudere loonvorderingen buiten de dekking dient u in bij de curator.

Heeft u recht op een transitievergoeding?

Niet van de gefailleerde werkgever: artikel 7:673c BW sluit de transitievergoeding uit bij faillissement, surseance en schuldsanering. Gaat u via een overgang van onderneming mee en eindigt uw dienstverband later bij de verkrijger, dan telt uw eerdere diensttijd onder voorwaarden wel mee (art. 7:673 BW).

Waar let u op bij een nieuw contract van de doorstarter?

• Proeftijd: doet u nagenoeg hetzelfde werk, dan kan een nieuwe proeftijd nietig zijn bij opvolgend werkgeverschap (art. 7:652 BW).
• Ketenregeling: eerdere tijdelijke contracten kunnen doortellen bij opvolgend werkgeverschap (art. 7:668a BW).
• Dienstjaren: bij een echt nieuw contract begint de teller in beginsel op nul; u kunt onderhandelen over erkenning.
• Concurrentiebeding: een oud beding gaat niet automatisch mee; beoordeel een nieuw beding kritisch.

Ook bij de keuze wie wel en niet wordt aangenomen, gelden de discriminatieverboden onverkort. Selectie op ziekte, zwangerschap of leeftijd is niet toegestaan. Meer over de rechten bij een overname leest u bij overgang van onderneming.

Wat kunnen wij doen bij een faillissement en doorstart?

Ons team insolventierecht staat schuldeiser, koper en werknemer bij. Bij arbeidsrechtelijke vragen werken wij samen met onze sectie arbeidsrecht.

• Uw vordering indienen bij de curator en de verificatie bewaken (art. 110 Fw).
• Uw eigendomsvoorbehoud, recht van reclame, pandrecht of retentierecht beoordelen en effectueren.
• Een bod aan de curator opstellen en de koopovereenkomst voor de activa uitonderhandelen.
• Beoordelen of een doorstart een overgang van onderneming oplevert en of art. 7:666 BW standhoudt.
• De rechter-commissaris vragen in te grijpen bij een doorstart die de schuldeisers schaadt (art. 69 Fw).

Doorstart na faillissement in vijf punten

• De doorstarter koopt activa uit de boedel; de schulden blijven achter.
• Pand- en hypotheekhouders zijn separatisten (art. 57 Fw); concurrente schuldeisers krijgen vaak weinig.
• De curator kan transacties uit de aanloop naar het faillissement vernietigen, ook als samenhangend geheel (HR 20 juni 2025).
• Personeel gaat bij faillissement in beginsel niet mee, maar bij een pre-pack en bij surseance kan dat anders zijn (HR 6 oktober 2023).
• Wovof en WCO I zijn wetsvoorstellen en nog geen geldend recht.

Veelgestelde vragen

Kan ik als schuldeiser zelf faillissement aanvragen?

Ja, als de schuldenaar is opgehouden met betalen en er naast uw vordering ten minste nog één andere schuldeiser is (art. 1 en 6 Fw).

Hoe lang duurt een faillissement?

Dat verschilt sterk. Een eenvoudig faillissement is soms binnen enkele maanden afgewikkeld, een complex faillissement duurt soms jaren. De faillissementsverslagen in het Centraal Insolventieregister geven de stand van zaken.

Kan de curator mij ontslaan als ik ziek ben?

De curator heeft een ruime opzegbevoegdheid, maar of een opzegverbod opzij wordt gezet, hangt af van uw situatie. Bent u ziek als het dienstverband eindigt, dan kunt u onder voorwaarden een Ziektewetuitkering krijgen.