Faillissementsaanvraag als incassomiddel: wanneer is het zinvol?

Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Een faillissementsaanvraag mag u als drukmiddel gebruiken om een onbetaalde vordering te innen, zolang de schuldenaar werkelijk heeft opgehouden te betalen en uw vordering niet serieus wordt betwist. De rechtbank verklaart een schuldenaar alleen failliet als summier blijkt dat u een vordering heeft en dat er ten minste één andere schuldeiser is met een vordering, de zogenoemde steunvordering (artikelen 1 en 6 lid 3 Faillissementswet, Fw).

Gaat het in werkelijkheid om een betwiste vordering, dan is een gewone procedure bij de rechter de juiste weg. Op deze pagina leest u wanneer een faillissementsaanvraag zinvol is, hoe de procedure verloopt en wanneer een aanvraag misbruik wordt.

Wanneer verklaart de rechtbank een schuldenaar failliet?

De rechtbank verklaart een schuldenaar failliet als hij verkeert in de toestand dat hij heeft opgehouden te betalen (artikel 1 Fw). Dat moet summier blijken: de rechter doet geen uitgebreid onderzoek, maar kijkt of de feiten snel en eenvoudig vast te stellen zijn (artikel 6 lid 3 Fw).

In de rechtspraak geldt daarbij het pluraliteitsvereiste: er moeten ten minste twee schuldeisers zijn. Naast uw eigen vordering moet u dus een steunvordering aannemelijk maken, bijvoorbeeld een onbetaalde vordering van een andere leverancier, de Belastingdienst of een verhuurder. Die andere schuldeiser hoeft de aanvraag niet zelf in te dienen of te steunen.

Mag u een faillissementsaanvraag als drukmiddel gebruiken?

Ja. Dat de aanvrager vooral betaling wil afdwingen, maakt de aanvraag niet onrechtmatig. Wel kan een aanvraag misbruik van bevoegdheid zijn (artikel 3:13 BW), bijvoorbeeld als u weet of moet weten dat de schuldenaar niet heeft opgehouden te betalen, of als u een ander doel nastreeft dan het innen van uw vordering, zoals het uitschakelen van een concurrent. Een onterechte aanvraag kan dan tot aansprakelijkheid voor de schade van de schuldenaar leiden (artikel 6:162 BW).

Wat zegt de rechtspraak over misbruik?

De Hoge Raad oordeelde op 22 december 2017 (ECLI:NL:HR:2017:3269) dat een lege boedel op zichzelf geen grond is voor verzet tegen een faillietverklaring. Misbruik kan wel aan de orde zijn als de aanvrager bij de aanvraag weet of behoort te weten dat de boedel leeg is en geen voldoende gerechtvaardigd belang bij het faillissement heeft. Daarbij tellen ook de alternatieven mee die de aanvrager had.

De rechtbank Amsterdam wees op 26 februari 2025 (ECLI:NL:RBAMS:2025:1389) een schadeclaim tegen een aanvrager af. Volgens de rechtbank is pas sprake van misbruik als de aanvraag rust op feiten waarvan de aanvrager de onjuistheid kende of moest kennen, of op stellingen waarvan hij vooraf moest begrijpen dat ze kansloos waren. Omdat het faillissement was uitgesproken en in hoger beroep bekrachtigd, was daarvan geen sprake.

Hoe verloopt de procedure?

Een schuldeiser dient een verzoekschrift in bij de rechtbank van de woonplaats of vestigingsplaats van de schuldenaar. Dat verzoekschrift moet door een advocaat worden ingediend (artikel 5 Fw).

• Stap 1: de advocaat stelt het verzoekschrift op met uw vordering, de steunvordering en de feiten waaruit blijkt dat de schuldenaar heeft opgehouden te betalen.
• Stap 2: de griffie bepaalt een zittingsdatum en roept de schuldenaar op. Er is geen dagvaarding: de procedure begint met een verzoekschrift.
• Stap 3: op de zitting lichten aanvrager en schuldenaar hun standpunt toe. De rechtbank kan de zaak aanhouden, bijvoorbeeld om partijen de kans te geven een betalingsregeling te treffen.
• Stap 4: de rechtbank verklaart de schuldenaar failliet of wijst het verzoek af. Bij een faillietverklaring benoemt de rechtbank een curator en een rechter-commissaris (artikel 14 Fw).

Betaalt de schuldenaar vóór de zitting, dan trekt u het verzoek in. U betaalt bij indiening griffierecht; de actuele tarieven staan op de griffierechtpagina van de Rechtspraak. Lees meer over hoe een faillissementsaanvraag werkt.

Wat als de schuldenaar de vordering betwist?

Betwist de schuldenaar de vordering gemotiveerd, en kan de rechter niet summier vaststellen dat de vordering bestaat, dan wijst de rechtbank het verzoek af. De faillissementsrechter beslist geen ingewikkelde geschillen over de vraag of iets verschuldigd is.

Gaat het om een vordering waarover u en de schuldenaar al langer discussiëren, bijvoorbeeld over de kwaliteit van een levering, dan is een dagvaarding of een kort geding de juiste route. Lees meer over wat u kunt doen bij wanbetaling.

Welke risico’s loopt u als aanvrager?

Het grootste risico is dat het faillissement wordt uitgesproken en u weinig of niets ontvangt. In een faillissement verdeelt de curator de opbrengst volgens de wettelijke rangorde; gewone schuldeisers krijgen vaak weinig of niets.

• Een betaling die u na de faillissementsaanvraag ontvangt, kan de curator later terugvorderen als de schuldenaar alsnog failliet gaat en u wist dat het faillissement al was aangevraagd (artikel 47 Fw).
• Wordt het faillissement in hoger beroep of verzet vernietigd, dan kan de rechter de faillissementskosten en het salaris van de curator voor rekening van de aanvrager brengen (artikel 15 Fw).
• Een aanvraag die misbruik van bevoegdheid is, kan leiden tot een schadeclaim van de schuldenaar.
• U betaalt zelf griffierecht en de kosten van uw advocaat.

Welke rechtsmiddelen heeft de schuldenaar?

De schuldenaar kan tegen een faillietverklaring hoger beroep instellen binnen acht dagen na de uitspraak (artikel 8 Fw). Een schuldenaar die niet is gehoord, kan binnen veertien dagen in verzet komen (artikel 10 Fw).

Ook andere schuldeisers kunnen tegen de faillietverklaring opkomen. Tot een uitspraak in hoger beroep blijft het faillissement van kracht, en de curator gaat dus intussen aan de slag.

Is uw dossier sterk genoeg voor een aanvraag?

Controleer voor u de aanvraag doet of uw dossier de toets van artikel 6 lid 3 Fw doorstaat:

• Zorg voor een onbetwiste vordering: een getekende opdracht, facturen en eventuele erkenning van de schuld.
• Verzamel bewijs van een steunvordering, zoals een beslag, een vonnis of een verklaring van een andere schuldeiser.
• Leg schriftelijk vast dat de schuldenaar niet betaalt en geen inhoudelijke klachten heeft ingediend.
• Ga na of er iets te halen valt; weet u dat de boedel leeg is, bedenk dan welk gerechtvaardigd belang u met het faillissement dient.

Een faillissementsaanvraag ontvangen: wat doet u als schuldenaar?

Reageer snel; het verzoek wordt meestal binnen enkele weken behandeld.

• Verschijn op de zitting, zo nodig met een advocaat, en neem bewijs mee van uw betalingen en uw betwisting.
• Betwist de vordering inhoudelijk en met stukken als u het er niet mee eens bent.
• Toon aan dat u uw andere schuldeisers wel betaalt, zodat geen sprake is van opgehouden te betalen.
• Stel na een faillietverklaring binnen acht dagen hoger beroep in (artikel 8 Fw).

Wat wij doen bij een faillissementsaanvraag

Onze insolventierechtadvocaten staan zowel schuldeisers als schuldenaars bij:

• Wij beoordelen of uw vordering en de steunvordering sterk genoeg zijn voor een aanvraag (artikelen 1 en 6 Fw).
• Wij stellen het verzoekschrift op en dienen het in bij de rechtbank (artikel 5 Fw).
• Wij treden op tijdens de zitting en onderhandelen over een betalingsregeling.
• Wij voeren voor schuldenaars verweer of stellen binnen acht dagen hoger beroep in (artikel 8 Fw).
• Wij adviseren of een dagvaarding, beslag of kort geding in uw geval beter past.

Veelgestelde vragen

Kan ik een faillissement aanvragen met maar één factuur?

Ja, uw eigen vordering mag uit één factuur bestaan. Wel moet er daarnaast ten minste één andere schuldeiser zijn met een vordering, de steunvordering.

Kan ik een particulier failliet laten verklaren?

Ja, ook een natuurlijke persoon kan failliet worden verklaard. Die kan dan wel de toepassing van de schuldsaneringsregeling vragen, waarover de rechtbank eerst beslist.