Familierechtadvocaat kiezen: vijf toetsen en wat de tuchtrechter eist

Familierecht advocaat in gesprek met een cliënt tijdens een juridisch adviesgesprek over echtscheiding en familierecht in Nederland

Gepubliceerd op 15 juni 2026 · Laatst bijgewerkt op 3 november 2026

Voor een echtscheiding via de rechtbank is een advocaat verplicht, ook als u het samen eens bent. Bij een gezamenlijk verzoek kunt u één advocaat delen, maar die advocaat moet dan met u allebei spreken en uw belangen allebei bewaken.

Kies een advocaat die personen- en familierecht heeft geregistreerd bij de Nederlandse orde van advocaten, vooraf duidelijk is over tarief en declaratie, en eerlijk zegt of mediation of een overlegscheiding beter past dan procederen. Hieronder leest u hoe u dat in één gesprek toetst.

In welke familiezaken is een advocaat verplicht?

Een advocaat is verplicht bij een verzoek tot echtscheiding, scheiding van tafel en bed of ontbinding van een geregistreerd partnerschap via de rechter. Dat volgt uit de regels voor verzoekschriftprocedures in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. In een aantal andere familiezaken, zoals een los verzoek over gezag of omgang, kunnen ouders soms zonder advocaat bij de rechtbank terecht.

Een familierechtadvocaat helpt onder meer bij:

  • echtscheiding, scheiding van tafel en bed en het echtscheidingsconvenant;
  • ouderlijk gezag, de zorg- en omgangsregeling en het ouderschapsplan;
  • kinderalimentatie en partneralimentatie, en wijziging daarvan;
  • verdeling van de gemeenschap van goederen, verrekening bij huwelijkse voorwaarden en pensioenverevening;
  • internationale familiezaken, zoals de bevoegde rechter, het toepasselijke recht en internationale kinderontvoering;
  • het einde van een samenwoning en het samenlevingscontract.

Wat mag u verwachten van een advocaat die u allebei bijstaat?

Eén advocaat voor beiden is goedkoper, maar het is geen lichte vorm van bijstand. De tuchtrechter stelt er hoge eisen aan. De Raad van Discipline Den Haag oordeelde op 23 maart 2026 (ECLI:NL:TADRSGR:2026:60) over een advocaat die in een online spoedtraject als gezamenlijk echtscheidingsadvocaat optrad. Partijen hadden haar nooit gesproken; het contact liep via een mediator en paralegals. Het convenant bleek financieel nadelig voor de vrouw.

De raad oordeelde dat op een advocaat die voor beide partijen optreedt een zware zorgplicht rust. Een advocaat mag nooit alleen als doorgeefluik werken. Zij had met partijen moeten spreken, moeten controleren of het convenant weergaf wat zij wilden, en de gevolgen moeten bespreken en vastleggen. Ook had zij de mogelijkheid van gesubsidieerde rechtsbijstand niet besproken (gedragsregel 18 lid 3). De raad legde een onvoorwaardelijke schorsing van vier weken op.

Wat dat voor u betekent: bij een gezamenlijke advocaat mag u verwachten dat u de advocaat zelf spreekt, dat de financiële gevolgen van het convenant met u worden doorgenomen en dat u hoort of u recht heeft op een toevoeging. Ontstaat later toch een conflict, dan kan die advocaat geen van beiden afzonderlijk bijstaan.

Vijf toetsen voor uw keuze

Toets een advocaat op registratie, ervaring met uw type zaak, duidelijkheid over kosten, bereikbaarheid en de bereidheid om alternatieven voor procederen te bespreken. Die vijf punten kunt u in één kennismakingsgesprek uitvragen.

1. Staat personen- en familierecht in het rechtsgebiedenregister?

Controleer via de zoekfunctie van de Nederlandse orde van advocaten of de advocaat personen- en familierecht als rechtsgebied heeft geregistreerd. Wie een rechtsgebied registreert, moet daarvoor jaarlijks opleidingspunten behalen. Vraag daarnaast of de advocaat lid is van een specialistenvereniging, zoals de vFAS. Dat is geen wettelijke eis, maar vraagt wel aanvullende opleiding.

2. Heeft de advocaat dossiers zoals het uwe behandeld?

Een scheiding met minderjarige kinderen, een onderneming in de gemeenschap of een partner in het buitenland vraagt andere kennis dan een scheiding zonder kinderen en vermogen. Vraag concreet:

  • Behandelt u zaken over gezag, verhuizing met kinderen of omgang?
  • Heeft u ervaring met de waardering en verdeling van een onderneming?
  • Behandelt u zaken met een buitenlandse partner of vermogen in het buitenland?

3. Krijgt u vooraf tarief en declaratiewijze op papier?

Een advocaat legt bij het begin van de opdracht vast hoe en wat hij declareert. Vraag naar het uurtarief exclusief btw, een inschatting van het traject en of een vaste prijs mogelijk is. Heeft u een laag inkomen en weinig vermogen, dan kunt u in aanmerking komen voor een toevoeging van de Raad voor Rechtsbijstand, met een eigen bijdrage die van uw inkomen afhangt. De advocaat moet die mogelijkheid met u bespreken. Niet elk kantoor werkt op toevoeging; vraag dat in het eerste contact.

4. Wie behandelt uw dossier inhoudelijk?

Een familiezaak loopt vaak maanden, en procedurele termijnen zijn kort. Vraag wie uw dossier zelf behandelt en of u die persoon spreekt. De uitspraak hierboven laat zien waarom dat ertoe doet: een dossier dat alleen via paralegals loopt, voldoet niet aan de zorgplicht.

5. Bespreekt de advocaat mediation en een overlegscheiding?

Een goede advocaat bespreekt naast procederen ook mediation en een overlegscheiding. Bij een overlegscheiding komen partijen met elk een eigen advocaat samen tot afspraken. Ook dan blijft voor de echtscheiding zelf een verzoek bij de rechtbank nodig, maar dat kan een gezamenlijk verzoek zijn met een convenant en, bij minderjarige kinderen, een ouderschapsplan (art. 815 lid 2 Rv).

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.

Vergelijk de antwoorden als u met meer kantoren spreekt. Neem een overzicht mee van uw trouwdatum, eventuele huwelijkse voorwaarden, inkomen en kinderen. Dan kan de advocaat direct zien welk huwelijksgoederenregime geldt.

  • Past bij mijn situatie een gezamenlijk of een eenzijdig verzoek?
  • Wat is uw tarief, en welke factoren bepalen de uiteindelijke kosten?
  • Kom ik in aanmerking voor een toevoeging, en werkt u daarop?
  • Spreek ik u zelf, ook als u voor ons allebei optreedt?
  • Welke termijnen moet ik nu al in de gaten houden?

Hoe verloopt een echtscheiding via de rechtbank?

Een echtscheiding begint met een verzoekschrift van een advocaat bij de rechtbank. Zij eindigt pas met de inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand. Tussen die twee momenten worden de nevenvoorzieningen geregeld.

  1. Voorbereiding: u verzamelt de huwelijksakte, eventuele huwelijkse voorwaarden, inkomensgegevens en een overzicht van bezittingen en schulden.
  2. Verzoekschrift: de advocaat dient een gezamenlijk of eenzijdig verzoek in. Bij een eenzijdig verzoek kan de andere partij een verweerschrift indienen.
  3. Ouderschapsplan: bij minderjarige kinderen gaat een ouderschapsplan mee met afspraken over zorg, opvoeding, informatie en kosten (art. 815 lid 2 Rv).
  4. Nevenvoorzieningen: alimentatie, verdeling, de echtelijke woning en gezag worden in een convenant vastgelegd of door de rechter beslist.
  5. Inschrijving: de scheiding is pas definitief na inschrijving in de registers van de burgerlijke stand.

Termijnen die uw advocaat vanaf dag één bewaakt

Een aantal wettelijke termijnen bepaalt de uitkomst al vóór het eerste gesprek. Wordt er een gemist, dan is dat vaak niet te herstellen.

TermijnWat er geldtWettelijke basis
Hoger beroep tegen een beschikkingDrie maanden na de uitspraakArt. 358 Rv
Inschrijving echtscheidingBinnen zes maanden nadat de beschikking onherroepelijk is; anders vervalt zijArt. 1:163 BW
PartneralimentatieIn de regel de helft van de huwelijksduur, maximaal vijf jaar, met uitzonderingen bij jonge kinderen en lange huwelijkenArt. 1:157 BW
KinderalimentatieTot 18 jaar voor verzorging en opvoeding, van 18 tot 21 jaar voor levensonderhoud en studieArt. 1:395a BW
Melding bij het pensioenfondsBinnen twee jaar na de scheiding, voor rechtstreekse uitbetaling aan de ex-partnerWet verevening pensioenrechten bij scheiding
HuwelijksgoederenregimeGetrouwd op of na 1 januari 2018 zonder voorwaarden: beperkte gemeenschap; daarvóór in de regel algehele gemeenschapArt. 1:94 BW
Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 1 en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, geraadpleegd 29 oktober 2026.

Signalen dat een advocaat niet bij u past

Uitkomsten in familiezaken hangen af van de feiten en het oordeel van de rechter. Een advocaat die een uitkomst garandeert, belooft iets wat hij niet in de hand heeft. Let ook op deze signalen:

  • Er worden geen tarief en declaratiewijze afgesproken voordat het werk begint.
  • U spreekt de advocaat zelf niet, alleen medewerkers of een tussenpersoon.
  • Mediation of een gezamenlijk verzoek wordt niet besproken, ook niet als dat voor de hand ligt.
  • Bij een buitenlands element wordt niet ingegaan op de bevoegde rechter en het toepasselijke recht.

Bent u ontevreden over uw advocaat, dan dient u eerst een klacht in volgens de klachtenregeling van het kantoor. Gaat het om de beroepsuitoefening, dan kunt u een klacht indienen bij de deken van de orde van advocaten in het arrondissement waar de advocaat kantoor houdt. De deken legt de klacht zo nodig voor aan de raad van discipline. Uitspraken van de tuchtrechter zijn openbaar op tuchtrecht.overheid.nl.

Wat Law & More doet in familiezaken

  • De passende route met u kiezen: gezamenlijk verzoek, overlegscheiding, mediation of procedure.
  • Het verzoekschrift, het convenant en het ouderschapsplan opstellen en met u doorspreken.
  • Alimentatie, verdeling en pensioen berekenen en daarover onderhandelen.
  • Procederen bij de rechtbank en in hoger beroep, en de termijnen voor inschrijving en pensioenmelding bewaken.
  • Als scheidingsbemiddelaar optreden; meer leest u op onze pagina’s familierecht advocaat en scheidingsadvocaat.

Veelgestelde vragen

Heb ik een advocaat nodig voor een omgangsregeling?

Niet altijd. Een los verzoek over gezag of omgang kunnen ouders in bepaalde gevallen zelf indienen. Wordt het verzoek bij een echtscheiding gedaan, dan loopt het via de advocaat.

Wat als mijn ex-partner in het buitenland woont?

Dan moet eerst worden vastgesteld welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is. Binnen de EU gelden daarvoor Europese verordeningen. Kies dan een advocaat met ervaring in internationaal familierecht.

Een vraag over scheiding of familierecht?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een familierechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een vraag over scheiding of familierecht?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een familierechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.