Dwangakkoord: wanneer een schuldeiser moet instemmen met een schuldregeling

Hoe Werkt Een Dwangakkoord? Ontdek Het Hier - Law & More

Gepubliceerd op 7 september 2020 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Een dwangakkoord is een beslissing van de rechtbank die een weigerende schuldeiser dwingt alsnog in te stemmen met een minnelijke schuldregeling (artikel 287a Faillissementswet, Fw). Als schuldeiser hoeft u een gedeeltelijke betaling in beginsel niet te accepteren, behalve als de rechter oordeelt dat u in redelijkheid niet tot weigering heeft kunnen komen.

Rechters passen die uitzondering streng toe: volgens het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch mag een schuldeiser in beginsel volledige betaling verlangen en kan hij alleen onder zeer bijzondere omstandigheden tot instemming worden gedwongen. Hieronder leest u hoe de procedure verloopt, welke elf gezichtspunten de rechter gebruikt en hoe dat in twee concrete zaken uitpakte.

Wanneer komt een dwangakkoord in beeld?

Kunt u uw schulden niet meer betalen, dan probeert u eerst met al uw schuldeisers een minnelijke regeling te treffen, meestal via de gemeentelijke schuldhulpverlening of een kredietbank. Werken een of meer schuldeisers niet mee, dan kunt u de rechtbank vragen om die schuldeisers te dwingen alsnog in te stemmen.

De alternatieven zijn toelating tot de wettelijke schuldsanering (Wsnp) of uw eigen faillissement aanvragen. Ook een schuldeiser kan uw faillissement aanvragen. Een Wsnp-traject duurt sinds 1 juli 2023 in de regel achttien maanden.

Het dwangakkoord: Instemmen of niet?

Hoe verloopt de procedure voor een dwangakkoord?

  • Het verzoek om een dwangakkoord dient u tegelijk in met uw verzoek om toelating tot de Wsnp, bij de rechtbank (artikel 287a Fw).
  • U voegt de verklaring van de gemeente of schuldhulpverlener toe waaruit blijkt dat een minnelijke regeling niet is gelukt (artikel 285 Fw).
  • De rechtbank roept de weigerende schuldeisers op voor de zitting. Zij kunnen een schriftelijk verweerschrift indienen of hun verweer tijdens de zitting voeren.
  • De rechter beoordeelt of de schuldeiser in redelijkheid tot de weigering heeft kunnen komen. Hij weegt daarbij het belang van de schuldeiser bij weigering af tegen de belangen van u en van de andere schuldeisers.
  • Wordt het verzoek toegewezen, dan moet de schuldeiser instemmen met de aangeboden regeling en genoegen nemen met een gedeeltelijke betaling. Wordt het afgewezen, dan beoordeelt de rechtbank of u alsnog tot de Wsnp wordt toegelaten, als u dat verzoek handhaaft.

Tegen de beslissing staat hoger beroep open bij het gerechtshof. De termijn daarvoor is kort; laat die direct na de uitspraak controleren. In de zaak uit 2020 die hieronder staat, kwam het beroepschrift een week na het vonnis binnen.

Welke gezichtspunten gebruikt de rechter?

Het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch somde op 9 juli 2020 de gezichtspunten op die rechters in deze zaken hanteren (ECLI:NL:GHSHE:2020:2101). Geen van deze punten is op zichzelf beslissend; de rechter weegt ze samen.

  • Is het voorstel getoetst door een onafhankelijke deskundige, bijvoorbeeld een gemeentelijke kredietbank?
  • Is het voorstel goed en betrouwbaar gedocumenteerd?
  • Is duidelijk gemaakt dat het aanbod het uiterste is waartoe de schuldenaar financieel in staat is?
  • Biedt faillissement of schuldsanering de schuldenaar enig uitzicht?
  • Biedt dat alternatief de schuldeiser enig uitzicht: krijgt hij dan evenveel of meer?
  • Werkt gedwongen medewerking concurrentievervalsend voor de schuldeiser?
  • Ontstaat er precedentwerking voor vergelijkbare gevallen?
  • Hoe zwaar weegt het financiële belang van de schuldeiser bij volledige betaling?
  • Hoe groot is het aandeel van de weigerende schuldeiser in de totale schuldenlast?
  • Staat de weigerende schuldeiser alleen tegenover de andere, wel instemmende schuldeisers?
  • Is eerder een schuldregeling getroffen die niet is nagekomen?

Hoe pakte dit uit in twee zaken bij het hof ‘s-Hertogenbosch?

De twee zaken laten zien dat dezelfde gezichtspunten tot een tegengestelde uitkomst kunnen leiden.

ZaakAanbod en schuldeiserUitkomstDoorslaggevend
Hof ‘s-Hertogenbosch 12 april 2018Schuldenares van 25 jaar; DUO had ruim € 5.100 van ruim € 14.300 schuldWeigering redelijk; dwangakkoord afgewezenAanbod hield geen rekening met verdiencapaciteit en een ophanden werkstage
Hof ‘s-Hertogenbosch 9 juli 2020Schuldenaar met WAO-uitkering; aanbod 1,21 procent; schuldeiser had 14,93 procent van de schuldWeigering onredelijk; dwangakkoord bekrachtigdGeen uitzicht op hoger inkomen, ook niet in de Wsnp

In de zaak uit 2018 wilde een schuldenares DUO dwingen in te stemmen (ECLI:NL:GHSHE:2018:1583). Het hof vond niet aangetoond dat haar aanbod het maximum was: zij was jong, had verdiencapaciteit en stond op het punt een werkstage te beginnen, terwijl dat vooruitzicht niet in het aanbod was verwerkt. Ook het aandeel van DUO in de schuld was aanzienlijk, en de schuldsanering bood onvoldoende duidelijk uitzicht. DUO mocht weigeren.

In de zaak uit 2020 weigerde een verhuurder, met een vordering wegens schade na ontruiming van een pand, een aanbod van 1,21 procent. Het hof vond dat percentage op zichzelf verwaarloosbaar en wees op een eerdere regeling die niet was nagekomen. Toch was het aanbod het uiterste waartoe de schuldenaar met een WAO-uitkering in staat was, en bood de Wsnp geen beter perspectief. De weigering was niet redelijk, en de schuldeiser werd in eerste aanleg en in hoger beroep in de proceskosten veroordeeld.

Hoe onderbouwt een schuldenaar een verzoek dat kans maakt?

  • Laat uw voorstel toetsen door een onafhankelijke deskundige, zoals de gemeentelijke kredietbank of schuldhulpverlening.
  • Onderbouw met stukken dat uw aanbod het uiterste is wat u kunt betalen, ook gelet op uw toekomstige inkomen: een verwachte baan of stage hoort in de berekening.
  • Laat zien wat de weigerende schuldeiser bij Wsnp of faillissement naar verwachting zou ontvangen.
  • Vermeld welke schuldeisers wel hebben ingestemd en welk deel van de schuld zij vertegenwoordigen.

Hoe verweert een schuldeiser zich tegen een dwangakkoord?

  • Controleer of het aanbod is getoetst door een onafhankelijke partij en hoe de afloscapaciteit is berekend.
  • Wijs op toekomstig inkomen dat niet in het aanbod is meegenomen, zoals in de DUO-zaak uit 2018.
  • Wijs op uw aandeel in de totale schuldenlast en op eerdere regelingen die niet zijn nagekomen.
  • Dien voor de zitting een schriftelijk verweerschrift in of voer uw verweer op de zitting. Houd er rekening mee dat u bij toewijzing in de proceskosten kunt worden veroordeeld.

Hulp bij een verzoek of verweer over een dwangakkoord

Wij staan zowel schuldenaars als schuldeisers bij in een procedure over een dwangakkoord.

  • Wij toetsen of het schuldregelingsvoorstel voldoet aan de gezichtspunten die rechters hanteren.
  • Wij stellen het verzoek op grond van artikel 287a Fw op, of het verweerschrift namens de weigerende schuldeiser.
  • Wij staan u bij op de zitting bij de rechtbank.
  • Wij beoordelen na de uitspraak of hoger beroep zinvol is en bewaken de beroepstermijn.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.