U werkt als softwareontwikkelaar bij een techbedrijf in Eindhoven. Een aangetekende brief van de IND ligt op uw bureau: uw verblijfsvergunning is afgewezen. Mag u morgen nog naar kantoor? Moet u Nederland meteen verlaten? En wat betekent dit voor uw werkgever?
Dit zijn geen theoretische vragen. Voor duizenden expats en hun werkgevers in Nederland zijn dit dagelijkse zorgen met grote gevolgen. Het goede nieuws? Het Nederlandse vreemdelingenrecht biedt aanzienlijke bescherming tijdens bezwaar- en beroepsprocedures—mits u weet hoe u die bescherming kunt inroepen.
In dit artikel leggen we uit hoe de opschortende werking van bezwaar en beroep in het vreemdelingenrecht werkt, wanneer u wél en niet mag blijven werken tijdens een procedure, en wat werkgevers absoluut moeten weten om forse boetes te vermijden.
1. De basisregel: wat gebeurt er als de IND uw aanvraag afwijst?
Wanneer een overheidsinstantie een besluit neemt dat u niet bevalt, kunt u daar bezwaar tegen maken. Maar schorst dat bezwaar automatisch de werking van dat besluit? In het Nederlandse bestuursrecht is het antwoord meestal: nee.
Artikel 6:16 Awb bepaalt dat het indienen van bezwaar of beroep in principe geen opschortende werking heeft. Met andere woorden: het besluit gaat gewoon in, ook al bent u het er niet mee eens en hebt u bezwaar gemaakt.
Maar het vreemdelingenrecht—het rechtsgebied dat verblijf en toegang van buitenlanders regelt—kent een belangrijke uitzondering op deze hoofdregel. En die uitzondering maakt een wereld van verschil voor expats die in Nederland willen blijven wonen en werken.
2. De uitzondering in het vreemdelingenrecht: artikelen 73 en 82 Vw
Anders dan in veel andere rechtsgebieden, geldt in het Nederlandse vreemdelingenrecht wél automatisch opschortende werking bij bezwaar en beroep. Dit staat geregeld in de Vreemdelingenwet (Vw):
Artikel 73 Vw: opschortende werking tijdens bezwaar
Als uw bezwaar maakt tegen een besluit tot afwijzing of intrekking van uw verblijfsvergunning, wordt de werking van dat besluit automatisch opgeschort. Dat betekent dat u rechtmatig verblijf houdt totdat op uw bezwaar is beslist.
Artikel 82 Vw: opschortende werking tijdens beroep
Dezelfde bescherming geldt bij beroep bij de rechtbank. Ook dan blijft de werking van het besluit opgeschort totdat de rechter uitspraak heeft gedaan.
Artikel 86 Vw: bescherming na uitspraak
Zelfs nadat de bestuursrechter uitspraak heeft gedaan, hebt u nog bescherming: u rechtmatig verblijf duurt door tot 13 weken na de onherroepelijke uitspraak. Dit geeft u tijd om eventueel hoger beroep in te stellen of uw situatie te regelen.
Wat betekent “rechtmatig verblijf” in de praktijk?
Rechtmatig verblijf houdt in dat u legaal in Nederland mag blijven en dat u bijvoorbeeld:
- Niet uitgezet mag worden
- Toegang hebt tot bepaalde voorzieningen
- In veel gevallen ook mag werken (hierover straks meer)
Deze bescherming is niet symbolisch. Ze heeft directe, concrete gevolgen voor u én uw werkgever.
3. Wanneer geldt de opschortende werking NIET?
De automatische opschortende werking kent uitzonderingen. In de volgende gevallen beschermt artikel 73 of 82 Vw u niet:
Openbare orde of nationale veiligheid
Als uw verblijfsvergunning wordt afgewezen of ingetrokken op gronden van openbare orde of nationale veiligheid, geldt geen automatische opschorting.
Fraude of misleiding
Hebt u bij uw aanvraag valse informatie verstrekt of documenten vervalst? Dan kan de IND de opschortende werking buiten toepassing laten.
Herhaalde aanvragen
Bij bepaalde herhaalde aanvragen zonder nieuwe feiten of omstandigheden kan de opschortende werking ook worden uitgesloten.
Vrijheidsontnemende maatregelen
Bij besluiten over bewaring of vreemdelingenbewaring (artikel 73 lid 4 Vw) geldt geen opschortende werking.
Let op: Als een van deze uitzonderingen op u van toepassing is, bent u in principe direct uitzetbaar. In dat geval is een voorlopige voorziening bij de rechter vaak uw enige optie om uitzetting te voorkomen—daar komen we later op terug.
4. Mag u blijven werken tijdens de procedure?
Dit is de vraag die expats en werkgevers het meest bezighoudt. Het korte antwoord: meestal wel, maar niet altijd.
De hoofdregel
Als de opschortende werking van toepassing is, behoudt u in beginsel u rechtmatig verblijf. Dat verblijf geeft u doorgaans ook het recht om te blijven werken, zolang u een verblijfsvergunning voor arbeid hebt of had.
De Wet arbeid vreemdelingen (Wav)
Hier komt het echter subtiel. De Wet arbeid vreemdelingen stelt een zelfstandig vereiste: u mag alleen werken als u daarvoor een geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning hebt. Ook als u rechtmatig verblijf hebt, kunt u dus tegen een werkverbod aanlopen als de IND uw tewerkstellingsvergunning heeft ingetrokken of afgewezen.
Recente rechtspraak: voorlopige voorziening en arbeidsrecht
De rechtbank Den Haag heeft in twee recente uitspraken (ECLI:NL:RBDHA:2025:16536 en ECLI:NL:RBDHA:2025:15133) geoordeeld dat als een voorlopige voorziening wordt toegewezen, het werkverbod kan worden geschorst. In die gevallen mocht de expat werken zonder afzonderlijke tewerkstellingsvergunning, omdat het verblijfsrecht tijdelijk was hersteld.
Dit is een belangrijke ontwikkeling, maar geen automatisme. Het hangt af van de specifieke omstandigheden van uw zaak en de afweging die de rechter maakt.
Praktisch advies
Blijft u werken tijdens een lopende bezwaarprocedure? Controleer dan altijd het volgende:
- Geldt de opschortende werking in uw geval?
- Hebt u nog een geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning?
- Heeft de IND expliciet het recht op arbeid opgeschort?
Twijfel u? Neem dan contact op met een gespecialiseerde immigratieadvocaat voordat u weer aan het werk gaat. De gevolgen van illegale arbeid zijn groot—zowel voor u als voor uw werkgever.
5. De voorlopige voorziening: uw juridische noodknop
Stel: de opschortende werking geldt niet automatisch, of u dreigt toch te worden uitgezet. Dan hebt u nog één krachtig middel: de voorlopige voorziening.
Wat is een voorlopige voorziening?
Een voorlopige voorziening is een spoedprocedure bij de bestuursrechter waarbij u vraagt om tijdelijke bescherming totdat er een definitieve uitspraak is. Juridische basis: artikel 8:81 Awb, artikel 78 Vw en artikel 7.3 Vb 2000.
De voorzieningenrechter kan besluiten dat:
- U niet mag worden uitgezet tijdens de procedure
- U het recht behoudt om te werken
- Andere maatregelen tijdelijk worden geschorst
Wanneer hebt u een voorlopige voorziening nodig?
U hebt een voorlopige voorziening vooral nodig als:
- De automatische opschortende werking niet geldt (bijvoorbeeld bij fraude of openbare orde)
- U direct dreigt te worden uitgezet
- Uw werkgever anders verplicht is u te ontslaan vanwege het ontbreken van een werkvergunning
- De gevolgen van het IND-besluit onomkeerbaar zijn
Wat kijkt de rechter naar?
Bij een verzoek om voorlopige voorziening maakt de rechter een belangenafweging:
- Uw belang: wat zijn de gevolgen als u wordt uitgezet of niet mag werken?
- Het overheidsbelang: waarom wil de IND het besluit handhaven?
De rechter kijkt ook naar de urgentie (onverwijlde spoed) en naar de kans van slagen van uw bezwaar of beroep. Hebt u een redelijke kans om in de hoofdzaak te winnen? Dan weegt dat mee in de beslissing.
Recente voorbeelden uit de rechtspraak
In ECLI:NL:RBDHA:2023:15232 wees de rechtbank een voorlopige voorziening toe omdat uitzetting onomkeerbare gevolgen zou hebben voor de gezinssituatie van de verzoeker. In ECLI:NL:RBDHA:2025:6615 werd juist geoordeeld dat er onvoldoende spoedeisend belang was omdat de verzoeker geen concrete dreiging van uitzetting had aangetoond.
Hoe snel krijgt u een beslissing?
Dat hangt af van de urgentie en de planning van de rechtbank, maar in zeer urgente gevallen kan een voorlopige voorziening binnen enkele dagen tot weken worden behandeld. Bij acute uitzetdreiging kan het zelfs binnen 24 uur.
6. Risico’s voor werkgevers: wat u absoluut moet weten
Werkgevers die expats in dienst hebben, nemen een aanzienlijk risico als ze niet scherp zijn op verblijfs- en werkvergunningen. De Wet arbeid vreemdelingen (Wav) is bikkelhard.
Artikel 2 Wav: het verbod op illegale tewerkstelling
Het is verboden een vreemdeling arbeid te laten verrichten zonder geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning. Dit verbod geldt zonder uitzonderingen—ook als u te goeder trouw bent of niet wist dat de vergunning niet geldig was.
Sancties: dit riskeert u als werkgever
Boetes tot € 90.000 per overtreding (artikel 19d Wav)
De boete wordt per werkende vreemdeling opgelegd. Hebt u meerdere medewerkers zonder geldige vergunning? Dan kunnen de boetes snel oplopen tot tonnen.
Stillegging van werkzaamheden (artikel 17b Wav)
Bij herhaalde overtredingen kan de minister een bevel tot stillegging geven. U moet dan uw bedrijfsactiviteiten staken totdat de situatie is rechtgezet.
Intrekking van bestaande vergunningen (artikel 12b Wav)
Als u meerdere keren de fout in bent gegaan, kunnen ook u andere tewerkstellingsvergunningen worden ingetrokken. Dat kan verstrekkende gevolgen hebben voor uw hele personeelsbestand.
Werkgevers zijn strikt aansprakelijk
De Raad van State heeft herhaaldelijk geoordeeld dat goede trouw geen verweer is tegen een boete wegens illegale tewerkstelling (ECLI:NL:RVS:2025:5618; ECLI:NL:RVS:2024:4367). U bent als werkgever zelf verantwoordelijk voor het controleren van de geldigheid van verblijfs- en werkvergunningen.
Recente handhaving: de overheid meent het
In ECLI:NL:RVS:2025:5618 werd een werkgever beboet omdat een medewerker tijdens bezwaar zonder geldige vergunning werkte—ondanks dat de werkgever dacht dat de opschortende werking automatisch gold. In ECLI:NL:RVS:2024:4367 werd een boete in stand gehouden, ook al had de werkgever zich laten adviseren door een extern bureau.
De les: controleer altijd zelf of laat dit door een specialist doen. Verlaat u niet blind op adviezen van derden.
Praktische checklist voor werkgevers
Als uw expat een afwijzing of intrekking van de IND ontvangt:
- Vraag onmiddellijk een kopie van het besluit
- Controleer of de opschortende werking van toepassing is
- Controleer of de tewerkstellingsvergunning nog geldig is
- Overleg met een immigratieadvocaat voordat u de werknemer laat doorwerken
- Documenteer alle stappen die u neemt
- Informeer uw HR-afdeling en eventuele uitzendbureau’s
- Stel zo nodig een voorlopige voorziening in werking
7. Kan de werkgever zelf een voorlopige voorziening aanvragen?
Ja. Werkgevers kunnen zelfstandig een voorlopige voorziening aanvragen als zij een direct belang hebben bij de tewerkstelling van de expat. Juridische basis: artikel 8:81 Awb.
Welk belang moet de werkgever aantonen?
De werkgever moet laten zien dat hij rechtstreeks wordt geraakt door het IND-besluit. Dit kan bijvoorbeeld als:
- Er contractuele verplichtingen zijn jegens klanten die alleen de expat kan uitvoeren
- Het bedrijf ernstige schade lijdt door het vertrek van de werknemer
- Er een unieke rol of expertise is die niet op korte termijn kan worden vervangen
Wat accepteert de rechter niet?
De rechtbank Den Haag oordeelde in ECLI:NL:RBDHA:2025:21436 dat algemene personeelstekorten of het doorbetalen van loon zonder tegenprestatie onvoldoende zijn. Er moet sprake zijn van een concreet, zwaarwegend bedrijfsbelang.
Voorbeeld uit de praktijk
In ECLI:NL:RBSGR:2003:AF8804 werd een werkgever ontvankelijk verklaard omdat hij contractueel verplicht was bepaalde opdrachten uit te voeren waarvoor de expat essentieel was. De rechter vond dat het bedrijfsbelang voldoende zwaarwegend was om zelfstandig een voorlopige voorziening aan te vragen.
8. Hoe bouwt u een sterk dossier: bewijs en urgentie
De rechter eist meer dan vage verhalen. U moet concreet en verifieerbaar aantonen dat er sprake is van spoedeisend belang.
Wat accepteert de rechter als bewijs?
Werkgeversverklaringen
Een gedegen werkgeversverklaring kan groot gewicht hebben. Zorg dat deze bevat:
- Concrete informatie over uw functie en verantwoordelijkheden
- Waarom u niet op korte termijn vervangbaar bent
- Welke contractuele of financiële gevolgen er zijn bij uw vertrek
- Datum, handtekening en contactgegevens van de werkgever
Contracten en opdrachtbevestigingen
Laat zien dat u betrokken bent bij specifieke projecten of opdrachten die niet kunnen worden uitgesteld.
Medische of gezinsdocumentatie
Bij medische urgentie of gezinshereniging: zorg voor objectieve medische rapporten of bewijsstukken over uw gezinssituatie.
Uitzettingsdreiging
Als u dreigt te worden uitgezet: overleg de aankondiging of het bevel tot vertrek.
Wat wijst de rechter af?
Vage, oncontroleerbare of onvolledige verklaringen hebben weinig waarde. In ECLI:NL:CRVB:2025:1890 werd een verzoek afgewezen omdat de werkgeversverklaring te algemeen was en niet specifiek genoeg de urgentie onderbouwde. In ECLI:NL:RBDHA:2025:22920 werden wel concrete contracten en projectplannen geaccepteerd.
De boodschap: investeer tijd in het verzamelen van sterk bewijs. Het kan het verschil maken tussen toewijzing en afwijzing.
9. Stappenplan: wat te doen bij een IND-besluit
U hebt een afwijzing of intrekking ontvangen van de IND. Wat nu? Volg dit stappenplan:
Stap 1: Blijf kalm en lees het besluit zorgvuldig
Controleer of de opschortende werking automatisch geldt in uw geval. Staat er een uitzondering in het besluit genoemd (fraude, openbare orde, etc.)?
Stap 2: Noteer de bezwaartermijn
U hebt in de regel 4 weken om bezwaar te maken. Mis deze termijn niet—daarna verliest u uw recht op automatische opschorting.
Stap 3: Dien onmiddellijk bezwaar in
Zorg dat u het bezwaarschrift tijdig en compleet indient. Vraag een ontvangstbevestiging van de IND.
Stap 4: Beoordeel of u een voorlopige voorziening nodig hebt
Geldt de opschortende werking niet? Of dreigt er acute uitzetting of werkverbod? Vraag dan meteen een voorlopige voorziening aan.
Stap 5: Verzamel bewijs van spoedeisend belang
Ga aan de slag met het samenstellen van een sterk dossier: werkgeversverklaringen, contracten, medische documenten, etc.
Stap 6: Informeer uw werkgever direct
Stel uw werkgever zo snel mogelijk op de hoogte. Zij moeten weten of u nog mag werken en welke stappen zij moeten nemen.
Stap 7: Schakel een gespecialiseerde immigratieadvocaat in
Vreemdelingenrecht is complex en de gevolgen van fouten zijn groot. Een gespecialiseerde advocaat kan u door de procedure leiden en uw kansen op succes vergroten.
10. Veelgestelde vragen (FAQ)
Mag ik in Nederland blijven als mijn verblijfsvergunning is afgewezen?
Ja, in principe wel—zolang de opschortende werking van toepassing is. Als u binnen de bezwaartermijn bezwaar maakt, wordt de werking van het afwijzende besluit automatisch opgeschort en behoudt u rechtmatig verblijf totdat op uw bezwaar is beslist. Dit geldt ook bij beroep. Let wel: er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij openbare orde of fraude. In die gevallen hebt u geen automatische bescherming en moet u een voorlopige voorziening aanvragen.
Mag ik blijven werken tijdens een bezwaarprocedure?
In veel gevallen wel. Als de opschortende werking geldt, behoudt u zich rechtmatig verblijf en daarmee doorgaans ook uw recht om te werken. Maar let op: de Wet arbeid vreemdelingen stelt een zelfstandig vereiste. U mag alleen werken als u een geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning hebt. Heeft de IND uw tewerkstellingsvergunning ingetrokken of afgewezen? Dan mag u niet zomaar blijven werken, ook al hebt u rechtmatig verblijf. Overleg altijd eerst met een advocaat voordat u verder gaat met werken.
Wat is een voorlopige voorziening en wanneer heb ik die nodig?
Een voorlopige voorziening is een spoedprocedure bij de bestuursrechter waarbij u vraagt om tijdelijke bescherming. U hebt dit nodig als de automatische opschortende werking niet geldt, als u dreigt te worden uitgezet, of als de gevolgen van het IND-besluit onomkeerbaar zijn. De rechter maakt een belangenafweging: uw belangen versus het overheidsbelang. Als u een redelijke kans hebt om in de hoofdzaak te winnen en de gevolgen van uitzetting of werkverbod zijn ernstig, kan de rechter de voorlopige voorziening toewijzen.
Geldt de opschortende werking ook bij beroep bij de rechtbank?
Ja. Artikel 82 Vw regelt dat ook bij beroep tegen een uitspraak op bezwaar de werking van het besluit wordt opgeschort totdat de rechtbank uitspraak heeft gedaan. Hierdoor behoudt u zich rechtmatig verblijf tijdens de beroepsprocedure. Dit geldt ook weer met dezelfde uitzonderingen als bij bezwaar: bijvoorbeeld niet bij openbare orde, fraude of herhaalde aanvragen.
Wat zijn de risico’s voor mijn werkgever als ik zonder geldige vergunning werk?
De risico’s zijn aanzienlijk. Uw werkgever kan een bestuurlijke boete krijgen tot € 90.000 per overtreding (artikel 19d Wav). Bij herhaalde overtredingen kan de minister een bevel tot stillegging van werkzaamheden geven of bestaande vergunningen intrekken. Werkgevers zijn strikt aansprakelijk: goede trouw of het niet weten van de illegale situatie is geen verweer. Recente rechtspraak laat zien dat de overheid streng handhaaft. Het is dus essentieel dat uw werkgever zelf controleert of uw vergunning nog geldig is.
Hoe lang mag ik in Nederland blijven na een uitspraak in beroep?
Artikel 86 Vw bepaalt dat u rechtmatig verblijf doorloopt tot 13 weken na de datum waarop de uitspraak onherroepelijk is geworden. Dit geeft u tijd om eventueel hoger beroep in te stellen bij de Raad van State, of om uw situatie anderszins te regelen (bijvoorbeeld door een nieuwe aanvraag in te dienen). Na die 13 weken eindigt u rechtmatig verblijf, tenzij u inmiddels een nieuwe geldige verblijfstitel hebt verkregen.
Kan mijn werkgever zelf een voorlopige voorziening aanvragen?
Ja, dat kan. Op grond van artikel 8:81 Awb kan elke belanghebbende—dus ook een werkgever—een voorlopige voorziening aanvragen als hij een direct belang heeft bij het geschorst houden van het besluit. De werkgever moet wel aantonen dat hij rechtstreeks wordt geraakt door het IND-besluit, bijvoorbeeld door contractuele verplichtingen of ernstige bedrijfsschade. Algemene personeelstekorten of loondoorbetaling zonder tegenprestatie zijn onvoldoende. De rechter toetst streng of er een concreet, zwaarwegend belang is.
Wat moet ik doen als de IND mij uitnodigt voor vertrek ondanks mijn bezwaar?
Controleer eerst of u tijdig bezwaar hebt gemaakt en of de opschortende werking geldt. Als dat zo is, mag u in principe niet worden uitgezet tijdens de bezwaarprocedure. Roept de IND u toch op voor vertrek? Neem dan onmiddellijk contact op met een gespecialiseerde immigratieadvocaat. Mogelijk is er sprake van een misverstand, of geldt een uitzondering waarvan u niet op de hoogte was. In dat geval moet u zeer snel een voorlopige voorziening aanvragen om uitzetting te voorkomen. Elke dag telt.
Weet uw rechten. Bescherm uw toekomst.
Het Nederlandse vreemdelingenrecht biedt krachtige bescherming tijdens bezwaar- en beroepsprocedures—maar alleen als u snel en correct handelt. De opschortende werking van artikelen 73 en 82 Vw geeft u rechtmatig verblijf en in veel gevallen het recht om te blijven werken, maar uitzonderingen en strikte voorwaarden vereisen expertise en zorgvuldigheid.
Voor werkgevers geldt: de risico’s van illegale tewerkstelling zijn te groot om te negeren. Boetes tot € 90.000, stillegging van activiteiten en intrekking van vergunningen zijn geen loze dreigementen—de overheid handhaaft streng en de rechter is meedogenloos voor wie de wet overtreedt.
Hebt u een afwijzing of intrekking ontvangen van de IND?
Twijfel u of u mag blijven werken tijdens uw bezwaar of beroep?
Loopt uw werkgever risico door uw situatie?
Neem dan vandaag nog contact op met Law & More. Onze gespecialiseerde immigratieadvocaten kennen het vreemdelingenrecht door en door en begeleiden expats en werkgevers dagelijks door complexe procedures. Of het nu gaat om het indienen van bezwaar, het aanvragen van een voorlopige voorziening, of het adviseren van werkgevers over de Wet arbeid vreemdelingen—wij staan voor u klaar.
Plan een persoonlijk consult en zorg dat u rechten optimaal beschermd zijn.
