Internationale kinderalimentatie: wanneer is de Nederlandse rechter bevoegd en welk recht geldt?

Gepubliceerd op 7 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

De Nederlandse rechter is bevoegd over kinderalimentatie als het kind of de onderhoudsplichtige ouder zijn gewone verblijfplaats in Nederland heeft, of als de Nederlandse rechter ook de echtscheiding of het gezag behandelt (artikel 3 Alimentatieverordening). Welk recht hij toepast, hangt meestal af van het land waar het kind woont; ouders kunnen voor kinderen onder de 18 jaar geen andere rechter kiezen.

Drie vragen staan centraal: welke rechter beslist, welk recht geldt en hoe u een uitspraak over de grens laat uitvoeren. Daarvoor gelden de Europese Alimentatieverordening (Verordening (EG) nr. 4/2009), het Haags Alimentatieprotocol 2007 en het Haags Alimentatieverdrag 2007.

Wanneer is kinderalimentatie internationaal?

Zodra het kind en de onderhoudsplichtige ouder in verschillende landen wonen, of de ouders een andere nationaliteit hebben dan het land waar zij wonen. Dan bepalen internationale regels welke rechter bevoegd is.

Denk aan een ouder die na de scheiding voor werk naar Duitsland verhuist, of een kind dat met de verzorgende ouder naar Spanje gaat. Meer over de praktijk van inning van alimentatie over de grens leest u in een apart artikel.

Wanneer is de Nederlandse rechter bevoegd?

Binnen de EU volgt de bevoegdheid uit de Alimentatieverordening, die sinds 18 juni 2011 wordt toegepast. De Nederlandse rechter past die verordening ook toe als de andere ouder buiten de EU woont.

Volgens artikel 3 van de verordening zijn bevoegd, naar keuze van degene die het verzoek doet:

• de rechter van de gewone verblijfplaats van de verweerder;
• de rechter van de gewone verblijfplaats van de onderhoudsgerechtigde, bij kinderalimentatie het kind;
• de rechter die bevoegd is voor de echtscheiding, tenzij die bevoegdheid alleen op de nationaliteit van één partij berust;
• de rechter die bevoegd is voor het gezag of de omgang, onder dezelfde voorwaarde.

Een kind dat met zijn moeder in Nederland woont, kan dus in Nederland alimentatie vragen van een vader in Duitsland. Verhuist het kind naar België, dan wordt ook de Belgische rechter bevoegd, maar blijft de Nederlandse rechter bevoegd zolang de vader in Nederland woont. Lees meer over de gewone verblijfplaats van een kind in ons artikel over een kind dat zonder toestemming naar het buitenland wordt meegenomen.

Kunnen ouders zelf een rechter kiezen?

Niet voor kinderalimentatie van een kind onder de 18 jaar (artikel 4 lid 3 Alimentatieverordening). Een forumkeuze is wel mogelijk voor partneralimentatie, mits schriftelijk.

Wel wordt een rechter bevoegd als de verweerder in de procedure verschijnt zonder de bevoegdheid te betwisten (artikel 5). Is geen enkele rechter in de EU bevoegd, dan kan de rechter van de gemeenschappelijke nationaliteit bevoegd zijn (artikel 6) of, bij uitzondering, een rechter met voldoende band met de zaak (artikel 7).

Wat als de betalende ouder een wijziging wil?

Is de alimentatie vastgesteld in het land waar het kind woont, dan kan de betalende ouder in beginsel niet in een ander EU-land om wijziging vragen zolang het kind daar blijft wonen (artikel 8). Hij moet dan naar de rechter in het woonland van het kind.

Wat als er al een buitenlandse procedure loopt?

Dan heeft de rechter bij wie het verzoek het eerst is ingediend voorrang. Een later aangezochte rechter houdt de zaak aan en verklaart zich onbevoegd zodra de eerste rechter bevoegd is (artikel 12).

Welk recht geldt voor internationale kinderalimentatie?

Volgens het Haags Alimentatieprotocol 2007 geldt in beginsel het recht van de gewone verblijfplaats van het kind (artikel 3). Verhuist het kind, dan geldt vanaf dat moment het recht van het nieuwe woonland.

Voor kinderen geldt een vangnet (artikel 4 Protocol):

• krijgt het kind volgens het recht van zijn woonland geen alimentatie, dan past de rechter zijn eigen recht toe;
• vraagt het kind alimentatie bij de rechter van het woonland van de betalende ouder, dan past die rechter zijn eigen recht toe; levert dat niets op, dan geldt alsnog het recht van het woonland van het kind;
• levert geen van beide iets op, dan geldt het recht van de gemeenschappelijke nationaliteit.

Een algemene rechtskeuze is voor kinderen onder de 18 jaar uitgesloten (artikel 8 lid 3 Protocol). Wel kunnen partijen voor één bepaalde procedure het recht van de rechter kiezen (artikel 7). Past de rechter Nederlands recht toe, dan berekent hij de alimentatie met de tremanormen; zie ook kinderalimentatie berekenen.

Hoe lang duurt de onderhoudsplicht?

Dat hangt af van het toepasselijke recht. Onder Nederlands recht loopt de onderhoudsplicht tot 21 jaar (artikel 1:395a BW); andere landen hanteren 18 jaar of koppelen de plicht aan het einde van de studie.

Bij een berekening houdt de rechter rekening met het prijsniveau in het woonland van het kind en de inkomens van beide ouders in hun eigen land. Kinderalimentatie gaat in Nederland voor op partneralimentatie (artikel 1:400 BW).

Hoe laat u een uitspraak in het buitenland uitvoeren?

Binnen de EU wordt een alimentatiebeslissing uit een land dat aan het Haags Protocol gebonden is, erkend en uitgevoerd zonder aparte exequaturprocedure (artikel 17 Alimentatieverordening). Voor Denemarken geldt een vereenvoudigde exequaturprocedure.

• Buiten de EU: het Haags Alimentatieverdrag 2007, dat sinds 1 augustus 2014 voor de EU geldt, of met sommige landen nog het Verdrag van New York van 1956.
• Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) is de Nederlandse centrale autoriteit en dient verzoeken in bij de buitenlandse autoriteit.
• Landen kunnen bij het Haags Verdrag een voorbehoud maken en de toepassing beperken tot kinderen onder de 18 jaar.

Zorg voor een gewaarmerkt afschrift van de uitspraak en zo nodig een beëdigde vertaling. Ontbrekende stukken zijn een veelvoorkomende oorzaak van vertraging.

Waar let u op als ontvangende ouder?

• Woont het kind in Nederland? Dan kunt u in Nederland procederen, ook tegen een ouder in het buitenland.
• Vraag bij de echtscheiding direct ook kinderalimentatie, zodat één rechter beslist.
• Betaalt de andere ouder niet? Schakel het LBIO in voor inning in het buitenland.
• Verhuist u met het kind? Houd er rekening mee dat het toepasselijke recht kan veranderen; voor verhuizing heeft u bij gezamenlijk gezag toestemming of vervangende toestemming nodig.

Waar let u op als betalende ouder?

• Wilt u een wijziging? Ga na of u daarvoor naar de rechter in het woonland van het kind moet (artikel 8).
• Lever bewijs van uw inkomen en lasten in uw woonland, met vertaling.
• Betaal door tot een rechter de alimentatie heeft gewijzigd; een uitspraak wordt in andere EU-landen gewoon uitgevoerd.

Wat kunnen wij voor u doen bij internationale kinderalimentatie?

• Beoordelen welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is.
• De alimentatie berekenen, ook met inkomens in verschillende landen.
• Een verzoekschrift of verweerschrift opstellen en u bijstaan bij de Nederlandse rechtbank.
• Begeleiden bij erkenning en inning in het buitenland via het LBIO.
• Ons team familierecht combineert de alimentatie met afspraken over gezag, verhuizing en omgang.

Samengevat

• De Nederlandse rechter is bevoegd als het kind of de verweerder in Nederland woont, of als hij de echtscheiding of het gezag behandelt.
• Voor kinderen onder de 18 jaar kunnen ouders geen rechter kiezen.
• In beginsel geldt het recht van het land waar het kind woont, met een vangnet als dat geen alimentatie geeft.
• Binnen de EU wordt een uitspraak zonder exequatur uitgevoerd; het LBIO helpt bij inning.

Veelgestelde vragen

Mijn kind woont in het buitenland. Kan ik in Nederland procederen?

Ja, als de andere ouder (de verweerder) in Nederland woont, of als de Nederlandse rechter de echtscheiding of het gezag behandelt en die bevoegdheid niet alleen op nationaliteit berust.

Geldt Brussel II-ter ook voor alimentatie?

Nee. Verordening (EU) 2019/1111 (Brussel II-ter) regelt echtscheiding, gezag en kinderontvoering, maar niet alimentatie. Wel kan de rechter die op grond daarvan bevoegd is voor echtscheiding of gezag via artikel 3 Alimentatieverordening ook over alimentatie beslissen.

Welk recht geldt als mijn kind in Nederland woont?

In beginsel Nederlands recht, ook als de betalende ouder in het buitenland woont. De rechter rekent dan met de tremanormen.

Hoe int ik alimentatie bij een ouder buiten de EU?

Via het LBIO, als dat land is aangesloten bij het Haags Alimentatieverdrag 2007 of het Verdrag van New York. Is het land nergens bij aangesloten, dan moet u de uitspraak volgens het recht van dat land laten erkennen.