Moet een bestuurder schade vergoeden na misleidende jaarcijfers?

Alleen als de schuldeiser aantoont dat hij op de misleidende cijfers is afgegaan en daardoor schade leed. Misleidende cijfers maken de bestuurder wel hoofdelijk aansprakelijk op grond van artikel 2:249 BW, maar zonder causaal verband met de schade volgt geen schadevergoeding, oordeelde de Rechtbank Noord-Holland op 19 april 2017.

Dit is een samenvatting van de uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland van 19 april 2017.

Mixi Mode B.V., de inmiddels failliete kledinggroothandel, deponeerde jarenlang cijfers bij de Kamer van Koophandel die sterk afweken van de cijfers uit de accountantsverklaarde jaarrekeningen. Toch nam de rechtbank geen causaal verband aan tussen deze misleidende cijfers en de schade die de verhuurder van het bedrijfspand stelt te hebben geleden.

Wat speelde er in deze zaak?

Vastgoedbeheerder WFC Amsterdam B.V. verhuurde bedrijfsruimte aan kledinggroothandel Mixi Mode B.V. Tijdens de huurperiode droeg WFC Amsterdam het vastgoed, waaronder het gehuurde pand, over aan WFC Vastgoed. Mixi liet weten in liquiditeitsproblemen te verkeren, waarna een huurachterstand ontstond. Partijen probeerden meerdere keren een betalingsregeling te treffen, zonder resultaat. WFC Vastgoed blokkeerde daarop de toegang tot het pand voor Mixi met een beroep op haar opschortingsrecht. Kort daarna vroeg Mixi op eigen aangifte haar faillissement aan.

Het faillissement werd wegens gebrek aan baten weer opgeheven. WFC Vastgoed legde vervolgens beslag op de woning van de bestuurder van Mixi en vorderde bij de rechtbank een verklaring voor recht dat hij persoonlijk onrechtmatig had gehandeld en aansprakelijk was voor de schade. Volgens WFC Vastgoed was de bestuurder namens Mixi verplichtingen aangegaan waarvan hij wist dat Mixi die niet kon nakomen, reageerde hij niet op redelijke voorstellen en publiceerde hij jarenlang misleidende balansen in strijd met artikel 2:249 BW, zonder WFC Vastgoed te informeren over de werkelijke financiële positie van Mixi.

Wat besliste de rechtbank?

De rechtbank wees de vordering van de verhuurder af en oordeelde dat het beslag op de woning van de bestuurder onrechtmatig was.

Een negatief eigen vermogen en jarenlange verliezen betekenen volgens de rechtbank niet automatisch dat een bestuurder onrechtmatig handelt door de huurovereenkomst niet op te zeggen, of dat sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid. Ook dat overleg over een betalingsregeling mislukte, maakt het handelen van de bestuurder niet onrechtmatig.

Wel had de bestuurder onvoldoende weersproken dat de cijfers die hij bij de KvK deponeerde, sterk afweken van de cijfers uit de jaarrekeningen van de accountant en dus misleidend waren. Dat maakt hem hoofdelijk aansprakelijk op grond van artikel 2:249 BW.

Toch leidde dit niet tot onrechtmatig handelen jegens WFC Vastgoed: die stelde niet dat zij de huurovereenkomst liet doorlopen of betalingsregelingen trof vanwege de gepubliceerde cijfers. Daardoor ontbrak het causale verband tussen de misleidende cijfers en de gestelde schade. Bovendien geldt voor een bestuurder geen algemene plicht om schuldeisers te waarschuwen zodra het slecht gaat met de onderneming.

De bestuurder hoefde WFC Vastgoed dus niet op de hoogte te stellen van de werkelijke financiële positie van Mixi. Het beslag op zijn woning was daarom onrechtmatig.

Deze samenvatting is geschreven voor Kluwer Smartnewz.

Waar let u als bestuurder op?

Als bestuurder zorgt u dat wat u deponeert overeenkomt met de vastgestelde jaarrekening.

Vergelijk de gedeponeerde cijfers met de jaarrekening die de accountant heeft gecontroleerd of samengesteld.
Deponeer de jaarrekening uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar (artikel 2:394 BW).
Leg het overleg over betalingsregelingen met schuldeisers schriftelijk vast.

Waar let u als schuldeiser op?

Als schuldeiser moet u kunnen aantonen dat u op de gepubliceerde cijfers bent afgegaan.

Bewaar de stukken waaruit blijkt dat u de cijfers heeft gebruikt, bijvoorbeeld bij het aangaan of verlengen van de huur.
Vraag zelf om actuele financiële informatie voordat u een betalingsregeling treft.
Leg pas beslag op het privévermogen van de bestuurder als u zijn aansprakelijkheid kunt onderbouwen; een onterecht beslag kan u zelf schadeplichtig maken.

Wat kunnen wij voor u doen bij misleidende jaarcijfers?

Wij staan zowel bestuurders als schuldeisers bij in een geschil over gepubliceerde jaarcijfers.

Wij beoordelen of gedeponeerde cijfers een misleidende voorstelling geven in de zin van artikel 2:249 BW.
Wij onderzoeken of er een causaal verband is tussen die cijfers en de gestelde schade.
Wij toetsen voor een schuldeiser of een vordering op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) kans maakt voordat beslag wordt gelegd.
Wij voeren voor een bestuurder verweer en vorderen zo nodig in kort geding opheffing van een onterecht beslag (artikel 705 Rv).

Samengevat

Misleidende jaarcijfers bij de KvK leveren op zichzelf hoofdelijke aansprakelijkheid van de bestuurder op grond van artikel 2:249 BW op.
Voor aansprakelijkheid jegens een derde, zoals een verhuurder, moet ook een causaal verband tussen de misleiding en de schade vaststaan.
Een bestuurder hoeft schuldeisers niet uit eigen beweging te waarschuwen wanneer het slecht gaat met de onderneming.
Een negatief eigen vermogen of aanhoudend verlies maakt het voortzetten van een huurovereenkomst niet automatisch onrechtmatig.
Een crediteur die aansprakelijkheid stelt, moet zelf onderbouwen dat hij is afgegaan op de gepubliceerde cijfers.

Relevante rechtsgebieden: ondernemingsrecht | bedrijfsjurist

Misleidende jaarcijfers: wanneer moet de bestuurder schade vergoeden?