Merkinbreuk: hoe herkent u het en welke stappen kunt u zetten?

Gepubliceerd op 20 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Van merkinbreuk is sprake als een ander zonder uw toestemming in het economisch verkeer een teken gebruikt dat gelijk is aan of lijkt op uw ingeschreven merk, voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten, zodat verwarring kan ontstaan. Een belangrijke uitzondering: zonder inschrijving bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) of het EUIPO heeft u in de regel geen merkrecht, en kunt u hooguit optreden via de Handelsnaamwet of de onrechtmatige daad.

Voor een Benelux-merk staat de regeling in het Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom (BVIE), voor een Uniemerk in de Uniemerkenverordening (EU) 2017/1001. Hieronder leest u wanneer het gebruik van een teken inbreuk maakt, hoe u inbreuk vroeg signaleert en welke stappen u kunt zetten, van sommatie tot kort geding.

Wanneer maakt een ander inbreuk op uw merk?

Volgens artikel 2.20 lid 2 BVIE kan de merkhouder optreden tegen vier vormen van gebruik. De eerste twee komen in de praktijk het meest voor.

• Gebruik van een gelijk teken voor dezelfde waren of diensten (sub a). Verwarring hoeft u dan niet aan te tonen; denk aan namaakproducten met uw merk.
• Gebruik van een gelijk of gelijkend teken voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten, waardoor bij het publiek verwarring kan ontstaan (sub b).
• Gebruik van een gelijk of gelijkend teken, ook voor andere waren, als uw merk bekend is in de Benelux en de ander zonder geldige reden voordeel trekt uit of afbreuk doet aan het onderscheidend vermogen of de reputatie (sub c).
• Gebruik anders dan om waren of diensten te onderscheiden, bijvoorbeeld als handelsnaam, als daarmee ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken of afbreuk wordt gedaan (sub d).

Of er verwarringsgevaar is, beoordeelt de rechter aan de hand van de totaalindruk van merk en teken: de visuele, auditieve en begripsmatige overeenstemming, de mate van soortgelijkheid van de waren en het onderscheidend vermogen van uw merk. Het Hof van Justitie legde die maatstaf vast in Lloyd Schuhfabrik (HvJ EG 22 juni 1999, C-342/97, ECLI:EU:C:1999:323). Hoe sterker en bekender uw merk, hoe ruimer de bescherming.

Meer over de verschillen tussen merkrecht en andere rechten op uw naam of ontwerp leest u in ons artikel over merkrecht en auteursrecht.

Waaraan herkent u merkinbreuk?

Vaak merkt u inbreuk eerst via klanten: zij vragen naar een product dat u niet levert of klagen over kwaliteit van iets dat niet van u komt. Ook een plotselinge daling van de verkoop via een bepaald kanaal kan een signaal zijn.

• Een concurrent gebruikt een naam die op één letter na gelijk is aan uw merk, in dezelfde branche.
• Producten met uw logo duiken op bij webwinkels of marktplaatsen waaraan u niet levert.
• Een ander registreert een domeinnaam of social-media-account met uw merk.
• In het merkenregister verschijnt een nieuwe aanvraag voor een gelijkend teken in uw klassen.

Het gebruik van uw merk als zoekwoord in online advertenties is niet automatisch inbreuk. Volgens het Hof van Justitie (Google France, 23 maart 2010, C-236/08, ECLI:EU:C:2010:159) is het pas inbreuk als uit de advertentie niet of moeilijk blijkt dat de aangeboden waren niet van u afkomstig zijn.

Hoe houdt u nieuwe merkaanvragen in de gaten?

Door het register actief te bewaken, want het BOIP toetst nieuwe aanvragen niet zelf aan oudere merken. Tegen een gepubliceerde Benelux-aanvraag kunt u volgens artikel 2.14 BVIE binnen twee maanden oppositie instellen; tegen een aanvraag voor een Uniemerk geldt bij het EUIPO een termijn van drie maanden (artikel 46 Uniemerkenverordening).

Oppositie is een administratieve procedure bij het merkenbureau en is meestal sneller en goedkoper dan een rechtszaak achteraf. Na het instellen volgt eerst een bedenktijd waarin partijen kunnen schikken. Mist u de termijn, dan blijft alleen een nietigheidsvordering bij het BOIP of de rechter over.

Daarnaast kunt u zelf marktplaatsen, domeinnamen en sociale media controleren. Voor .nl-domeinnamen bestaat de geschillenregeling van SIDN, waarbij een onafhankelijke geschillenbeslechter kan bepalen dat de domeinnaam wordt overgedragen.

Hoe houdt u uw merkrecht sterk?

Door uw merk normaal te gebruiken, tijdig te vernieuwen en op te treden tegen inbreuk. Een inschrijving geldt tien jaar en kunt u telkens met tien jaar verlengen (artikel 2.9 BVIE).

• Gebruikt u het merk vijf jaar niet normaal voor de ingeschreven waren of diensten, dan kan een ander het laten vervallen verklaren, bij het BOIP of de rechter.
• Gedoogt u vijf opeenvolgende jaren bewust het gebruik van een later ingeschreven merk, dan kunt u zich daartegen niet meer verzetten, tenzij dat merk te kwader trouw is aangevraagd. Deze rechtsverwerking door gedogen is in het BVIE geregeld.
• Bewaar bewijs van gebruik: facturen, advertenties, productfoto’s en omzetgegevens per land en per jaar.
• Omschrijf bij de aanvraag uw waren en diensten precies, en registreer ook in landen waar u actief bent of wilt worden.

Welke stappen zet u als u inbreuk ontdekt?

Leg eerst het bewijs vast en stuur daarna een sommatie. Werkt dat niet, dan kunt u een kort geding of een bodemprocedure starten.

Bewijs vastleggen

Maak gedateerde screenshots van webwinkels en advertenties, koop eventueel een product als proefaankoop en bewaar facturen en verpakking. Bij een sterk vermoeden dat de inbreukmaker bewijs laat verdwijnen, kan de voorzieningenrechter verlof geven voor bewijsbeslag (artikel 1019b Rv).

Sommatie sturen

In een sommatiebrief noemt u uw merkinschrijving, beschrijft u de inbreuk met bewijs en eist u dat het gebruik binnen een redelijke termijn stopt, vaak met een onthoudingsverklaring met boetebeding. Stuur de brief aantoonbaar, bijvoorbeeld per aangetekende post en e-mail. Hoe u dat zorgvuldig doet, leest u in ons artikel over de ingebrekestelling.

Wees voorzichtig met waarschuwingen aan afnemers van de concurrent. Een ongegronde beschuldiging van inbreuk aan derden kan zelf een onrechtmatige daad zijn (artikel 6:162 BW).

Kort geding of bodemprocedure

Bij een spoedeisend belang kunt u in een kort geding een verbod vorderen, meestal op straffe van een dwangsom. In een bodemprocedure, die u start met een dagvaarding, kunt u naast een verbod ook schadevergoeding of winstafdracht vorderen (artikel 2.21 BVIE), en vernietiging of terugroeping van inbreukmakende producten.

Bij een Uniemerk is in Nederland de rechtbank Den Haag als Uniemerkenrechtbank bevoegd. Bij namaak die de EU binnenkomt, kunt u daarnaast bij de Douane een verzoek om optreden indienen op grond van Verordening (EU) nr. 608/2013.

Wie betaalt de proceskosten?

In zaken over intellectuele eigendom wordt de verliezende partij in beginsel veroordeeld in de redelijke en evenredige proceskosten van de winnaar (artikel 1019h Rv). Dat is meer dan het gewone forfaitaire liquidatietarief, maar de rechtspraak hanteert indicatietarieven als bovengrens per soort zaak.

Check ook uw rechtsbijstandverzekering: veel zakelijke polissen sluiten intellectuele-eigendomsgeschillen uit of dekken ze maar gedeeltelijk.

Waar let u als merkhouder op?

• Staat uw merk ingeschreven voor alle waren en diensten die u werkelijk aanbiedt?
• Bewaakt u nieuwe aanvragen, zodat u de oppositietermijn van twee of drie maanden haalt?
• Heeft u gedateerd bewijs van de inbreuk en van uw eigen gebruik?
• Treedt u op voordat vijf jaar bewust gedogen verstreken is?

Waar let u op als u wordt aangesproken?

• Controleer of het ingeroepen merk geldig is ingeschreven en voor welke waren of diensten.
• Ga na of de merkhouder het merk de afgelopen vijf jaar normaal heeft gebruikt.
• Beoordeel of uw teken werkelijk verwarring kan wekken, gelet op de totaalindruk.
• Teken geen onthoudingsverklaring met boetebeding voordat u de gevolgen kent.

Wat kunnen wij voor u doen bij merkinbreuk?

• Beoordelen of er sprake is van inbreuk op grond van het BVIE of de Uniemerkenverordening.
• Een sommatiebrief en onthoudingsverklaring opstellen.
• Oppositie- en nietigheidstermijnen bewaken en procedures bij het BOIP voeren.
• Onderhandelen over een regeling, zoals een afbakenings- of licentieovereenkomst.
• Een kort geding of bodemprocedure voeren, als onderdeel van onze bijstand in het ondernemingsrecht.

Samengevat

• Merkinbreuk vereist een ingeschreven merk en gebruik van een gelijk of verwarrend gelijkend teken (artikel 2.20 BVIE).
• Oppositie tegen een nieuwe aanvraag kan binnen twee maanden (Benelux) of drie maanden (Uniemerk).
• Vijf jaar niet-gebruik of vijf jaar bewust gedogen verzwakt uw positie.
• Leg bewijs vast, stuur een sommatie en kies daarna zo nodig voor kort geding of bodemprocedure.
• De verliezer betaalt in IE-zaken in beginsel de redelijke proceskosten (artikel 1019h Rv).

Veelgestelde vragen

Kan ik optreden als mijn merk niet is ingeschreven?

Niet op grond van het merkenrecht. Wel kunt u zich beroepen op de Handelsnaamwet als het om uw handelsnaam gaat, of op onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) bij slaafse nabootsing.

Is oppositie hetzelfde als een inbreukprocedure?

Nee. Oppositie richt zich tegen de inschrijving van een nieuw merk bij het BOIP of EUIPO. Een verbod op het gebruik zelf en schadevergoeding vordert u bij de rechter.

Hoe snel beslist de rechter in kort geding?

Dat verschilt per rechtbank en zaak. Bij spoed kan een zitting binnen enkele weken plaatsvinden; de uitspraak volgt meestal kort daarna. Het is een voorlopige beslissing.

Welke vergoeding kan ik vorderen?

Schadevergoeding, of in plaats daarvan afdracht van de winst die de inbreukmaker heeft gemaakt (artikel 2.21 BVIE). U moet de omvang wel onderbouwen; de rechter kan daarvoor een schadestaatprocedure gelasten.