Een buitenlandse partner die in Nederland wil wonen, heeft een speciale verblijfsvergunning nodig. Deze vergunning maakt het mogelijk om legaal in het land te blijven op basis van een huwelijk of duurzame relatie met een Nederlandse burger of iemand met een Nederlandse verblijfsstatus.
Voor de Nederlandse wet maakt het niet uit of een stel getrouwd is of samenwoont in een vaste relatie. Beide situaties kunnen recht geven op een verblijfsvergunning.
De aanvraag vereist wel dat couples aan bepaalde voorwaarden voldoen en specifieke documenten overleggen. Je moet dus echt even goed opletten wat er allemaal nodig is.
Het proces kan behoorlijk ingewikkeld zijn en vraagt om een goede voorbereiding. Van het verzamelen van de juiste papieren tot het snappen van inkomenseisen—alles telt mee.
Ook na het krijgen van de vergunning zijn er rechten en plichten waar je rekening mee moet houden. Het is dus niet alleen een kwestie van binnenkomen en klaar.
Wat is een verblijfsvergunning op basis van huwelijk of relatie?
Met een verblijfsvergunning op basis van huwelijk of relatie mag een buitenlandse partner langer dan 90 dagen in Nederland blijven. De Immigratie- en Naturalisatiedienst bekijkt iedere aanvraag en kijkt naar verschillende soorten verbintenissen.
Soorten verblijfsvergunningen
Er zijn verschillende verblijfsvergunningen voor partners. De meest voorkomende is de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd.
Die geldt meestal voor één jaar. Na vijf jaar kun je een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd aanvragen.
Deze vorm geeft meer zekerheid; dan mag je permanent blijven. Dat voelt toch net wat rustiger.
EU-burgers hebben vaak geen verblijfsvergunning nodig. Zij mogen vrij reizen binnen de Europese Unie.
Hun partners vallen onder andere regels. Voor asielzoekers zijn er weer aparte regels.
Zij moeten eerst hun eigen procedure afronden. Daarna kunnen ze hun partner laten overkomen.
Verschil tussen huwelijk, geregistreerd partnerschap en relatie
Een huwelijk is de meest erkende vorm van partnerschap. Getrouwde stellen krijgen meestal voorrang bij aanvragen.
De procedure verloopt vaak sneller en eenvoudiger. Een geregistreerd partnerschap heeft dezelfde juridische waarde als een huwelijk.
Partners worden gelijk behandeld bij de IND. De voorwaarden zijn identiek.
Een duurzame relatie is lastiger te bewijzen. Stellen moeten aantonen dat ze echt samenleven.
Dit vraagt om meer papierwerk, zoals:
- Bankafschriften
- Huurcontracten
- Foto’s en brieven
- Verklaringen van familie
Ongetrouwde partners moeten hun relatie langer bewijzen. De IND kijkt hier kritischer naar.
Rol van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
De Immigratie- en Naturalisatiedienst behandelt alle aanvragen voor verblijfsvergunningen in Nederland. Deze organisatie hoort bij het ministerie van Justitie en Veiligheid.
De IND checkt of stellen voldoen aan alle voorwaarden. Ze letten op inkomenscriteria en huisvestingseisen.
Ook beoordelen ze of de relatie echt is. Behandeltijden verschillen per situatie.
Een gewone aanvraag duurt ongeveer zes maanden. Soms duurt het langer als het ingewikkeld wordt.
De IND kan extra documenten vragen. Partners moeten die op tijd aanleveren.
Doen ze dat niet, dan wijst de IND de aanvraag af. Bij een afwijzing kun je bezwaar maken.
Dat moet je binnen zes weken doen. Vaak is een advocaat dan wel handig.
Voorwaarden voor het aanvragen van een verblijfsvergunning
Voor een verblijfsvergunning op basis van huwelijk of relatie gelden specifieke voorwaarden. De belangrijkste eisen gaan over het aantonen van een duurzame relatie, het voldoen aan inkomenseisen en het nakomen van leeftijds- en samenwoonvereisten.
Duurzame en exclusieve relatie aantonen
Je moet bewijzen dat de relatie echt en bedoeld is om lang te duren. Voor getrouwde koppels geldt de huwelijksakte als bewijs.
Ongetrouwde partners moeten meer documenten laten zien. Denk aan:
- Gemeenschappelijke bankrekening
- Huurcontract op beide namen
- Foto’s van samen doorgebrachte tijd
- Correspondentie tussen partners
- Verklaringen van familie en vrienden
De relatie moet exclusief zijn. Dus: geen polygamie, want dat accepteert de IND niet.
Partners moeten elkaar in het echt hebben ontmoet. Alleen online contact telt niet.
Inkomenseisen en referentschap
De Nederlandse partner of een partner met een verblijfsvergunning is de referent. Diegene moet genoeg inkomen hebben om de buitenlandse partner te ondersteunen.
Minimale inkomenseisen:
- Onder 21 jaar: 120% van het bijstandsniveau
- 21 jaar en ouder: 100% van het bijstandsniveau
- Extra bedrag voor elk kind dat je onderhoudt
Het inkomen moet stabiel en duurzaam zijn. Tijdelijke inkomsten of uitkeringen tellen meestal niet.
De referent levert een inkomensverklaring aan. Dat kan een arbeidscontract, loonstroken of een verklaring van de werkgever zijn.
Toegestane inkomstenbronnen:
- Salaris uit vast werk
- Winst uit eigen bedrijf
- Pensioen
- Sommige uitkeringen (onder voorwaarden)
Spaargeld mag soms het ontbrekende inkomen aanvullen. Het bedrag moet dan wel hoog genoeg zijn.
Leeftijds- en samenwoonvereisten
Beide partners moeten minimaal 21 jaar oud zijn bij de aanvraag. Deze grens geldt voor zowel de Nederlandse als de buitenlandse partner.
Er zijn uitzonderingen op de leeftijdseis. Bijvoorbeeld als je samen een kind hebt of al lang samenwoont.
Uitzonderingen op minimumleeftijd:
- Partners hebben samen een kind
- Relatie bestaat al meer dan twee jaar
- Bijzondere persoonlijke omstandigheden
Partners moeten samenwonen in Nederland. Je moet dus op hetzelfde adres ingeschreven staan in de Basisregistratie Personen (BRP).
De woonruimte moet groot genoeg zijn voor jullie beiden. Is het te klein, dan kan de IND de aanvraag weigeren.
Het samenwonen moet echt zijn. De IND kan controleren of je daadwerkelijk samenwoont op het opgegeven adres.
Eisen aan de Nederlandse of referent-partner
De Nederlandse partner moet de Nederlandse nationaliteit hebben of een geldige verblijfsvergunning. Een tijdelijke verblijfsvergunning is meestal niet genoeg.
Geldige statussen voor referentschap:
- Nederlandse nationaliteit
- Verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
- EU-langdurig ingezetene status
- Bepaalde tijdelijke verblijfsvergunningen (onder voorwaarden)
De referent mag geen openstaande schulden hebben bij de overheid. Vooral belastingschulden of schulden bij de IND zijn een probleem.
Een strafblad kan de aanvraag beïnvloeden. Ernstige misdrijven zijn vaak een reden voor afwijzing.
De Nederlandse partner moet actief meewerken aan de aanvraag. Dit betekent documenten aanleveren en aanwezig zijn bij gesprekken als dat nodig is.
Verplichtingen van de referent:
- Financiële verantwoordelijkheid voor de partner
- Meewerken aan controles van de IND
- Wijzigingen direct doorgeven
Benodigde documenten en bewijsstukken
Voor een verblijfsvergunning op basis van huwelijk of relatie heb je verschillende documenten nodig. De exacte papieren hangen af van de burgerlijke staat en nationaliteit van beide partners.
Huwelijksakte en ongehuwdverklaring
Getrouwde koppels leveren een gelegaliseerde huwelijksakte aan. Die akte mag niet ouder zijn dan zes maanden bij de aanvraag.
De huwelijksakte moet officieel vertaald zijn naar het Nederlands door een beëdigde vertaler. Sommige landen vereisen extra legalisatie, zoals een apostillestempel of consulaire legalisatie.
Ongetrouwde partners hebben een ongehuwdverklaring nodig. Dit document laat zien dat je niet met iemand anders getrouwd bent.
Ook deze verklaring moet vertaald en gelegaliseerd zijn als dat nodig is. Als je eerder getrouwd was, voeg je scheidingspapieren of een overlijdensakte van de vorige partner toe.
Identiteitsbewijzen en paspoorten
Beide partners moeten geldige identiteitsbewijzen laten zien. Voor de Nederlandse partner is een identiteitskaart of paspoort voldoende.
De buitenlandse partner heeft een geldig nationaal paspoort nodig. Dat paspoort moet bij de aanvraag nog minstens zes maanden geldig zijn.
Kopieën van alle identiteitsbewijzen moeten duidelijk leesbaar zijn. De IND kan tijdens de behandeling om originele documenten vragen.
Bewijs van relatie en samenwoning
Koppels moeten laten zien dat hun relatie echt is. Ze doen dit met verschillende documenten die de samenwoning aantonen.
Belangrijke bewijsstukken zijn bijvoorbeeld:
- Uittreksel GBA/BRP waarop beide partners staan ingeschreven.
- Gezamenlijke bankafschriften van de afgelopen drie maanden.
- Huur- of koopcontract op beide namen.
- Foto’s van gezamenlijke activiteiten en reizen.
Voor ongetrouwde partners zijn de eisen strenger. Je moet aantonen dat de relatie minstens een jaar bestaat en dat je daadwerkelijk samenwoont.
Correspondentie aan beide partners op hetzelfde adres helpt ook als bewijs. Denk aan rekeningen, verzekeringspapieren of uitnodigingen.
Aanvraagprocedure stap voor stap
De aanvraagprocedure hangt af van waar de partner zich bevindt. Woont de partner buiten Nederland? Dan is meestal een machtiging tot voorlopig verblijf nodig.
Procedure in Nederland en vanuit het buitenland
Partners die al in Nederland zijn kunnen direct een verblijfsvergunning aanvragen bij de IND. Zij hoeven geen apart inreisvisum te regelen.
Dien de aanvraag in vóórdat een bestaande vergunning verloopt. Je mag maximaal drie maanden voor de vervaldatum aanvragen.
Woont de partner buiten Nederland? Dan moet je eerst een machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) aanvragen. Vaak doe je deze aanvraag tegelijk met die voor de verblijfsvergunning.
Voor beide situaties heb je dezelfde documenten nodig:
- Bewijs van de relatie (huwelijksakte of samenlevingscontract).
- Inkomensverklaring van de Nederlandse partner.
- Identiteitsbewijs van beide partners.
- Uittreksel basisregistratie personen (BRP).
De Nederlandse partner moet de aanvraag indienen. De buitenlandse partner kan dat niet zelf doen.
Het belang van de machtiging tot voorlopig verblijf (MVV)
Een MVV is een speciaal inreisvisum waarmee je Nederland in mag reizen. Partners uit de meeste landen hebben dit nodig voordat ze naar Nederland komen.
Zonder geldige MVV mag de partner Nederland niet binnen. Ook kun je dan geen verblijfsvergunning krijgen.
De MVV-aanvraag loopt samen met die voor de verblijfsvergunning. Je hoeft dus maar één aanvraag te doen.
Uitzonderingen voor MVV-plicht:
- Partners uit EU-landen.
- Partners met een Amerikaans paspoort.
- Partners uit onder andere Canada en Japan.
De MVV blijft zes maanden geldig. Binnen die tijd moet de partner naar Nederland reizen en de verblijfsvergunning ophalen.
Termijnen en kosten van de aanvraag
De IND behandelt een aanvraag voor een verblijfsvergunning meestal binnen 90 dagen. Met een MVV-aanvraag kan het soms langer duren.
Kosten:
- Verblijfsvergunning: €1.174.
- MVV (indien nodig): €350 extra.
- Totaal met MVV: €1.524.
Wil je een spoedprocedure? Dan rekent de IND €1.299 extra.
Je betaalt altijd online via de IND-website. Ze accepteren geen contant geld of cheques.
Wordt de aanvraag afgewezen, dan krijg je het geld niet terug. Ook als je de aanvraag zelf intrekt, ben je de kosten kwijt.
De termijn van 90 dagen start pas als de IND alle benodigde documenten heeft. Ontbrekende papieren vertragen het proces.
Rol van juridische hulp en professioneel advies
Een verblijfsvergunning aanvragen op basis van huwelijk of relatie is soms best ingewikkeld. Het brengt belangrijke gevolgen met zich mee. Een advocaat of jurist kan je helpen om de procedure goed te doorlopen.
Wanneer een advocaat of jurist inschakelen
Het is slim om een advocaat in te schakelen als je situatie niet standaard is. Denk aan eerdere afwijzingen, complexe familiesituaties of onduidelijke documenten.
Wanneer je juridische hulp nodig hebt:
- Als je eerste aanvraag is afgewezen.
- Als je bezwaar wilt maken tegen een afwijzing.
- Als de relatie eindigt tijdens de procedure.
- Als je twijfelt over de benodigde documenten.
Gespecialiseerde advocaten weten precies hoe de wet werkt én hoe de praktijk eruitziet. Ze kunnen helpen bij het verzamelen van de juiste papieren en het invullen van de aanvraag.
De kosten zijn niet mals. Het is dus verstandig om vooraf te weten of je aanvraag kans van slagen heeft.
Begeleiding bij complexe situaties
Soms is professionele begeleiding gewoon nodig. Bijvoorbeeld als er meerdere juridische aspecten spelen of als de gevolgen groot zijn.
Complexe situaties waarbij begeleiding nodig is:
- Relatiebreuk met kinderen.
- Verblijfsvergunning op basis van EU-recht.
- Beroepsprocedure bij de rechtbank.
- Combinatie van verschillende verblijfsdoelen.
Advocaten kunnen strategisch te werk gaan. Ze combineren hun juridische kennis met praktijkervaring en zoeken samen met jou de beste aanpak.
Bij relatiebreuk is juridische hulp extra belangrijk. Een advocaat kijkt of je in aanmerking komt voor voortgezet verblijf of misschien andere opties.
Na de vergunning: rechten, plichten en vervolgstappen
Met een verblijfsvergunning op basis van huwelijk of relatie krijg je bepaalde rechten en plichten. Je moet de vergunning op tijd verlengen en kunt na verloop van tijd de Nederlandse nationaliteit aanvragen.
Geldigheid en verlenging van de verblijfsvergunning
De eerste verblijfsvergunning voor familiehereniging is meestal één jaar geldig. Daarna moet je een verlengingsaanvraag indienen.
Voor verlenging moet de relatie nog steeds bestaan. Je moet samenwonen en de Nederlandse partner moet genoeg verdienen.
Vereisten voor verlenging:
- Bewijs van een voortdurende relatie.
- Gezamenlijk woonadres.
- Inkomen van minstens 120% van het minimumloon.
- Geldige zorgverzekering.
De tweede vergunning geldt meestal twee jaar. Na drie jaar kun je een vergunning voor onbepaalde tijd aanvragen.
Dien de verlengingsaanvraag ruim voor de vervaldatum in. Ben je te laat, dan kun je problemen krijgen met je verblijfsrecht.
Naar de Nederlandse nationaliteit toewerken
Na vijf jaar legaal verblijf in Nederland kun je de Nederlandse nationaliteit aanvragen. Deze periode gaat in vanaf de eerste verblijfsvergunning.
Voor naturalisatie moet je:
- Het inburgeringsexamen halen.
- Geen strafblad hebben.
- Afstand doen van je huidige nationaliteit (met uitzonderingen).
- Voldoende Nederlands spreken (niveau B1).
De naturalisatieprocedure duurt meestal een jaar. De kosten liggen rond de €900 per persoon.
Kinderen onder de 16 jaar kunnen vaak mee-naturaliseren. Ze krijgen dan automatisch de Nederlandse nationaliteit als hun ouder naturaliseert.
Indienen bij de IND en verdere procedure
Je dient alle aanvragen voor verblijfsvergunningen in bij de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst). De IND behandelt eerste aanvragen en verlengingen.
Benodigde documenten:
- Ingevuld aanvraagformulier.
- Pasfoto’s en kopie van een geldig paspoort.
- Bewijs van relatie (huwelijksakte of samenlevingscontract).
- Inkomensbewijzen van de Nederlandse partner.
- Uittreksel GBA/BRP.
De behandeltijd voor een verlengingsaanvraag is meestal 6 tot 8 weken. Soms duurt het langer, vooral bij ingewikkelde situaties.
Tijdens de aanvraag mag je in Nederland blijven, zolang je maar op tijd hebt ingediend. Is je aanvraag te laat, dan loop je risico.
Bij afwijzing kun je bezwaar maken. Dit moet binnen vier weken na het besluit.
Veelgestelde vragen
De aanvraag van een verblijfsvergunning op basis van een relatie of huwelijk roept vaak praktische vragen op. De IND heeft voor elke situatie specifieke voorwaarden en kosten.
Wat zijn de vereisten voor een verblijfsvergunning in het kader van huwelijk of partnerschap?
De Nederlandse partner moet genoeg inkomen hebben om de buitenlandse partner te onderhouden. Het minimum is 120% van het minimumloon.
Beide partners moeten meerderjarig zijn. De relatie moet echt en duurzaam zijn; de IND controleert dat met documenten en soms een interview.
De buitenlandse partner mag geen risico vormen voor de openbare orde of nationale veiligheid. Er moet geschikte huisvesting zijn.
Welke documenten heb ik nodig om een verblijfsvergunning aan te vragen op basis van een relatie of huwelijk?
Voor een huwelijk heb je een geldig paspoort, een huwelijksakte en bewijs van nationaliteit nodig. De Nederlandse partner levert een uittreksel BRP aan.
Inkomensbewijzen zoals loonstroken en een werkgeversverklaring zijn vereist. Ook een huisvestingsverklaring is nodig.
Bij een relatie zonder huwelijk moet je extra documenten aanleveren, zoals bewijs van samenwoning. Buitenlandse documenten moeten altijd gelegaliseerd en vertaald zijn.
Hoe lang duurt de procedure voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning voor mijn partner?
De standaard behandeltermijn is 90 dagen vanaf het moment dat je de complete aanvraag indient. Soms vraagt de IND om extra informatie, waardoor het langer kan duren.
Bij ingewikkelde situaties loopt de procedure vaak uit. De IND laat het weten als er vertraging ontstaat.
Tijdens deze periode mag je buitenlandse partner gewoon in Nederland blijven, zolang de aanvraag compleet is. Het bewijs van aanvraag werkt dan als tijdelijk verblijfsdocument.
Wat zijn de kosten voor het aanvragen van een verblijfsvergunning via huwelijk of partnerschap?
Voor de eerste aanvraag betaal je €1.412 aan leges. Dit bedrag geldt als je de aanvraag in Nederland doet.
Vraag je vanuit het buitenland aan? Dan kun je met andere tarieven te maken krijgen. Je moet de kosten meteen bij het indienen voldoen.
Soms komen er extra kosten bij voor het legaliseren en vertalen van documenten. Hoeveel dat is, hangt af van het land van herkomst.
Kan mijn verblijfsvergunning worden ingetrokken als mijn relatie of huwelijk eindigt?
De IND trekt je verblijfsvergunning in als de relatie binnen drie jaar stopt. Vooral als ze vermoeden dat het om een schijnrelatie gaat.
Heb je te maken met huiselijk geweld of eergerelateerd geweld? Dan zijn er speciale beschermingsregels. Je kunt dan een zelfstandige verblijfsvergunning aanvragen.
Na drie jaar onafgebroken verblijf heb je meer zekerheid. De IND zal je verblijfsvergunning dan minder snel intrekken als de relatie eindigt.
Hoe kan ik mijn buitenlandse partner naar Nederland halen voor een verblijfsvergunning?
De Nederlandse partner doet de aanvraag bij de IND. Je kunt dit online regelen of gewoon per post sturen.
Woont je partner nog in het buitenland? Dan moet je eerst een mvv aanvragen bij het Nederlandse consulaat in het land van herkomst.
Je kunt de mvv-aanvraag en de verblijfsvergunning samen laten behandelen via de TEV-procedure. Zo hoef je niet twee keer alles te regelen en betaal je minder kosten.
